Thống Đốc Gavin Newsom đang dẫn trước cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris trong số cử tri Dân Chủ tại California cho đề cử tổng thống năm 2028. (Minh họa: Việt Báo)Bản Tin Cà Phê Sáng Thứ Sáu 20/3/2026
- Newsom Dẫn Trước Harris Trong Cuộc Thăm Dò Ứng Cử Viên Tổng Thống
- Iran Mở Đường Qua Eo Biển Hormuz Nhưng Đóng Với Kẻ Thù
- Trump Đùa Cợt So Sánh Pearl Harbor Với Các Cuộc Không Kích Iran
- Đơn Xin Trợ Cấp Giảm, Dù Thị Trường Lao Động Vẫn Ảm Đạm
- Áp Lực Lên Nhân Viên TSA Ngày Càng Lớn
- Pam Bondi Từ Chối Điều Trần Trước Hạ Viện Vụ Epstein
- Ngũ Giác Đài Muốn Khai Triển Vệ Binh Quốc Gia Ở DC Đến 2029
- Người Mỹ Ngày Càng Lo Ngại Về Giá Xăng
- Israel Dội Thêm Nhiều Cuộc Không Kích Vào Tehran
- Tài Tử Meryl Streep Quyên Góp Số Tiền ‘Bảy Con Số’ Cho Bảo Tàng Lịch Sử Phụ Nữ Quốc Gia
---- Newsom Dẫn Trước Harris Trong Cuộc Thăm Dò Ứng Cử Viên Tổng Thống
Thống Đốc Gavin Newsom đang dẫn trước cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris trong số cử tri Dân Chủ tại California cho đề cử tổng thống năm 2028. Một cuộc khảo sát mới từ Viện Nghiên cứu Chính phủ thuộc Đại học UC Berkeley ((UC Berkeley Institute of Governmental Studies) đã cho thấy kết quả như thế, theo LATimes. Thống Đốc Newsom nhận được 28% ủng hộ, vượt xa Harris với chỉ 9%. Các ứng viên khác gồm Alexandria Ocasio-Cortez (14%) và Pete Buttigieg (11%).
Giám đốc khảo sát Mark DiCamillo nhận định đây là kết quả rất tích cực cho ông Newsom, khi ông vượt trội so với các đối thủ, đặc biệt là cựu Phó Tổng Thống Harris ngay tại tiểu bang quê nhà của bà. “Ông ấy đã tạo được sự bứt phá so với nhóm ứng viên còn lại; đặc biệt, khi so sánh với một nhân vật quan trọng khác của California đang được cân nhắc, tỷ lệ ủng hộ của ông ấy cao gấp ba lần so với bà Kamala. Đó thực sự là một thành tích rất ấn tượng,” ông Mark DiCamillo nói.
Cả ông Newsom và bà Harris từ lâu đã tránh đối đầu trực tiếp và chưa chính thức tuyên bố tranh cử năm 2028. Tuy nhiên, cả hai đang tích cực xây dựng hình ảnh quốc gia, theo nhận định của LATimes.
Cả hai đều nhận được nhiều ủng hộ từ cử tri da đen và Latino. Newsom mạnh hơn ở nhóm cử tri lớn tuổi và phụ nữ, trong khi Harris thu hút cử tri trẻ. Tuy nhiên, họ cùng có mức ủng hộ thấp hơn bất ngờ tại Bay Area.
Theo cuộc khảo sát, dù dẫn đầu, tỷ lệ ủng hộ Newsom vẫn chia rẽ (48% ủng hộ, 48% phản đối). Tuy vậy, cử tri xem ông là đối trọng mạnh với Donald Trump, đặc biệt về khí hậu và kinh tế. Ông Newsom từng nhắm đến chiếc ghế Thống đốc vào năm 2010, trước khi rút lui để chuyển sang tranh cử chức phó thống đốc, một vị trí vốn gần như không có thực quyền, nơi ông đã làm việc dưới cái bóng của Thống Đốc Jerry Brown trong suốt tám năm. Cũng trong năm đó, bà Harris đã đắc cử chức Bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang California.
---- Iran Mở Đường Qua Eo Biển Hormuz Nhưng Đóng Với Kẻ Thù
Iran đang phát triển hệ thống kiểm duyệt và ghi danh tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, chuyển sang biện pháp phong tỏa “có chọn lọc” đối với tuyến đường thủy chiến lược này. Hệ thống do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) quản lý, yêu cầu tàu cung cấp thông tin chi tiết về chủ sở hữu và hàng hóa trước khi được phép đi qua “hành lang an toàn.”
Dịch vụ tin tức và phân tích hàng hải này đưa tin trong tuần này rằng một số quốc gia – bao gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Malaysia và Trung Quốc – đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Tehran để được phép đi qua vùng lãnh hải của Iran tại khu vực Hormuz.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết eo biển “mở nhưng đóng với kẻ thù,” cho thấy dấu hiệu giảm căng thẳng. Một số tàu đã đi qua, thậm chí có báo cáo một tàu chở dầu trả $2 triệu để có được sự chuẩn thuận. Alex Mills, một chuyên gia về thương mại quốc tế và luật hàng hải, chia sẻ với tờ Al Jazeera rằng hệ thống đăng ký mới mang lại giải pháp ngắn hạn cho một số quốc gia, nhưng có thể sẽ không mang lại hiệu quả kinh tế về lâu dài.
Lượng giao thông qua Eo biển Hormuz này đã sụt giảm tới 95% kể từ khi Hoa Kỳ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran cách đây ba tuần, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Khoảng 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới được vận chuyển qua eo biển này — nơi kết nối Vùng Vịnh với Vịnh Oman.
---- Trump Đùa Cợt So Sánh Pearl Harbor Với Các Cuộc Không Kích Iran
Hôm Thứ Năm 19/3, trong buổi đón tiếp Thủ Tướng Nhật Sanae Takaichi tại Phòng Bầu Dục, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra sự so sánh giữa các cuộc tấn công của Hoa Kỳ nhằm vào Iran và cuộc tấn công Trân Châu Cảng năm 1941 của Nhật Bản, để bảo vệ cuộc chiến ông ta đã phát động chống lại Tehran.
"Chúng tôi muốn tạo yếu tố bất ngờ. Ai hiểu rõ về sự bất ngờ hơn Nhật Bản chứ? Tại sao các bạn lại không nói cho tôi biết về Trân Châu Cảng?” – Trump trả lời khi một phóng viên đặt câu hỏi về lý do vì sao ông không thông báo cho các đồng minh biết về những kế hoạch chiến tranh của mình.
Theo diễn biến được nhìn thấy trong các video báo chí tường thuật, trong đám đông các quan chức và phóng viên, vang lên những tiếng cười ồ. Thủ Tướng Takaichi mở to mắt, nhìn về phía người phóng viên Nhật Bản vừa đặt câu hỏi. Bà không nói lời nào, ngồi khoanh tay.
Đôi mắt bà Takaichi mở to, bà nhích người trên ghế khi Trump, ngồi cạnh bà trong Phòng Bầu Dục, nhắc lại khoảnh khắc cuộc tấn công của Nhật Bản vào căn cứ hải quân Hoa Kỳ ở Trân Châu Cảng, Hawaii, vào ngày 7/12/1941, đã giết chết 2,390 người Mỹ. Hoa Kỳ tuyên chiến với Nhật Bản vào ngày hôm sau, với Tổng thống Franklin D. Roosevelt gọi đó là "một ngày sẽ mãi mãi ghi dấu trong lịch sử.”
Phát ngôn của Trump nhận được những phản ứng trái chiều trên đường phố Tokyo vào Thứ Sáu, theo tin từ Reuters.
Yuta Nakamura, một kỹ sư 33 tuổi làm việc tại một công ty hóa dầu, chia sẻ với Reuters rằng bà Takaichi đã bị đặt vào "một tình thế vô cùng khó khăn," đồng thời dành lời khen ngợi bà vì đã xử lý tốt khi "tránh làm phật ý ông Trump."
"Cá nhân tôi xem phát ngôn của Tổng thống Trump chỉ như một lời nói đùa. Tuy nhiên, xét đến vị thế của bà ấy, nếu bà cười quá thoải mái, rất có thể bà sẽ phải đối mặt với những lời chỉ trích; vì vậy, tôi hình dung rằng việc đưa ra phản ứng trong tình huống đó hẳn là điều khá khó khăn đối với bà."
Ông Tokio Washino, một người đã nghỉ hưu, bày tỏ: "Xét đến bối cảnh lịch sử khi Nhật Bản từng thực hiện hành động đó, và việc ông Donald lại đem chuyện này ra làm ví dụ, điều đó khiến tôi cảm thấy có chút bất an với tư cách là một công dân Nhật Bản.”
---- Đơn Xin Trợ Cấp Giảm, Dù Thị Trường Lao Động Vẫn Ảm Đạm
Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ giảm xuống còn 205,000 trong tuần kết thúc ngày 14/3, thấp hơn 8.000 so với tuần trước và dưới mức dự báo 215,000. NBC News dẫn tin từ Bộ Lao Động Mỹ, con số này vẫn nằm trong khoảng thấp lịch sử 200,000-250,000, cho thấy tình trạng sa thải vẫn hạn chế dù thị trường lao động chậm lại.
Đơn xin trợ cấp là chỉ báo quan trọng về thị trường việc làm. Dù vậy, nhiều công ty lớn như Morgan Stanley, Amazon, UPS và Block đã công bố cắt giảm nhân sự.
Trước đó, dữ liệu cho thấy các doanh nghiệp đã cắt giảm 92,000 việc làm trong Tháng 2, cùng với điều chỉnh giảm 69,000 việc làm trước đó, đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên 4,4%. Bất ổn kinh tế gia tăng do chiến tranh Iran khiến giá dầu tăng hơn 40%, làm chi phí leo thang.
Hiện tại, thị trường lao động Hoa Kỳ dường như đang mắc kẹt trong trạng thái mà các nhà kinh tế gọi là "tuyển dụng thấp, sa thải thấp" – tình trạng giúp duy trì tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục, nhưng lại khiến những người đang thất nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm một công việc mới.
Lạm phát vẫn cao, với chỉ số PCE tăng 2,8% so với cùng kỳ, vượt mục tiêu 2%. Vì vậy, Cục Dự trữ Liên bang giữ nguyên lãi suất. Chủ tịch Jerome Powell cho biết tác động kinh tế vẫn “không ai biết chắc.” Thị trường lao động hiện ở trạng thái “tuyển ít, sa thải ít,” khiến người thất nghiệp khó tìm việc mới.
---- Bộ Nội An Đóng Cửa, Áp Lực Lên Nhân Viên TSA Ngày Càng Lớn
Tình hình Bộ Nội An đóng cửa kéo dài và chưa có tín hiệu hoạt động trở lại đang gây áp lực tài chính và tâm lý nghiêm trọng lên khoảng 60,000 nhân viên TSA. Nhiều người trong số họ chỉ nhận lương một phần hoặc không có lương trong gần một tháng qua. Tin từ ABC cho hay, tuần trước, một số nhân viên nhận được phiếu lương $0, buộc họ phải làm thêm việc, dựa vào ngân hàng thực phẩm hoặc cân nhắc nghỉ việc.
Nhân viên TSA cho biết căng thẳng và tinh thần xuống thấp. Một người nói: “Ai còn muốn làm việc công khi bị đối xử như trò đùa?” Angela Grana gọi tình hình là “suy sụp tinh thần,” nhấn mạnh họ vẫn phải đảm bảo an ninh tuyệt đối: “Chúng tôi không được phép sai sót.”
Khủng hoảng cũng ảnh hưởng đến nhân sự. Jill DeJanovich cho biết nhiều người sắp không thể tiếp tục làm việc vì khó khăn tài chính. Một số người như Robert Echeverria đã nghỉ việc vì áp lực quá lớn.
Angela Grana, nhân viên TSA tại phi trường Durango-La Plata County ở Colorado, chia sẻ với đài ABC News Live rằng toàn bộ tình cảnh này thực sự là một sự chán nản đối với các đồng nghiệp của cô.
"Những câu chuyện mà tôi nghe được thực sự rất làm nản lòng," cô Grana, người hiện giữ chức Phó Chủ tịch khu vực cấp tiểu bang của chi hội AFGE TSA Local 1127 nói. "Để có thể đi làm thêm cho Uber Eats hay bất kỳ công việc phụ nào khác, chúng tôi đều cần phải có sự cho phép đặc biệt. Còn ở thời điểm hiện tại, chúng tôi không thể cứ thế mà đi làm được."
Giữa lúc đó, Quốc Hội vẫn bế tắc về ngân sách, trong khi các chuyên gia cảnh báo việc mất nhân viên giàu kinh nghiệm và nợ nần gia tăng có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến hoạt động của TSA.
---- Pam Bondi Từ Chối Ra Điều Trần Trước Hạ Viện Vụ Epstein
Các dân biểu đảng Dân Chủ trong Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ Viện cho biết Bộ trưởng Tư Pháp Pam Bondi từ chối cam kết sẽ ra điều trần theo trát triệu tập liên quan đến cách Bộ Tư Pháp xử lý vụ Jeffrey Epstein.
Căng thẳng gia tăng sau một cuộc họp kín với bà Bondi và người đứng phó là Todd Blanche. Các dân biểu Dân Chủ đã tức giận rời khỏi cuộc họp, cho rằng bà Bondi đang né tránh việc điều trần công khai dưới lời tuyên thệ. Dân Biểu Robert Garcia nói họ chỉ được thông báo trước một ngày và cáo buộc đây là “một cuộc điều trần giả” nhằm tránh nghĩa vụ pháp lý.
Phía Dân Chủ nhấn mạnh việc tuân thủ trát triệu tập là cần thiết để đảm bảo minh bạch và trách nhiệm giải trình. Trong khi đó, phía Cộng Hòa bác bỏ, cho rằng phản ứng của Dân Chủ chỉ là “kịch tính hóa” mang động cơ chính trị.
Theo Politico, diễn biến này đánh dấu tình trạng leo thang mới nhất trong sự chia rẽ phe phái tại Ủy ban Giám sát Hạ Viện xoay quanh cuộc điều tra về vụ Epstein. Mặc dù năm thành viên Đảng Cộng Hòa đã cùng các thành viên Đảng Dân Chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ Viện bỏ phiếu triệu tập bà Bondi vào đầu năm nay, nhưng hai đảng vẫn tiếp tục bất đồng về phương thức tiến hành cuộc điều tra cũng như cách thức đối xử với các nhân chứng tiềm năng.
---- Ngũ Giác Đài Muốn Khai Triển Vệ Binh Quốc Gia Ở DC Đến 2029
Ngũ Giác Đài đang lên kế hoạch kéo dài việc khai triển lực lượng Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) tại Washington, D.C. đến ngày 20/1/2029, nghĩa là toàn bộ nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Kế hoạch hiện chỉ còn chờ Bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth phê duyệt.
Hiện có khoảng 2,865 lính VBQG đang hiện diện tại thủ đô Washington, D.C., với lực lượng luân phiên từ nhiều bang. Nhiệm vụ mang tên “Make D.C. Safe and Beautiful” bắt đầu từ năm 2025 nhằm hỗ trợ thực thi pháp luật và giảm tội phạm, theo yêu cầu của chính quyền Trump. Trong khi các đợt triển khai ở Los Angeles và Chicago đã bị dừng sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, Washington có cơ chế pháp lý riêng cho phép duy trì lực lượng.
Lính VBQG tuần tra tàu điện, khu trung tâm và các địa danh lớn, đồng thời thực hiện các công việc dân sự như dọn rác và bảo trì. Tuy nhiên, việc kéo dài khai triển này làm dấy lên lo ngại về áp lực đối với lực lượng, đặc biệt khi họ còn tham gia các nhiệm vụ ở nước ngoài trong bối cảnh căng thẳng với Iran và đã xảy ra các sự cố nghiêm trọng gần đây, theo ABC News.
---- Người Mỹ Ngày Càng Lo Ngại Về Giá Xăng
Một cuộc khảo sát mới của Reuters/Ipsos cho thấy phần lớn người Mỹ lo ngại giá nhiên liệu sẽ tiếp tục tăng trong bối cảnh áp lực kinh tế do xung đột với Iran. Khoảng 87% người được hỏi cho rằng giá xăng sẽ tăng trong tháng tới, với quan điểm này xuất hiện ở cả hai đảng.
Cụ thể, 98% cử tri Dân chủ, 76% Cộng hòa và 88% độc lập đều dự đoán giá sẽ tăng. Đồng thời, 55% người Mỹ cho biết giá nhiên liệu tăng đã ảnh hưởng đến tài chính của họ, trong đó 21% bị ảnh hưởng “rất nhiều.” Theo Reuters, áp lực kinh tế gắn liền với căng thẳng địa chính trị làm gián đoạn nguồn cung dầu, đẩy giá lên cao. Giá xăng tại Mỹ và giá dầu toàn cầu đều tăng mạnh, góp phần làm gia tăng lạm phát và chi phí sinh hoạt.
Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa các nhóm cử tri. Đa số Dân Chủ và độc lập cho biết bị tác động, trong khi nhiều cử tri Cộng Hòa nói rằng ảnh hưởng không đáng kể. Dù vậy, xu hướng chung cho thấy lo ngại ngày càng lớn về chi phí sinh hoạt và giá nhiên liệu.
---- Israel Dội Thêm Nhiều Cuộc Không Kích Vào Tehran
Truyền thông cho hay vào sáng Thứ Sáu 20/3, Israel tiến hành thêm các cuộc không kích quanh Tehran khi cuộc chiến với Iran bước sang tuần thứ tư. Để đáp trả, Iran gia tăng tấn công vào các cơ sở năng lượng tại Vùng Vịnh. Máy bay không người lái của Iran tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu Mina Al-Ahmadi ở Kuwait hôm Thứ Sáu và nhiều mục tiêu khác, gây hỏa hoạn tại một số đơn vị đang vận hành. Các nhà chức trách cho biết lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực khống chế đám cháy và chưa ghi nhận trường hợp thương vong nào.
Căng thẳng cũng đã xuất hiện giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu sau khi Israel tấn công mỏ khí South Pars. Trong một bài đăng trên Truth Social vào tối Thứ Tư, Trump đã chỉ trích Israel vì đã tấn công mỏ khí đốt South Pars, đồng thời khẳng định rằng Hoa Kỳ "không hề hay biết gì" về cuộc tấn công này của Israel từ trước. Tuy nhiên, một nguồn tin nắm rõ sự việc đã tiết lộ với NPR rằng Hoa Kỳ và Israel luôn phối hợp với nhau về mọi mục tiêu.
Hôm Thứ Năm, Trump cho biết ông ta đã yêu cầu Netanyahu kiềm chế, không tấn công các cơ sở năng lượng của Iran thêm nữa. Netanyahu đáp lại rằng Israel đã hành động đơn phương khi tấn công mục tiêu này, đồng thời cho biết Israel sẽ "tạm hoãn các cuộc tấn công trong tương lai" theo đề nghị của ông Trump.
Mặc dù Netanyahu tuyên bố Iran không còn khả năng làm giàu uranium hay phát triển hỏa tiễn đạn đạo, nhưng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho rằng năng lực này vẫn có thể tồn tại. Lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ. Israel cũng xác nhận đã tiêu diệt một phát ngôn viên cấp cao của Vệ binh Cách mạng Iran.
---- Meryl Streep Quyên Góp Số Tiền ‘Bảy Con Số’ Cho Bảo Tàng Lịch Sử Phụ Nữ Quốc Gia
Nữ diễn viên Meryl Streep vừa ủng hộ một khoản quyên góp trị giá hàng triệu đô la cho Bảo tàng Lịch sử Phụ nữ Quốc gia (NWHM) – một tổ chức có trụ sở tại Washington, D.C., hoạt động theo mô hình lưu động và ưu tiên nền tảng kỹ thuật số.
“Lịch sử không chỉ được định hình bởi những người làm nên nó, mà còn bởi những người đảm bảo rằng nó được ghi nhớ,” nữ diễn viên Streep chia sẻ trong thông báo, đồng thời nói thêm: “Tôi tự hào được tiếp tục ủng hộ công việc thiết yếu này, để các thế hệ tương lai được thừa hưởng một nền lịch sử vừa chân thực lại vừa trọn vẹn.”
Khoản đóng góp của bà được đưa ra ngay trước lễ kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, vào thời điểm mà quyền phụ nữ đang phải đối mặt với vô vàn mối đe dọa. Lịch sử của phụ nữ, cũng vậy, không phải lúc nào cũng được phản ánh một cách trọn vẹn tại các bảo tàng.
Khoản quyên góp không được tiết lộ cụ thể của bà Streep sẽ được sử dụng để “sáng tạo những kinh nghiệm kể chuyện đầy sống động, được thiết kế nhằm tiếp cận khán giả ở bất cứ đâu – từ lớp học, phòng khách gia đình cho đến các nền tảng kỹ thuật số mà mọi người tương tác mỗi ngày.” Để tôn vinh món quà vô cùng ý nghĩa này từ ngôi sao của bộ phim The Devil Wears Prada, bảo tàng cũng đã thiết lập Giải thưởng Giáo Dục Meryl Streep nhằm vinh danh một giáo viên giảng dạy về lịch sử phụ nữ mỗi năm. Người đầu tiên được trao giải sẽ được công bố tại Đêm Gala Trao giải Women Making History diễn ra vào Tháng 11 này.
Một số nhân vật nổi tiếng khác như Fran Drescher và Gwyneth Paltrow cũng đã tích cực ủng hộ NWHM, mặc dù chưa đạt đến mức độ như của Meryl Streep. Thông báo từ bảo tàng cho biết: “Là một trong những người ủng hộ sớm nhất và kiên định nhất của bảo tàng, khoản đầu tư của bà Streep phản ánh niềm tin bền vững của bà vào sức mạnh của việc lan tỏa và tôn vinh tiếng nói của phụ nữ.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình