Nguyễn Thị Khánh Minh phụ trách

27/03/202600:00:00(Xem: 857)
Minh họa Đinh Trường Chinh
Minh họa Đinh Trường Chinh 
 
Cứ gọi, mãi gọi… một nốt thời gian xưa sóng sánh… một nơi chốn quẫy lòng quá khứ.
Gọi để nhớ. Gọi để nhắc.
Gọi cho tỏ tường tên tuổi, cho trong chập chùng thức ngủ ấy còn một điều chưa quên.
Gọi để thấy để nghe, để lóe lên một cái ngoảnh đầu lại.
Và ở đây, những ngoảnh đầu, xâu kết nỗi niềm rơi thành chữ, giải oan: Thanh Tâm Tuyền, Tô Thùy Yên, Cao Đăng Khánh, Trần Mộng Tú, Lê Học Lãnh Vân, Lê An Thế, Âu Thị Phục An, Đặng Tiến (Thái Nguyên), Linh Phương, Nguyễn Thị Khánh Minh, Ocean Vương – Pháp Hoan.
 
***
 
 
THANH TÂM TUYỀN (1936-2006)
 
NGÃ TRÊN NÚI VIỆT HỒNG YÊN BÁY KHI ĐI LẤY NỨA
 
Tuột dốc té nhào trên hẻm núi
Chết điếng toàn thân trong giây lâu
Mưa rơi đều hạt mưa phơi phới
Ngày đang tàn hiu quạnh rừng sâu

Duỗi soải chân tay gối trên nứa
Ngó trời nhá nhem nghe mưa mau
Tưởng chừng thi thể ai thối rữa
Hồn viễn vông chẳng chút oán sầu

Mưa giăng tấm lưới trắng dầy khít
Làng xóm dưới núi ở phương nào?
Gió lạnh tái tê bó liệm chặt
Lả thiếp người quên bẵng sướt đau

Đầm mình trong hạnh ngộ ẩn mật
Mắt hoen nhòa hứng giọt thiên thâu
Dò dẫm lối về đêm tối mịt
Sông xa núi thẳm quê nhà đâu?
 
Thanh Tâm Tuyền
(Yên Báy, 9-1979)
 
*
TÔ THÙY YÊN (1938-2019)
 
MÙA HẠN
 
Ở đây, địa ngục chín tầng sâu
Cả giống nòi câm lặng gục đầu
Cắn chết hàm răng, ứa máu mắt
Chung xiềng nhưng chẳng dám nhìn nhau

Bước tới, chân không đè đá sắc
Vai trần chín rạn gánh oan khiên
Nước khe, cơm độn, thân tàn rạc
Sống chẳng khôn, cầu được thác thiêng

Xứ khổ, thêm chi mùa thảm khốc
Than ôi, trời đã bỏ rơi dân!
Nắng kim khí chảy, đá rạn nứt
Gió táp, rừng khô rụm, cát tràn

Sông hồ nẻ đáy, giếng vô vọng
Muông thú điên lầm lũi bỏ đàn
Dân làng lũ lượt kéo lên rú
Lùng sục đào khoai củ đã khan

Côn trùng kiệt sức lìa hang ổ
Lên chết thiêu trên mặt đất hừng
Ác điểu ngày đêm gào xáo xác
Cơ hồ cả thế giới lâm chung

Cây đa râu tóc già thiên cổ
Trụi lá, trơ cành, xương nám đen
Khiến lũ ma hoang hằng ẩn náu
Bỏ đi nhường chỗ cho chim kên

Cái chết tru rân giờ nguyệt tận...
Máu bung từ mỗi lỗ chân lông
Mọi người nghe chính mình kêu rú...
Liệu sáng mai còn ai nữa không?

Đám chủ mới, y trang xúng xính
Súng nghênh ngang, tiếng hét phàm phu
Xua trăm họ sá chi thân mạng
Lăn địa cầu ra khỏi lối xưa

Như tên phù thủy già điên loạn
Lịch sử lên cơn dữ bất thường
Treo ngược con đen trên lửa đỏ
Quật mồ thánh đế phi tang xương

Có gã hề cuồng ra giữa chợ
Hát ngao những đoạn sấm truyền xưa
Bao giờ trời nổi cơn nồm lớn
Minh chúa giong thuyền ra cố đô

Người mẹ trẻ buồn đôi mắt trũng
Thân gầy nhóm, tóc cháy, da cằn...
Địu con, một dúm thịt nhăn nhúm
Ra ruộng khê tìm mót cái ăn

Làng mạc giờ đây đã trống trơn...
Con dê, con chó cũng không còn
Người đi bỏ xác nơi bờ bụi
Miếu sạt, thần hoàng rũ héo hon

Ta khóc lẻ loi, cười một mình
Thu hình ẩn náu dưới tâm linh
Mắt chong kinh hãi đêm hư sử
Thân lõa lồ đau cháy khổ hình

Gõ lấy đầu mình như gõ cửa
Liên hồi kêu cứu giữa đêm khuya
Đầu ta như chiếc đầu lâu cổ
Tiếng rỗng không khô khốc não nề

Ta thương vô kể mầm cây lụi
Con suối trinh nguyên chết cạn lòng
Thương bậc hiền nhân về động đá
Quyên sinh. Từ đó, hạc bay không...
 
Tô Thùy Yên
Nghệ Tĩnh 1979
(trên đây là 15 đoạn đầu trong bài thơ gồm 47 đoạn)
 
*
 
CAO ĐÔNG KHÁNH (1941-2000)
 
Sàigòn Rồng Bay Phượng Múa (trích đoạn)
 
sài gòn chợ lớn như mưa chớp
nát cả trùng dương một khắc thôi
chim én bay ngang về xóm chiếu
nước ròng ngọt át giọng hàng rong
hỡi ơi con bạn hàng xuôi ngược
trái cây quốc cấm giấu trong lòng
hỏi thăm cho biết đường ra biển
nước lớn khi nào tới cửa sông?
sài gòn khánh hội gió trai lơ
khi ấy còn tơ gái núi về
đào kép cải lương say tứ chiếng
ngã tư quốc tế đứng xàng xê
gánh nước nặng hơn vác thánh giá
má đỏ hình như rượu mới nồng...
 
Cao Đông Khánh
(bài thơ trích từ tập thơ Lửa Đốt Ngoài Giới Hạn)
 
*
TRẦN MỘNG TÚ
 
Tháng Tư Và Tôi
 
Có tiếng ai gõ cửa
Tôi xoay mình với đêm
Hình như Tháng Tư gọi
Tháng Tư đợi ngoài thềm
 
Ngập ngừng mở cánh cửa
Đón Tháng Tư vào nhà
Tháng Tư tràn mắt lệ
Cả hai cùng khóc òa
 
Giũ chiếc áo đêm thẳng
Nghẹn ngào nhìn tháng Tư
Cả hai cùng vuốt mặt
Lau nước mắt cho nhau
 
Cứ ngồi yên như thế
Căn nhà sao mênh mông
Chiếc ghế sao mà rộng
Mình sao bé vô cùng
 
Tôi gọi tên Tháng Tư
Tôi gọi tên thành phố
Tôi gọi tên người yêu
Niềm đau và nỗi nhớ
 
Tháng Tư gọi tên tôi
Vỗ về trên vai mỏng
Luồn tay vào tóc trắng
Ôm tôi sát vào lòng
 
Năm mươi năm thức ngủ
Vẫn ngỡ là chiêm bao
Nước mắt nào giữ lại
Cho khi về khóc nhau.
 
Trần Mộng Tú
10 tháng 4 năm 2025
 
*
 
LÊ HỌC LÃNH VÂN
 
Tỉnh Rượu Tàn Canh
 
Đời nhanh hơn vó ngựa đua
Cuộc nào tính nổi thắng – thua nhân tình
Thuận tình bên thắng vào dinh
Ngược tình bên thắng biến hình bên thua…
 
Bên nào thắng bên nào thua
Đống xương dân chúng nấm mồ núi sông
Tỉnh chưa cuộc rượu máu hồng
Tàn canh thua trắng con Rồng cháu Tiên…
 
Bây giờ thế giới đảo điên
Giật mình mình biết thương mình hay chưa?
Bây giờ tốp cuối đường đua
Sao còn mê mộng thắng thua đồng bào?
Lê Học Lãnh Vân
Ngày 23 tháng 3 năm 2025
 
*
 
LÊ AN THẾ
 
Tháng Tư Này 2025
 
Thành phố không một chỗ trống
bầu trời không một chỗ trống
đường sá không một chỗ trống
sông Saigon không một chỗ trống
 
thế mà
lịch sử đã lột da
và cũng không còn một chỗ trống
cho hàng triệu bóng ma chết trận từ hơn 50 năm trước
quay về vần vũ trên trời.
                                                       
Lê An Thế
5-5-2025

 

*

 

ÂU THỊ PHỤC AN

 

Chữ Nghĩa

ngày qua ngày cũng - vẫn - chỉ là những ngôn ngữ nhạt phèo

muốn làm nên những cú đấm vào lịch sử

lá cờ xanh hay đỏ

ta cũng - vẫn - phải cúi đầu khi bước qua

 

chữ nghĩa buồn hiu

cũng chỉ nằm tênh hênh trên trang web câm

những đôi mắt cụp xuống chia buồn nhau

một dân tộc lại tiếp tục lạc loài

những giấc mơ lại tiếp tục cháy bỏng

một giấc mơ Lạc Hồng

rực rỡ giữa lòng nhau

 

và chữ nghĩa dồn lên

chỉ để rã rời đau.

 
*
 
ĐẶNG TIẾN (THÁI NGUYÊN)
 
Tản Mạn Tháng Tư (Trích Đoạn)
[Ghi lại nỗi lòng của một người bạn...]
 
Tháng Tư vui! Tháng Tư sầu thảm
Đàn chim di trú rợp trời bay
Sầu thảm biển khơi bao lớp sóng
Âm u đáy nước! Ai có hay?

Xác xơ lau cỏ nơi vườn cũ
Người đi biền biệt! Chẳng trở về
Bơ vơ bao mộ phần vô chủ
Lưu lạc oan hồn nẻo sơn khê.

Cầu Trời tháng Tư mưa đến sớm!
Tẩy oan khiên cho xứ sở này
Cầu Trời tháng Tư trong lành nắng
Hạt nảy mầm. Tươi lá. Xanh cây.

Cầu Trời tháng Tư vang sấm động
Lay thức lòng ai nỗi xót thương
Ngủ yên nhé! Ngủ yên sân hận
Để lệ rơi! Dịu nỗi đoạn trường.

Được - Mất đã qua xin đừng nhắc
Đâu của riêng ai những Vui - Buồn
Lịch sử in hệt trò hí lộng
Ngựa chết cùng ngũ đế tam vương. (•••)

Đặng Tiến (Thái Nguyên)
(•••) Đồng dao "Con ngựa chết trương tam vương ngũ đế".
 
*
 
LINH PHƯƠNG
 

Nơi Ấy Mùa Xuân

Nơi ấy. Nắng chiều rơi xuống phố

Hắt hiu chân má nẻo đường xa

Bước đi lòng nhẹ như là khói

Ao ước gặp con mắt lệ nhòa

 

Nơi ấy. Ba ngàn năm yên giấc

Nghe cỏ cây- chim hót mơ hồ

Trái vườn xưa đến mùa thơm ngát

Chín trĩu cành thương nhớ khôn nguôi

 

Nơi ấy. Con kênh đầy hoa tím

Giề lục bình tăm tắp trôi xuôi

Mười năm cách biệt- mười năm hẹn

Ta vẫn bon chen ở xứ người

 

Nơi ấy. Em còn ngồi chải tóc

Gió thoảng hương- hoa bưởi- hoa lài

Lặng lẽ đếm thời gian rồi khóc

Mặc cho sương ướt đẫm vai gầy

 

Nơi ấy. Dòng đời ngăn lối rẽ

Như dòng sông chia nhánh- lở- bồi

Ôi! Giá mà ta biết được?

Ngày về đau điếng trái tim thơ

 
Linh Phương
 
*
 
NGUYỄN THỊ KHÁNH MINH
 
Mầu Tháng Tư
 
Dẫy bỏng mầu xanh
Đất cong người ngó
Lửa trong nắng ấy. Đem ngày tới
Lửa trong ngày ấy
Cháy lan màu phượng đỏ
Cháy loang nỗi sợ
Những bóng lá nào còn có thể rơi
Những tiếng động nào còn có thể lay động
Những bước chân nào còn có thể đi
Lời nói bốc khói. Nước mắt bốc khói
Những thành phố, những con đường bốc khói
Người ta đang chụm lửa cả thời gian
Cháy ở đó, một ngày mùa, kinh động
 
Nỗi sợ rất đỏ
Lửa tháng Tư. Tràn trưa
Ngày như một cái lò nướng
Ai vặn quá lửa một tin dữ
Thành phố và người
Bỏng. Khát. Khô. Ngơ ngác.
 
Nhà cửa và cây và những con đường và hai hàng hoa.
Ứa đỏ mùa phượng vĩ, bạn tôi khóc rằng, huyết phượng*.
Trưa tháng 4 cong vòng lưng em tôi ôm con chó nhỏ mới qua đời.
Trời trồng đứng bóng.
Dòng sông chảy từ mắt người trôi về bao la biển,
mầu xanh một thời âm vang huyết biển*.
 
Nguyễn Thị Khánh Minh
4.1978
* chữ Nguyễn Lương Vỵ
 
*
OCEAN VƯƠNG

Khúc Nhạc Sớm và Thành Phố Lửa
-Pháp Hoan dịch-
 
Nam Việt Nam, ngày 29 tháng Tư, 1975: Đài Phát thanh Quân đội Hoa Kỳ đang phát bài ‘‘Giáng Sinh Trắng’’ của Irving Berlin như mật mã khởi động chiến dịch Gió Lốc. Chuyến di tản sau cùng bằng trực thăng dành cho các công dân Mỹ và người tị nạn Việt Nam khi Sài Gòn thất thủ.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
‍‍ Những cánh hoa sữa* nằm vương vãi trên đường
‍‍ ‍‍‍‍‍‍như những mảnh tả tơi của váy áo cô gái.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Chúc các bạn có những ngày vui vẻ và sáng tươi…
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Ông đổ sâm banh vào tách, nâng lên môi cô.
Mở ra, ông nói.
Cô mở
 
Bên ngoài, một người lính nhổ
điếu thuốc lá khi tiếng bước chân
‍dồn dập trên quảng trường như đá tự trên trời rơi xuống. 
Chúc tất cả các bạn có một mùa Giáng Sinh trắng 
khi người cảnh sát công lộ nới lại bao súng ngắn
‍‍Tay ông lần theo đường viền
trên chiếc váy trắng của cô.
‍‍Mắt ông đen
‍Tóc cô đen.
‍‍Một cây nến.
‍Bóng họ: Hai ngọn bấc.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Chiếc xe tải quân sự tăng tốc vượt qua ngã tư đường, tiếng con nít
‍‍‍‍la hét bên trong. Một chiếc xe đạp
‍‍‍văng qua cửa sổ. Khi bụi cuốn lên cao, một con chó đen
‍‍‍‍nằm dài trên đường, hổn hển thở, hai chân sau
‍dập nát vào vùng sáng
của một mùa Giáng Sinh trắng
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Trên chiếc bàn đầu giường, một cành mộc lan đơm hoa như bí mật lần đầu
‍‍hé mở.
‍‍những ngọn cây lấp lánh và trẻ con đang lắng tai nghe, ông cảnh sát trưởng
‍‍nằm úp mặt trong bể Coca.
‍‍Bức ảnh cầm tay của bố ông đẫm nước
bên vành tai trái.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Bài hát lướt qua thành phố như người góa phụ.
‍‍Giáng Sinh trắng… Giáng Sinh trắng… tôi đang mơ về một tấm màn tuyết
‍‍‍buông xuống từ vai cô.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Tuyết rơi lách tách trên cửa sổ. Tuyết vỡ tung thành mảnh
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
‍‍ ‍‍‍‍cùng với tiếng súng nổ, Bầu trời nhuộm đỏ.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍tuyết bám trên bầy xe tăng đang phá đổ những bức tường thành phố.
Một chiếc trực thăng đưa người sống ra khỏi tầm với.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
‍‍ ‍‍‍Thành phố trắng tinh như trang giấy chờ mực vấy lên.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍
một giọng nói trên radio la lớn chạy chạy chạy.
những cánh hoa sữa trên thân mình con chó đen
‍‍như những mảnh tả tơi của váy áo cô gái.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Chúc các bạn có những ngày vui vẻ và sáng tươi. Cô nói
‍‍ điều gì đó nhưng không ai trong họ nghe ra. Khách sạn
‍‍ ‍‍‍bên dưới họ rung lên. Chiếc giường: một băng nguyên
‍‍ ‍‍‍‍‍rạn nứt.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Đừng sợ, ông nói, lúc trái bom đầu tiên thắp sáng
khuôn mặt họ, những người anh em của tôi đã thắn‍g
và ngày mai…
‍‍‍‍Đèn tắt.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Tôi đang mơ. Tôi đang mơ…
‍‍ ‍‍‍‍tôi nghe thấy tiếng nhạc ngựa trên tuyết trắng…
‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
Trên quảng trường bên dưới: một nữ tu, bốc cháy,
‍‍ ‍‍‍‍‍‍lặng lẽ chạy về phía thượng đế của cô –
‍‍ ‍‍‍‍‍‍  ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
‍‍ Mở ra, ông nói.
‍‍ ‍‍‍‍‍‍Cô mở.
‍‍ ‍‍‍‍‍
Ocean Vương
Pháp Hoan dịch ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍ ‍‍ ‍‍ ‍‍‍‍‍‍
* Milk flower là hoa sữa (blackboard), nhưng cũng có thể là hoa đại, hoa sứ (Flor de Leche).
 

Ta hát lời xưa thuần mộc | Miên hoa vẫn ngủ bên trời
anh ơi, em không tin anh ác, không tin đâu
Tôi bên này, tháng hai trời nắng dịu | mà lại nghe lá run rẩy trong mưa | mà lại cảm cái rùng mình cổ thụ | của bên kia, của cơn bão lạc mùa
Mùa Đông đang tới ở Bắc Mỹ, tuyết rơi, tuyết rơi! Lạnh và đẹp, làm người ta liên tưởng tới những vùng Green Land, nơi gần như tuyết giá quanh năm, nơi có những con người sống với giá lạnh và nơi có những nguồn khoáng sản trù phú mà những cường quốc trên thế giới lúc nào cũng manh tâm chiếm đoạt. Hãy thưởng thức một bài hát của bà mẹ Inut, một bài ru con rất đơn sơ và cảm động, cảm động như khi ta hát bài hát ru con của những bà mẹ Việt Nam: Cái ngủ mày ngủ cho lâu/Mẹ mày đi cấy ruông sâu chưa về. Nếu cường quốc đến chiếm những vùng đất đai này, họ có tước cả những bài hát này không? Bà mẹ Inut có còn được ôm con trước hiên nhà ru con bằng những bài hát tràn ngập tình tự quê hương của mình?
Hãy khoan nói đúng sai | cho đến khi ta đứng ngoài kia, | giữa tuyết rơi và ánh đèn xanh đỏ, | chỉ có một cái mền mỏng | và cả đời bị kéo đi | khỏi ngưỡng cửa quen thuộc.
Việt Báo dịch và đăng lại bài thơ của Renee Nicole Good, nạn nhân 37 tuổi bị bắn chết hôm thứ Tư, 7 tháng 1, 2026, không chỉ để tưởng niệm, mà để dán lại đây một văn bản vẫn còn đang sống. Đó là tiếng nói từng đi những bước dò dẫm giữa khoa học và đức tin, giữa hiểu biết và phép lạ — một tiếng nói bị dập tắt giữa mùa xuân thì bởi sự vô nghĩa của bạo lực. Bài thơ ở lại, không trả lời thay ai, chỉ để giữ nguyên một khoảng trống — nơi người đọc sẽ phải tự hỏi mình còn tin vào điều gì, và còn để dành chỗ cho điều gì.
Họ bảo rằng cô không còn nữa, | Máu tung toé như đóa hồng. | Những bánh xe băng giá chùn lại & đông cứng. |
Xin nhau đừng lần hạt | Cây đã vắng trên đồi | Con chim mùa kêu thảm | Người ơi người người ơi
bạn bè rủ nhau về bên kia núi | thấp thoáng những khuôn mặt vãng lai | mơ hồ lật ngửa bàn tay
Cuộc đời như cuốn sách | Tôi còn cầm trên tay | Tôi còn để trên gối
thú thật có những ngày rất phiền lòng | như cá mắc cạn | vẫy vùng tìm cách vượt thoát
Bên trong gương mùa đông đang chờ đợi… Trong biên vực ảo ảnh của chờ đợi thì anh có thể, dựa vào lưng gương lạnh giá/ hát nghêu ngao một cách vô tư… cho đến khi tiếng rung cuối cùng của tấm gương trong suốt ấy mở ra thiên địa mới… Có vẻ như trong bụng chờ đợi của mùa đông đang sửa soạn để khai sinh. Mời người lắng vào thơ của các tác giả Han Kang- Nguyễn Man Nhiên, Nguyễn Lương Vỵ, Trương Đình Phượng, Nguyễn Đạt, Bei Dao (Bắc Đảo)-Cù An Hưng, Đỗ Hồng Ngọc, Trần Ngọc Diệp, Trịnh Thanh Thủy, Nguyễn Thị Khánh Minh, Vũ Hoàng Thư, Vân Thuyết, Hoàng Xuân Sơn, Trịnh Y Thư, Khế Iêm, Nguyễn Xuân Thiệp, để nghe nỗi trở dạ rộn ràng cùng u buồn của mùa Đông.
mùa đông có những con sâu nằm yên | gặm nhấm nỗi buồn quê hương viễn xứ