VU LAN CON CÀI HOA HỒNG...
Quang cảnh trong Lễ Vu Lan tại Chùa Pháp Vân, Canada.
Đêm thấy mảnh trăng non...
Mùa thu lại về với cơn mưa dầm sùi sụt, với những đợt gió lành lạnh hắt hiu, với làn sương bãng lãng, với những áng mây ảm đạm lưng trời... Mùa thu cũng là mùa Vu Lan. Khi vầng trăng non hiển lộ trên nền trời tháng 7 âm lịch, cũng là lúc các đạo tràng khai mở một mùa kinh Báo Hiếu. Hằng đêm, tiếng chuông nhịp mõ hòa cùng với tiếng kinh cầu vang vọng khắp không gian. Chỉ riêng đạo tràng nơi đây thôi cũng đã thấy sự gia hộ mạnh mẽ của mười phương chư Phật rồi, huống chi mỗi độ Vu lan về, có biết bao đạo tràng đều khai đàn sám hối kỳ an và kỳ siêu, dưới sự hộ trì của Tam Bảo, mà trong đó có uy lực và sự thanh tịnh của chúng tăng sau mùa an cư kiết hạ, là thứ công đức vô lượng để chuyển hoá những lời nguyện chí hiếu của phật tử hướng về cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp quá khứ, và hiện tại. Những bậc cha mẹ đã quá vãng xin hãy nương theo lời kinh cầu này mà siêu thăng tịnh độ, thoát ly khỏi chốn u đồ nơi tận địa ngục âm ty. Những bậc cha mẹ hiện tồn thì thân tâm được an lạc, không còn bệnh khổ, mà điều rốt ráo hơn cả là mong cha mẹ được an trú trong chánh pháp, tạo được thiện nghiệp, mong cha mẹ có đủ điều kiện để tu tập, đủ thuận duyên tiến tu trong những tháng ngày còn lại ở kiếp này.
Mùng 10 tháng 7 âm lịch...
Cơn mưa sùi sụt đêm qua làm sáng nay sương mù giăng khắp nẻo. Suốt trên con đường quen thuộc mà hai buổi vẫn thường hay đi-về, lòng tuy gợn chút buồn như những lần trước đó nhìn thấy cả trời sương. Nhưng đồng thời cũng có một niềm vui nhẹ nhàng đến như làn sương thu vậy. Bởi vì trong buổi lễ Quy Y Tam Bảo sáng nay sẽ có mấy mươi ngươì con chính thức trở thành đệ tử Phật. Vui không phải vì có thêm nhiều tín đồ Phật giáo, mà vui vì những người con mới của Phật đã biết quay về nuơng tựa ba ngôi báu Phật Pháp Tăng. Sáng nay sẽ là ngày đáng nhớ trong đời vì họ đã đặt bước chân đầu tiên trên con đường giải thoát. Hạt giống lành đã gieo, chỉ cần tinh tấn nỗ lực để chờ ngày gặt hái. Nhìn làn sương mong manh tụ tán, là một trợ duyên để liên tưởng đến cuộc đời vô thường tạm bợ, người con Phật chân chính quyết tâm lần bước theo dấu chân của Như Lai, cùng với sự dìu dắt của các bậc chân tu, sự giữ gìn giới luật đã thệ nguyện, thì con đường trước mắt sẽ thênh thang dẫn ta vào cõi tịnh.
Chắc là do sự gia hộ của chư Phật nên khoảng trời thu mờ mịt hơi sương bỗng tan nhanh khi nắng chiều trải rộng. Chiều nay Buổi lễ Vu Lan sẽ được tổ chức ngoài trời, có thế mới đủ chỗ dung chứa cho khoảng 1,200 người. Đến dự lễ, đồng hương đồng bào phật tử đã góp phần làm sống lại một lễ hội truyền thống Vu Lan thật đẹp và thiêng liêng của dân tộc; để ôn lại bốn trọng ân mà phật đã dạy; và cũng để nhắc nhở con cháu sinh trưởng nơi hải ngoại này biềt đến một phạm trù đạo đức truyền thống và giúp các em thấy một văn hoá thật đẹp của dân tộc Việt Nam vẫn luôn được gìn giữ nơi đất người.
Trong khi quý tăng ni thọ trai trong chánh niệm, thì bên ngoài bà con cũng vui vầy với những món chay thật ngon miệng, thưởng thức những giòng nhạc Phật giáo sưởi ấm lòng người dưới một chiều thu lành lạnh.
Lúc 6:30 chiều, buổi lễ bắt đầu khi khoảng 20 chiếc áo vàng từng bước quang lâm trước khán đài. Sau thời gian an cư, nét thanh tịnh như càng rõ nét hơn trên châu thân của mỗi vị tu sĩ. Pháp giới thanh tịnh ấy hợp với âm thanh trầm hùng của ba hồi chuông trống bát nhã đã phải khiến cho biển người chắp tay cung kính cúi đầu. Nơi an tọa của quý Ngài là dãy ghế đầu tiên hướng lên khán đài diện kiến ngay bức tôn tượng Thích Ca Mâu Ni ngự tọa trên tòa sen, nét mặt hiền từ siêu thoát nhìn xuống đàn con thương yêu.
Phút mặc niệm tưởng nhớ công ơn Thầy Tổ đã hy hiến một đời cho đạo pháp, các anh hùng chiến sĩ đã bỏ mình nơi rừng sâu núi thẳm để bảo vệ tự do, các bà mẹ ngã xuống vì bảo vệ chồng con, các oan hồn trong cuộc chiến năm xưa...Chỉ một phút ngắn ngủi thôi nhưng lòng ai cũng trải rộng sâu xa. Sự yên lắng ấy vẫn không bị khuấy động trong suốt bài diễn văn của TT Tâm Hoà. TT giúp mọi người hiểu thêm về hệ thống giáo lý nhà Phật, đi từ giáo lý nhân thừa bước vào Bồ Tát thừa, và đây cũng chính là nền tảng cho giáo lý đại thừa. TT cũng ôn lại giáo lý Báo Hiếu của nhà Phật vô cùng sâu xa và rộng lớn, mở rộng đến vô tận thời gian và vô tận không gian, và nhắc nhở đại chúng nên áp dụng giáo lý Báo Hiếu ấy đến với tất cả mọi người. “...Ai ai cũng mang tâm niệm ấy, canh cánh trong lòng ước nguyện báo hhiếu, đền ơn cha mẹ, thì tham, sân, si sẽ giảm đi và thế giới sẽ hoà bình...” . Giáo lý thậm thâm vi diệu của đức Phật là thế đó. Chỉ việc hiếu kính với cha mẹ thôi cũng đã đem đến cho cuộc đời của mỗi chúng sinh trên thế giới đầy ô trược này lợi lạc lớn lao, rằng “thế giới sẽ hòa bình”, đây cũng chính là tâm niệm mà cả điạ cầu này mong mỏi khát khao.
Bằng tất cả nỗi lòng thương tưởng đến thâm ân cha mẹ của những người con như bao người con bình thường khác, con và chú Như Liên đại diện cho hàng phật tử, đã mượn những mỹ từ trần gian hữu hạn để tôn vinh những đức tính cao cả và tình thương yêu vô hạn của hai đấng sinh thành. Chú Như Liên thật đã cảm động được lòng mọi người với giọng đọc đầy xúc cảm xuất phát từ lòng thương tưởng chân thành đến Mẹ yêu. Qua đó, con có thể thấy được rằng một khi tình yêu chân thành có sẵn nơi tim của một người con thì chỉ cần cất tiếng thôi cũng cảm nghe được sự trìu mến thiết tha... Còn con, dù có đọc xong bao nhiêu lần hay bao nhiêu bài cảm niệm về ba, thì đó cũng chỉ là những ngôn từ mà con vay mượn. Ba biết con mà, khi còn nhỏ ở cạnh ba thì con chỉ biết buông lời nũng nịu, đến khi khôn lớn chưa kịp nói với ba một lời chững chạc nào thì con đã phải ra đi ở một nơi phương trời khác. Và ở nơi phương trời xa vợi này, con đang xúc động đến nghẹn lời khi ca ngợi tình cha, thế bên kia ba có nghe lời con vang vọng"
Bản nhạc Bông Hồng Cài Áo và bài Ơn Nghĩa Sinh Thành lần lượt cất lên, thả vào lòng hư không thứ âm thanh mẫn cảm. Càng làm mọi người thêm bồi hồi xúc động. Cùng lúc những đoá hoa hồng được trao nhau cài trên ngực áo. Không phân biệt tăng hay tục, mỗi người trong buổi lễ hôm nay đều trang trọng ép bên tim mình một đóa hoa. Người hân hoan vui sướng với đoá hoa hồng đỏ thắm thương yêu đứng cạnh kẻ ngậm ngùi tủi xót với đoá hoa trắng thanh cao trên ngực áo, không ai sung sướng hay đáng thương hơn ai cả, bởi còn hoa là còn mẹ, còn lá là còn ba, dẫu hoa có phai màu và dẫu lá có tàn khô, thì đó cũng chỉ do định luật vô thường. Biết thế sao con vẫn cứ thấy lòng vọng hoài thổn thức. Mùa Vu Lan năm nay, màu hoa trắng trên ngực ba mẹ cũng vẫn là một màu hoa tinh khiết. Cánh hoa trên ngực áo con chiều nay thật tươi thắm, nhưng màu hoa thắm tươi này con sẽ giữ được đến bao giờ" Hay màu hoa cứ dần nhạt phai để một ngày nào đó sẽ chuyển hẳn sang màu tang trắng" Cuộc sống vô thường rồi sẽ mang ba mẹ đi, nỗi lo sợ cho một ngày mai con sẽ không còn hoa còn lá. Con hiểu, những giọt nước mắt hằng đêm khi nhớ nghĩ về ba mẹ sẽ không phải là những giọt nước thần tiên giữ cho màu hoa mãi được vẻ tươi hồng. Cài hoa trên áo mà con thấy hổ thẹn với lòng. Khi lớn khôn biết bao la tình cha tình mẹ, muốn báo đền công ơn sinh thành dưỡng dục, thì con đã xa cách ba mẹ nghìn trùng.
Cảm ơn thầy Nhất Hạnh đã mang một nét văn hóa thật đẹp của Tây phương tô điểm thêm cho truyền thống văn hóa cao cả của dân tộc Việt Nam. Để hôm nay, trên đất khách quê người, những người Tây phương thật ngạc nhiên và vui mừng khi thấy hai nền văn hoá Đông-Tây đều gặp nhau ở một điểm chung về lòng nhân bản, là tôn vinh và đền đáp thâm tình của phụ mẫu thiêng liêng.
Ngày xưa đệ tử lớn của Phật là thánh tăng Mục Kiền Liên còn phải nhờ đến uy lực mười phương Phật và tăng chú nguyện cho Mẹ thoát khỏi ngạ quỷ, huống chi chúng ta, phước mỏng nghiệp dày, thân chưa thanh, tâm chưa tịnh thì làm sao cứu tử độ sanh" Thế nên, như hiểu được những tấm lòng trăn trở của hàng ngàn Phật tử đang ràn rụa trong nhước mắt, những trưởng tử Như Lai tiến lên lễ đài để thành tâm tụng đọc một thời kinh Sám Vu Lan. Tiếng kinh cầu chầm chậm lan tỏa vào làn gió lạnh sương thu khiến nỗi lòng càng thêm áo não. Nước mắt của người cài hoa hồng hòa với nước mắt của người cài hoa trắng chuyển hoá thành những giọt cam lồ rơi xuống, mong những thân thể gìa nua sẽ không còn bệnh tật hay khổ tâm, sẽ tràn trề thành thác đổ xuống dập tắt ngọn lửa hung hãn, để cứu độ những vong hồn còn trầm luân nơi địa ngục âm ty, hoặc những giọt nước ấy rưới xuống để rửa sạch những tội chướng lúc sinh thời mà được siêu thoát vào cảnh giới tốt đẹp hơn.
“Phật hữu tình từ bi phổ độ
Chớ ngại rằng có có chăng chăng
Nam mô Phật, nam mô Pháp, nam mô Tăng
Nam mô nhất thiết siêu thăng thượng đài”
(Nguyễn Du)
Niềm xúc động như nguôi ngoai, đại chúng yên lặng lắng nghe TT Trí Thành ban đạo từ Vu Lan. TT nhắc nhở trách nhiệm, bổn phận làm con khi còn ba còn mẹ tại thế, phải biết hiếu kính trong từng bữa ăn, giấc ngủ, và phải nhớ an trú cha mẹ trong chánh pháp. Nghe để hiểu, để học và làm theo lời thầy, nhưng cũng để chia sẻ với thầy khi ai ai cũng thấy thầy mang trên áo một đóa hoa màu trắng.
Nhân bài cảm niệm Vu Lan này, con mới chợt nhận ra và vô cùng kính ngưỡng những người Mẹ có con là tu sĩ. Những bà Mẹ đã hoan hỷ cho những người con yêu dấu của mình đi xuất gia, đi theo con đường cao cả của Như Lai, cống hiến cho nền đạo giáo những pháp thân trí tuệ từ bi. Sự hi sinh cao cả đó của các từ mẫu xứng đáng được đón nhận những đoá hoa tươi đẹp nhất, thơm ngát nhất. Mong những bà Mẹ còn hiện hữu được nhiều sức khoẻ, vô lượng an lành. Nguyện cho các bà Mẹ quá cố được vãng sinh nơi miền lạc quốc.
Cung tiễn tăng ni trở về cố vị, nhìn hai mươi chiếc y vàng tung bay giữa gió chiều mà cứ ngỡ như những chiếc lá thu về sớm...
Mùa Vu Lan 2009, tổ chức tại chùa Pháp Vân-Canada.
Viết muộn...
Diệu Trang.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình