Hôm nay,  

Biển Trí Tuệ

22/11/200800:00:00(Xem: 9346)
BIỂN TRÍ TUỆ
Nguyên tác: Đức Đạt Lai Lạt Ma       
Chuyển ngữ: HT.Thích Trí Chơn
Trích từ cuốn sách: "Ocean of Wisdom"
Thông điệp của tôi là khuyên các bạn làm việc lành, thực hiện tình thương và lòng từ bi. Những việc phước đức này rất hữu ích cho cuộc sống hằng ngày của chúng ta và cũng cho toàn thể xã hội con người. Sự thực hành các thiện tính ấy rất quan trọng.
Đi tới đâu, tôi luôn luôn khuyên mọi người nên yêu thương và có lòng từ bi đối với những kẻ khác. Từ quan điểm này, tôi tập trung mọi khả năng tu hành và thiền định v.v.. cho sự phát triển tâm từ bi. Đây là điều căn bản của giáo lý đức Phật.
Lòng đại bi là nguồn gốc của mọi tín ngưỡng. Dù bạn có đức tin tôn giáo và luân hồi hay không, thì không một người nào mà không đề cao và tán dương tình thương và lòng từ bi.
Ngay lúc vừa mới ra chào đời, các bạn đã nhận sự chăm sóc và thương yêu của cha mẹ chúng ta. Và sau này trong cuộc sống, khi quý vị ốm đau hay già nua, chúng ta vẫn cần đến sự chăm sóc và giúp đỡ của những kẻ khác. Ngay từ đầu cho đến cuối đời chúng ta luôn luôn nương nhờ vào tình thương của mọi người, tại sao trong cuộc sống các bạn lại chẳng quan tâm thương xót đến những người xung quanh.
Nếu người nào có thái độ khiêm nhường, đức hạnh của kẻ đó sẽ được tăng trưởng lên. Trong khi người có tính tự cao, họ sanh tâm ganh ghét, sân hận và khinh miệt những kẻ khác. Do đó mà mọi người sống trong xã hội đều thiếu hạnh phúc.
Một trong những đức tính căn bản của con người là tình thương và lòng từ bi. Chúng là nền tảng của tình anh em, chị em ruột thịt và cội nguồn của tâm an lạc.
Với tâm giận dữ và hận thù, lòng người không bao giờ có sự bình an. Tất cả các tôn giáo khác biệt đều có chung điều căn bản này. Các tín ngưỡng lớn trên thế giới đều xây dựng trên tình huynh đệ.
Những ai có lòng tốt và thương yêu quý vị đều là cha mẹ của chúng ta. Các bạn có thể phát triển tình thương này bằng cách tự nhận mình như là thành viên của một gia đình con người trong thế giới phụ thuộc, nương nhờ vào những kẻ khác vì lợi ích và hạnh phúc của tất cả chúng sanh. Nếu các bạn có tấm lòng từ bi, quý vị sẽ chinh phục được nhiều bạn bè, và trong lòng cảm thấy tràn đầy hạnh phúc hơn. Nếu chúng ta ích kỷ với sự hướng dẫn của trí tuệ, các bạn sẽ nhận thấy rõ sự cần thiết của tình thương yêu những kẻ khác, gần lẫn xa và ngay cả đến kẻ thù của quý vị. Đây là con đường mở rộng tình thương. Chính kẻ thù là người đã dạy chúng ta thực hành đạo đức của lòng bao dung và từ bi.
Chiến tranh phát sinh từ sự thất bại, thiếu hiểu biết giữa con người với nhau. Thay vì tổ chức hội họp chính trị thượng đỉnh, tại sao các gia đình không tổ chức một cuộc đi chơi ăn uống ngoài trời trong lúc trẻ con chơi đùa để chia xẻ, tìm hiểu và thông cảm lẫn nhau"
Thời xưa, chiến tranh xảy ra, con người đối mặt chém giết nhau. Người chiến thắng nơi trận địa trực tiếp thấy máu đổ và sự đau khổ của kẻ thù bị đánh bại. Ngày nay, thực là khủng khiếp, con người ngồi trong văn phòng chỉ cần bấm nút và có thể sát hại hàng triệu người trong nháy mắt, nhưng không bao giờ thấy được thảm họa chết chóc do họ gây ra. Sự cơ giới hóa chiến tranh và cuộc khủng hoảng tranh chấp giữa con người đã tạo ra cũng như làm tăng thêm sự đe dọa thường xuyên đến nền hòa bình thế giới.
Chúng ta biết rằng khi xảy ra một cuộc chiến tranh nguyên tử thì không có kẻ nào chiến thắng, vì không một ai còn sống sót. Làm sao chúng ta không sợ hãi khi nghĩ tưởng đến sự tận diệt bất nhân và tàn ác như thế" Hành động hủy bỏ nguyên nhân gây ra sự tận diệt cho chính chúng ta khi quý vị biết rõ căn nguyên đó cũng như các bạn vừa có thì giờ lẫn phương tiện để thực hiện điều ấy, phải chăng đó không là việc thực tế đáng làm hay sao" Chúng ta thường không thể khắc phục được các vấn đề khó khăn của chúng ta, bởi vì quý vị không rõ nguyên nhân hoặc giả các bạn biết rõ nguồn gốc nhưng chúng ta không có phương tiện để giải quyết sự khó khăn đó. Nhưng đây không phải là trường hợp đối với sự đe dọa tận diệt của một cuộc chiến tranh nguyên tử.
Thực vậy, sự nguy hiểm lớn lao nhất mà nhân loại và mọi người trên hành tinh này đang phải đối phó là mối đe dọa về sự hủy diệt của một cuộc chiến tranh nguyên tử. Tôi không cần nói rõ về sự nguy hiểm này nhưng tôi muốn gửi lời kêu gọi đến các nhà lãnh đạo của mọi thế lực nguyên tử, những người đang nắm trong tay họ vận mạng tương lai của thế giới ; đến các nhà khoa học và kỹ thuật đang tiếp tục tạo ra những khí giới hủy diệt tàn khốc này, và kêu gọi tất cả các dân tộc, những người đang ở vị thế có thể tạo ảnh hưởng đối với các nhà lãnh đạo của họ: Tôi mong họ thực hành và bắt đầu hành động nhằm hướng đến sự loại bỏ cùng hủy diệt các vũ khí nguyên tử.
Tôi luôn luôn tin rằng sự quyết tâm của con người và chân lý cuối cùng sẽ chiến thắng sự đàn áp và bạo động. Ngày nay nhiều biến đổi trọng đại đang xảy ra khắp nơi trên thế giới gây ảnh hưởng sâu xa đến tương lai của chúng ta, toàn thể nhân loại và quả đất mà các bạn đang sinh sống. Sự cải đổi can đảm của các nhà lãnh đạo trên thế giới đã giúp giải quyết dễ dàng một cách tốt đẹp các cuộc khủng hoảng của nhân loại. Có hy vọng cho nền hòa bình cùng các vấn đề thế giới liên quan đến môi sinh và con người nhiều hơn trước đây.

Các tín đồ Thiên Chúa và Phật Giáo trên căn bản đều chia xẻ chung một giáo lý và mục đích. Hiện nay thế giới trở nên ngày càng nhỏ hơn nhờ vào các phương tiện truyền thông tiến bộ và khoa học kỹ thuật. Với sự phát triển đó, các nền văn hóa và tôn giáo khác biệt ngày càng gần gũi với nhau hơn. Điều này, tôi nghĩ rất tốt. Nếu chúng ta hiểu biết nhau về các phương cách sống, lối suy nghĩ, triết lý và tôn giáo sai biệt, sẽ góp phần giúp các bạn thông cảm và thương yêu nhau. Do hiểu biết nhau, chúng ta sẽ kính trọng lẫn nhau. Nhờ vậy quý vị sẽ phát triển sự hòa hợp chân thật và khả năng đoàn kết hợp tác làm việc. Và tôi luôn luôn tin rằng sự phát triển tâm linh đặc biệt này là điều rất quan trọng đối với nhân loại.
Không ai biết trước rằng việc gì sẽ xảy ra trong vài mươi năm hay thế kỷ sắp tới, hậu quả tai hại như thế nào ; chẳng hạn, sự phá rừng có thể gây ảnh hưởng không tốt đến thời tiết, đất đai và bão lụt v.v..
Chúng ta đang đối phó với nhiều vấn đề bởi lẽ con người chỉ nghĩ đến quyền lợi ích kỷ, lo kiếm tiền, chứ không quan tâm đến lợi ích chung của cộng đồng. Quý vị cũng chẳng nghĩ tới ảnh hưởng lâu dài của quả đất đối với con người. Nếu thế hệ hôm nay các bạn không biết rõ sự việc ấy, thế hệ tương lai chúng ta sẽ không thể đối phó được với những vấn đề đó.
Dưới ánh sáng mặt trời, mọi người chúng ta đã quy tụ kết hợp lại cùng nhau chung sống với nhiều tiếng nói, kiểu ăn mặc và ngay cả tín ngưỡng khác biệt. Tuy nhiên, tất cả quý vị đều là con người, và mọi người chúng ta ai cũng nghĩ đến bản ngã "cái ta" của mình, cũng như đều giống nhau muốn có hạnh phúc và không thích khổ đau.
Nhưng căn bản có hai loại hạnh phúc và đau khổ: hạnh phúc về thể xác và tinh thần cũng như đau khổ về tinh thần và thể xác. Sự tiến bộ vật chất nhằm mục đích có được hạnh phúc mà nó cần nương tựa vào thân thể này và muốn khống chế sự đau khổ nó cũng phải tùy thuộc vào xác thân của chúng ta. Tuy nhiên phải chăng thực là điều khó khăn để chúng ta có thể dứt trừ những khổ đau bằng các phương tiện ngoại giới " Và như vậy có sự khác biệt lớn lao giữa hành động đi tìm hạnh phúc nương vào thế giới vật chất bên ngoài và hạnh phúc bắt nguồn từ ý nghĩ nội tâm của chính mình. Mặc dù căn bản của nỗi khổ đều giống nhau, nhưng vẫn có sự sai khác trong phương cách thể nghiệm sự khổ đau ấy, tùy thuộc vào thái độ của chúng ta.
Một cái tâm từ bi, một tấm lòng vị tha và những tình cảm yêu thương - các thiện tánh này là quan trọng nhất. Nếu thiếu lòng từ bi, quý vị khó thành công trong cuộc đời. Không riêng các bạn mà ngay cả họ hàng thân quyến, con cái và những người láng giềng của chúng ta cũng thiếu hạnh phúc. Thêm nữa, từ quốc gia, đại lục này đến quốc gia lục địa khác, tâm của mọi người đều trở nên bị xáo trộn, buồn phiền, không có an lạc. Nhưng trái lại, nếu quí vị có một thái độ thiện cảm, lòng từ bi và tâm hồn vị tha thì các bạn cảm thấy hạnh phúc. Cho nên trong xã hội con người, tình thương, lòng từ bi và nhân ái là các đức tính quan trọng nhất. Chúng thực sự là những điều hữu ích và rất cần thiết trong đời sống của mọi người. Do vậy mà chúng ta cần nỗ lực tích cực phát triển các thiện tính quý báu này.
Với sự hiểu biết căn bản rằng toàn thể nhân loại đều là anh chị em ruột thịt, chúng ta có thể tán dương sự hữu ích của các tôn giáo, chủ nghĩa và ý thức hệ khác biệt nhằm đáp ứng nhu cầu của những cá nhân hay nhóm người không có chung cùng một chí hướng và ước nguyện. Chẳng hạn, có người thích hợp với chủ thuyết này, kẻ nọ lại hâm mộ nền văn hóa hay tín ngưỡng kia. Mỗi người có quyền chọn lựa một lý tưởng và nếp sống tâm linh mà mình ưa thích nhất. Đây là việc làm của cá nhân được đặt nền tảng trên sự hiểu biết sâu xa mọi người khác đều là anh chị em bà con với nhau.
Chúng ta nên chia xẻ tình người và thương yêu lẫn nhau. Cùng lúc các bạn cần chấp nhận rộng rãi tất cả mọi chủ thuyết và tư tưởng hệ nhằm mục đích giải quyết các vấn đề khó khăn của nhân loại. Một tổ quốc, một quốc gia, một chủ nghĩa và một tôn giáo hoàn toàn chưa đủ. Thực là điều hữu ích khi chúng ta có nhiều đường hướng, ý tưởng và chủ trương sai khác trên nhận thức về sự đồng nhất và giống nhau căn bản của con người. Rồi quý vị có thể nỗ lực hợp tác để giải quyết các cuộc khủng hoảng trên toàn thế giới của nhân loại. Xã hội con người đang phải đối phó với các vấn đề khó khăn như sự phát triển kinh tế, khủng hoảng năng lượng, ngăn cách giữa các nước giàu và nghèo cũng như những vấn đề thuộc khoa địa chính trị (geopolitical problems) có thể giải quyết nếu chúng ta biết thông cảm, kính trọng lẫn nhau và chia xẻ những khó khăn cùng sự đau khổ để hợp tác giúp đỡ cho nhau.
Là con người, các bạn phải đối đầu với sự chết, già nua và bệnh tật cũng như các thiên tai bão lụt mà chúng ta không kiểm soát được. Quý vị nên trực diện đối phó, chứ không thể lẫn tránh. Nhưng các nỗi khổ đau này chưa đủ hay sao mà chúng ta còn tạo thêm nhiều khó khăn phiền não khác cho cộng đồng nhân loại như sự tranh chấp về chủ nghĩa, tôn giáo, hay ý thức hệ v.v...Thực là vô ích và đáng buồn ! Hàng trăm nghìn người đã khổ đau vì các điều bất hạnh đó. Chúng ta có thể tránh được tình trạng thiếu an lạc trên nếu các bạn biết thông cảm, chấp nhận mọi tư tưởng khác biệt và chia xẻ sự đồng nhất giống nhau của con người.
 (còn tiếp)

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.