Hôm nay,  

Bạn và thù

27/02/202600:00:00(Xem: 3434)

tranh minh họa
Một cảnh minh họa trong truyện ngụ ngôn ‘Con gấu và người làm vườn’ của La Fontaine.
 
Tôi có đôi lần nói một cách tự hào là chẳng bao giờ giữ các cảm xúc ‘mạnh’ trong lòng. Người sống với sự quá khích thường là người bị mất sự vui sống trước tiên. Không ưa, không thích, không hợp, không ‘chịu nổi’ thì không làm bạn, thế thôi.
 
Nhưng những năm gần đây, các cảm xúc ‘mạnh’ lại tràn lan như quả cầu bồ công anh trong gió. Những sợi tơ trắng bám nơi nào, lúc nào không biết, nhưng chúng làm người ta ngứa ngáy vô cùng. Ngứa mắt, ngứa miệng. Không thể nào không dụi mắt, không thể nào không hé môi. Sự ngứa ngáy lại này rất ác ôn: nó thích xuất hiện bất ngờ. Khi ta đang ăn trưa với một người bạn, đang chuyện trò với người thân, chẳng hạn. Không lẽ bỏ bữa ăn? Không lẽ cúp điện thoại? Thế là phải dụi mắt, phải hé môi. Đã lỡ hé rồi, thì cho nó há ra luôn. Thế là người bạn, người thân cũng khoe cái lưỡi không xương nhiều đường lắt léo!
 
Ác ôn thật. Vì những ‘cuộc trao đổi’ này có thể đưa đến sứt mẻ tình cảm. Có thể mất bạn dễ dàng. Bạn nghĩ ta dại, ta nghĩ bạn cuồng. Thế là đường ai nấy đi. Nếu phải đi cùng đường thì người nhìn bên trái, người nhìn bên phải. Ngượng nghịu, khó chịu quá, phải không? Nếu bạn trở thành thù, thì lại càng đáng tiếc hơn nữa.
 
Nói chuyện bạn và thù, tôi nhớ đến truyện ngụ ngôn ‘Con gấu và người làm vườn’ của La Fontaine. Trong truyện, con gấu cầm hòn đá to đập vào mặt bạn của nó— người làm vườn— để giết con ruồi đang đậu trên mặt người này. Thành công mỹ mãn. Ruồi nào sống nổi dưới cục đá và bàn tay khổng lồ của gấu?! Chính người làm vườn còn vỡ mặt chết trong giấc ngủ kìa! Bài học rút ra: Không có gì nguy hiểm bằng một người bạn dại dột. Bạn loại này còn nguy hiểm hơn kẻ thù khôn ngoan nữa.
 
Ông La Fontaine đúng là bậc khôn ngoan. Dường như từ mấy trăm năm trước ông đã nhìn thấy các nan đề nước Mỹ sẽ trải qua vào thời điểm này: di dân bất hợp pháp, tội phạm, nghiện ngập... Dường như nhiều con ruồi đang tìm cách đáp vào mặt đất nước siêu việt này. Dường như nước Mỹ cần một vị cứu tinh. Một người mạnh tay, mạnh miệng!
 
Nhưng bao giờ vị cứu tinh mới được sai đến? Hiện giờ cây vẫn xanh, rừng vẫn yên tĩnh. Lá cờ Mỹ vẫn bay ngạo nghễ. Trái tim mệt mỏi, có phải nước Mỹ đang ngủ giấc ngủ trưa? Và để giải quyết các chuyện ruồi bu, một người bạn cũng là tạm đủ?
 
Người bạn như thế nào mới phục vụ nước Mỹ hữu hiệu, xin ông La Fontaine vui lòng giúp ý cho. Nhưng trước hết, xin đừng khuyên nước Mỹ nhìn lại bài học “Con gấu và người làm vườn.” Gấu có ý tốt, người làm vườn chết trong giấc ngủ. Gấu mà không có ý tốt thì ông ta chết chẳng được toàn thây. Khi đó bạn chính là thù, kinh khủng quá!
 
Ông La Fontaine, thế giới này có lẽ khác hẳn thế giới ông đã sống. Tiến bộ mọi mặt đã xảy ra. Có lẽ ông đang sững sờ trước vẻ đẹp muôn màu và sự thăng hoa của nó. Có lẽ ông cần thời gian nghiên cứu trước khi đưa ra lời cố vấn thích hợp hoặc một truyện ngụ ngôn mới. Nhưng trong khi chờ đợi, có thể nào ông có lời khuyên nhỏ cho cá nhân tôi? Như nhiều người, tôi cũng bị những sợi tơ trắng bám vào nhưng vẫn lờ mờ chưa biết làm thế nào đối phó. Cứ bình thản, tin chúng sẽ được cuốn theo chiều gió? Hay cố giật chúng ra và làm rách áo mình? Và nếu đã chọn cách đối phó organic/tự nhiên thì phải làm gì để giảm huyết áp?
 
Những gì đang xảy ra ở nước Mỹ dĩ nhiên làm dân láng giềng lưu tâm. Nhiều người Việt ở Canada chia sẻ tâm tình người dân Mỹ. Họ bực dọc với những gì xảy ra… bên kia biên giới. Họ là di dân nhưng lại bất mãn di dân, có lẽ vì tin di dân có nhiều đẳng cấp khác nhau. Không đội nón MAGA, nhưng họ đã ước mong nước Mỹ có được vị cứu tinh. Một người mạnh tay, mạnh miệng.
 
Nhưng lạ lùng thay, khi cái tay dài ngoằng vươn ra, cái miệng mạnh mẽ phát ra những lời ‘chân thật’, họ mở mắt tức thì. Chạy một mạch ra khỏi rừng, họ đóng chặt cửa nhà mình. Tình bạn là một cái gì rất mong manh trong ‘kỷ nguyên mới’ này. Lo việc nhà thay vì ‘việc ruồi bu’ xứ khác. Đó là bài học cho họ, tôi đoán vậy.
 
Bài học tự khám phá có lẽ sẽ được nhớ lâu. Thế nhưng tôi chưa tìm ra bài học cho mình. Cứ chờ những sợi tơ trắng ra đi một cách tự nhiên hay đưa tay gỡ chúng? Hỏi tức là trả lời, người ta hay nói. Trong khi chờ đợi lời khuyên của ông, có lẽ tôi nên gỡ những mũi tên bồ công anh sờ sờ trước mặt. Chỉ một vài cử chỉ nhẹ nhàng, biết đâu cũng đỡ xốn xang.
 
KC Nguyễn

01/06/202014:21:00
Mấy ngày qua, biểu tình và bạo động đã xảy ra khắp nơi kể cả San Jose, sau vụ một cảnh sát viên da trắng tại thành phố Minneapolis đã giết một người đàn ông da đen bằng cách đè người kia xuống mặt đường rồi ấn đầu gối vào cổ. Cảnh sát viên tiếp tục tư thế này trong suốt 8 phút liền, khiến nạn nhân kêu lên: “tôi không thở được.” 3 cảnh sát viên khác, một da vàng, hai da trắng, đứng gần đó nhưng đã không có hành động gì để ngăn cản cách sử dụng bạo lực quá đà của người cộng sự.
01/06/202011:22:00
Trong lúc hàng triệu người trên toàn quốc xuống đường lên tiếng phản đối vụ giết George Floyd và những vấn đề công lý bất bình đẳng đã và đang xảy ra, nhiều người đặt câu hỏi làm thế nào chúng ta có thể duy trì cao trào để mang lại sự thay đổi thực sự. Cuối cùng thì điều này tùy thuộc vào thế hệ các nhà đấu tranh mới và cách thức họ định hình các chiến lược phù hợp nhất với thời đại. Nhưng tôi tin rằng có một số bài học cơ bản rút ra từ những nỗ lực trong quá khứ đáng ghi nhớ. Đầu tiên, làn sóng phản đối trên toàn quốc thể hiện sự thất vọng thật sự và chính đáng đối với một thất bại kéo dài hàng thập kỷ trong quy trình cải cách hệ thống thực thi cảnh sát và tư pháp hình sự rộng lớn hơn ở Hoa Kỳ. Phần lớn những người tham gia biểu tình một cách hòa bình, can đảm, có trách nhiệm và truyền cảm hứng. Họ xứng đáng được chúng ta tôn trọng và hỗ trợ, không lên án – và điều này đã được cảnh sát ở các thành phố như Camden và Flint hiểu một cách đáng khen ngợi.
28/05/202012:12:00
Phát ngôn viên của đoạn phim ảnh được Trump tweet lại nói ông ta không thật sự có ý nói theo nghĩa đen như thế - nhưng sau đó lại cho rằng ông ta có ý đó, ít nhất là một phần của phát biểu này. Và đây chính là phần thuộc về thói quen của Trump. Nếu đã từng có một tweet được thiết kế riêng để quảng bá bởi Tổng thống Trump, thì đó có thể là video này: Một video của một tài khoản có tên là “Cowboys for Trump”, trong đó phát ngôn viên bắt đầu bằng cách nói, “Đảng Viên Dân Chủ tốt duy nhất là một Đảng Viên Dân Chủ đã chết”. Phát ngôn viên này nhanh chóng nói thêm rằng anh ấy không có ý nói trực tiếp theo nghĩa đen như thế.
27/05/202013:09:00
Tổng thống Donald Trump hôm nay đã đe dọa đóng cửa các cơ quan truyền thông xã hội, ông cho rằng họ đã kiểm duyệt tiếng nói bảo thủ sau khi Twitter hôm thứ ba đã gài thông điệp kiểm tra tin thực hư vào một số tin nhắn của ông.
27/04/202012:13:00
Những người có khuynh hướng cực đoan trong chính kiến, dù hữu khuynh hay tả khuynh, đều có những đặc điểm giống nhau và rất khác người ôn hoà. Bài viết này tóm lược một nghiên cứu tâm lý học đăng trên Sage Journals tháng Giêng 2019. Hy vọng nó sẽ giúp ta hiểu thêm về hiện tượng tâm lý chính trị cực đoan để tránh bị khích động, đồng thời giúp ta tìm ra cách hoá giải. Xin lưu ý “hữu khuynh”và “tả khuynh” trong bài được dùng theo định nghĩa thông thường và hoàn toàn không hàm ý tốt hay xấu. Trong chính trị học, cộng đồng con người thường được chia làm ba nhóm: cấp tiến (liberal), trung hoà (moderate) và bảo thủ (conservative). Sự phân cách này phần lớn xuất phát một cách tự nhiên, nhưng nó cũng có thể được nhào nặn thêm bởi giáo dục, truyền thống, truyền thông, xã hội v.v.
24/04/202021:45:00
Hai ngày nay báo chí tường thuật đầy đủ về cuộc họp báo của Tổng Thống Trump vào ngày thứ Năm, 23/4. Tại buổi họp báo này Tổng Thống Trump nêu lên ý kiến là dùng những hóa chất lau chùi nhà cửa và diệt vi khuẩn (disinfectant) để trị coronavirus như Lysol Disinfectant Spray, Clorox Cleaner & Bleach, 409 Multi-Murface Clearner. Ông nói “Tôi thấy những hóa chất tẩy uế diệt virus trong một phút, một phút. Và có cách nào chúng ta có thể làm giống như thế bằng cách bơm vào trong người, hoặc như để tẩy uế? Bởi vì như quý vị thấy, khi hóa chất tẩy uế vào bên trong phổi và tác động trên phổi, như vậy có ích lợi để xem xét điều này.” Khoảng 10% lời tuyên bố của Tổng Thống Trump đặt dưới dạng một câu hỏi, nhưng 90% phần còn lại ở trong thể xác định. Các bác sĩ, các hãng chế tạo chất tẩy uế phải vội vàng lên tiếng cảnh cáo công chúng không nên dùng những hóa chất này để trị coronavirus. Công chúng nghe tổng thống nói có thể xem đó là một ý kiến tốt và sẽ thử dùng ngay. Một thực tế
18/04/202014:21:00
Công chúng Hoa Kỳ bắt đầu nhận được một số tiền mặt do sở thuế IRS (Internal Revenue Service) gửi tới. IRS gọi món tiền đó là ‘economic impact payment’ có nghĩa là món tiền trả lại cho công chúng vì khó khăn kinh tế. Chính quyền gọi đó là ‘recovery rebate’ có nghĩa là số tiền hoàn trả để phục hồi kinh tế. Báo chí và công chúng thường gọi là ‘stimulus check’ có nghĩa là ngân phiếu kich hoạt kinh tế. Số tiền này chỉ cấp có một lần và không bị đóng thuế, có nghĩa là khi khai thuế cho năm 2020, số tiền này không phải cộng vào lợi tức cá nhân. Tuy nhiên, đây không phải là tiền chùa. Nó sẽ làm tăng thiếu hụt ngân sách và nợ quốc gia. Tiêu bây giờ, trả nợ sau này.
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.