Hôm nay,  

Về Kinh

05/05/202523:32:00(Xem: 2429)
Tháp bút chì trong hoàng hôn
Tháp Bút Chì trong Hoàng Hôn



Là người đến sau nhưng sẽ còn có người sau nữa, không là người đến trước nhưng còn có người trước nữa. Mỗi người chỉ là một giọt nước trong dòng sông thời gian bất tận, không đầu không cuối và cũng chặng giữa bao giờ.

Tôi về chơi Hoa Thịnh Đốn vào một ngày tháng tư, khi mà cả cộng đồng người Việt hải ngoại đang tất bận chuẩn bị cho lễ kỷ niệm năm mươi năm ly hương. Phật giáo Việt Nam tưng bừng kỷ niệm ngày Phật đản sinh và 50 hoằng pháp ở hải ngoại ngay tại công viên JKF Hockey Field. Đây là một công viên rộng lớn bao bọc bởi những tượng đài tưởng niệm Abraham Lincoln, Jefferson, đệ nhị thế chiến, chiến tranh Viet Nam…

Hoa Thịnh Đốn là thủ đô chính trị quyền lực của nước Mỹ và cũng là của thế giới. Có đến Hoa Thịnh Đốn thì mới có thể hình dung được phần nào sức mạnh Hoa Kỳ. Nếu người Trung Quốc có câu: “Có đến Bắc Kinh thì mới biết chức quan của mình nhỏ như thế nào” thì bây giờ ta cũng có thể nói: “Chưa đến Hoa Thịnh Đốn thì chưa biết thế nào là Mỹ”. Quả thật như thế, thật sự choáng ngợp với những công trình kiến trúc thuộc các cơ quan đầu não trung ương của chính quyền Mỹ. Nếu tượng đài tưởng niệm Washington Monument (dân Việt thường gọi là tháp bút chì) làm trung tâm thì bốn hướng tỏa ra là những cơ quan trọng yếu như: Bạch Cung (White House), Tòa nhà quốc hội, tòa nhà bộ ngân khố, Tòa nhà làm việc của phó tổng thống… Rồi nối tiếp đó là những đài tưởng niệm tổng thống Jefferson, tổng thống Lincoln… Có rất nhiều những viện bảo tàng quanh vùng. Có thể nói là quá nhiều những tòa nhà to lớn nối tiếp nhau, dày đặt những địa chỉ mang tính lịch sử.... Ta tha hồ mà đi, nhìn ngắm đến no nê con mắt, thõa cái ý muốn tìm hiểu tò mò.

Việt Nam, Trung Hoa và Nhật bản có cái khái niệm đường thần đạo, nghĩa là từ cổng chính cho đến huyền cung là một trục thẳng, hai bên có những kiến trúc đối xứng nhau. Ngay tại Hoa Thịnh Đốn tôi cũng thấy “đường thần đạo”. Nếu tính từ tòa nhà quốc hội là điểm đầu chạy thẳng đến đến đài tưởng niệm tổng thống Jefferson là điểm cuối, giữa chặng đó có đài tưởng niệm tổng tống Abraham Lincoln, đài tưởng niệm đệ nhị thế chiến. Hai bên có đài tưởng niệm chiến tranh Triều Tiên và đài tưởng niệm chiến tranh Việt Nam, ngoài ra có những kiến trúc và cảnh quan tự nhiên khác. Đây chỉ là một sự liên tưởng thôi, một sự so sánh có phần chủ quan.

Trước Bạch Cung và các công viên quanh đây lúc nào cũng đông đảo du khách từ các tiểu bang đổ về. Du khách từ các nước khác kéo đến và dân cư địa phương thì chạy bộ, chơi thể thao khắp mọi nơi. Ngày tôi đến, thấy có những nhóm nhỏ người Uyghur, người Tây Tạng biểu tình lên tiếng về sự đàn áp của Trung Cộng. Cảnh sát và lực lượng giữ gìn an ninh hoàn toàn tôn trọng họ, thậm chí có thể bảo vệ họ (nếu bị ai đó tấn công). Những người biểu tình giăng cờ xí và biểu ngữ để nói lên tình trạng nhân quyền hết sức bi đát trên quê hương của họ.

Tôi ngồi bên hồ nước trước tòa nhà quốc hội, lòng ngổn ngang những tâm sự không đầu không cuối. Những hình ảnh đám đông bạo loạn tràn vào đây cách đây mấy năm hiện ra như thể cuốn phim chầm chậm chiếu lại. Tòa nhà của cơ quan lập pháp là biểu tượng danh giá của nước Mỹ. Bạo loạn của đám người cuồng mê đã làm hình ảnh của nước Mỹ bị hoen ố. Nước Mỹ với nền dân chủ mấy trăm năm bị tấn công một cách thô bạo. Nước Mỹ với cơ chế tam quyền phân lập là một mẫu hình của dân chủ đã bị tổn hại nghiêm trọng.



Buổi chiều ngồi trước tòa nhà quốc hội trong bóng hoàng hôn. Trong tôi bao cảm xúc trào dâng thật khó tả bằng chữ hay nói bằng lời. Sóng lòng dồn dập cuộn lên như vô số cơn sóng đang lay động trong hồ nước. Quanh tôi rất nhiều du khách đang làm dáng chụp hình, người da trắng, người da đen, người da màu… cùng hòa đồng vui vẻ với nhau. Để có được điều nầy, năm xưa ngài tổng thống Abraham Lincoln đã trả giá bằng chính mạng sống của mình. Ngài đã xóa bỏ chế độ nô lệ, giải phóng nô lệ. Việc giải phóng nô lệ đã khiến cho những kẻ kỳ thị điên tiết và chúng đã ám sát ngài. Ngài đã đặt tiền đề cho sự bình đẳng mà sau này chúng ta thọ hưởng. Nhìn tòa nhà quốc hội lại thấy thấp thoáng bóng dáng của viện nguyên lão La Mã xa xưa. La Mã đã từng có một thể chế dân chủ, một chế độ cộng hòa trong lịch sử. Thể chế dân chủ La Mã xưa là nền móng, là mẫu hình của nhiều thể chế dân chủ ngày hôm nay. Văn minh phương Tây có nguồn gốc từ nền văn minh Hy Lạp, La Mã cổ đại là vậy.

Hoa Thịnh Đốn quá rộng lớn và tươi mát, đứng bên ngoài Bạch Cung nhìn vào tự nhiên liên tưởng đến dinh Độc Lập ở Sài Gòn, tiếc rằng dinh Độc Lập Sài Gòn yểu mệnh vì vận nước. Bạch Cung thì vẫn thản nhiên trên thảm cỏ xanh mấy trăm năm nay. Nhìn những đoàn xe the đặc biệt chở những nhân vật tai to mặt lớn vào ra nhưng tuyệt nhiên không có hụ còi inh ỏi hay chớp đèn nhức mắt như những nhân vật tai to mặt lớn của xứ mình. Bạch Cung là cơ quan hành pháp, điều hành mọi công việc của quốc gia. Khi chưa đến đây cứ ngỡ Bạch Cung to lớn hay uy nghiêm, lạnh lùng, thực tế không phải vậy. Bạch Cung cũng là một tòa nhà lớn nhưng không quá cao, rất hài hòa với thảm cỏ và cây xanh chung quanh. Bạch Cung rất đẹp và lãng mạn chứ không lạnh lùng hay đe nẹt như cái danh xưng tòa nhà trung tâm quyền lực của Mỹ và thế giới. Thậm chí Bạch Cung còn có thể ví như những lâu đài trong các truyện cổ tích (fairytales). Dĩ nhiên cái đẹp của kiến trúc, của cảnh quan là một chuyện còn việc gìn giữ an ninh là chuyện khác. Cảnh sát rất nhiều, tuần tiễu xung quanh và cớm chìm thì du khách không thể nhận ra.

Các tòa nhà chung quanh khu vực Bạch Cung hầu như đều là những tòa nhà của chính phủ. Những công viên xen kẽ giữa các dãy nhà hay các lốc đường, các khu vực này đều xanh mướt cỏ cây. Dân địa phương kéo đến vui chơi, tập thể thao và cả những cuộc biểu tình ôn hòa… xen lẫn với khách du lịch bốn phương. Cuộc sống con người ở đây sao thanh bình quá, sung túc quá, cuộc sống như thế này mới đáng sống làm sao. Không biết người Hoa Thịnh Đốn nói riêng, người Âu – Mỹ nói chung sao mà nhiều phước báu như thế! Còn dân nước mình sao khổ vậy? Tôi thầm ước ao sao cho dân mình cũng hưởng được cái phước như người Âu – Mỹ. Tuy ước mơ vậy nhưng khó mà có cửa; hạ thấp một vài bậc, chỉ cần có được thịnh vượng, tự do, dân chủ như người Singapore, người Hàn, người Nhật… đã là khó thì nói chi đến giàu có, văn minh, dân chủ như người Âu – Mỹ. Dù biết là khó, dù biết không biết đến bao giờ nhưng tôi vẫn thầm cầu mong cho dân mình sẽ có một ngày…

 

Tiểu Lục Thần Phong

Washington DC.  0425

Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Cách đây vài năm, một trung tâm ca nhạc Việt Nam nổi tiếng vùng Little Saigon phải thu hẹp hoạt động vì kinh doanh khó khăn. Trung tâm này phải dọn văn phòng sang một mặt bằng nhỏ hơn để tiết kiệm chi phí. Một số người đi qua khu vực văn phòng cũ thấy CD, DVD ca nhạc vứt thành từng đống lớn ở phía trước để chờ đem đi đổ. Chẳng ai buồn lấy đem về nhà, dù trước đó vài năm một đĩa nhạc như vậy có thể có giá vài chục đô. Nhìn cảnh tượng đau lòng này, tôi nhớ đến một thời cách đây gần 40 năm, sau 1975 người dân trong nước Việt Nam thèm thuồng được nghe nhạc hải ngoại. Vào thời đó, chỉ có nhạc đỏ, nhạc cách mạng, nhạc ngoại quốc XHCN là được phổ biến chính thức. Người dân Miền Nam nhớ nhạc vàng, nhạc trẻ Âu Mỹ nên tìm nguồn để nghe. Nhạc vàng được nhà nước xếp vào loại văn hóa “phản động”, nhạc Âu Mỹ là “đồi trụy”, cả hai đều bị cấm. Có được một cuốn băng nhạc từ hải ngoại gởi về là một món quà tinh thần quí giá.

Một bức tranh có giá trị của họa sĩ Tây Ban Nha Joaquín Sorolla, từng được báo mất tại Sevilla, nay đã được tìm thấy sau một sự hiểu lầm hy hữu. Theo The Guardian, tác phẩm đã bị một người đàn ông vô tình mang về nhà vì nghĩ rằng đó là đồ bỏ đi. Người nhặt bức tranh là Andrés Hurtado, cư trú tại Murcia nhưng đang cùng gia đình đến Sevilla vào cuối tuần. Khi thấy bức tranh bị bỏ bên đường, ông cho rằng đây là đồ bỏ đi và chỉ chú ý đến chiếc khung mạ vàng.

Giữa lúc ‘peptide’ được tán tụng như “thuốc tiên” mới của phong trào dưỡng sinh Mỹ – từ chống lão hóa, tăng cơ đến “tối ưu hóa” tuổi thọ – tiếng nói thận trọng lại không đến từ giới ‘influencer’ mà đến từ chính các khoa học gia trong lòng FDA. Những người làm khoa học nghề nghiệp tại cơ quan dược phẩm liên bang đang kiên trì nhắc rằng phần lớn các peptide “thời trang” này chưa trải qua thử nghiệm lâm sàng đúng phương pháp, thậm chí một số bị xếp vào diện gây “nguy hiểm đáng kể”.

Một cộng đồng muốn tồn tại lâu dài không chỉ cần chợ Việt, tiệm Việt, lễ hội Việt. Cộng đồng ấy còn cần báo chí Việt, truyền hình Việt, những trang viết bằng tiếng Việt để ghi lại mình là ai, đã đi qua điều gì, và muốn để lại điều gì cho con cháu.

Trong căn bếp thử nghiệm của Believer Meats, mùi gà áp chảo bốc lên rất quen. Chỉ khác một điều: miếng gà ấy không đến từ trang trại hay lò mổ. Nó được nuôi lớn từ tế bào. Một số doanh nhân, khoa học gia và nhà đầu tư tin rằng trong tương lai, một phần thịt trên thế giới có thể được làm theo cách này: không cần nuôi con vật cho lớn, không cần giết mổ, nhưng vẫn có miếng thịt giống thứ người ta quen ăn. Hơn 150 công ty non trẻ đang theo đuổi mục tiêu ấy, với hy vọng dùng sinh học tế bào để giảm bớt gánh nặng môi sinh do nhu cầu ăn thịt ngày càng tăng. Yaakov Nahmias, người sáng lập Believer Meats, nói con người gần như “nghiện” thịt. Thịt gắn với tiến hóa, văn hóa, bữa cơm, tiệc tùng, ký ức. Nhưng trong nhiều thế hệ, nhân loại chỉ lo làm sao có thật nhiều thịt, ít khi tính đủ cái giá đất đai, nước, thức ăn chăn nuôi và khí thải phải trả.

Khoảng 20 triệu người Mỹ đang sống trong nhà lắp ghép (manufactured homes) – loại nhà làm sẵn trong nhà máy rồi đưa tới lắp đặt tại chỗ, thường nằm trong các khu nhà di động ở vùng ven và nông thôn. Dù quen gọi là “mobile home” hay “trailer”, phần lớn những căn nhà này thực ra không “di động”: chi phí tháo dỡ, vận chuyển và lắp lại rất cao, nên chủ nhà hầu như gắn chặt với mảnh đất nơi nhà được đặt xuống. Thông thường, người dân sở hữu căn nhà nhưng thuê phần đất bên dưới từ chủ khu; đôi khi họ cho người khác thuê lại căn nhà, nhưng vẫn đều đặn trả tiền thuê đất.

Nếu sống ở San Francisco, người ta có thể đã quen với cảnh một chiếc taxi không người lái lướt qua đường. Nhưng tại Milton Keynes, một thành phố nằm giữa Oxford và Cambridge, nổi tiếng vì có rất nhiều bùng binh, tương lai lại hiện ra dưới một hình thức khác: những chiếc robot nhỏ chạy trên lề đường, đem thức ăn và hàng tạp hóa đến tận nhà.

Có những dòng sông tưởng như sinh ra để chỉ chảy qua đồng ruộng, qua bãi cát mịn, những bãi bồi lặng lẽ, hay lượn qua những lũy tre làng êm ấm. Nhưng cũng có những dòng sông, không hiểu vì sao, lại được lịch sử chọn làm ranh giới, chảy qua cả số phận của một dân tộc – để chia đôi hai miền, chia đôi phận người. Từ sông Gianh của thế kỷ xa xưa, nơi hai miền Đàng Trong – Đàng Ngoài, của Chúa Trịnh Chúa Nguyễn, đứng nhìn nhau qua màn sương lịch sử, đến sông Bến Hải của thế kỷ gần hơn, nơi bên kia cầu Hiền Lương từng run rẩy trong tiếng loa phóng thanh và những ánh mắt thù nghịch với mã tấu búa liềm, và bên này cầu với ấm no hạnh phúc, giáo dục nhân bản và tự do xã hội. Hai dòng nước ấy, cách nhau hàng trăm năm, lại cùng mang một nỗi đau: nỗi đau của một đất nước bị chia đôi như một nhát chém vào tim. Là nỗi đau của những con người bị buộc phải đứng ở hai bờ, nhìn nhau mà không thể bước đến cầm tay nhau.

Những câu chuyện về cây đàn guitar từ trời Âu Mỹ cho đến mảnh đất Việt Nam hình cong chữ S tưởng như kể không bao giờ hết, càng tôn vinh thêm tính nhân dân của cây đàn huyền thoại này…

Đi qua cổng an ninh phi trường tưởng như là một việc quen tay: tháo giày, lấy máy điện toán ra khỏi túi, bỏ chai nước, trình túi chất lỏng trong bao nhựa trong. Nhưng những luật tưởng như “ở đâu cũng vậy” thật ra không hề giống nhau giữa các quốc gia, thậm chí giữa các phi trường trong cùng một nước. Tại Hoa Kỳ, Cơ Quan An Ninh Vận Tải (TSA) đặt ra các luật lệ an ninh phi trường. Nhưng theo các chuyên viên du lịch, nhiều hành khách thường lầm tưởng luật của TSA có giá trị ở mọi nơi. Khi ra ngoại quốc, những ưu tiên quen thuộc như 'TSA PreCheck', hoặc cách qua cổng an ninh tại phi trường Mỹ, không nhất thiết được áp dụng.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.