Hôm nay,  

Quốc Kỳ Đang Bay Cao, Nhưng Chiến Tranh Chưa Kết Thúc

25/05/202616:16:00(Xem: 1690)

blank

Người cựu chiến binh quỳ gối, gục đầu trước tấm đá hoa cương đen của Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam. (Hình: Việt Báo)

 

Quốc Kỳ Đang Bay Cao, Nhưng Chiến Tranh Chưa Kết Thúc
 

Kalynh Ngô
 

Cứ mỗi thứ Hai cuối tháng Năm, nước Mỹ dừng lại, một nhịp.

Không phải dừng theo nghĩa đen. Trên đường phố, dòng xe vẫn lưu thông. Hàng quán vẫn mở cửa. Các khu mua sắm vẫn tấp nập. Chỉ có trường học, công sở, được nghỉ theo luật liên bang. Nhưng có một sự dừng lại khác, lặng lẽ hơn, nằm ở phía bên trong lồng ngực của những người hiểu được ngày này là gì. Cờ được kéo xuống nửa cột, trong nửa ngày. Những hàng mộ bia trắng trải dài trên bãi cỏ xanh mướt của Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington, điểm tô thêm những lá quốc kỳ trước mỗi tảng bia trắng. Đều tăm tắp đến ám ảnh, và đẹp đến nao lòng. Trời hay đổ mưa vào ngày này hằng năm.

Tại Bức Tường Đen hình chữ V nổi tiếng ở Washington DC, còn gọi là Đài Tưởng Niệm Cựu Chiến Binh Chiến Tranh Việt Nam, trên đó khắc tên hơn 58,000 binh sĩ Mỹ đã tử trận hoặc mất tích, có những cựu chiến binh lặng im theo cách mà không cần ai giải thích thêm. Những đứa trẻ đặt hoa lên những tấm bia mà chúng chưa đủ lớn để đọc hiểu.

blank

           Hình: Việt Báo
 

Memorial Day sinh ra từ tang thương. Từ một quốc gia bị cuộc nội chiến xé toạc đến mức các cộng đồng ở cả miền Bắc lẫn miền Nam, khởi thủy là riêng lẻ, rồi sau đó là cùng nhau, dành riêng một ngày để tôn vinh những người đã chết. Hơn một thế kỷ trôi qua, ngày ấy đã gánh thêm tên tuổi của mọi người lính Mỹ hy sinh trong mọi cuộc chiến kể từ đó. Một ngày thấm đầy trong sự kính cẩn, biết ơn, và bên dưới tất cả những điều đó, là một nỗi đau không bao giờ thật sự lành.

Nhưng năm nay, Memorial Day năm 2026 này, những lá cờ có vẻ nặng nề hơn thường lệ. Bởi vì thế giới bên ngoài biên giới, và ngay trong lòng nước Mỹ vẫn không yên. Bởi vì những câu hỏi chúng ta đặt ra cho những người lính đã ngã xuống: Điều đó có xứng đáng không? Thế giới an toàn hơn chưa? Nhân bản hơn chưa? Và bởi vì đâu đó ở phía kia trái đất, những bà mẹ khác cũng đang đứng trên những nấm mộ, hỏi cùng một câu bằng những ngôn ngữ mà chúng ta không nói được, nhưng bằng một nỗi đau mà cả nhân loại đều hiểu.
 

‘Imaging’

Năm 1971, John Lennon đã cầu xin thế giới hãy thử cùng nhau tưởng tượng…

Ông kêu gọi ta hình dung một thế giới không còn những ranh giới vô hình đẩy con người vào chỗ chém giết nhau. Một thế giới mà ý thức hệ, biên giới và hận thù cổ xưa không còn đủ quyền lực để bắt một chàng trai 19 tuổi cầm súng, chĩa vào một chàng trai 19 tuổi khác, người cũng chỉ muốn được già đi bình thường theo luật thời gian, được cùng người yêu dạo bước những mùa lễ hội, được ngồi ăn sáng với gia đình mỗi buổi sáng không có tiếng bom.

Bài hát của Lennon không phải là ảo tưởng. Đó là tiếng kêu của sự tuyệt vọng được khoác lên chiếc áo của một bài hát ru, một lời cầu nguyện thì thầm bên trong giai điệu. Có lẽ vì cầu nguyện bằng tiếng thét vào khoảng không đã chưa bao giờ có tác dụng.

Hơn nửa thế kỷ sau, bài hát ấy vẫn vang lên trên đài phát thanh. Và hơn nửa thế kỷ sau, thế giới mà nó tưởng tượng vẫn chưa tồn tại.

Hãy nghĩ đến Ukraine. Đã hơn bốn năm kể từ khi xe tăng Nga vượt qua biên giới, và cuộc giết chóc vẫn tiếp diễn. Những người đàn ông trẻ Ukraine, họ đâu đó là nông dân, giáo viên, kỹ sư phần mềm, những người cha, bị huy động vào một cuộc chiến họ không chọn. Họ chiến đấu vì ngôi nhà của họ đang bị ném bom, vì những đứa con của họ cần chỗ ngủ an toàn, vì rút lui đồng nghĩa với bị xóa sổ. Nhưng họ có muốn điều này không? Hỏi bất kỳ người lính nào đang ngồi thu mình trong chiến hào ở Kyiv, câu trả lời gần như chắc chắn là không. Họ muốn chiến tranh kết thúc. Họ muốn về nhà.

Và ở phía đối nghịch? Cũng có những chàng trai trẻ, đến từ những vùng quê đẹp yên bình của nước Nga, từ chối lệnh nhập ngũ là điều gần như không thể được. Người ta buộc họ khoác lên người bộ quân phục. Và bây giờ họ đang chết trong một cuộc chiến mà chính phủ của họ gọi là "chiến dịch quân sự đặc biệt" – như thể đặt lại tên cho sự tàn sát có thể biến nó thành thứ gì đó khác. Gia đình họ khóc thương trong im lặng, đôi khi bị cấm ngay cả việc nói ra từ chiến tranh.

Hãy nghĩ đến Gaza. Dù người ta có tin vào điều gì đó gọi là chính trị, về lịch sử dài và rắc rối, về trách nhiệm của bên này bên kia, thì nỗi đau khổ của những người dân thường là điều không thể tranh cãi. Những gia đình chẳng có liên quan gì đến bất kỳ quyết định nào của bất kỳ chính phủ nào đã mất tất cả. Một người phụ nữ ở Gaza thức dậy vào một buổi sáng chỉ muốn nuôi con, không phải để trở thành biểu tượng của bất cứ điều gì. Bà ấy không chọn gì cả, không chọn phe nào, không chọn lực lượng nào. Nhưng chiến tranh lại chọn bà.

Hãy nghĩ đến Iran. Trong cái bóng của thần quyền và trừng phạt kinh tế, là những người Iran bình thường, nhiều người trẻ, học thức, mơ về một tương lai khác tốt đẹp hơn. Nhưng họ đang sống dưới mối đe dọa thường trực của việc bị cuốn vào một cuộc xung đột họ không phải tác giả. Những cuộc biểu tình, những đợt đàn áp, mối đe dọa của không kích trả đũa và leo thang… Tất cả đè nặng lên những con người chỉ muốn được sống, được thở, được hy vọng. Một đứa trẻ ở Tehran không nằm thức đêm nghĩ đến địa chính trị. Nó nghĩ đến ngày mai có được đến trường gặp bè bạn hay không.

Đây là điều về chiến tranh mà những bài diễn văn trong ngày Memorial Day đôi khi quên nói đủ rõ: Hầu hết những người chết trong chiến tranh đều không muốn ở đó.

blank

        Hình: Việt Báo
 

Memorial Day tôn vinh những người đã phục vụ và hy sinh vì sự tồn vong của quê hương của họ. Sự tôn vinh đó không có giới hạn. Nhưng tôn vinh người đã khuất không nên nhầm lẫn với việc tán dương những điều kiện đã dẫn đến huy chương anh hùng của họ. Để thật sự tưởng nhớ một người lính đã ngã xuống, nên chăng hãy thử ước ao, tưởng tượng, bằng tất cả những gì mình có: rằng thế giới lẽ ra có thể tìm ra một con đường khác.

Có một sự thật khôi hài khi trong cùng một tuần, vừa nhìn thấy lễ tưởng niệm tại Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington, vừa thấy những thước phim mới nhất từ một bệnh viện bị ném bom ở đâu đó xa xôi trên thế giới. Đó là nỗi đau của việc nhận ra rằng chúng ta vẫn chưa học được điều ta cứ nói mình đã học. Rằng "không bao giờ được để xảy ra nữa" là một câu nhân loại đã nói quá nhiều lần đến mức nó bắt đầu mất đi hình dạng.

Trong bài hát đã trở thành bất hủ và gây nhiều tranh cãi, John Lennon đã tưởng tượng về một thế giới sống trong hòa bình. Ông không tuyên bố điều đó sẽ dễ dàng. “Freedom Is Not Free.” Ông chỉ xin chúng ta hãy thử tưởng tượng – hãy giữ lấy khả năng đó, hãy để nó sống, hãy từ chối để sự hoài nghi thuyết phục ta rằng chiến tranh là điều kiện đoạt lấy chiến thắng, quyền lực vĩnh cửu của loài người.

 

blank

Một người lính Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam. Hình của ông đặt tại Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam (Hình: Việt Báo)
 

Không phải như vậy.

Memorial Day năm nay, như nhiều năm khác, quốc gia hãy tưởng nhớ những người Mỹ đã ngã xuống. Đó là những thanh niên đã thở hơi thở cuối cùng ở những địa danh vốn đã phai mờ trên các trang báo cũ. Nhưng sự hy sinh của họ, với tất cả sự trang nghiêm xứng đáng, là bất tử.

Rồi sau đó, nếu bạn có thể, hãy mở rộng sự tưởng nhớ đó ra xa hơn. Đến những người lính đã ngã xuống ở Ukraine. Đến người phụ nữ và gia đình ở Gaza. Đến những gia đình Iran nằm thức trong đêm vì nhớ người thân của mình đã chết trong phận pháo kích của kẻ thù. Đến những người dân bình thường đang bị kẹt trong một cuộc xung đột mà họ không thiết kế và không thể thoát ra.

Những người ấy không phải kẻ thù của chúng ta. Họ không khác gì mấy so với những người lính có tên được khắc trên tấm đá hoa cương đen của Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam, hay được khắc trên đá cẩm thạch ở Normandy American Cemetery, hay được những bậc cha mẹ già thì thầm bên những nấm mộ ở những thị trấn nhỏ nước Mỹ. Họ là những con người muốn được sống.

Người cựu chiến binh quỳ gối, gục đầu trước tấm đá hoa cương đen của Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam.

Đôi vợ chồng già đưa tay lần tìm những cái tên quen, rồi nhẹ nhàng đặt một cành hoa hồng bên dưới.

Điều tối thiểu chúng ta có thể làm hôm nay, tối thiểu thôi, là hình dung về một thế giới không bom đạn, không chiến tranh, và nỗ lực làm những gì mình có thể.

 

31/08/202608:20:00(Xem: 3592)
- Họa sĩ Phượng Hồng (1949-2026) ra đi - Báo SCMN: Công an VN phong tỏa 1 cội cây, thú nhận là nơi 1 quan chức đụng xe chết người và được miễn tố. Nhà nước bịt miệng toàn dân. Giới trẻ VN nổi giận vì bất công, vì dân quá nghèo và quan quá giàu. - Nhật Bản: bố ráp hộp đêm người Việt phê thuốc, bắt 9 người. - GIỜ CHÓT: Cách góp tiền giúp Tram Nguyen ở https://www.tramforcongress.com/. Ngày mai là bầu cử sơ bộ ở Massachusetts, nếu bạn ở khu vực 6, xin bầu cho ứng cử viên Tram Nguyen vào đề cử Dân Chủ Hạ Viện Hoa Kỳ. - TNS Warren: 6 đại công ty được ưu đãi thuế 83 tỷ USD trong năm 2025, trong khi dân Mỹ thê thảm vì giá thực phẩm và y tế tăng.
30/08/202607:57:00(Xem: 2813)
VN thặng dư thương mại lớn nhất đối với Mỹ: 114 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm 2026, vì nhiều công ty quốc tế dọnt ừ TQ sang VN - Massachusetts: bầu sơ bộ vào ngày mốt, Thứ Ba 1/9/2026, cử tri Dân Chủ hãy bầu cho Tram Nguyen (con H.O., chống MAGA) vào đề cử tranh chức Dân Biểu liên bang. Lancaster rút lui, kêu gọi dồn phiếu cho Tram Nguyen. - GS Zimmerman: Mỹ nên khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự; nếu Mỹ cưỡng bách quân dịch, sinh viên sẽ biểu tình khi Trump gây chiến vô lý ở Iran, và sẽ chống Mỹ giúp thảm sát Palestine vì sợ bị Trump bắt lính đi Trung Đông. - Cuba đổi mới, mời kiều bào: hãng tư trực tiếp giao thương với quốc tế không cần qua nhà nước, hãng ngoại vào Cuba tuyển dụng không cần qua nhà nước, ngoại kiểu có nhiều quyền hơn trong xây dựng bất động sản. Mỹ: cốt tủy là cần Cuba sửa Hiến pháp. - Báo Washington Times: Iran mất 300 tỷ USD vì Mỹ siết kinh tế.// Tướng Iran: Hải quân Iran vẫn đang hoạt động mạnh mẽ // Đời sống dân Iran thê thảm. - Iran và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thành l
29/08/202615:06:00(Xem: 2215)
TQ biến dầu mỏ từ điểm yếu thành vũ khí, tích trữ dầu từ 2014 trong khi tăng điện gió, điện mặt trời - Từ năm 2022 đến năm 2025, TQ nhập cảng dầu thô từ Nga tăng 26% và nhập từ Iran tăng hơn gấp 2, bây giờ dư để chiến tranh - Kéo dài cuộc chiến Iran sẽ làm tăng giá dầu, làm hại kinh tế Mỹ, Iran, TQ và toàn cầu
29/08/202608:52:00(Xem: 923)
Tác phẩm mới ấn hành của nhà văn Ngọc Ánh, và sẽ có buổi ra mắt sách vào ba tuần lễ nữa, là tập hồi ký song ngữ “Con Dế Mèn Của Mẹ” (The Criket of Mom). Tập sách này có tiểu đề là “Câu chuyện của VyDan, tù nhân một tuổi” (The story of Vydan, a one-year old prisoner.” Đây không phải là một hồi ký rất khác lạ, không thường gặp. Đây là lời người mẹ viết xuống những lời thương con rất giản dị, chân thật, và một giọng kể như đang thì thầm từ ký ức.
28/08/202618:32:00(Xem: 1943)
Từ dạo bỏ Huế ra đi, vào một buổi chớm thu, dưới bầu trời mây xám giăng phủ khắp sân bay Phú Bài, Huế trong tôi chỉ còn là hình ảnh của một người yêu với dáng phong trần ra đi trong một chiều lộng gió, khuất dần dưới làn mưa bụi chập chùng, để lại những hụt hẩng chơi vơi, những nhớ thương quay quắt.
28/08/202600:00:00(Xem: 262)
Đây là loại xe chạy toàn bằng điện, và là những chiếc tắc-xi tự lái đầu tiên chở khách trên đường mà không hề có những thứ quen thuộc của một chiếc xe hơi như bảng đồng hồ hay bàn đạp ga, thắng. Xe chạy được cả hai chiều, chở tối đa bốn người, ngồi quay mặt vào nhau. Hai bên hông xe gần như toàn là kính. Loại xe này tên Zoox, do một tay mới nhảy vào nghề tắc-xi tự lái: hãng Amazon.
28/08/202600:00:00(Xem: 219)
Người Mỹ thường tin rằng những điều mình nói với bác sĩ sẽ nằm lại trong phòng khám, giữa bệnh nhân, bác sĩ và cùng lắm là hãng bảo hiểm. Nhưng trong thời đại hồ sơ điện tử, điện thoại thông minh và trí tuệ nhân tạo, ranh giới ấy không còn chắc chắn như nhiều người tưởng. Luật Liên Bang về Khả Năng Chuyển Đổi và Trách Nhiệm của Bảo Hiểm Y Tế (Health Insurance Portability and Accountability Act, gọi tắt là HIPAA) vốn được xem như thành trì bảo vệ sự riêng tư về y tế tại Hoa Kỳ, thật ra chỉ che chở một phần hồ sơ của mỗi người. Luật này áp dụng cho bệnh viện, bác sĩ, hãng bảo hiểm và một số cơ sở có liên hệ với họ. Nhưng rất nhiều tin tức liên quan đến sức khỏe nằm ngoài phạm vi ấy. Một ứng dụng theo dõi chu kỳ kinh nguyệt trên điện thoại, một lần tìm kiếm trên Internet về căn bệnh vừa được chẩn đoán, mẫu DNA gửi cho một công ty truy tìm gia phả, hay chiếc đồng hồ đeo tay ghi nhịp tim mỗi ngày — tất cả đều có thể chứa những chi tiết rất riêng tư, nhưng không nhất thiết được HIPAA bảo vệ.
26/08/202611:25:00(Xem: 1995)
Bà Thomas cam kết: trong 100 ngày đầu tiên sau khi thăng cử, tôi sẽ tiến hành luận tội, bãi nhiệm và kết tội Trump - Bà Thomas nêu rõ lập trường dân chủ xã hội: duy trì chủ nghịa tư bản, sở hữu tư nhân, nhưng cần có y tế toàn dân, chăm sóc tất cả trẻ em, nghỉ thai sản với tất cả phụ nữ - Bầu chung kết tháng 11/2026: DB Cộng Hòa Hern (do Trump ủng hộ) đã gây quỹ 10 triệu USD, bà Thomas (Dân Chủ) chỉ mới 60.000 USD. - Oklahoma là nơi Trump thắng bà Harris cách biệt 38,8% vào năm 2024
26/08/202608:00:00(Xem: 2828)
Tôi đến thăm Ái Nhĩ Lan quê hương huyền thoại. Một đảo quốc bên cạnh nước Anh, đế quốc thuộc địa hàng đầu thế giới, «mặt trời không lặn trên cờ nước Anh». Anh quốc đã cắm ngọn cờ từ Phi Châu: Ai Cập, Nam Phi, Nigéra. Kenya.. Á Châu: Ấn Độ, Singapour, Hongkong Úc Châu, Tân Tây Lan, đến Mỹ Châu Canada, Argentine.. nhưng lại thất bại trước một dân tộc nằm bên cạnh mình. Giữa Anh Quốc và Ái Nhỉ Lan là một trang sử đẩm máu đau thương, tám trăm năm, đô hộ, kháng cự và dai dẳng cho đến ngày nay đang đi vào tiến trình thống nhất nam bắc Ái Nhỉ Lan
25/08/202621:38:00(Xem: 665)
Đọc kỹ Kinh Phật, chúng ta sẽ thấy những gì chúng ta đọc bây giờ được thuyết trong nhiều văn phong khác nhau. Hoàn toàn không phải vì Đức Phật muốn sáng tác văn chương hay thử nghiệm văn học; nhưng chỉ là trả lời tùy theo cơ duyên và trình độ của người hỏi, hay của đại chúng thính pháp lúc đó. Đối với người nông dân, Đức Phật nói chuyện bằng văn phong đời thường, dẫn ra chuyện cày ruộng hay nuôi bò; nghe như dường là dễ hiểu. Khi được các trí thức Bà La Môn nêu câu hỏi triết lý bằng thơ, Đức Phật trả lời bằng các bài thơ; nghe như dường khó hiểu hơn. Thêm nữa, văn phong Kinh còn là do cách người nghe kể lại lời Kinh cho người khác nghe lại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.