Mũi Tên Xuyên Thời Gian

13/12/202400:00:00(Xem: 3183)

trang-tho
Tranh của họa sĩ Edvard Munch, 1912. Nguồn: wikiart.org 

Trang Thơ Mùa Đông 2024
Nguyễn thị Khánh Minh giới thiệu
 
Nhà thơ Vũ Trọng Quang bảo mũi tên ấy bay hoài bay không tới. Làm sao bay kịp thời gian. Hoặc giả như vầy. Nơi tôi ngồi cố định, và. thời gian đi qua đi qua. Khi lời thơ vừa thốt lên là lúc tôi rơi mất thời gian. Không gian nào giữ những lời đi. Ở những bài thơ sau đây bạn có thể thấy được nơi thời gian và không gian gặp nhau trong nhịp lẫy tình cờ. đã ra đi là muôn đời ở lại…

Bây giờ là bao giờ??? Bao giờ là bây giờ!!!, chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn/ như con kiến già bò trên miệng chén… …Bạn cùng tôi như ai kia thập tự vác mình qua đông gió, cứu chuộc nỗi tàn phai của Màu thân thể ngó chừng cũng cũ cùng sự lãng quên muôn đời, để có thể trong thế giới siêu hình yên tĩnh của ta được an ủi Mưa trầm trầm dương thế/ Ngấm sâu miền âm gian… , dù mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy, và dẫu Đó là cánh cửa bí mật/ từng khép cửa linh hồn…

Nhưng,
có một khe hở/ ở đó những người chết/ đang được lén lút đưa qua biên giới. Và lại bắt đầu một cuộc hẹn hò… không mệt mỏi trên dặm trường thởi gian.
Đó là thế giới mùa Đông trong thơ của: Tomas Transtromer, Nguyễn Lương Vỵ, Vũ Trọng Quang, Phương Uy, Trần Thiên Thị, Đoàn Minh Châu, Nguyễn Thị Hải.

TOMAS TRANSTROMER

Giữa Mùa Đông

 

Áng sáng màu xanh lơ

phát sáng từ y phục của tôi.

Giữa mùa đông.

Những mặt trống bằng băng kêu lanh canh.

Tôi nhắm mắt lại.

Có một thế giới yên tĩnh

có một khe hở

ở đó những người chết

đang được lén lút đưa qua biên giới.

 

CAO THU CÚC

dịch từ bản tiếng anh của Michael McGriff và Mikaela Grassl

 

TRẦN HOÀNG PHỐ

Khúc Hát Chiều Cuối Năm

 

Biết tìm đâu quá khứ thanh xuân

Trong mê cung cuộc đời lắt léo trầm luân

Em có về tìm lại mùa xuân tuổi ngọc

Bên nụ cười của vầng trăng ấu thơ

Và tiếng hót của loài chim họa mi ký ức

Hót trong giấc mơ có bảy sắc cầu vồng

Bắc qua giấc mộng ly biệt

 

Đó là cánh cửa bí mật

từng khép cửa linh hồn

Khi tiếng chuông nguyện ăn năn

Vọng trong sắc chiều sẫm bóng hoàng hôn

Em đi về một bóng

Hắt lên tiếng kinh chiều muộn sầu

Trên đại lộ nỗi buồn

Có những con gió buốt cuối năm

Sà vào những cơn ớn lạnh thịt da mùa đông

Mắt em màu tê tái xám

Chiều cuối năm những con phố bỗng buồn tênh

 

 

NGUYỄN LƯƠNG VỴ (1952-2021)

Sonata Trắng

Gửi Trần Hữu Dũng

 

I.

Cuối năm cuối đường khuya cuối cùng mùa

Lái xe loanh quanh lẩn quẩn một mình với câu thơ cũ

Mù sương âm chữ réo niềm thương

Ánh lên một nốt ruồi tịch mịch

Trầm xuống môt giọt rượu viễn phố

Xao xác sonata trắng

 

Biệt ly sonata trắng

Lắng nghe lắng nghe lắng nghe

Không ai ngoài những vì sao vừa dậy sớm

Không ai ngoài ta đang tự tiễn đưa mình

Bây giờ là bao giờ???

Bao giờ là bây giờ!!!

  

II.
Cắn một âm vang cho trắng thêm mắt thức
Câu thơ cũ xâu tiếng đàn linh cảm
Rất xa những vó ngựa già
Những giọt mồ hôi vẫn còn rịn trên vách đá
Những tiếng hí rền mây
Vỡ òa sonata trắng
 
Thực hay mơ sonata trắng???
Hỏi sợi tóc bạc vừa rơi trên ngón tay cằn
Đất lạ trời quen mà chẳng hay
Không ai ngoài cơn gió lạnh bất ngờ
Không ai ngoài bậc thềm trước căn phòng trọ
Bây giờ??? Bao giờ???
Nguyễn Lương Vỵ
 
NGUYỄN THỊ HẢI
Trên Đường
mục đồng dao chỉ hạnh hoa thôn
 
Mưa trầm trầm dương thế
Ngấm sâu miền âm gian
Đường đi bóng thăm thẳm
Khổ sầu hành tâm can
 
Mịt mờ thôn hoa hạnh
Đâu đó quán rượu bày
Mục đồng ban sơ chỉ
Hồn đã thành người say
 
 Mục đồng dao chỉ hạnh hoa thôn, là câu thơ trong bài thơ Thanh Minh của Đỗ Mục, thi nhân đời Vãn Đường.
 
VŨ TRỌNG QUANG
Vị Trí Thời Gian

Sớm mai lên đỉnh đồi

dốc cao chờ tuổi trẻ

buổi chiều xuống chân đồi

thác rơi nhanh thế kỷ

 

Đầu năm chào cuối năm

đông tàn xuyên đông mới

chim trời xuyên không gian

bay hoài bay không mỏi

mũi tên xuyên thời gian

bay hoài bay không tới

 

Nơi bước em di động

xuân trôi qua trôi qua

nơi tôi ngồi cố định

em đi qua đi qua

nơi thơ không chỉ định

tôi vươn theo vươn theo

PHƯƠNG UY

Thập Tự Đông


này là sáng bên này là tối
nhặt chiều vui khéo khéo lụa là
này hình dung bên này là tuổi
thuyền sông trôi nhấp nháy sao sa

Màu thân thể ngó chừng cũng cũ
có nỗi buồn đóng vảy hom hem
cơn co rút chảy tràn mộ chí
trận siêu sinh là chút êm đềm

đồi vĩnh hằng ngày chưa kịp hóa
sắc nguyên trinh không hẹn tháng dài
buổi mất ngủ già như quá khứ
cùng nỗi buồn thành chuỗi song thai

đẩy mùa thu đứng về cuối phố
nhẹ niềm vui chút chút xoa nhàu
anh thập tự vác mình qua đông gió
lạnh ngàn ngàn nỗi nhớ lung sâu.

TRẦN THIÊN THỊ
Nợ Nần Tháng Chạp
-" sầu ở lại "- TẠ KÝ


núi đã cho mùa đông mượn một bờ vai
để sương mù trũi xuống
em cho tôi mượn buổi chiều
để nỗi buồn có đôi

ai đã nhờ vả gì cơn mưa phùn cuối đông
đèn phố vàng
chẳng thể hong khô
một lòng trừ tịch

câu thơ yêu đương
như chừng đã đọc ở đâu rồi
những con chữ :
anh anh
em em
nằm cận kề
gợi nhớ về những ngôi mộ
nằm song song giữa trời tháng chạp

không lẽ phải nói lại một lần
một lời yêu đã cũ
như đôi môi vay hoài loài tí ngọ

sóng râm ran nói chuyện dối lừa
như một gã làm thơ
một đời không nghĩ
thâm canh trên mãnh vườn nhà hàng xóm

chiếc kim đồng hồ lẩn thẩn
như con kiến già bò trên miệng chén
lòng trót vay không thể khất qua năm
còn chút buồn đây
xin trả nốt

em lại về cùng mẹ đón xuân
tháng chạp mù mù
không bởi gió
chỉ có một nỗi buồn
đã ra đi là muôn đời ở lại

ĐOÀN MINH CHÂU
Về với mùa đông
 
Cốc rượu đã cạn
và sợi khói Capri cuối cùng bay ra khỏi quán
ta về thôi
mưa không dội sạch được những linh hồn run rẩy trên khung sắt của tòa nhà xây dở
ẩm ướt mưa ẩm ướt lời tỏ tình chắp vá
 
về đi
đêm quánh đặc tràn vào hốc mắt
con đường dập dềnh trôi qua tay trăm nghìn lối rẽ
chằng chịt những ngã tư vắng hoe
những ổ gà lởm chởm ước mơ nát bét
 
giọt mưa cào trên mặt hình thù một gương mặt khác một trí nhớ khác
cứ lấp loáng giữa những ảo tưởng thật thà
cũng quánh đặc và lặng lẽ chảy trên con đường dọn sẵn
về đi thôi
…
tiếng xe máy vỡ vào đêm
như tiếng mùa đông gọi.
 

Em mất một trăm ngày / Hương còn đầm khăn áo / Chị tung áo khắp nhà / Nỗi buồn không tiếng động
Không có khoảng cách không có khẩu trang lồng ngực không thở tim vẫn bang hoàng Tóc xanh tóc trắng nghiêng đầu vào nhau tuổi trẻ tuổi hạc cùng chia sợi sầu
Tôi vàng không trắng được đâu / cha con cháu chắt cũng màu đó thôi / trắng làm sao được hỡi ơi / vàng đen cũng đức Chúa Trời thai sinh
Một mai đây đất nước này trở lại / Đón bình minh, trong ánh sáng chan hòa, / Chúng ta cùng nối lại bản tình ca / Khi Cô Vi đã lui vào dĩ vãng.
Ngày săn giặc, ngoại biên tây tiến / Đêm Hạ Lào, tác chiến viễn phương / Ba lô, súng trận, sa trường / Tiếng quân reo, dấy biên cương ngút ngàn
Bờ hiên dĩ vãng xanh rờn nhung nhớ mà đau như có gai đâm vào da thịt một thời xưa ta ở nơi đâu trong ngôi nhà ấu thơ có hàng chè tàu chiếc cổng xi măng con đường đất đá trên bờ thành ấu thơ ta đã trèo lên ngồi vắt vẽo chân đánh đu hạnh phúc
Vĩnh Hảo, vốn dĩ là một nhà văn đa tài, từ cuối thập niên 1980's với những những tác phẩm mà chúng tôi ưa thích như: Thiên Thần Quét Lá (tập truyện), Núi Xanh Mây Hồng (truyện dài), Cởi Trói tập I & II (truyện dài), và Mẹ, Quê Hương và Nước Mắt (tập truyện), v.v... Ngoài ra, ông là một nhà báo, nhà thơ và hơn hết là một hành giả Đạo Phật nghiêm túc, từ tốn và chuẩn mực. Chúng tôi may mắn được xem ông như là một pháp hữu thân tín. Những gì cần nói, ông nói; những gì cần làm ông làm; thậm chí những gì im lặng, ông lại im lặng cũng vì lợi ích chung và cho số đông. Ông vốn nhẹ nhàng, thầm lặng nhưng nổi bật trong những gì ông để ý đến từ văn hoá, nghệ thuật, Phật giáo đến công cuộc hoằng pháp, và kể cả việc làm từ thiện ở miền sâu, miền xa tại Việt Nam.
Langston Hughes là một thi sĩ da đen nổi tiếng của Mỹ. Bài thơ này được xuất bản năm 1930, thời điểm của cuộc Đại Suy Thoái. Người da đen khi ấy vẫn chưa có quyền bình đẳng như bây giờ. Phải đợi đến phong trào Civil Rights vào thập niên 1960 luật pháp mới cho phép họ ăn chung bàn, ngồi chung chỗ với người da trắng... Bây và cả chủng tộc bây Hãy nhìn xuống nơi bây đang sống Mà xấu hổ. Hãy nhìn xuống những người da trắng Rồi nhìn lại mình Mà xấu hổ Rằng cái nghèo vẫn ngửa ngay ra đó, Rằng con ngu cái dốt cứ đẻ đầy ra đó
Tan sương đầu ngõ có đâu ngờ / Gặp lại ta là mây xanh lơ / Hôm nay tạnh ráo màu siêu thực / Bữa nọ òa bay sắc viễn mơ / Cảm tạ tình sau thương ý trước / Tri ân tâm đạo thấu huyền cơ / Biển dâu dẫu biết lòng chưa thỏa / Vẫn ngước trông lên lạy mịt mờ.
có thể chúng ta sẽ có thuốc chủng ngừa COVID-19 không lâu lắm / nhưng cũng cần có vắc-xin cho bệnh mù quáng, cố chấp / đất nước nầy đặt nền tảng trên người dân ̶ ̶ ̶ / of the people by the people for the people
“Chúng ta đến xứ sở này xa lạ / ra đi chưa hết lạ / nhưng không bao giờ thôi yêu mến / mặt hồ đại dương / căn nhà chở che hạnh phúc / lối mòn nhỏ ven rừng con ta bước tiên khởi tự do. / Đây là nơi chúng ta hàn gắn mình / Như thợ giày khâu vết thương há miệng / Sau đường dài ngập máu / sau đường dài ngập phân / sau chợ chiều cân xác chết chiến tranh / một triệu tiếng chuông không mua hết oan hồn. / Đây là nơi chúng ta sống đàng hoàng / và chết vào buổi chiều có cánh / bay về một xứ sở đã xa.
Từ em mắt biếc cười hiền / Mà nghe đau tận trong miền thịt xương / Mình không chung một con đường / Tháng ngày qua vẫn như dường ban sơ
Không thể về lại Hôm Qua / Để tránh lầm lỗi nào, ta đã làm / Thì Hôm Nay, hãy vững vàng / Chánh-kiến, mà sống đàng hoàng hơn thôi