Hôm nay,  

Thành Kiến Về Sắc Tộc

05/08/200900:00:00(Xem: 6254)

Thành kiến về sắc tộc

Cảnh uống bia trong Bạch Cung chiều ngày 30.07.2009 được chiếu trên kênh truyền hình CNN. (ảnh Bùi Văn Phú)


Bùi Văn Phú


Chiều thứ Năm tuần trước tôi cũng như nhiều người Mỹ khác đã mở ti-vi để xem buổi nhậu bia do Tổng thống Barack Obama làm chủ xị.
Giới quan sát thời cuộc trước đó có đoán già đoán non về những điều mà những người liên quan sẽ nói với nhau. Liệu có ai xin lỗi ai hay không về những lời nói đã phát biểu, những hành động đã làm"
Câu chuyện xảy ra giữa giáo sư Henry Louis Gates Jr. và cảnh sát viên James Crowley tưởng là chuyện nhỏ giữa hai người, nhưng khi nó được đưa lên tranh luận trên báo đài toàn quốc thì dư luận bàn tán. Đến khi một phóng viên hỏi Tổng thống Obama về sự việc ông trả lời rằng “cảnh sát đã hành động một cách ngu xuẩn” thì cả nước Mỹ xôn xao lên.
Vì thế mới có một chiều uống bia để giải bầu tâm sự.
Khi cảnh bên hông Vườn Hồng trong sân Bạch Cung được sở báo chí phủ tổng thống cho phép quay phim và chụp hình ít giây đồng hồ, giới quan sát nhận ra điều ngạc nhiên trước tiên là Phó Tổng thống Joe Biden cũng được mời mà truyền thông không hay biết trước.
Tôi đoán vì Tổng thống Obama và giáo sư Gates là người da đen, trong khi đó trung sĩ cảnh sát Crowley người da trắng, hai đen một trắng xem ra không được quân bình nên sự có mặt của ông phó Biden cũng là điều dễ hiểu. Vừa quân bình về con số, vừa chứng tỏ sự quan tâm của chính phủ ở mức cao nhất.
Lúc đầu, buổi gặp gỡ dự định được coi như cơ hội để đưa ra những bài học về quan hệ sắc tộc tại Hoa Kỳ cho cả nước học hỏi. Nhưng sau có thay đổi. Đây là buổi gặp gỡ không có thư kí hay bí thư ghi lại nội dung - It’s off record. Vì thế bốn người đã nói, tâm sự gì với nhau thì không một người ngoài nào được biết.


Sau chầu bia, trung sĩ Crowley họp báo cho biết trước khi vào bàn nhậu hai gia đình đã gặp nhau, trò chuyện thân mật, vui vẻ trong lúc được hướng dẫn tham quan nội thất Bạch Cung. Cũng theo ông, buổi uống bia diễn ra trong không khí thân mật. Sau mấy ly bia, ông và giáo sư Gates có kế hoạch sẽ gặp lại nhau trong tương lai để trao đổi thêm và rút ra những bài học về vụ việc vừa rồi. Qua buổi họp báo, cảnh sát viên Crowley còn cho biết gia đình ông bị đe doạ và đã được cảnh sát bảo vệ. Phía giáo sư Gates những ngày sau cũng nói gia đình ông bị hăm doạ. Ngoài ra, ông đã gửi một bó hoa và thư riêng đến bà Lucia Whalen, người đã gọi báo cảnh sát khi thấy ông và một người khác tìm cách đẩy cửa vào nhà mà bà nghi là kẻ trộm. Về người cảnh sát, giáo sư Gates có nhận xét như sau: “Khi ông ta không đang bắt giam bạn, trung sĩ Crowley thật sự là một người đáng mến”.
Sau khi đãi chầu bia, Bạch Cung ra thông cáo báo chí ghi cảm tưởng của Tổng thống Obama: “Điều mang chúng ta lại gần nhau hơn có sức mạnh hơn là những gì kéo chúng ta xa nhau”.
Vụ việc giữa cảnh sát da trắng và nạn nhân da mầu, như trường hợp cảnh sát bắt giáo sư Gates về đồn công an, thường được cho là hành vi mang tính “thành kiến sắc tộc” – racial profiling - của những người có trách nhiệm công vụ.
Qua vụ việc này, theo thăm dò dư luận do Wall Street Journal/NBC News thực hiện và loan báo vào thứ Tư tuần trước thì có 4% người da đen cho rằng giáo sư Gates có lỗi, 30% cho rằng cảnh sát viên. Trong khi đó 32% người da trắng nói lỗi là từ giáo sư Gates, 7% nói cảnh sát viên Crowley. Theo khuynh hướng chính trị, 47% đảng viên cộng hoà cho rằng lỗi tại giáo sư Gates so với 11% đảng viên dân chủ nói giáo sư Gates có lỗi.
Như thế vẫn còn nhiều khác biệt trong cách nhìn sự việc tuỳ theo mầu da và khuynh hướng chính trị. Trên một số kênh truyền hình đã có những phát biểu gọi Tổng thống Obama là người mang đầu óc kì thị chủng tộc.
Đối với Tổng thống Obama thì chầu bia chỉ là cách để ông chữa lửa cho lời phát biểu đã gây sốc quá mạnh trong dư luận trong những ngày qua. Bây giờ vụ việc coi như đã qua để dư luận chú ý đến những vấn đề đại cuộc như kinh tế, cải tổ y tế.
Nhưng không biết đến kì bầu cử tới chuyện này có được đối thủ của ông bỏ qua và cử tri có quên không"

In Trang
1234567Trang sauTrang cuối

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.

Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.

Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.

Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.

TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.

Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.

Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.

Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.

Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.

Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.