Trong những năm gần đây, một sự chia rẽ trầm trọng xảy ra trong cộng đồng người Việt, nhất là tại Hoa Kỳ và lan tỏa ra tại hải ngoại lẫn quốc nội. Một số người Việt (tạm gọi là khuynh hữu) cho rằng những người ủng hộ Obama hay đảng Dân Chủ tại Hoa Kỳ (hay các đảng Lao Động tại Anh, Úc …) là “cánh tả” với hàm ý coi thường. Ngược lại cũng có một số người (tạm gọi là khuynh tả) cho rằng những người ủng hộ Trump hay đảng Cộng Hòa ( hay đảng Bảo thủ tại Anh, Tự Do tại Úc…) là “phát xít” với hàm ý chê bai tương tự.

Từ ngày lập quốc đến nay, người Mỹ vẫn quen nói đến “ba trụ cột quyền lực” như một thế chân vạc tam quyền vững vàng của Hiến pháp Hoa Kỳ: hành pháp, lập pháp, tư pháp – mỗi nhánh giữ một vai, đứng riêng để giữ cho quyền lực không dồn vào một mối. Đó là điều vẫn tưởng là kiên cố bất khả xê dịch.

RFI vào ngày hôm nay đã phổ biến một bài bình luận với tựa đề “Iran Lật Ngược Thế Trận Với Mỹ: Từ Thế Phòng Ngự Đến Đàm Phán Trên Thế Mạnh.” Bài bình luận mở đầu bằng một đoạn như sau. “Ba tháng rưỡi sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran, Washington và Tehran đã đạt được một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông. Tiến triển mới này cho thấy một thực tế Washington khởi động chiến dịch với vị thế áp đảo quân sự nhưng lại kết thúc bằng đàm phán trong thế xuống thang. Iran từ thế phòng ngự đang chuyển sang vị thế mặc cả thuận lợi hơn.”

Hôm nay, Chủ Nhật, đúng ngày Lễ Quốc Kỳ, cũng là sinh nhật lần thứ 80 của Donald Trump, nơi đây sẽ diễn ra bảy trận đấu võ tự do tổng hợp (MMA). Đây là môn thể thao đối kháng toàn diện, cho phép người chơi thoải mái dùng mọi kỹ năng như đấm, đá, vật, siết, khóa… từ nhiều môn võ khác nhau (như Boxing, Muay Thái, Judo, Jiu-Jitsu) để hạ gục đối thủ. Máu và xương sẽ “rơi tự do” ngay trên thảm cỏ mang tính biểu tượng nhất của đất nước.

Cứ mỗi bốn năm một lần, World Cup trở thành một sinh hoạt văn hóa toàn cầu. Trong những ngày ấy, từ quán cà phê, gia đình, khu phố cho đến nơi làm việc, người ta nói về bóng đá. Phật tử sống giữa xã hội nên cũng không thể hoàn toàn tách mình ra khỏi bầu không khí đó. Khi người thân trong gia đình hay hàng xóm rủ nhau xem một trận cầu quan trọng, việc cùng tham gia, cùng chia sẻ niềm vui cộng đồng là điều tự nhiên. Vấn đề không phải là có xem World Cup hay không, mà là xem với tâm như thế nào.

Khi vận động cho World Cup 2026, ông Donald Trump vẽ ra một nước Mỹ rực rỡ cờ xí, đón thế giới đến xem túc cầu và chiêm ngưỡng “vẻ đẹp, sự vĩ đại” của quốc gia, lại vừa thúc đẩy kỹ nghệ du lịch. Nhưng khi trái bóng vừa lăn trận đầu trên đất Mỹ, người ta nói đến nước Mỹ bằng những chữ khác: chiếu khán bị bác, khách bị câu lưu ở phi trường, bìa báo ngoại quốc châm biếm. Đó không hẳn là bức tranh ông Trump đã bán cho cử tri khi hứa dùng World Cup để “trình diễn nước Mỹ”.

Những tuần gần đây, kế hoạch của Donald Trump cho cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 đang dần lộ rõ. Ông ra lệnh lục soát một số văn phòng bầu cử, gây áp lực đòi danh sách cử tri từ các tiểu bang, ban hành sắc lệnh tuyên bố chấm dứt bỏ phiếu qua bưu điện — điều ông không có thẩm quyền làm. Cuối tuần rồi, trên chương trình “Meet the Press” của NBC, cuốn “cẩm nang” phá hoại – và có thể là đánh cắp – bầu cử giữa kỳ được lật toang ra trước mắt khán giả. Trump xuất hiện cùng Kristen Welker tại một nông trại ở Wisconsin. Cuộc phỏng vấn chạy qua những chủ đề quen thuộc — ngày 6 tháng 1, quỹ “chống vũ khí hóa”, Iran — rồi trượt đến California. Từ đó, mọi thứ đổ vỡ.

Khi danh hài Adam Carolla được gắn sao trên Đại Lộ “Walk of Fame”, Jimmy Kimmel xuất hiện trong chương trình Late Night để nói về bạn mình: “Adam và tôi, như quý vị đã biết, có nhiều bất đồng trong chuyện chính trị, nhưng tôi yêu mến anh ấy. Tôi chưa từng làm việc với ai hài hước hơn anh ấy.” Kimmel, anh hề chuyên thọt lét thiên hạ, người bị đệ nhất phu nhân Melania yêu cầu cho nghỉ việc, nói tiếp: “Tôi hãnh diện về anh ấy. Thật sự hãnh diện.”Cả nước đều biết Carolla là một tay MAGA thứ thiệt, đứng bên kia chiến tuyến của hầu hết những gì Kimmel nói mỗi tối. Tình bạn ba chục năm của họ không gãy vì hai lá phiếu đi hai ngả. Đứng giữa đám đông hôm đó, Kimmel nghẹn giọng: “Tôi biết anh ấy là người tốt.” ...