Hình ảnh nhìn từ trên cao xuống, khu mộ trông như một bãi cát bị những con dã tràng chọc thủng hàng trăm lỗ nhỏ li ti để làm tổ. Chỉ khác ở chỗ, đây sẽ là “tổ” của những con dã tràng không bao giờ thức dậy nữa. (Minh họa: Việt Báo)
Giữa lúc kẻ dội bom đang run rẩy tìm ra một nguyên nhân hợp lý cho hành động gây chiến và báo giới điên cuồng chạy theo những trận không kích liên tục diễn ra, thì ở phía nam của Iran, một thành phố nhỏ lặng lẽ tổ chức đại tang.
Hàng nghìn người trong thành phố Minab cùng tham dự lễ tang 168 đứa trẻ vô tội của trường tiểu học nữ sinh Shajarah Tayyebeh. Đó là những đứa trẻ từ 7 đến 12 tuổi, là nạn nhân của ba trận không kích của liên quân Mỹ–Israel đêm 28/2. Những đứa trẻ đã chết khi chưa kịp lớn.
Đoạn phim trên không từ hãng tin WANA và đài truyền hình Iran's First International News Network, cho thấy những chiếc máy xúc đang đào xới khắp khu mộ ở tỉnh Hormozgan. Công nhân dùng xẻng bới phần đất bên trong những ngôi mộ mới đào. Hình ảnh nhìn từ trên cao xuống, khu mộ trông như một bãi cát bị những con dã tràng chọc thủng hàng trăm lỗ nhỏ li ti để làm tổ. Chỉ khác ở chỗ, đây sẽ là “tổ” của những con dã tràng không bao giờ thức dậy nữa.
George Galloway, một chính trị gia người Anh, cũng là một tác giả, đau đớn thốt lên trong một cuộc phỏng vấn: “Vụ thảm sát 168 bé gái, từ 7 đến 12 tuổi, tại một trường tiểu học ở Iran là tội ác tàn bạo nhất mà Hoa Kỳ gây ra kể từ chiến tranh Việt Nam. Đây là vụ thảm sát nữ sinh ở quy mô lớn nhất mà lịch sử thế giới ghi nhận.”
Tuy nhiên, chưa một lãnh đạo nào của quốc gia gây chiến đề cập đến trong các cuộc họp báo lớn nhỏ. Chưa một hãng thông tấn lớn nào của Mỹ tưởng niệm những nạn nhân trẻ thơ vô tội, dù chỉ một ngày. Những trang báo đồ sộ tràn ngập tin tức về cuộc chiến, cập nhật từng phút các phát biểu của nhà cầm quyền, đưa ra các lý do về cuộc chiến chồng chéo lên nhau. Bản tin về đám tang của 168 đứa trẻ ấy, kể cả nói về sáu binh lính Mỹ đã tử trận, lọt thỏm trong dòng thời sự, trong những bản tin được cho là “đắt giá.”
Sự thật là 168 đứa trẻ vô tội đã chết. Sự thật là có 168 ngôi mộ chưa kịp khô đất. Sự thật là sáu người lính Mỹ đã tử trận, trong đó có một trung sĩ chỉ vừa 20 tuổi. Còn điều mà báo giới đang chạy đua nhau trích lại lời của các lãnh đạo, chưa hẳn là sự thật. Vì ngay chính vị Ngoại trưởng Mỹ cũng không có những phát biểu đồng nhất với truyền thông và chính trong nội các của chính quyền Trump cũng không thể thỏa thuận được đây có phải là chiến tranh hay không?
Đài truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Ba 3/3, chiếu cảnh hàng nghìn người tập trung tại một quảng trường công cộng ở Minab. Những người đàn ông vẫy cờ. Những phụ nữ mặc khăn trùm đầu màu đen đứng chung quanh. Người ôm con nhỏ. Người cầm di ảnh của nạn nhân. Người mang chiếc ba lô rách bám đầy khói nhưng vẫn đủ thấy in hình một phi hành gia trên đó. Có lẽ phi hành gia là ước mơ của chủ nhân chiếc cặp đó. Những người phụ nữ liên tục dùng bàn tay đấm vào ngực họ. Có một người phụ nữ mở to đôi mắt nhìn thẳng về phía trước. Bà đứng yên như cây tùng. Một tay đấm ngực, một tay đưa cao chiếc điện thoại có ảnh một bé gái. Rồi hàng loạt những phụ nữ khác, cũng làm như thế.
Trong văn hóa Iran, hành động này được gọi là sineh-zani (đấm ngực). Nó là hành động khi muốn bày tỏ một nỗi đau sâu thẳm trong tim. Khi các bà mẹ làm cử chỉ này, nó có ý nghĩa cụ thể. Nó là vết thương lòng của người mẹ. Nó là tiếng khóc không lời dành cho những đứa con đã chết oan uổng. Nó cho thấy tình mẫu tử sâu ngút ngàn. Khi người Iran làm điều này trong đám tang tập thể, đặc biệt là đối với các nạn nhân trẻ tuổi, nó là nỗi đau buồn của cả cộng đồng. Vỗ ngực để phát tín hiệu “chúng ta cùng nhau thương tiếc.”
Đã năm ngày trôi qua, không ai biết vì sao ngôi trường tiểu học nữ sinh Shajarah Tayyebeh lại là mục tiêu của trận không kích. Kẻ đứng đầu Ngũ Giác Đài vẫn chuẩn bị cho những cuộc tấn công khác, chỉ có thể trả lời báo chí là “đang điều tra.” Tờ nhật báo The Guardian của Anh có lẽ tờ báo duy nhất đã theo dõi chi tiết các đoạn phim và hình ảnh ở hiện trường tan nát của ngôi trường Shajarah Tayyebeh sau cuộc không kích.
Trong đống đổ nát, vẫn còn sót lại được những bức tranh tường vẽ cây cối. Trong đống gạch vụn dưới chân tường, sót lại mấy cây bút chì màu, kính hiển vi. Trên bầu trời, khói đen chưa tan hết. Cửa sổ kính của trường học đã bị thổi bay. Những tấm rèm cửa bị rách tả tơi treo lủng lẳng trên khung. Một đoạn phim cho thấy cảnh một bức tường cháy rụi, có lẽ là tàn tích của một sân chơi, vì rải rác khu đó là một chiếc cầu trượt nhựa màu đỏ, một đống ghế trẻ em. Trên một giá sách bị đổ, có đôi dép nhựa màu hồng được đặt gọn gàng, giờ đã phủ đầy khói bụi của vụ nổ.
Kẻ gây chiến tàn nhẫn và chiến tranh thì không có giờ báo hiệu tan trường. Hỏa tiễn rơi xuống vào giờ học buổi sáng. Ở Iran, tuần học kéo dài từ thứ Bảy đến thứ Năm. Vì vậy khi bom của Mỹ và Israel rơi vào khoảng 10 giờ sáng thứ Bảy, các lớp học đang diễn ra. Vào khoảng thời gian từ 10 giờ đến 10 giờ 45 phút sáng, một hỏa tiễn bắn trúng trực tiếp trường Shajareh Tayyebeh. Lớp học kết thúc vĩnh viễn.
Các hãng thông tấn thế giới chụp được những tấm hình từ hiện trường. Một phần thi thể trẻ em bị vùi lấp dưới đống đổ nát. Trong một video, cánh tay bị đứt lìa của một đứa trẻ rất nhỏ được kéo ra từ gạch vụn. Những chiếc ba lô nhiều màu sắc phủ đầy máu và bụi xi măng nằm lẫn trong đống hoang tàn. Một bé gái mặc váy xanh lá cây với những miếng vá kẻ caro trên túi và cổ áo. Chiếc túi màu che phủ một phần thi thể của em. Tiếng la hét, tiếng khóc hỗn loạn.
Một người mẹ đưa con trai đến trường và vĩnh viễn không gặp lại con mình nữa. Bà là một nhân viên hộ sinh. “Khi chúng tôi đến nơi, toàn bộ ngôi trường đã sụp đổ đè lên lũ trẻ,” người mẹ kể với NBC News. “Mọi người đang kéo tay chân của trẻ em ra. Mọi người đang kéo những cái đầu bị đứt lìa ra.”
Một người đàn ông đau khổ đứng giữa những gì còn sót lại của trường học. Ông vẫy những cuốn sách giáo khoa khi lực lượng cứu hộ đào bới bằng tay trong đống đổ nát. “Đây là sách vở của những đứa trẻ đang nằm dưới đống đổ nát này, dưới đống gạch vụn này,” ông hét lên. “Các bạn có thể thấy máu của những đứa trẻ này trên những cuốn sách này. Chúng là thường dân, không phải quân nhân. Đây là một trường học và chúng đến đây để học.”
Giáo sư Jeff Sachs, một học giả danh tiếng của Đại học Columbia University, chỉ biết nói: “Đây là chứng rối loạn tâm thần vì họ giết người một cách bừa bãi. Họ ném bom vào một trường tiểu học nữ sinh mà không ai hề do dự.”
Một biển người áo đen đứng chung quanh hàng trăm quan tài bằng gỗ thô sơ. Họ ôm lấy các thi thể nhỏ xíu đã không còn cảm giác, đặt cạnh các em những ba lô, sách vở và hoa. Tất cả sẽ cùng với những con dã tràng bé nhỏ này đi vào lòng đất.
Ngoài kia, thế giới đang chạy tin tức về những cuộc dội bom khác.
“Một đám tang đi qua
Người chết trước khi già”
Kalynh Ngô
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình