DÙ TRẦN TRUỒNG, ĐÓI RÉT...
Chu Tất Tiến
Theo lời hát mà con vẫn tâm đắc, "dù trần truồng, đói rét; dù khổ đau; con vẫn ngợi khen Người", mỗi sáng, khi con vừa thức dậy, việc đầu tiên mà con làm là quỳ xuống, dâng lên Chúa lời cảm tạ đầu ngày. Con cảm ơn Chúa vì vừa mở mắt, con vẫn nhìn thấy ánh sáng, thấy căn phòng và những vật dụng chung quanh quen thuộc. Con thấy hạnh phúc vì con hơn những người khiếm thị; họ chỉ mong được nhìn thấy một khuôn mặt thân quen, như Mẹ, như Cha, một lần trong đời; nhưng đã không được.
Bước xuống giường một bước, con cảm tạ Chúa vì con vẫn còn đi được; không như những người con quen, biết, họ phải ngồi xe lăn, hoặc không thể xử dụng đôi chân được nữa. Có biết bao người phải nằm trên giường, nhìn lên trần nhà, chỉ có một vùng trắng ngắt, thèm khát được chạy nhẩy một lần trên đường phố; hoặc hơn nữa, thèm chạy về vùng đất tuổi thơ, có mận, có mơ, có những trái khế vàng ánh, đung đưa, gợi nhớ. Có những người nằm mơ được đạp xe đạp, áo sơ mi trắng học trò, áo dài trắng thơ hay tím Huế, bên cạnh những thằng bạn, con bạn; vừa đạp xe vừa mút kem, hay tung ra những câu chuyện tiếu lâm, những lời bình phẩm về những thằng - con "cù lần lửa" khác trong lớp, rồi cười tung ra như pháo nổ.
Uống một ly nước lạnh đầu ngày, con cảm tạ Chúa vì con vẫn còn khả năng rót nước, uống nước một mình, không phải rên rỉ, nhờ đến ai, xin một ly nước. Những lần đi thăm các nhà dành cho người liệt bại, người không còn đủ sức khỏe, và không có ai chăm sóc mà người ta gọi là nhà "nursing home" nhà "hưu dưỡng", con thấy có những người đau khổ nhờ người khỏe mạnh cho một ly nước với một giọng nói buồn bã. Họ không còn mong muốn một ly ruợu Champagne, hay Johny Walker, hay một ly vang đỏ, mà chỉ mong mỗi ngày được tự rót cho mình một ly nước. Niềm mơ ước giản dị đó, họ cũng không làm được.
Khi ngồi bên bàn làm việc, con cũng cảm tạ Chúa vì con vẫn còn minh mẫn, làm việc và suy nghĩ, không cần có sự hiện diện của ai, không cần ai thăm hỏi. Con nhớ một lần đi thăm nhà hưu dưỡng, gặp một cụ ông, đã từng là Giám Đốc Ngân Hàng, nay ngồi xe lăn, cạnh chiếc bàn nhỏ, trên đó, có một tấm bìa và những con chữ A, B, C rời rạc. Cụ run rẩy sắp xếp từng chữ thành một câu ngắn ngủi nhưng đầy nuớc mắt: "Ông đến thăm, tôi cảm ơn lắm." Bên cạnh cụ, có một nhóm khoảng năm, sáu vị cũng ngồi xe lăn, cả cụ ông lẫn cụ bà, và cũng có cả một bà mới trên sáu mươi, ngồi yên lặng nhìn chúng con nói chuyện và chia xẻ với các cụ. Tuy các cụ không nói nhiều, và có thể cũng không nói được, trong ánh mắt của các cụ, là những lời cám ơn một ngày, một giờ có người đến thăm. Chắc trong tâm tưởng các cụ đầy ắp những kỷ niệm của những ngày tung tăng, chạy nhẩy, đi thăm người yêu, đến nhà thằng bạn, con bạn, hoặc nếu có cụ nào từng "quậy" như con, lại nhớ đến ngày leo rào tường học, nhẩy ra ngoài, trốn một lớp có ông Thầy dậy Anh Văn hay "phe" với học trò gái, hoặc một ông Thầy Toán khó tính..
Con cũng cảm tạ Chúa vì cho đến hôm nay, con vẫn còn đi thăm người ta mà không cần ai thăm mình. Trong những căn nhà gọi là Hưu Dưỡng đó, con thấy không ít thanh niên nam, nữ, đã nằm đấy nhiều năm rồi. Có người nằm từ tuổi thanh niên, bây giờ đã râu ria đầy miệng. Có cô thiếu nữ kia, rất xinh đẹp, nhưng chỉ biết mở mắt nhìn lên trần từ mươi mười năm rồi. Họ đã có một thời bay bướm, hoa lá, chỉ biết yêu và mơ, nhưng một giây phút định mệnh cay nghiệt đã đến, hất họ tung lên không, rơi xuống, trong xe hơi của họ, hay ngoài đường phố, đầu đập vào sắt, vào xi măng, và thế là hết... Chấm dút hoa mộng. Chấm dứt yêu thương, chỉ còn một nỗi mong Thần Chết đến rước đi...
Con cũng cảm tạ Chúa, vì con còn gia đình, còn những người con chung quanh, cho dù chúng có ở xa, nhưng vẫn liên lạc gần gũi, không như ông kia, khoảng trên sáu mươi, ngồi xe lăn, vừa thấy con đến, lập tức lên tiếng:
-Ông chở tôi ra bến xe Cần Thơ đi!
Con đến, đẩy xe ông đi vòng chung quanh. Ông cứ thúc giục:
-Nhanh lên! Nhanh lên! Con tôi nó bảo chờ tôi ở bến xe Cần Thơ đó!
Khi tôi ra tới gần cửa chính, ông vui mừng chỉ tay vào cánh cửa kính:
-Đó, bến xe Cần Thơ đó! Con tôi nói nó chờ tôi ở đây!
Rồi ông yên lặng. Một lúc sau, ông cúi đầu:
-Thôi, ông chở tôi về. Nó lại bận rồi!
Lạy Chúa! Nước mắt con chẩy ra dàn dụa. Con ông đã không đến từ nhiều năm nay rồi. Nó đã bỏ ông vào cái nhà già này như vất một túi rác, rồi đi mất, biệt tăm biệt tích. Giờ này, nó đang vui cười bên vợ con nó, bên ly ruợu, ly cà phê, hoặc đang trong đám bạc, say sưa với tiền, mà quên rằng có một người cha đã từng nâng niu nó, bồng ẵm trên tay, hôn hít nó cũng rất say sưa...Người cha ấy đã đưa nó đi học những con chữ đầu đời, đã chở nó trên xe đạp, đã cầm tay nó để tập viết những con số, đã tạo cho nó một tương lai, để ngày hôm nay, nó dùng những con số ấy mà tính toán tiền nong với vợ, con, bạn, và casinô...
Vì thế, so với ông, con thật là kẻ hạnh phúc. Con cảm tạ Chúa vì không cần(hay chưa cần) phải nhờ ai đẩy xe lăn đi kiếm bến xe Sàigòn...
Nếu con muốn, con có thể mua vé máy bay trở về thăm lại những con đường quê hương thân yêu, con có thể hít thở hương ngọc lan, dạ lý hương, hay tô canh hoa Thiên Lý, canh hoa mướp, những món ăn mà con yêu thích ngày xưa. Con không cần phải nhờ ai đẩy xe mới tới được những nơi đó. Bây giờ, thì con chưa về, vì con không thích phải nhìn thấy những bin-đinh cao ngất, đầy mầu sắc, những sân gôn xanh mướt tận chân trời, những chiếc xe bóng lộn chạy vòng vèo bên cạnh những mẹ già, ngồi dúm dó bên nải chuối đã khô, bên ly chè nguội lạnh. Cũng bên cạnh đó, các em bé đánh giầy, bán vé xố, quên mất rằng mình có tuổi thơ. Xa hơn một chút, rẽ vào trong ngõ, thấy mấy em gái, khuôn mặt thơ ngây, đứng lấp ló bán hàng với bàn tay trơ. Trên tay các em không có hàng, vì hàng hóa mà các em muốn bán là chính thân thể khô cằn của em.
Lạy Chúa,
Khi nghĩ về những sự đau khổ, bất công đó, con hiểu rằng, có những điều xẩy ra trên trái đất này, mà con người không thể hiểu được. Con nhớ có một câu chuyện, đọc được đâu đó, có thể từ tòa giảng nhà thờ, về một vị Thánh kia cứ mãi suy tư về số phận con người chìm nổi trong ý định của Thiên Chúa. Ngày nào ông cũng tản bộ gần bãi biển, ngắm sóng vỗ, nhìn chim trời, và suy nghĩ tại sao lại có những mảnh đời khốn khổ, tại sao lại có những cuộc đời cực sang, cực quý, tại sao lại có sự cách biệt cùng cực giữa con người với con người. Sao có Sống" Sao có Chết" Một buổi kia, ông thấy một em bé, ngồi trên bãi cát, thận trọng dựng một ngôi nhà trên cát, làm đi làm lại, nhưng không thể nào hoàn tất được, vì cứ sau khi em làm gần xong, lại có một cơn sóng cuốn tới, làm trôi đi công trình của em. Vị Thánh tiến lại gần, hỏi em:
-Sao em cứ làm mãi một công việc vô ích thế" Sóng tới, sẽ làm công trình của em tan biến"
Em bé ngẩng đầu nhìn ông, nói:
-Suy nghĩ về việc Chúa làm cũng như thế mà thôi. Mãi mãi không bao giờ hiểu được đâu.
Nói xong, em bé biến mất.
Vị Thánh mới giật mình, tỉnh ngộ, và hiểu rằng, việc cai quản vũ trụ này có muôn vàn phức tạp, mà trí thức giới hạn của con người sẽ chỉ là sự giao thoa ngàn đời của cát và sóng, khi nghĩ về lý do tại sao Chúa lại làm thế này hay thế khác.
Vì thế, con vẫn cảm tạ Chúa với tất cả những gì Chúa cho con hôm nay, cũng như những gì Chúa "không" cho con hôm nay. "Tri túc, đãi túc, tiện túc, hà thời túc". Cứ cho là đủ, thì mọi việc coi như đủ. Ngược lại với sự giới hạn của tri thức, lòng ham muốn của con người lại bao la như biển sâu, không bao giờ cạn. Cho nên, dù cho cuộc sống của con vẫn còn nhiều điều không thỏa mãn, dù cho chung quanh con còn dẫy đầy vấn nạn, những thiếu thốn, bất công, chán nản, mỏi mệt, thậm chí đôi khi còn tuyệt vọng nữa, nhưng con vẫn cám ơn Chúa, khi nghĩ lại suốt bao năm qua, con đã nhận biết bao ơn của Người, từ suy nghĩ, hiểu biết, thông cảm, chia xẻ, đến sức khỏe và năng lực. Không kể những ơn vật chất, các kỷ niệm vui tươi chất đầy trong kho ký ức đã là những dấu ấn mãi mãi khiến con phải tạ ơn Người. Nhất là ơn Yêu Đời và Yêu Người - dù người không yêu ta. Cho nên, khi kẻ mà chúng con gọi là kẻ "xấu", vì lý do nào đó, mà tấn công con với ác ý mỗi ngày, con vẫn không ghét họ, bởi họ cũng chỉ là những tạo vật và dụng cụ trong bàn tay Thiên Chúa. Chỉ vì "quan niệm" mà con người đặt ra, mới có "kẻ xấu" và "người tốt". Chỉ vì họ sinh trưởng trong môi trường như thế, học hành như thế, quen biết như thế, nên họ mới có những cử chỉ, hành vi thiếu thân thiện như vậy. Với con, nếu có ánh sáng thì phải có bóng tối, có ban ngày thì phải có ban đêm. Bên cạnh con cờ đỏ, có quân cờ đen. Tất cả triệu, tỷ con người cũng chỉ là những con cờ trong ý niệm bao la của Thiên Chúa. Kẻ này đi lên, thì kẻ kia phải lùi xuống. Tiền bạc, nếu dồn vào tay nhóm người này, thì những người kia phải thiếu. Danh vọng, nếu người này chiếm, thì kẻ khác lại hư không.
Vì thế, con vẫn cảm tạ Chúa qua tất cả những gì con có và con không có.
Cảm tạ Chúa đã cho con nở những nụ cười. Cảm tạ Chúa đã làm cho con dàn dụa nước mắt; không chẩy nước mắt, con không thấy giá trị của nụ cười. Ngày hôm nay, con còn đi lại được, nhìn đời được, làm việc được, con vẫn vui sướng mà cất lời Tạ Ơn Chúa. Con chỉ muốn xin Chúa một điều đơn giản: cho mọi người biết "Thương Yêu" nhau, để bớt đi ân hận, khi ngày Tận Thế của từng cá nhân đến. Lúc mà người ta không còn di chuyển được, không còn cử động được, hơi thở ngưng, tim nghỉ vĩnh viễn, ngày "Tận Thế" của một cá nhân đã hiện diện.
Với con, nếu ngày ấy, thì coi như một cuộc đời đã hoàn tất, một con cờ đen hay đỏ đã bị bỏ ra ngoài cho con cờ khác tiến lên. Thế hệ sau sẽ đi tiếp những đoạn đường mà thế hệ trước dở dang, mãi mãi cho đến khi bàn cờ này được Thiên Chúa xếp lại và tất cả các con cờ đi vào một cõi đời đời: Cõi Tình Yêu Bất Tận.
Chu Tất Tiến
Theo lời hát mà con vẫn tâm đắc, "dù trần truồng, đói rét; dù khổ đau; con vẫn ngợi khen Người", mỗi sáng, khi con vừa thức dậy, việc đầu tiên mà con làm là quỳ xuống, dâng lên Chúa lời cảm tạ đầu ngày. Con cảm ơn Chúa vì vừa mở mắt, con vẫn nhìn thấy ánh sáng, thấy căn phòng và những vật dụng chung quanh quen thuộc. Con thấy hạnh phúc vì con hơn những người khiếm thị; họ chỉ mong được nhìn thấy một khuôn mặt thân quen, như Mẹ, như Cha, một lần trong đời; nhưng đã không được.
Bước xuống giường một bước, con cảm tạ Chúa vì con vẫn còn đi được; không như những người con quen, biết, họ phải ngồi xe lăn, hoặc không thể xử dụng đôi chân được nữa. Có biết bao người phải nằm trên giường, nhìn lên trần nhà, chỉ có một vùng trắng ngắt, thèm khát được chạy nhẩy một lần trên đường phố; hoặc hơn nữa, thèm chạy về vùng đất tuổi thơ, có mận, có mơ, có những trái khế vàng ánh, đung đưa, gợi nhớ. Có những người nằm mơ được đạp xe đạp, áo sơ mi trắng học trò, áo dài trắng thơ hay tím Huế, bên cạnh những thằng bạn, con bạn; vừa đạp xe vừa mút kem, hay tung ra những câu chuyện tiếu lâm, những lời bình phẩm về những thằng - con "cù lần lửa" khác trong lớp, rồi cười tung ra như pháo nổ.
Uống một ly nước lạnh đầu ngày, con cảm tạ Chúa vì con vẫn còn khả năng rót nước, uống nước một mình, không phải rên rỉ, nhờ đến ai, xin một ly nước. Những lần đi thăm các nhà dành cho người liệt bại, người không còn đủ sức khỏe, và không có ai chăm sóc mà người ta gọi là nhà "nursing home" nhà "hưu dưỡng", con thấy có những người đau khổ nhờ người khỏe mạnh cho một ly nước với một giọng nói buồn bã. Họ không còn mong muốn một ly ruợu Champagne, hay Johny Walker, hay một ly vang đỏ, mà chỉ mong mỗi ngày được tự rót cho mình một ly nước. Niềm mơ ước giản dị đó, họ cũng không làm được.
Khi ngồi bên bàn làm việc, con cũng cảm tạ Chúa vì con vẫn còn minh mẫn, làm việc và suy nghĩ, không cần có sự hiện diện của ai, không cần ai thăm hỏi. Con nhớ một lần đi thăm nhà hưu dưỡng, gặp một cụ ông, đã từng là Giám Đốc Ngân Hàng, nay ngồi xe lăn, cạnh chiếc bàn nhỏ, trên đó, có một tấm bìa và những con chữ A, B, C rời rạc. Cụ run rẩy sắp xếp từng chữ thành một câu ngắn ngủi nhưng đầy nuớc mắt: "Ông đến thăm, tôi cảm ơn lắm." Bên cạnh cụ, có một nhóm khoảng năm, sáu vị cũng ngồi xe lăn, cả cụ ông lẫn cụ bà, và cũng có cả một bà mới trên sáu mươi, ngồi yên lặng nhìn chúng con nói chuyện và chia xẻ với các cụ. Tuy các cụ không nói nhiều, và có thể cũng không nói được, trong ánh mắt của các cụ, là những lời cám ơn một ngày, một giờ có người đến thăm. Chắc trong tâm tưởng các cụ đầy ắp những kỷ niệm của những ngày tung tăng, chạy nhẩy, đi thăm người yêu, đến nhà thằng bạn, con bạn, hoặc nếu có cụ nào từng "quậy" như con, lại nhớ đến ngày leo rào tường học, nhẩy ra ngoài, trốn một lớp có ông Thầy dậy Anh Văn hay "phe" với học trò gái, hoặc một ông Thầy Toán khó tính..
Con cũng cảm tạ Chúa vì cho đến hôm nay, con vẫn còn đi thăm người ta mà không cần ai thăm mình. Trong những căn nhà gọi là Hưu Dưỡng đó, con thấy không ít thanh niên nam, nữ, đã nằm đấy nhiều năm rồi. Có người nằm từ tuổi thanh niên, bây giờ đã râu ria đầy miệng. Có cô thiếu nữ kia, rất xinh đẹp, nhưng chỉ biết mở mắt nhìn lên trần từ mươi mười năm rồi. Họ đã có một thời bay bướm, hoa lá, chỉ biết yêu và mơ, nhưng một giây phút định mệnh cay nghiệt đã đến, hất họ tung lên không, rơi xuống, trong xe hơi của họ, hay ngoài đường phố, đầu đập vào sắt, vào xi măng, và thế là hết... Chấm dút hoa mộng. Chấm dứt yêu thương, chỉ còn một nỗi mong Thần Chết đến rước đi...
Con cũng cảm tạ Chúa, vì con còn gia đình, còn những người con chung quanh, cho dù chúng có ở xa, nhưng vẫn liên lạc gần gũi, không như ông kia, khoảng trên sáu mươi, ngồi xe lăn, vừa thấy con đến, lập tức lên tiếng:
-Ông chở tôi ra bến xe Cần Thơ đi!
Con đến, đẩy xe ông đi vòng chung quanh. Ông cứ thúc giục:
-Nhanh lên! Nhanh lên! Con tôi nó bảo chờ tôi ở bến xe Cần Thơ đó!
Khi tôi ra tới gần cửa chính, ông vui mừng chỉ tay vào cánh cửa kính:
-Đó, bến xe Cần Thơ đó! Con tôi nói nó chờ tôi ở đây!
Rồi ông yên lặng. Một lúc sau, ông cúi đầu:
-Thôi, ông chở tôi về. Nó lại bận rồi!
Lạy Chúa! Nước mắt con chẩy ra dàn dụa. Con ông đã không đến từ nhiều năm nay rồi. Nó đã bỏ ông vào cái nhà già này như vất một túi rác, rồi đi mất, biệt tăm biệt tích. Giờ này, nó đang vui cười bên vợ con nó, bên ly ruợu, ly cà phê, hoặc đang trong đám bạc, say sưa với tiền, mà quên rằng có một người cha đã từng nâng niu nó, bồng ẵm trên tay, hôn hít nó cũng rất say sưa...Người cha ấy đã đưa nó đi học những con chữ đầu đời, đã chở nó trên xe đạp, đã cầm tay nó để tập viết những con số, đã tạo cho nó một tương lai, để ngày hôm nay, nó dùng những con số ấy mà tính toán tiền nong với vợ, con, bạn, và casinô...
Vì thế, so với ông, con thật là kẻ hạnh phúc. Con cảm tạ Chúa vì không cần(hay chưa cần) phải nhờ ai đẩy xe lăn đi kiếm bến xe Sàigòn...
Nếu con muốn, con có thể mua vé máy bay trở về thăm lại những con đường quê hương thân yêu, con có thể hít thở hương ngọc lan, dạ lý hương, hay tô canh hoa Thiên Lý, canh hoa mướp, những món ăn mà con yêu thích ngày xưa. Con không cần phải nhờ ai đẩy xe mới tới được những nơi đó. Bây giờ, thì con chưa về, vì con không thích phải nhìn thấy những bin-đinh cao ngất, đầy mầu sắc, những sân gôn xanh mướt tận chân trời, những chiếc xe bóng lộn chạy vòng vèo bên cạnh những mẹ già, ngồi dúm dó bên nải chuối đã khô, bên ly chè nguội lạnh. Cũng bên cạnh đó, các em bé đánh giầy, bán vé xố, quên mất rằng mình có tuổi thơ. Xa hơn một chút, rẽ vào trong ngõ, thấy mấy em gái, khuôn mặt thơ ngây, đứng lấp ló bán hàng với bàn tay trơ. Trên tay các em không có hàng, vì hàng hóa mà các em muốn bán là chính thân thể khô cằn của em.
Lạy Chúa,
Khi nghĩ về những sự đau khổ, bất công đó, con hiểu rằng, có những điều xẩy ra trên trái đất này, mà con người không thể hiểu được. Con nhớ có một câu chuyện, đọc được đâu đó, có thể từ tòa giảng nhà thờ, về một vị Thánh kia cứ mãi suy tư về số phận con người chìm nổi trong ý định của Thiên Chúa. Ngày nào ông cũng tản bộ gần bãi biển, ngắm sóng vỗ, nhìn chim trời, và suy nghĩ tại sao lại có những mảnh đời khốn khổ, tại sao lại có những cuộc đời cực sang, cực quý, tại sao lại có sự cách biệt cùng cực giữa con người với con người. Sao có Sống" Sao có Chết" Một buổi kia, ông thấy một em bé, ngồi trên bãi cát, thận trọng dựng một ngôi nhà trên cát, làm đi làm lại, nhưng không thể nào hoàn tất được, vì cứ sau khi em làm gần xong, lại có một cơn sóng cuốn tới, làm trôi đi công trình của em. Vị Thánh tiến lại gần, hỏi em:
-Sao em cứ làm mãi một công việc vô ích thế" Sóng tới, sẽ làm công trình của em tan biến"
Em bé ngẩng đầu nhìn ông, nói:
-Suy nghĩ về việc Chúa làm cũng như thế mà thôi. Mãi mãi không bao giờ hiểu được đâu.
Nói xong, em bé biến mất.
Vị Thánh mới giật mình, tỉnh ngộ, và hiểu rằng, việc cai quản vũ trụ này có muôn vàn phức tạp, mà trí thức giới hạn của con người sẽ chỉ là sự giao thoa ngàn đời của cát và sóng, khi nghĩ về lý do tại sao Chúa lại làm thế này hay thế khác.
Vì thế, con vẫn cảm tạ Chúa với tất cả những gì Chúa cho con hôm nay, cũng như những gì Chúa "không" cho con hôm nay. "Tri túc, đãi túc, tiện túc, hà thời túc". Cứ cho là đủ, thì mọi việc coi như đủ. Ngược lại với sự giới hạn của tri thức, lòng ham muốn của con người lại bao la như biển sâu, không bao giờ cạn. Cho nên, dù cho cuộc sống của con vẫn còn nhiều điều không thỏa mãn, dù cho chung quanh con còn dẫy đầy vấn nạn, những thiếu thốn, bất công, chán nản, mỏi mệt, thậm chí đôi khi còn tuyệt vọng nữa, nhưng con vẫn cám ơn Chúa, khi nghĩ lại suốt bao năm qua, con đã nhận biết bao ơn của Người, từ suy nghĩ, hiểu biết, thông cảm, chia xẻ, đến sức khỏe và năng lực. Không kể những ơn vật chất, các kỷ niệm vui tươi chất đầy trong kho ký ức đã là những dấu ấn mãi mãi khiến con phải tạ ơn Người. Nhất là ơn Yêu Đời và Yêu Người - dù người không yêu ta. Cho nên, khi kẻ mà chúng con gọi là kẻ "xấu", vì lý do nào đó, mà tấn công con với ác ý mỗi ngày, con vẫn không ghét họ, bởi họ cũng chỉ là những tạo vật và dụng cụ trong bàn tay Thiên Chúa. Chỉ vì "quan niệm" mà con người đặt ra, mới có "kẻ xấu" và "người tốt". Chỉ vì họ sinh trưởng trong môi trường như thế, học hành như thế, quen biết như thế, nên họ mới có những cử chỉ, hành vi thiếu thân thiện như vậy. Với con, nếu có ánh sáng thì phải có bóng tối, có ban ngày thì phải có ban đêm. Bên cạnh con cờ đỏ, có quân cờ đen. Tất cả triệu, tỷ con người cũng chỉ là những con cờ trong ý niệm bao la của Thiên Chúa. Kẻ này đi lên, thì kẻ kia phải lùi xuống. Tiền bạc, nếu dồn vào tay nhóm người này, thì những người kia phải thiếu. Danh vọng, nếu người này chiếm, thì kẻ khác lại hư không.
Vì thế, con vẫn cảm tạ Chúa qua tất cả những gì con có và con không có.
Cảm tạ Chúa đã cho con nở những nụ cười. Cảm tạ Chúa đã làm cho con dàn dụa nước mắt; không chẩy nước mắt, con không thấy giá trị của nụ cười. Ngày hôm nay, con còn đi lại được, nhìn đời được, làm việc được, con vẫn vui sướng mà cất lời Tạ Ơn Chúa. Con chỉ muốn xin Chúa một điều đơn giản: cho mọi người biết "Thương Yêu" nhau, để bớt đi ân hận, khi ngày Tận Thế của từng cá nhân đến. Lúc mà người ta không còn di chuyển được, không còn cử động được, hơi thở ngưng, tim nghỉ vĩnh viễn, ngày "Tận Thế" của một cá nhân đã hiện diện.
Với con, nếu ngày ấy, thì coi như một cuộc đời đã hoàn tất, một con cờ đen hay đỏ đã bị bỏ ra ngoài cho con cờ khác tiến lên. Thế hệ sau sẽ đi tiếp những đoạn đường mà thế hệ trước dở dang, mãi mãi cho đến khi bàn cờ này được Thiên Chúa xếp lại và tất cả các con cờ đi vào một cõi đời đời: Cõi Tình Yêu Bất Tận.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình