Hôm nay,  

“Lang thang” cùng Khánh Minh

12/11/202607:40:00(Xem: 791)
blank

 

“Lang thang” cùng Khánh Minh
 

Đỗ Hồng Ngọc (Đỗ Nghê)
 

Hạnh phúc thì không có ở cuối con đường nào cả. Bởi hạnh phúc chính là con đường. Nhưng phải lang thang trên con đường đó may ra mới bắt được hạnh phúc. Bởi nó huyễn ảo. Nó có mà không. Nó huyễn mà ảo nhiều khi khiến ta tưởng thiệt. Có khi phải nhìn bằng năm thứ con mắt (Ngũ nhãn) mới thấy, bởi nhìn bằng con mắt trần gian (nhục nhãn) thì thường thấy vậy mà không phải vậy. Phải nhìn bằng con mắt tuệ (tuệ nhãn) may ra. Một chàng thi sĩ, ngày ngày vội vã bước qua khu vườn mà không hề để ý một bông hoa thược dược bình thường bên bờ giậu cho đến một hôm thảnh thơi từng bước lang thang, thì mới chợt nhìn thấy cánh hoa thược dược bên hàng giậu kia đang mỉm một nụ cười như trêu chọc chàng và nó bỗng hát lên một lời thiên thâu kỳ diệu, chàng thi sĩ sửng sốt, chỉ còn biết sụp lạy cúi đầu. Bởi chàng đã vừa nhận ra Như Lai.

Đứng im ngoài hàng giậu/ Em mỉm nụ nhiệm mầu/ Lặng nhìn em kinh ngạc/ Vừa thoáng nghe em hát/ Lời ca em thiên thâu/ Ta sụp lạy cúi đầu. (Quách Thoại).

Cho nên Lang thang là hạnh phúc. Hay có thể khẳng định, con đường hạnh phúc là con đường lang thang, trong thời đại mải miết marathon hôm nay.

Khánh Minh lang thang vào trang Trịnh Y Thư thấy một bác sĩ phân tâm học, phá bung tiềm thức, để lộ ra những dặm đường tan tác… Và kịp nghĩ rằng chỉ cần ươm lấy một cành sen để có một cánh đồng sen bát ngát từ những bùn đất đã nghìn năm. Cho nên nhà thơ họ Trịnh đã không quên đặt một câu của thi sĩ Charles Baudelaire ở đầu tập thơ. “Hoài niệm chỉ là hình thức khổ đau mới…”
 

Khánh Minh lang thang vào những dòng chữ của Đặng Mai Lan để như thấy được tiền kiếp của mình, rồi với Đặng Thơ Thơ để nghe ra cái “phong khí” như một thứ hương bay cao, bay xa, thăm thẳm về một chốn nào.

 “Và tôi hối hả đi tìm tiền kiếp của mình. Sự tìm kiếm này có khác nào một giấc ngủ ngắn với cơn mơ dài cả một đời. Phải chăng mộng-thực đã làm nên đời sống tôi, nhưng đâu là ranh giới? Nhưng kiếp trước đâu phải trăm năm, ngàn năm. Chỉ một giờ đổi thay đã là kiếp trước.

Không biết đó có phải là Nghiệp không. Bởi một hẹn thề, một mong mỏi dằng dặc sẽ theo ta mãi, bất cứ ở dạng sống nào”.

Tuệ Sỹ viết trong Tổng quan về Nghiệp: “Thời gian đến, chúng sinh chín muồi; thời gian đi, chúng sinh bị hối thúc. Thời gian thức tỉnh chúng sinh…”.

Rồi khép lại hàng mi về cõi mộng

Như sương mai, như bóng chớp, mây chiều. (Tuệ Sỹ). 

  

Tuệ Sỹ nói về Thơ: “đạt tới cõi thượng thừa của Thơ, như người học Thiền chứng chỗ Không tịch của Đạo; cái đó vừa khó vừa dễ. Học Thiền ba mươi năm, ba mươi năm đày đọa thân tâm, mà không thành. Phẫn chí, bỏ đi; bất chợt thấy một cánh hoa rơi, cõi Không tịch cũng hoát nhiên, đột ngột mở ra. Muốn cho lời thơ tuyệt diệu, thì phải là đừng gò ép, vừa Không và vừa Tĩnh. Tĩnh cho nên thâu tóm hết mọi vọng động. Không cho nên bao hàm vạn cảnh... (Tô Đông Pha, những phương trời viễn mộng, Tuệ Sỹ).

Từ núi lạnh đến biển im muôn thuở

Đỉnh đá này và hạt muối đó chưa tan...

  

Đỉnh Hymalaya cao vút kia giờ vẫn còn đọng nhiều hạt muối, và cả vỏ sò, vỏ ốc…  Còn dưới đáy Atlantic Ocean thăm thẳm nọ là những thành quách lâu đài bám đầy rêu rong!

Một hôm kia, Khánh Minh có dịp lang thang cùng bạn vào chùa Già Lam. “Chúng tôi được nghe và thấy Sư ngồi đàn, một Thiền Sư gõ trên phím những nốt nhạc âm vang lời kinh hồi hướng, một Nhà Thơ gõ trên phím những nốt nhạc của tâm hồn, Sư ngồi đó, Sư đang ở đó, như vừa mới đến, như vừa ra đi trong âm ba tiếng nhạc. Ôi, Như Lai đâu có đi có đến… Không gian thời gian như nhập lại một dòng trôi vi diệu…”

Buổi trưa ngồi nghe sư đàn

Trăm con lá rớt. Tình tang cõi ngoài

Mùa đâu hốt đã thu phai

Một phương viễn mộng. Đọa đày. Bao thu

(…)

Áo tỳ khưu. Dặm mỏi mòn

Trùng khơi. Hạt muối đó còn chưa tan

(NTKM)

 

ĐHN

(Sg 10.11.2026)
blank

GHI CHÚ:

Trân trọng kính mời quý bạn tham dự buổi giới thiệu tác phẩm:

LANG THANG NGHÌN DẶM • Tập 2
Nguyễn Thị Khánh Minh

tại Coffee Factory
15582 Brookhurst St., Westminster, CA 92683
4:00 PM Thứ Bẩy 21.11.2026

Diễn giả: Trịnh Y Thư • Nguyễn Thị Thanh Lương • Vũ Hoàng Thư • Phan Tấn Hải • Nguyễn Đức Cường
Văn nghệ ca nhạc: Lại Tôn Dũng • Thái Hoàng
Dẫn chương trình: MC Tô Đăng Khoa

Ban Tổ chức trân trọng kính mời.

RSVP
vmail: 949-981-3978 • email: [email protected] 



Trang đầuTrang trước10111213141516Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Drei Kameraden (Three Comrades) năm 1936 của văn hào Đức, Erich Maria Remarque (1898-1970) Tâm Nguyễn dịch với tựa đề Chiến Hữu, nhà xuất bản Kinh Thi ấn hành năm 1972, gồm 28 chương dày bảy trăm trang. Đệ Nhất Thế Chiến, Remarque ở tuổi 19, bị động viên vào Quân Đội Hoàng Gia Đức, thuyên chuyển về Mặt Trận Miền Tây (The Western Front), bị thương vì các mảnh đạn bắn vào chân trái, tay phải và vào cổ, nên được tản thương về bệnh viện, điều trị cho đến khi chiến tranh kết thúc rồi được giải ngũ khỏi Quân Đội Đức. Sau khi chiến tranh chấm dứt Remarque bị ám ảnh bởi các cảnh tàn phá của chiến tranh, thân phận con người, người lính trong và sau giai đoạn bi thương của lịch sử.

Nguyễn Du là tác giả của “Truyện Kiều” và nhà văn người Đức Johann Wolfgang von Goethe là tác giả kịch thơ “Faust”. Nguyễn Du được người Việt kính trọng tôn xưng là "Đại thi hào" và được UNESCO vinh danh là “Danh nhân văn hóa thế giới” vào năm 2013 cùng 107 danh nhân khác. Nếu người Việt tự hào về Nguyễn Du thì người Đức cũng rất tự hào về nhà văn lớn của họ là Goethe. Theo Viện Nghiên cứu xã hội và phân tích thống kê Đức (Forsa), Geothe được xếp đứng hàng đầu trong danh sách „Những người Đức vĩ đại nhất mọi thời đại“ [1]. Sau đó mới đến vị thủ tướng đầu tiên của Cộng Hòa Liên Bang Đức là Konrad Adenauer (1876-1967) đứng hạng nhì và đứng hạng thứ ba lại là nhà khoa học gia Albert Einstein (1879-1955), cha đẻ của Thuyết tương đối.

Với tài năng hội họa, văn, thơ, và nhất là tấm lòng và ý chí bền bỉ với văn học nghệ thuật, Khánh Trường đã chinh phục một số lượng độc giả và giới thưởng ngoạn nghệ thuật lớn, từ hải ngoại về đến trong nước, từ nhiều thập niên qua, và có lẽ Ông sẽ mãi được nhớ đến trong văn sử Việt là người khai phóng một nền văn học hậu chiến ở hải ngoại và trong nước qua tờ báo văn học Hợp Lưu. Sau ba cơn tai biến Ông đã phải mang nhiều bệnh tật, nhưng sự ra đi của ông vào cuối năm 29 tháng 12, 2024 vừa qua vẫn gây bàng hoàng đối với những người thân yêu và mến mộ ông. Nỗi niềm thương tiếc này được biểu hiện bằng đôi lời chia biệt với ông và gia đình từ khắp nơi. Việt Báo trích đăng lại.

Như anh có lần tâm sự, thủa 13, anh đã bỏ quê nhà Quảng Nam, lên Đà Lạt, sống đời lang bạt, ăn bờ ngủ bụi, thậm chí “biết tình yêu gái điếm” dù còn non choẹt. Rồi anh xuống Sài Gòn, không muốn tiếp tục làm du đãng, anh đăng lính, dù chưa đủ tuổi. Có sao đâu, chiến tranh đang lên cao điểm mà, quân đội cần lính, nhất là lính Dù, những người lỳ lợm, can đảm, tự nguyện. Những năm chiến trận, đúng châm ngôn “Nhẩy Dù cố gắng”, anh sống trọn với đồng đội, với màu cờ sắc áo. Bị thương nhiều lần, anh buộc phải giải ngũ. Đời sống dân sự chưa được bao lâu thì “xẩy đàn tan nghé”, ngày 30 Tháng Tư 75, anh bị “bên thắng cuộc” liệt vào hàng ngũ “bên thua cuộc”. Vì là cấp hạ sĩ quan, anh không chịu chung số phận như hàng trăm ngàn sĩ quan, công chức, bị đầy đọa nhiều năm tháng trong các trại tù mà chế độ mới gọi bằng mỹ từ “cải tạo”. Nhưng anh vẫn bị nghi kỵ, bị phân biệt đối xử ngay chính trên quê hương mình.

Chúng tôi quen nhau bắt đầu bằng một… thùng sách...

Giữa mình và Khánh Trường có chút tình văn nghệ tuy thỉnh thoảng mới gặp nhau. Nay Khánh Trường vừa ra đi xin đăng lại một bài viết về Trăng Thiền cách đây cũng đã mươi năm nhân Khánh Trường triển lãm một loạt tranh mới chủ đề là Đáo Bỉ Ngạn và có gởi cho Nguyễn hình chụp một số bức để đưa lên Phố Văn. Xin mời bạn đọc theo dõi bài viết.

Thật ra, trước 1975, tôi cũng đã đọc nhiều sách, nhiều tạp san văn học ở Sài Gòn, (hay tỉnh lẻ), tôi chưa đọc đến tên Khánh trường, biết tên Khánh Trường. Tên đó (hay bút danh đó) hoàn toàn xa lạ đối với tôi.

Bạn hãy giữ lòng cho thật vui để ra đi. Trang sách cuối của Hợp Lưu bây giờ đã khép lại. Tay của bạn đã thả rơi ngòi bút và cọ màu. Bạn đã nằm xuống sau một đời lặn lội. Hãy gối đầu lên những kệ sách ký ức. Đã tới lúc bạn hãy buông xả hết, để tự thấy đời mình trôi theo dòng sông chữ nghĩa, nơi đã chép xuống những gì đẹp nhất của thế hệ chúng ta. Bạn hãy giữ lòng cho thật vui để ra đi. Cuộc đời luôn luôn là những bước ra đi. Bạn không có gì để nuối tiếc trong đời này. Bạn đã tự vắt kiệt máu trong tim ra để làm sơn cho tranh vẽ và để làm mực cho những trang báo. Nơi đó là ước mơ của yêu thương và hòa giải. Nơi đó là sự ngây thơ nghệ sĩ mà chúng ta đã đem tặng cho đời.

Khoảng thời gian bắt đầu vào đại học, ngoài những lúc phải học những bài sinh hóa khô khan, tôi tìm đến văn chương tiếng Việt qua các tạp chí như Văn Học, Văn, và Hợp Lưu. Khác với Văn và Văn Học vốn mang không khí “cổ điển”, Hợp Lưu, với chủ biên sáng lập là nhà văn Khánh Trường, bung mở một cánh cửa đón nhiều cây bút mang phong cách táo bạo, thể nghiệm, trong cả hai lãnh vực thơ và văn, đến từ trong và ngoài Việt Nam. Gặp nhiều chống đối vào những năm đầu vì có sự góp mặt của những nhà văn trong nước, nhưng Khánh Trường vẫn bất chấp, tiếp tục xây dựng Hợp Lưu thành một diễn đàn văn chương mở rộng vì “các thể chế chính trị rồi sẽ qua đi, nhưng văn học nghệ thuật sẽ còn tồn tại dài lâu, nhiệm vụ của chúng ta hôm nay là phải tìm cách bảo tồn, xiển dương những giá trị kia, không phân biệt phe phái, chính kiến.” (trả lời phỏng vấn của Đỗ Lê Anh Đào trên damau.org, ngày 22 tháng 9, 2006).

Khu Nursing Home gồm bốn dãy nhà quây thành hình vuông. Mỗi dãy có tám phòng, cửa mở ra chái hiên rộng, lát gạch hoa có tam cấp dẫn vào mảnh vườn trồng nhiều cây trái nhiệt đới: mít, xoài, nhãn lồng, xen kẽ những loại cây và hoa đậm chất đông phương: tùng, liễu, mẫu đơn, phật quả, thiết mộc lan và hồ rộng, thiết kế mỹ thuật. Những con thác từ các mỏm đá cao đổ xuống tung bọt trắng xóa, đàn cá koi nhởn nhơ quanh các bụi thủy trúc, rải rác nhiều khóm liễu vươn ra từ bờ, sà thấp chạm mặt nước. Mùa hè, sáng, chiều, luôn có các lão niên ngồi trên những băng ghế đá, dưới các gốc cây phủ kín bóng mát bởi những tàn lá rộng, hóng gió, tán gẫu hoặc bày trò vui.
Trang đầuTrang trước10111213141516Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.