Hôm nay,  

Phải Đạo Chính Trị?

22/12/200900:00:00(Xem: 9792)

Phải Đạo Chính Trị"

Vũ Linh

...TT Obama đang cố gắng phất cờ trắng!
Tin tức báo chí gần đây đã nhắc nhiều đến chuyện “phải đạo chính trị” (political correctness) của Mỹ. Một anh sĩ quan quân y gốc Palestine, sùng đạo Hồi mạnh mẽ, không bao giờ bỏ lỡ dịp đả kích cuộc chiến của Mỹ tại Iraq và Afghanistan, hô hào các bệnh nhân của anh chống lại cuộc chiến, và lại còn công khai ủng hộ việc “cắt cổ và đổ dầu nóng vào họng bọn bất trung” không theo đạo Hồi. Ấy vậy mà vì lý do “phải đạo chính trị”, chẳng những không ai dám đụng đến anh ta mà lại còn thăng chức anh từ đại úy lên thiếu tá. Thuyên chuyển anh qua một trại tại Texas. Chuyện gì xẩy ra thì chúng ta đã biết. Anh ta không biết lên cơn điên, hay thi hành xứ mạng gì đó, nhẩy lên bàn quơ súng bắn chết hơn một tá quân nhân và bị thương hơn hai tá.
Nguyên tắc “phải đạo chính trị” đặt căn bản trên cố gắng tránh gây đụng chạm với càng nhiều người càng tốt, và đi xa hơn nữa, trên cố gắng tôn trọng khối thiểu số. Thể chế dân chủ dựa trên lý luận đa số thắng thiểu số, tuy nhiên, để tránh chuyện đa số đàn áp thiểu số quá đáng đưa đến độc tài của đa số, khối đa số cần phải tôn trọng ý kiến và quyền lợi của khối thiểu số, nhất là tránh kỳ thị. Dù sao, khối thiểu số cũng vẫn là một khối chính trị lớn, hay nói nôm na, một khối cử tri rất đáng kể.
“Phải đạo chính trị” là nguyên tắc kinh bang tế thế đã có từ thời xửa thời xưa, nhưng đã đạt đến mức thượng thừa tại Mỹ từ khoảng thập niên sáu mươi, khi các khối “thiểu số” bắt đầu công khai nổi loạn, đòi quyền lợi. Chẳng những đòi bình đẳng trên mặt luật pháp, không bị kỳ thị, mà còn đòi hỏi phải được tôn trọng trên phương diện nhân cách, không được dùng những từ ngữ có tính miệt thị. Trong đó có hai khối quan trọng nhất là khối da màu và khối đồng tính. Từ đó phát xuất ra những danh từ mới, kiểu như “Mỹ gốc Phi Châu” (African-American) thay vì gọi là da đen (black), chẳng hạn.
Trên nguyên tắc, tiến trình đó phải được coi như là một sự tiến bộ của nhân loại, vì xác định quyền bình đẳng giữa người và người, mà không bị ảnh hưởng bởi một sự phán xét theo kiểu người này hơn người kia, bất cứ trên phương diện thể xác hay cá tính. Một người da đen chỉ là một người với một màu da “khác”, không có nghĩa là một thứ công dân hạng hai. Một người đồng tính cũng thế, chỉ là một người có một ý thích khác, không có nghĩa là một người không đủ quyền công dân như bất cứ ai khác.
Trong các năm sau này, nước Mỹ càng ngày càng tiến xa hơn trong vấn đề phải đạo chính trị này. Đi xa hơn những khối dân da màu và dân đồng tính, để áp dụng vào tất cả các khối thiểu số.
Điển hình là khi xẩy ra vụ 9/11, Nhà Nước Mỹ sợ đụng chạm đến khối Hồi giáo, nên cố sức nhấn mạnh đây là cuộc chiến với một nhóm khủng bố quá khích chứ không phải với khối Hồi giáo. Ngay sau khi vụ tấn công xẩy ra, TT Bush đã làm lể truy điệu nạn nhân, và đã phải đưa một nhà truyền giáo Hồi giáo (imam) lên ngồi ghế hàng đầu. Nguyên tắc “phải đạo chính trị” được áp dụng triệt để, đưa đến nhiều tình trạng nếu không khôi hài thì cũng là ngớ ngẩn.
Chẳng hạn như việc kiểm xét hành khách đi phi cơ. Có lúc các nhân viên an ninh phải kiểm xét lại một số người ngoài việc qua các máy dò điện tử rồi. Nhưng chỉ được quyền lựa theo ngẫu nhiên, kiểu như cứ năm người thì lấy ra một người để xét lại, dù người thứ năm đó là một bà lão người Trung Hoa, lụ khụ chống gậy đi, hay một em bé gái tóc vàng đang ôm một con gấu lông. Chứ không được đụng đến người thứ tư cho dù đó là một anh thanh niên người Trung Đông, mạnh khỏe, râu ria rậm rạp, đeo theo cái bị to tướng.
Nguyên tắc “phải đạo chính trị” được phe cấp tiến trong truyền thông, trí thức và Hồ Ly Vọng trọng vọng triệt để. Như ta thấy trong phim “2012” gần đây: ông tổng thống Mỹ là da đen, ông khoa học gia cứu thế giới cũng là ông da đen, rồi sau cơn đại hồng thủy, tất cả bốn châu - Mỹ châu, Âu châu, Á châu, Úc châu -  đều chìm dưới đại dương, chỉ còn một mảnh đất hứa cho nhân loại là… Phi châu!
Trở về câu chuyện ông sĩ quan quân y nêu trên. Dù lập trường anh rõ rệt và đáng lưu ý, nhưng anh vẫn ung dung tự tại cho đến ngày anh vác súng đi bắn bạn đồng ngũ. Dĩ nhiên hiện nay ta chưa biết rõ nội vụ câu chuyện nên chưa hiểu rõ FBI đã biết nhưng không dám đụng vì sợ vi phạm vấn đề “phải đạo chính trị”, hay là FBI lờ mờ chẳng hay biết gì. Nhưng dù sao thì hiện tượng “phải đạo chính trị” cũng thể hiện rõ ràng khi chưa biết đầu đuôi câu chuyện như thế nào mà hàng loạt các báo cấp tiến đã vội vã tố cáo anh sĩ quan này bị điên, chứ không có ý đồ khủng bố gì hay vì lý do tôn giáo nào, cho dù anh này đã vừa bắn vừa hô “Thượng Đế Vĩ Đại”.
Chuyện truyền thông tôn trọng quá mức nguyên tắc “phải đạo chính trị” tuy quá đáng mà không quan trọng lắm. Nhưng nếu vì nguyên tắc “phải đạo chính trị” mà FBI hay quân cảnh Mỹ không dám đụng đến anh sĩ quan này thì quả là nước Mỹ đã đi đến tình trạng quá lố. Mang tính mạng người dân ra thử thách.
Cũng không phải là chuyện đáng ngạc nhiên khi ta thấy Nhà Nước Mỹ đã có ý định mạnh mẽ trừng trị những người vi phạm cái mà Nhà Nước Obama cho là chuyện phải đạo chính trị. Điển hình là các viên chức CIA hay an ninh khác đang bị điều tra vì tội hành hung hay tra tấn các tù khủng bố.
Nhưng chưa hết.


Tin tức báo chí mới đây cho biết quân lực Mỹ đang dự tính truy tố ba quân nhân Mỹ ra tòa án quân sự vì tội “hành hung” một tù khủng bố. Cách đây khá lâu, tháng Ba năm 2004, cả nước Mỹ cũng như thế giới ngỡ ngàng nhìn các đài truyền hình chiếu hình bốn quân nhân thuộc lực lượng bán quân sự Blackwater, được quân đội Mỹ thuê để tiếp tay ổn định tình hình quân sự lúc đó đang suy đồi tại Iraq. Những người này bị một nhóm khủng bố Iraq, bắt, tùng xẻo, đốt, rồi treo xác cháy đen lên thành cầu tại thành phố Fallujah.
Một nhóm quân nhân thuộc lực lượng Navy Seal – Người Nhái- của Mỹ sau hơn năm năm truy lùng, bắt được một tên khủng bố cầm đầu cuộc giết người tàn bạo trên - Ahmed Hashim Abed - vào đầu tháng Chín vừa qua. Tên này được trao cho quân đội Iraq xử lý. Nhưng mới đây, lại được trao lại cho lực lượng Người Nhái. Trên áo tên này có dính một vài vết máu khô chẳng ai biết được đã có từ bao giờ. Và dĩ nhiên hắn đã hô hoán là bị mấy quân nhân Người Nhái hành hung. Chứ hô hoán bị các quân nhân Iraq hành hung thì cũng không khác gì đi kiện củ khoai.
Một viên tướng tư lệnh Mỹ tại Iraq, tướng Charles Cleveland, vội vã làm thủ tục truy tố ba quân nhân Người Nhái ra trước Tòa Án Quân Sự: Julio Huertas, Jonathan Keefe, và Matthew McCabe. Anh đầu về tội danh đã đánh (hit) tên khủng bố và hai người kia bị truy tố vì có ý đồ khỏa lấp hành động của người đồng ngũ. Ba quân nhân này có thể sẽ bị tù, giáng chức, và đuổi ra khỏi quân đội.
Trên căn bản, thì quân nhân Mỹ không được hành hung tù binh chiến tranh, điều này không ai chối cãi được. Và cũng trên nguyên tắc, ba anh này đã phạm tội, cần trừng phạt. Nhưng vấn đề ở đây là biện pháp trừng phạt thế nào thì hợp tình và hợp lý.
Theo các bình luận gia của một vài cơ quan ngôn luận bảo thủ, thì chuyện một quân nhân tung ra một quả đấm hay một cái đá, là chuyện cũng thường xẩy ra trong không khí căng thẳng của chiến tranh. Và bình thường đối với những tội vớ vẩn như vậy, thì người quân nhân thủ phạm có thể bị xếp lôi lên chửi cho một trận, hay cảnh cáo, hay phạt giam kỷ luật một hai ngày là cùng.
Nhưng trong trường hợp này, viên tướng tư lệnh - hiểu ý tổng thống - đã làm rùm beng và truy tố ra tòa án quân sự với những hình phạt gắt gao nhất trong quân đội. Để phòng thân và bảo vệ mấy ngôi sao trước ngực, ông ta không cần điều tra cho rõ ngọn nguồn, chỉ cần có một tên khủng bố tố cáo là ông vội hành động liền. Chuyện tang chứng và có tội hay không, ông bán cái cho tòa án lo.
Chẳng những ta nhìn thấy cảnh mà Việt Nam ta gọi là dùng dao mổ trâu đi đập muỗi, mà tệ hơn nữa, công trạng của những quân nhân này, vất vả hơn năm năm truy lùng mới bắt được thủ phạm, cũng không được ghi nhận. Ở đây ta nhìn thấy rõ chính quyền Obama, trong ý định cầu hòa với khối Hồi giáo, đã đưa cái nguyên tắc “phải đạo chính trị” đối với khối Hồi giáo đến mức tuyệt đối. Chẳng những không dám đụng đến khối Hồi giáo nói chung, mà đi xa hơn thế nữa, đã biến ngay cả mấy tên khủng bố thành những thứ bất khả xâm phạm, không ai được đụng tới. Một anh quân nhân hay nhân viên an ninh hay CIA nào vô tình hay cố ý đụng đến thì sẽ bị thẳng tay truy tố đến mức tối đa.
Đây hiển nhiên là một thông điệp mà TT Obama muốn nhấn mạnh để mọi người, nhất là khối Hồi giáo, thấy rằng ông không phải là anh cao bồi Bush, và những lời cầu hòa và xin lỗi của ông đối với khối Hồi giáo là do thành ý thành tâm thực sự. Và ông sẵn sàng chứng minh bằng những hành động cụ thể.
Có thể đúng như TT Obama và giới truyền thông cấp tiến khẳng định, đây là sách lược đúng và hữu hiệu để giải quyết cuộc chiến chống khủng bố, nhưng chúng ta cũng có quyền nghi ngờ.
Những hành động và lời nói của TT Obama có thể đã làm “mát lòng” một số dân Hồi giáo, nhưng đối với những tên khủng bố quá khích, thì những lời xin lỗi, hay những hành động “phải đạo chính trị” của TT Obama, nếu không làm cho chúng phì cười, thì cũng chỉ chứng minh cho chúng là chúng đã khuất phục được cọp giấy Cờ Hoa bằng bạo lực và khủng bố.
Sách lược đối phó với phong trào Hồi giáo quá khích của TT Obama còn đáng được lưu ý dưới một khía cạnh khác khi ta nhìn qua Âu Châu. Ai cũng biết Âu Châu nói chung có khuynh hướng cởi mở cấp tiến hơn Mỹ rất nhiều trong các vấn đề xã hội, văn hóa. Âu Châu cũng là nơi mà mỗi năm hàng chục ngàn dân Hồi giáo từ Ả Rập và Bắc Phi được chấp nhận làm cư dân hợp pháp, không kể cả ngàn người khác du nhập bất hợp pháp. Khối dân thiểu số đó ngày một lớn mạnh và ảnh hưởng chính trị của họ cũng ngày một lớn mạnh theo.
Nhưng không phải vì vậy mà các nước Âu Châu phải đưa các nguyên tắc “phải đạo chính trị” lên bàn thờ. Bên Đan Mạch, đã có những bài báo, hay phim công khai chỉ trích tính quá khích của Hồi giáo. Tại Pháp, chính phủ chính thức cấm nữ sinh không được quấn khăn che tóc theo kiểu Hồi trong các trường học, vì cho đó là một biểu tượng tôn giáo, không thích hợp cho học sinh. Bên Thụy Sỹ, dân chúng tỉnh Nyon gần Geneve, trong một cuộc trưng cầu dân ý, đã biểu quyết cấm không được xây những tháp cao và nhọn (minarets) trên các đền Hồi giáo tại Thụy Sỹ. 
So sánh hai cách tiếp cận vấn đề, người ta có cảm tưởng như TT Obama đang cố gắng phất cờ trắng! Xin được hai chữ bình an. Nhất là khi ta nhìn vào quyết định về chiến lược Afghanistan mới của TT Obama: tung quân vào Afghanistan để bảo vệ cuộc tháo chạy vào trước mùa bầu cử năm 2012, như báo phe ta New York Times đã nhận định.
Đó có phải là thông điệp mà TT Obama muốn chuyển đến Osama Bin Laden hay không" (20-12-09)
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi Thứ Ba.

Chính trường Mỹ đang từng bước đổi thay triệt để khi gió đã xoay chiều và làn sóng xanh đang dâng cao.. Khác hẳn với những thăm dò và bình luận trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày Thứ Ba, 3 tháng 11, kết qủa tính cho đến nay, dù chưa là chính thức và cuối cùng, đã cho thấy là Đảng Dân Chủ chiến thắng vô cùng ngoạn mục, vì không những giành lại quyền kiểm soát Thượng Viện, mà còn chiếm được đa số tại Hạ Viện. Với kết qủa này, trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ thứ nhì, Tổng thống Donald Trump sẽ phải làm việc với một Quốc Hội do đảng Dân chủ lãnh đạo. Cuối cùng và quan trọng nhất, đa số người dân Mỹ đã lên tiếng nói phản đối trước Trump và chính quyền về các chi phí sinh hoạt, chính sách thuế quan, nhập cư, cuộc chiến với Iran và những bất mãn khác...
Khi một đám cháy bùng lên vì tai nạn chập điện, điều đầu tiên và thông minh nhất con người cần phải làm là ngắt cầu dao điện. Hành động đó không phải để dập lửa, mà là hạn chế nhiều nhất có thể sự cháy rụi. Cầu dao không sửa được hệ thống dây điện. Nó chỉ ngắt dòng điện trước khi ngôi nhà bốc cháy. Sau đó, có thể gầy dựng lại từ đống tro tàn hay không, phụ thuộc vào nhiều thứ khác. Hôm thứ Bảy, 24/10, cựu Tổng Thống Barack Obama đứng trước đám đông ở Cleveland, nói lá phiếu lần này là "cơ hội cuối cùng và tốt nhất để ít nhất kiềm chế phần nào sự ngớ ngẩn" của chính quyền hiện tại. Ông ví nó như một "cầu dao ngắt điện” mà cử tri có thể dùng để buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm.
Những người bênh vực bà Stevens coi việc ủng hộ là một hành động theo lương tâm. Theo họ, bà đã vạch một lằn ranh rõ ràng về chủ nghĩa bài Do Thái, El-Sayed không đáp ứng trọn vẹn cho đến khi quá muộn, rồi chiến dịch của ông gạt bà ra ngoài. Mike Rogers gọi bà là "một nhà lãnh đạo can đảm". Donald Trump ca ngợi "sự dũng cảm" của bà trên Truth Social. Những người chỉ trích lại thấy một điều khác: một ứng viên thua cuộc đang muốn “đòi nợ” cuộc bầu cử sơ bộ đã thua. Chính ông El-Sayed đã nêu lập luận này trước ngày Chủ nhật, nói rằng Stevens "dường như quyết tâm khơi lại cuộc sơ bộ đã kết thúc ba tháng trước".
"Các đế chế của trí tuệ nhân tạo: Sự trỗi dậy và sụp đổ của một trật tự mới trong toàn cầu" là một là một công trình nghiên cứu của Niall Ferguson, Lisa Klaassen và Eric Schmidt vừa được khởi đăng trên tạp chí Foreign Affairs trong số tháng 11/12 năm 2026. Ba tác giả thảo luận về tình trang cạnh tranh khốc liệt hiện nay giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc qua các nỗ lực để chế ngự trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Ngày 4/10, tờ The Conversation đăng một bài viết có thể xem như “Cáo Phó Chính Trị” của ông Luiz Inácio Lula da Silva, tổng thống đương nhiệm của Brazil. Ở tuổi 80, tưởng chừng như ông sẽ có cuộc rút lui êm đềm sau bốn thập niên là nhân vật trung tâm trên chính trường. Tối Chủ nhật, 25/10, khi những lá phiếu cuối cùng của cuộc bầu cử được đếm, ông Lula đã làm được điều mà chưa ứng cử viên tổng thống Brazil nào làm được kể từ khi nước này trở lại bầu cử trực tiếp năm 1989. Ông thua ở vòng một nhưng lội ngược dòng ngoạn mục ở vòng hai. Với khoảng 51.8% số phiếu so với 48.2% của Thượng Nghị Sĩ cánh hữu Flávio Bolsonaro, ông Lula chiến thắng nhiệm kỳ thứ tư, chưa có tiền lệ.
Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.