Hôm nay,  

Hạnh Phúc Là Bầu Cử

05/11/200800:00:00(Xem: 6088)

Hạnh Phúc Là Bầu Cử

Trần Khải

Hạnh phúc là những gì chúng ta có thể nhìn thấy được bằng mắt và nghe được bằng tai: khi bật máy truyền hình buổi sáng Thứ Ba 4-11-2008, ngày bầu cử đầy tính lịch sử của Hoa Kỳ, nhìn khuôn mặt người đi bầu, nghe lời các xướng ngôn viên tường trình các bản tin từ nhiều tiểu bang. Và hạnh phúc cũng là những gì có thể sờ được: hãy nhìn những cử tri đang cầm tập sách hướng dẫn bầu cử, cách họ lật từng trang xem, cách họ đăm chiêu suy nghĩ khi tới các dòng chữ nào đó… Hạnh phúc đã trở thành là cái gì đang bay lơ lửng ngoài phố, có thể hít thở được và xúc chạm vào người chúng ta: hôm nay Hoa Kỳ bầu cử Tổng Thống.

Không thể nào nói khác hơn được: hạnh phúc là khi bầu cử đa đảng, khi người dân tự do ứng cử, tranh cử và bầu phiếu. Không thể nào nhìn khác hơn được: hạnh phúc hiện ra rạng rỡ trên khuôn mặt nhiều triệu dân Hoa Kỳ, khi họ đứng xếp hàng chờ vào phòng phiếu, nhiều nơi xếp hàng chờ đợi dài ra tận các góc phố. Và có nơi, hàng hàng người da đen đứng chờ, tay cầm lá phiếu trong khi nước mắt chảy ra ràn rụa: lần đầu tiên, họ có một ứng cử viên Tổng Thống da đen để bầu lên.

Trong khi ứng viên Dân Chủ Barack Obama hy vọng trở thành Tổng Thống da đen đầu tiên, sau 2 năm vận động tranh cử,  ứng viên Cộng Hòa John McCain hy vọng ngựa về ngược giờ chót. Ước tính đã có khoảng một phần ba cử tri bầu sớm, bầu phiếu khiếm diện qua bưu điện, nhưng trên màn ảnh truyền hình còn cho thấy ở nhiều tiểu bang Miền Đông cử tri xếp hàng dài ra xa tận nhiều góc phố. Lựa chọn nào của họ  cũng đều mang tính lịch sử.  Hoặc là một Obama, 47 tuổi, thượng nghị sĩ nhiệm kỳ đầu ơ Illinois sẽ vào Bạch Oc, và cũng là một biểu tượng cho khối dân da đen rời bỏ mặc cảm nhiều trăm năm nhược tiểu. Hoặc là một McCain 72 tuổi, tóc trắng như bông, từng có năm năm rưỡi là tù binh ở Hỏa Lò, Hà Nội, là người đòi hỏi nhân quyền không mệt mỏi nhưng đã giúp gỡ các rào cản ngoại giao với nhà nước CSVN, và là người có ơn lớn với hàng chục ngàn gia đình sĩ quan VNCH cựu tù cải tạo sau 1975 khi giúp họ định cư sang Hoa Kỳ; và nếu McCain thắng cử, sẽ lần đầu tiên Hoa Kỳ có nữ Phó Tổng Thống, cũng là một dấu mốc lịch sử bất kể là nhiều hội phụ nữ cho rằng bà Sarah Palin thực ra là khuôn mặt của nhà thờ, chứ không phải khuôn mặt nữ quyền.

Lịch sử đang hiển hiện như thế đó. Trước mắt chúng ta, âm vang bên tai chúng ta, và hít thở được trong lồng ngực chúng ta. Hạnh phúc là được bầu cử đa đảng như thế đó.

Bất kể kết quả như thế nào, sau ngày bầu cử này, nước Mỹ sẽ trở nên một đất nước khác, hoàn toàn không thể như trước. Bất kể là McCain có thắng cử và Obama thất cử, một kỷ nguyên mới đang hiển lộ trước mắt chúng ta và đang được thế giới chứng kiến: một chàng tuổi trẻ da đen đã vượt lên hàng trăm triệu người khác và đang đứng ở ngưỡng cửa Bạch Oc, nơi sẽ biến đổi và điều hướng lịch sử cả của Hoa Kỳ và thế giới. Có chế độ nào dân chủ và bình đẳng thực sự như  thế không" Có chế độ nào "dân chủ hơn cả triệu lần" so với nền dân chủ đa đảng Hoa Kỳ như thế không" Có đất nước nào mà nỗi hạnh phúc của người dân có thể nhìn được, có thể nghe được, có thể hít thở xúc chạm được và trào ra thành những dòng nước mắt như tại Hoa Kỳ thế này không"

Tôi ước mơ quê nhà Việt Nam mình có ngày sẽ được hưởng các hạnh phúc đơn giản này. Một hạnh phúc cực kỳ đơn giản: cứ mỗi 4 năm, người dân lại có quyền đi bầu để quyết định xem nên chọn ai làm người ngồi ghế cao nhất nước, và quyết định xem có nên cho các lãnh đạo cũ về vườn đuổi gà hay không.

Hãy nhìn xem những cuộc thi Thế Vận, nơi chọn ra những vận động viên xuất sắc nhất địa cầu, nơi đó huy chương sẽ trao cho người chạy nhanh nhất, bơi nhanh nhất, và vân vân. Hãy nhìn xem khán giả chờ đợi, vui mừng, hoan hô và nhảy múa khi nhìn thấy các đường bóng xuất sắc thi tài trên đấu trường Thế Vận.

Hãy nhìn xem những cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ, nơi mỗi 4 năm lại cho người dân chọn ra các nhà lãnh đạo được tin cậy là phục vụ quyền lợi người dân, nơi tòa nhà Bạch Oc sẽ trao cho người được tin tưởng là có tài năng hướng dẫn cả nước Hoa Kỳ tới nơi bình an, ấm no và hạnh phúc. Hãy nhìn xem cử tri Mỹ hạnh phúc, ca hát và khóc ràn rụa khi đứng xếp hàng chờ vào phòng phiếu để chọn ra người mình tin cậy, người mình hy vọng là giữ gìn việc làm cho dân Mỹ, và giữ an bình cho cõi bờ.

Quê nhà Việt Nam mình cần một Thế Vận như thế. Quê nhà Việt Nam mình cần một cuộc Bầu Cử Đa Đảng thực sự như thế.

Hãy để cho người dân được hưỡng những hạnh phúc này. Không phải là để "xin ơn đảng" hay để xin bất kỳ ai. Nhưng vì đây là quyền lợi thực sự của từng người dân. Là hạnh phúc thực sự. Tại sao có những người lại nỡ cướp đi của người dân niềm hạnh phúc này" Hỡi những Thế Vận của đồng bào tôi, bao giờ sẽ tới"

“Đêm nay, các bạn đến với Kennedy Center, cùng nắm chặt tay với những người chưa quen biết chung quanh mình, là các bạn đang dựng lên một hàng rào. Đó là hàng rào mà Donald Trump và những kẻ nịnh bợ ông ta phải bước qua để vào Kennedy Center của chúng ta.”
Một chuyện xảy ra, mà tôi đã có thể hình dung rất rõ từ trước. Người bạn cầm điện thoại trong tay. Các ngón tay mải miết gõ dòng chữ cho câu hỏi “làm sao giữ trái ớt giòn rụm khi ngâm ớt chua cay?” Sau một hồi “nói chuyện” qua lại, cô bật cười, khoe kết quả và nội dung trao đổi. Cô thích thú vì bắt lỗi được đối tượng, và được đối tượng “xin lỗi, tôi đã trả lời sai. Tôi sẽ nói lại thế này…” “Người” đối thoại với cô là trí tuệ nhân tạo (AI). Cô đã có câu trả lời trong cung cách điềm tĩnh, thành thạo, kiên nhẫn vô hạn, và một không gian hoàn toàn không có âm thanh. Cô tắt ứng dụng, hài lòng. Tôi nghĩ thoáng qua, cố gắng nhớ: “Chúng ta có bao nhiêu người bạn biết làm ớt ngâm giấm để ăn qua mùa Đông? Những người đó có mặt trên đời này sớm hơn AI.” Nếu có, người bạn kia sẽ không bao giờ biết rằng họ đã không được nhớ đến, dù chỉ một khoảnh khắc.
Tuần qua nhiều nơi trên nước Mỹ đã tổ chức lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố tấn công vào lãnh thổ Hoa Kỳ ngày 11/9/2001. Đó là một dấu mốc lịch sử khó quên của nước Mỹ. Những ai nay trên 30 tuổi, chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của buổi sáng hôm đó ở New York khi tháp đôi của World Trade Center sụp đổ. Nước Mỹ rơi vào hoang mang, lo sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước Mỹ đã gây tử vong cho 2977 người trong khoảng một giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng khác cho nước Mỹ.
Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.