Hôm nay,  

Hoa Mắc Cỡ

22/01/202512:51:00(Xem: 4434)
hoa mắc cỡ
Ảnh trên mạng.

 

Ngày 23 tháng chạp, các Táo Ta, Táo Mỹ (gốc Việt), Táo Tàu, mũ áo về trời, báo cáo chuyện thế gian một năm qua cho Ngọc Hoàng xét xử.

Sau khi các Táo báo cáo, nhận lời khuyên nhủ cúi tạ ra về tiếp tục làm nhiệm vụ cho năm con Rắn đang chờ trước mặt, Ngọc Hoàng toan bãi triều thì bỗng ngài cúi xuống thấy một cây hoa rất bé đang lễ phép ngước lên nhìn ngài như muốn nói một điều gì, ngài ân cần hỏi:

-       Cô hoa kia, cô cần chi mà lên đây.

-       Dạ thưa con có điều báo cáo và xin Ngọc Hoàng xét xử

-       Nói cho ta biết con từ đâu tới và tên con là gì?

Hoa khoanh tay cúi đầu lễ phép thưa: Con đến từ Việt Nam, tên con là Hoa Mắc Cỡ.

Ngọc Hoàng ngẩn người ra một giây, hỏi trong sự ngạc nhiên:

-       Ta biết con là hoa, nhưng con có điều gì cần báo cáo?

-       Muôn tâu Ngọc Hoàng, Táo Việt Nam lên gặp ngài không nói đến hoàn cảnh của con nên con phải tự mình tới đây giãi bầy. Con xin giới thiệu về thân thế của con:

Con thuộc loại hoa dại mọc ven đường. Thân hoa nhỏ thấp, cánh cấu trúc như lá me, hoa màu tím hồng nhạt. (Như ngài đang nhìn thấy con đây.) Ai chạm nhẹ vào là con úp hai phần cánh vào nhau nên có tên là hoa Mắc Cỡ. Tên khoa học là Pudica, Latinh có nghĩa là rụt rè, hoặc co lại khi tiếp xúc.

 
Hoa còn được biết đến bởi những tên gọi thông dụng như: cây nhạy cảm (sensitive plant), cây nhún nhường (humble plant), cây xấu hổ (shameplant), đừng-chạm-tôi (touch-me-not) (*) 

 

Ngày xa xưa đó, ở miền Nam Việt Nam, mỗi lần học trò đi học về gặp hoa Mắc Cỡ trên lối đi, các em cùng ngồi xuống chạm tay vào để nhìn cây hoa bé nhỏ thẹn thùng rụt đầu, rụt cổ lại. Với hình dáng mảnh mai lại hay mắc cỡ nên còn được người lớn gọi con là hoa Trinh Nữ. Tên Trinh Nữ làm mọi người liên tưởng đến những nữ sinh ở tuổi cắp sách đến trường hay những cô thôn nữ ở tuổi mười lăm, mười tám còn giữ nguyên được nét dịu dàng, trong sáng, lễ phép hay mắc cỡ. Đó là những gì con trao tặng cho những cô gái Việt Nam này.

 

Nhưng từ hồi đất nước Việt hết chiến tranh, quốc gia thịnh vượng, cao ốc xây kín thành phố, không còn chỗ nào cho hoa Mắc Cỡ mọc, loại hoa Mắc Cỡ chúng con chắc đi tới chỗ tuyệt chủng, nên không biết có phải do đó những nữ sinh không biết thế nào là khiêm nhường, nhu mì, mắc cỡ nữa.

Nếu Ngọc Hoàng xem những video, những hình ảnh trên báo mạng, các nữ sinh túm tóc, xé quần áo nhau, đánh nhau một cách hung bạo ngài cũng phải rùng mình.

Thầy giáo lợi dụng học trò nghèo làm điều “vô giáo” không một chút xấu hổ.

Những phụ nữ không còn biết e thẹn, vào chốn tôn nghiêm y phục hở hang không thấy mình vô lễ, bất kính. Phật ngồi trên cao cũng phải cau mày.

 

Ở trong các cơ quan thì người ta hoàn toàn vì tư lợi không hề biết đến mắc cở. Những chữ như: nhạy cảm, nhún nhường, liêm khiết, xấu hổ, không còn được dùng tới trong xã hội Việt Nam nữa. Thật đáng buồn!

 

Nếu cứ nhắc đi nhắc lại những cái tệ hại đang xẩy ra trên quê hương con do những người cai trị dẫn đầu, thì thật là nhàm chán vì ai ai cũng biết khó mà thay đổi được nữa. Và những người mà Ngọc Hoàng đã ban cho họ địa vị chăn dắt dân hoàn toàn không biết “Mắc cỡ” là gì. Cha mẹ, thầy cô, cũng chỉ chú tâm tìm đủ mọi cách để thu lợi nên việc giáo dục con em đã xếp xuống hàng thứ yếu. Những chữ như nhạy cảm, khiêm nhường, đức hạnh, liêm khiết, trong sạch đã hầu như hoàn toàn bốc hơi bay mất trên đất nước này.

 

Lỗi không phải tại con không ra sức tồn tại mà do các người đó đã không bao giờ nhìn thấy và hủy hoại chúng con một cách thản nhiên.

Con lên đây xin Ngọc Hoàng làm cách nào hóa phép bớt đi những cao ốc, để cho loài hoa “Mắc Cỡ” của chúng con được hồi sinh, mọc lại trên những con đường tới trường học, trên con đường làng, trên con đường chạy vào

dinh Thủ Tướng, chạy vào tòa nhà Quốc Hội, chạy vào các Nha, các Bộ, các Ty, các Ngân Hàng, Tòa Án… Tất cả các nơi mà người Việt nào cũng phải biết dùng tới những chữ thanh sạch, liêm khiết, xấu hổ, nhạy cảm, để dòng giống hoa “Mắc Cỡ” của con được phục hồi.

 

Ngọc Hoàng nghe xong dùng tay áo của ngài che ngang mặt, (Chắc ngài mắc cỡ  khi phải nghe những điều nhậy cảm đó) một lúc lâu mới bỏ tay áo xuống, nhẹ nhàng phán:

 

-       Ta cám ơn con đã mang tấm thân bé nhỏ bay lên được tới đây, đã nói cho ta biết về số phận gần như tuyệt chủng của con. Năm tới đây ta sẽ cho ông Sấm ông Sét xuống trần kéo bớt cao ốc xuống để lấy đất cho loài hoa Mắc Cỡ phát triển trở lại. Các con sẽ làm nhiệm vụ thấm những điều đức hạnh, nhạy cảm, trong sáng, khiêm nhường, liêm khiết xuống lòng đất, từ đất sẽ lan ra biển, ra sông, rồi người người sẽ múc nước đó lên uống, họ sẽ chia cho nhau những hạnh kiểm này.

-  Nếu cần phải hủy diệt những cái vỏ giả tạo bên ngoài để cứu cho một dân tộc biết mắc cỡ, ta cũng sẵn sàng làm.

 

Tôi giật mình tỉnh dậy, biết mình vừa trải qua một giấc mơ. Nhắm mắt cố nhớ lại cái cây hoa bé nhỏ màu hồng có tên là hoa Mắc Cỡ.

 

Ôi ! Tuổi thơ của tôi thực sự được lớn lên với bao ân huệ. Tôi được học về lương thiện, đức hạnh, liêm khiết, khiêm nhường, nhạy cảm, từ ông bà, cha mẹ, thầy cô, cho đến cây hoa nhỏ bé giản dị của đất trời cũng dạy tôi biết mắc cỡ.

 

tmt.

(*) nguồn Hoa trên Net.

Rượu có chi cay mà uống rượu phải đưa cay. Tôi phân vân về chữ “đưa cay” này. Gọi quách một cách trực tiếp như dân miền Nam: nhậu là phải có mồi. Như đi câu cá. Cá đớp mồi cá sẽ lên bàn nhậu. Nhậu một hồi sẽ “quắc cần câu”. Quắc cần câu là… xỉn, thân hình đi đứng liêu xiêu cong như cái cần câu cá. Xỉn quắc cần câu có biệt tài tự về tới nhà, lăn ra ngủ, khi tỉnh dậy chẳng nhớ cái chi chi. Tại sao người quắc cần câu lại có biệt tài như người mộng du vậy? Mỗi khi con người trải nghiệm được một thứ mới, thùy trước trán sẽ lưu giữ những thông tin này theo dạng trí nhớ ngắn hạn. Sau đó hồi hải mã nằm ở não trước sẽ ghi những thông tin ngắn hạn này để tạo thành ký ức dài hạn. Đường truyền từ thùy trước trán tới hồi hải mã cần có những neuron thần kinh đặc biệt dẫn lối. Say xỉn khiến những neuron này không còn hoạt động. Vậy là xỉn xong ngủ dậy chẳng còn nhớ mô tê gì hết!
Tôi quen biết khá nhiều văn nghệ sĩ, đủ thứ hạng: vang danh năm châu bốn biển, khiêm nhường quận lỵ làng xã, làng nhàng phường khóm, tổ dân phố. Đa phần không như tôi tưởng hồi còn trẻ, họ chả phải là những á thánh mà chỉ là những con người với đầy đủ cung bật tốt xấu. Có anh đóng rất tròn vai trò người chồng, người cha mẫu mực trong gia đình, có chú chân chỉ hạt bột, cơm nhà quà vợ và … sòng phẳng đến độ, trong mắt nhìn bạn bè, là những gã keo kiệt, xem cắc bạc như bánh xe bò, tính toán chi li từng tách cà phê, từng điếu thuốc.
Trung tâm lọc máu, nơi tôi đến “làm việc”, khá qui mô, gồm nhiều nhân viên: văn phòng, tiếp tân, kỹ thuật, lao công dọn dẹp vệ sinh, bác sĩ, trợ lý, y tá… Riêng đội ngũ y tá gồm 6 người, trong số này có hai người cho tôi nhiều ấn tượng nhất: Một anh Mỹ đen cao to như con gấu, chí ít cũng 250 ký, khó đăm đăm, ít khi cười, phát ngôn cộc cằn. Nói chung, thoạt nhìn tôi không ưa nổi, và sợ, tay này lụi kim (mỗi lần 2 mũi, kim to như cây tăm xỉa răng, cách nhau khoảng 2cm, một mũi hút máu ra đưa vào máy lọc chất dơ rồi trả lại cơ thể qua mũi thứ hai. Cứ thế luân lưu hơn ba tiếng)
Hồi học đệ tứ (lớp 9 bây giờ) tôi có một thằng bạn tên Thái Hải, con trai bác sĩ kiêm thi sĩ Thái Can, nó giống tôi ở cái tính “ba nhe” (phương ngữ miền Trung chỉ những bọn trẻ rắn mắt, cứng đầu, nghịch phá), nhưng khác tôi 180 độ: hắn học cực giỏi, tôi cực dốt! Hơn sáu mươi năm, tôi lang bạt kỳ hồ, thỉnh thoảng về quê nhưng chỉ như khách trọ, chỉ lưng bữa nửa tháng lại ra đi, nên không có cơ hội gặp bạn bè xưa, cũng có nghĩa kể từ ngày còn oắt con cho đến bây giờ tôi chưa gặp lại người bạn thời niên thiếu. Nghe nói sau này hắn cũng là bác sĩ như ông thân sinh. Phải thôi, học giỏi như nó, không nối nghiệp cha mới lạ.
Có thể khẳng quyết, trong dòng văn học Việt Nam viết bằng chữ quốc ngữ, chắn chắn Song Thao là nhà văn viết Phiếm uyên bác và mạnh mẽ. Ông đi nhiều, đọc nhiều, viết chuyên cần. Chỉ trên mười năm ông đã trình làng 31 tập Phiếm, mỗi tập trên 300 trang. Đề tài của ông đa dạng, bao quát, từ cây kim sợi chỉ đến vũ trụ bao la với lỗ đen, mặt trăng, sao hỏa, phi thuyền…, đến chuyện đời thường, những địa danh ông từng đặt chân đến. Chúng ta sẽ còn được đọc nữa những tập Phiếm sẽ ra trong tương lai.
Những năm trên dưới hai mươi, tôi xem văn chương là một thứ đạo, những cuốn sách, những thi phẩm không khác kinh thánh, các nhà văn, nhà thơ ngang bằng các giáo chủ. Tôi mê văn chương, tôn sùng những người tạo ra nó. Bước vào tuổi trung niên, say mê vẫn còn, nhưng bình tĩnh hơn, chừng mực hơn. Cho đến khi phần lớn đời mình gắn liền với sách vở như nghiệp dĩ, văn chương, ban đầu tôi viết vì nhu cầu nội tâm, muốn tỏ lộ những buồn vui đau đớn hài mãn… qua chữ nghĩa, trước tiên cho mình, thứ đến cho người, với mong muốn xẻ chia.
Tuần này tôi trân trọng giới thiệu Đỗ Kh. Nhà văn Đỗ Kh., hẳn không xa lạ gì với người yêu văn chương tiếng Việt, ở hải ngoại nói riêng, trong nước nó chung. Ba mươi bốn năm trước, Đỗ Kh. (lúc bấy giờ ông còn ký bút hiệu Đỗ Khiêm) là tác giả đầu tiên tôi chọn để trình làng nhà xuất bản Tân Thư do tôi chủ trương. CÂY GẬY LÀM MƯA cũng là tác phẩm đầu tiên tác giả này đến với thế giới văn chương tiếng việt. Ngoài CGLM, Tân Thư còn in của ông một tập truyện nữa, KHÔNG KHÍ THỜI CHƯA CHIẾN. Với bút pháp rất riêng cộng kiến thức và trải nghiệm sâu rộng qua những chuyến đi khắp mọi nơi trên hành tinh này, Đỗ Kh. cho chúng ta những bài viết lý thú.
Mặt trời như chiếc nong đỏ ối sắp chạm mái ngói phủ rêu của dãy phố cổ. Bức tường bên trái loang lổ, tróc lở, chồng chéo những dòng chữ thô tục cạnh các bộ phận sinh dục nam nữ đủ cỡ đủ kiểu vẽ bằng than hoặc mảnh gạch vỡ. Bức tường thấp, có chiếc cổng gỗ đã mất hẳn màu sơn, xiêu vẹo, quanh năm nằm trong vị thế mở ngõ. Chiếc cổng dẫn vào ngôi miếu nhỏ. Bên trong miếu, trên bệ thờ bằng xi măng hai ba bài vị chẳng hiểu viết gì, chẳng biết thờ ai. Trước bài vị, lư hương chỉ toàn chân nhang. Từ lâu không còn ai đến đây hương khói, ngôi miếu đã biến thành giang sơn riêng của dơi, chuột cùng các loại côn trùng. Cạnh ngôi miếu, một tàn cổ thụ rậm lá với những rễ phụ chảy thõng thượt, bò ngoằn ngoèo trên mặt đất.
Mỹ bỏ cấm vận Việt Nam ngày 3 tháng 2 năm 1994, dưới thời Bill Clinton. Khởi từ dấu mốc đó Việt Nam dần dần thân thiện hơn với người anh em “sen đầm đế quốc” này, thời kỳ ngăn sông cách chợ đã được khai thông, nhiều người xuất ngoại thăm thân nhân, du lịch hoặc công tác. Giới văn nghệ sĩ không ngoại lệ. Thuở đó gần như tháng nào tôi cũng đón ít nhất một văn, thi, nhạc, họa… sĩ. Phải chăng tại fake news, một người nhà quê như tôi bỗng biến thành “tay chơi” có số má dưới mắt nhìn các vị cầm cọ, cầm bút trong nước?
Hầu hết mọi người già thường mắc phải chứng quên những chuyện gần, nhưng lại nhớ những chuyện xưa, có khi hàng sáu bảy chục năm trước. May mắn (hay xui xẻo?), tôi có một trí nhớ khá tốt, dù gần hay xa tôi đều không quên. Tuy nhiên tôi lại vướng phải nhược điểm là chỉ nhớ sự việc nhưng lại không nhớ thời điểm. Nhược điểm này theo tôi từ ngày thơ trẻ cho đến hôm nay. Khác hẳn một vài người quen, chả hạn nhà văn Hoàng Khởi Phong, anh có một trí nhớ xuất chúng về những con số. Số điện thoại, số nhà của ai đó, chỉ nhìn hoặc nghe qua một lần là ghim ngay vào não, nhiều năm sau, hỏi, anh trả lời vanh vách. Nhà văn Cung Tích Biền cũng không kém, xuất thân là giáo sư dạy sử, ngoài những chi tiết liên quan đến chuyên môn như tên, đế hiệu các vị vua, ngày lên ngôi, ngày chết, những hành trạng của họ suốt thời gian trị vì, và mọi biến cố lịch sử… trải dài từ thời lập quốc, bốn nghìn năm trước, đến bây giờ. Như Hoàng Khởi Phong, anh nhớ rõ mọi con số, kể cả những chi tiết liên quan.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.