Lỗi Tại… Thiên Hạ
Vũ Linh
...Nếu máy rút tiền ATM làm thu ngân viên mất việc thì giải pháp hợp lý nhất là gì"
Giữa năm 2008, nước Mỹ đang được lãnh đạo bởi TT Bush. Tỷ lệ thất nghiệp lởn vởn ở mức dưới 5%. Thời điểm đó cũng là lúc cuộc chạy đua với phe Cộng Hòa và John McCain bắt đầu.
Đang chạy đua ngang ngửa với McCain thì bất ngờ xẩy ra cuộc khủng hoảng tài chánh. Đề tài tranh cử chuyển hướng qua kinh tế - tài chánh. Người hùng McCain biến thành một ông già võ biền lờ mờ, phản ứng luống cuống, bốc đồng, trong khi ông giáo sư trẻ Obama bình tĩnh nhận định tình hình, và bắt đầu hứa hẹn đủ loại thuốc mầu nhiệm chữa bệnh kinh tế của nước Mỹ. Dân Mỹ có truyền thống tin tưởng Cộng Hòa trong các vấn đề an ninh, quân sự, nhưng lại tin Dân Chủ hơn trong các vấn đề kinh tế xã hội.
Sung rụng đúng lúc đúng người, TNS Obama đắc cử tổng thống.
Trong cái lý luận kinh tế rất đơn giản này, TT Bush là thủ phạm gây ra cuộc khủng hoảng suy thoái kinh tế lớn nhất lịch sử Mỹ, làm mất mấy chục triệu công ăn việc làm. Giờ đây có Đấng Tiên Tri cứu nhân độ thế, xuất hiện để bảo đảm kinh tế phục hồi mau chóng, thất nghiệp suy giảm mau lẹ, tất cả những gì tốt đẹp nhất thiên hạ có thể nghĩ đến, sẽ đến với TT Obama. “Hy Vọng Chúng Ta Tin Được”.
Ứng viên Obama lớn tiếng chê Bush làm hỏng đủ mọi chuyện, bây giờ chỉ có Obama mới chữa trị được. Tháng Hai 2009, tân tổng thống Obama long trọng hứa sẽ giải quyết vấn đề kinh tế và thất nghiệp trong vòng một năm.
Gần ba năm sau, với cả trăm tỷ rải ra khắp nơi, kinh tế vẫn èo uột, thất nghiệp vẫn ở mức 9%, vẫn tiếp tục tăng (tăng 9,000 người trong một tuần thứ hai của tháng Sáu này). Theo đà này, muốn tỷ lệ thất nghiệp xuống lại mức 5% của Bush thì sẽ cần ít ra là 15 năm. Không phải một năm như Obama hứa. Một là ông Obama chẳng biết tình hình nghiêm trọng như thế nào mà cứ hứa bừa để lấy phiếu. Hai là ông biết quá rõ sẽ rất khó khăn nhưng vẫn hứa bừa để lấy phiếu.
Để rồi tất cả cứ đổ lên đầu Bush thôi. Cũng không khác gì dân Phi Châu, vẫn ngụp lặn trong nghèo đói, lạc hậu, chậm tiến, chỉ còn cách đổ thừa là lỗi của… thực dân Âu Châu đã đô hộ hồi thế kỷ trước, mặc dù đô hộ chấm dứt từ hơn nửa thế kỷ rồi. Á Châu cũng đã bị đô hộ như Phi Châu, còn bị Đệ Nhị Thế Chiến tàn phá nặng hơn Phi Châu nhiều, nhưng cũng đều đã trở thành rồng con, cọp con hết rồi. Nói cách khác, có hai cách giải quyết vấn đề: chữa bệnh cho khỏe lại như Á Châu, hay bất lực không biết chữa bệnh, thì chỉ còn cách loay hoay đổ thừa như Phi Châu đã làm từ nửa thế kỷ qua. Ba năm sau vẫn đổ thừa, ba chục năm sau tiếp tục đổ thừa, ba trăm năm nữa cũng vẫn đổ thừa.
Ta coi phim Tầu ngày xưa, vua bị bệnh, thái y chữa không được, bị mang ra chém, chẳng cần đổ thừa gì cho mệt. Đó là chuyện phong kiến hủ lậu thời xưa. Ngày nay, thái y chữa không được, không bị chém mà được bầu thêm một nhiệm kỳ nữa vì anh đầu bếp cho vua ăn uống bậy bạ bị nhiễm trùng, không phải lỗi của thái y dở, mà là lỗi của anh đầu bếp và mấy con vi khuẩn. Thế thì có thái y để làm gì nhỉ"
Khủng bố hoành hành" Lỗi tại Bush. Bin Laden bị giết" Công của Obama. Dư đảng Al Qaeda đánh thủ đô Kabul để trả thù cho Bin Laden" Lại lỗi tại Bush. Thất nghiệp 10%" Lỗi tại Bush. Thất nghiệp giảm còn 8%" Công của Obama. Thất nghiệp tăng lên 9% trở lại" Lại lỗi tại Bush. Quý độc giả cứ việc suy luận kiểu này thì sẽ hiểu rõ hết mọi vấn đề, không cần đọc báo phân tích làm gì cho nhức đầu.
Sau ba năm đổ thừa cho Bush, sợ thiên hạ nhàm chán, TT Obama đổi giọng, vẫn đổ thừa, nhưng đổ thừa cho những chuyện khác.
Cách đây hai tuần, TT Obama giải thích tại sao ông thất bại chưa giải quyết được nạn thất nghiệp. Theo TT Obama thì dĩ nhiên, trước hết vẫn là lỗi của Bush, nhưng cũng tại những phát minh khoa học. Ông đưa ra vài ví dụ cụ thể, hy vọng mọi người sẽ hiểu rõ vấn đề. Đó là máy rút tiền tự động ATM đã khiến bao nhiêu cô thu ngân viên ngân hàng mất job. Hay là chuyện đi máy bay, hành khách tự check-in lấy, làm nhân viên hãng máy bay mất job.
Câu tuyên bố của TT Obama làm nhiều người ngã ngửa vì ngạc nhiên. Bây giờ đổ thừa lên máy ATM " Làm sao có thể nói những phát minh khoa học tạo ra cảnh thất nghiệp được"
Những phát minh khoa học không phải chỉ mới bắt đầu có khi con người biết sáng chế ra máy rút tiền ATM. Những phát minh đó đã có từ thời ông Bành Tổ đến giờ, và sẽ còn tiếp tục có vĩnh viễn, cả triệu năm nữa nếu nhân loại chưa giết nhau hết. Từ những con dao thô sơ bằng kim khí thay thế những cục đá, đến những phát minh kỹ nghệ gần đây của những thế kỷ 17-18-19, cho đến các phát minh công nghệ điện toán của thế kỷ này....
Mỗi lần có những phát minh đó là nhân loại lại tiến được thêm cả ngàn dặm về hiểu biết, giúp gia tăng hiệu năng của mỗi người lên mức càng ngày ngày cao để mọi người đều có thể làm ít giờ hơn mà vẫn dư thừa tiện nghi cuộc sống hàng ngày. Một người bây giờ có năng xuất bằng cả chục người trước đây. Chưa bao giờ những phát minh đó lại có thể đe dọa người dân, là nguyên nhân tạo thất nghiệp cho dân chúng.
Khi xe hơi được phát minh, có người lo ngại sẽ giết chết công việc của những anh đánh xe thổ mộ. Khi các hãng xưởng sử dụng máy móc một cách quy mô, có người la hoảng sẽ giết chết dân lao động. Gần đây nhất khi các máy điện toán được phát minh cách đây khoảng ba chục năm, nhiều người thấp thỏm lo sợ hàng triệu nhân công sẽ bị mất việc vì computer sẽ làm thay con người hết.
Tất cả được chứng minh đều là những lo sợ vô lý và lạc hậu vì không hiểu rõ vấn đề.
Lấy ví dụ gần nhất, công nghệ điện toán chẳng những không làm cả triệu người thất nghiệp như nhiều người khua chiêng cảnh báo, mà trái lại đã tạo công ăn việc làm mới cho cả chục triệu người khác như kỹ sư vẽ máy, công nhân làm máy, chuyên gia thảo chương, thợ sửa chữa máy, nhân viên bán máy, thầy giáo dạy điện toán, v.v… Người Việt tỵ nạn tại Mỹ đều nhớ đến giai đoạn "chồng ly vợ tách" khi làm technicians hay assembly lines trong các hãng điện toán! Và máy điện toán đó đã mang lại cho nhân loại những bước tiến vĩ đại chưa từng thấy trên mọi lãnh vực, phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm cho cả tỷ người khắp nơi trên thế giới.
Lịch sử biến hóa theo đà văn minh nhân loại. Các công việc làm cũng chuyển biến tương tự. Những việc làm như đánh xe thổ mộ biến mất thật, nhưng được thay thế bằng cả trăm cả ngàn việc làm mới.
Lập luận những máy móc là nguyên nhân tạo thất nghiệp hay duy trì thất nghiệp là lập luận nếu không phải là lạc hậu thì cũng là vô lý nhất. Điều lạ lùng hơn nữa là TT Obama là người được ca tụng là trí thức của thế kỷ thứ 21 chứ đâu phải ông McCain lẩm cẩm của thế kỷ thứ 19. Vậy mà lại có thể có những phát ngôn lạc hậu như vậy được sao" TT Obama trên căn bản hoặc là không nắm vững kinh tế và hiểu rõ lịch sử, hoặc là hiểu rất rõ nhưng lại dùng lý luận đổ thừa đơn giản hỏa mù để nói chuyện với dân ngu khu đen, mặc dù biết rõ là không đúng sự thật.
Nếu máy rút tiền ATM làm các thu ngân viên mất việc thì giải pháp hợp lý nhất là gì" Báo Wall Street Journal kể câu chuyện kinh tế gia Milton Friedman đi thăm một dự án xây cất đồ xộ tại Á Châu, thắc mắc không hiểu tại sao không sử dụng máy mà mang ra cả ngàn người dùng xẻng cuộc đào đất. Ông được trả lời là vì chính quyền muốn sử dụng nhân công nhiều, bớt nạn thất nghiệp. Nhà kinh tế vẫn thắc mắc: như vậy sao lại dùng xẻng cuốc" Sao không bắt mọi người dùng muỗng ăn, nhỏ hơn, và như vậy có nhiều nhân công có việc làm hơn nữa"
Đó dường như là căn bản lý luận của ông Obama, tổng thống của đại cường văn minh nhất nhân loại: thất nghiệp cao vì những phát minh khoa học như ATM, máy check-in tại phi trường, đã giết việc làm. Như vậy kẻ viết này xin phép góp ý tổng thống một giải pháp mới rất hiệu quả: hủy bỏ máy móc, chấm dứt các phát minh khoa học, thiên hạ trở về với nguyên tắc căn bản: làm việc tay chân. Một ví dụ cụ thể, phá hủy tất cả các xe cần trục, xe ủi đất, xe đào đất, …, hay là bán hết qua Tầu lấy lại ít đô-la mấy chú Ba đang giữ. Mỗi khi làm đường, mang vài trăm ngàn nhân công đến dùng xẻng cuốc được rồi, không cần phải dùng muỗng. Chấm dứt thất nghiệp! Lao động vinh quang!
Tin giờ chót: sau khi bị chỉ trích, TT Obama ý thức mình đã hố to, bèn sửa sai. Hôm 26 Tháng 6, trong bài nói chuyện hàng tuần trên đài phát thanh, ông bất ngờ ca tụng những phát minh công nghệ như người máy (robots) thật sự giúp phát triển kinh tế và tạo công ăn việc làm. Chỉ có điều TT Obama không giải thích rõ hơn tại sao ATM - một loại thu ngân viên robot - tạo ra nạn thất nghiệp, nhưng robots thì lại giúp tạo công ăn việc làm. Tuy vậy, cũng cần hoan nghênh TT Obama. Nhận mình đổ thừa không đúng chỗ là tốt thôi.
Nhưng chưa hết. Tuần qua, TT Obama bất ngờ họp báo. Chuyện hiếm có. Chắc là chuyện cực kỳ quan trọng. Mà quan trọng thật. Ông họp báo để… đổ thừa đối lập Cộng Hòa không hợp tác, có thể đưa đến bế tắc về ngân sách, về thuế, về mức nợ công, về đủ thứ. Ông trách quốc hội làm việc lè phè nghỉ nhiều quá trong khi tổng thống làm việc bù đầu – dĩ nhiên kể cả chuyện ngày đêm đích thân theo dõi và giết được Bin Laden, thành tích đáng nhớ, không nhắc sợ dân Mỹ quên - nhưng không nhắc đến chuyện cho đến nay ông đã là tổng thống du lịch thế giới và đánh gôn nhiều nhất, hơn xa ông tổng thống lè phè Bush con, hay ông tổng thống bay bướm Clinton. Đệ nhất phu nhân và các đệ nhất cô nương cũng đã phá kỷ lục du lịch thế giới, hơn xa các bà Bush, Clinton, và các cô con của mấy bà này. Tất cả đều bằng tiền thuế do các công dân dư tiền hoan hỷ đóng góp.
Vẫn chưa hết. Trong cuộc họp báo, TT Obama cũng “thách thức quốc hội tăng thuế nhà giàu”, theo như một báo Việt ngữ đã đăng. Ủa" Có lộn không vậy" Từ trước đến giờ cứ tưởng chỉ có công dân hạng hai không có quyền hành gì như kẻ viết này mới thách thức Nhà Nước thôi chứ" Ai ngờ bây giờ tổng thống, người lãnh đạo cả nước lại đi thách thức quốc hội là sao" Thế ai lãnh đạo xứ này" Ai có quyền" Ý của TT Obama rõ ràng là lại muốn đổ thừa cho… quốc hội bây giờ do Cộng Hòa nắm đa số nên ông không làm được gì nữa chứ gì" Thế thì trong hai năm 2009-2010, đảng Dân Chủ của tổng thống nắm Tòa Bạch Ốc, kiểm soát đa số tuyệt đối cả Hạ Viện lẫn Thượng Viện, tại sao lúc đó lại không tăng thuế nhà giàu, mà bây giờ đợi cho đảng Cộng Hòa chiếm đa số tại Hạ Viện - tức là được đa số dân Mỹ bầu để cản - thì ông mới lớn tiếng “thách thức” "
Chuyện tổng thống và vợ con du lịch là chuyện nhỏ. Chuyện đáng nói là chuyện… đổ thừa. Thể chế chính trị Mỹ phân quyền rõ rệt từ ngày khai quốc. Sự phân quyền này bắt buộc các nhà lãnh đạo từ lập pháp đến hành pháp, phải biết làm việc cùng nhau, để có giải pháp mà tất cả mọi người chấp nhận được, thỏa mãn được nhu cầu của cả trăm triệu người trong một xứ dân chủ tuyệt đối mà tất cả mọi người, lớn bé, già trẻ, giàu nghèo, sang hèn, đều có tiếng nói. Tổng thống là người được bầu lên để lãnh đạo, tức là để điều khiển guồng máy cực kỳ phức tạp đó. Trách nhiệm của tổng thống là lèo lái con thuyền qua các thác nước và ghềnh đá đó. Vượt qua được là tổng thống giỏi. Thuyền bị lật là tổng thống dở. Không cần biết tại thợ đóng thuyền dởm, tại mưa to, gió lớn, nước chẩy quá mạnh, đá quá nhọn, …
Chỉ trích Cộng Hòa thì dễ, nhưng câu hỏi đặt ra là tại sao Cộng Hoà nắm được đa số" Có phải tại Cộng Hòa được nhiều phiếu của dân không" Có phải các dân biểu, nghị sĩ Cộng Hòa cũng có trách nhiệm với những người dân đã bỏ phiếu cho họ để họ cản bớt chính dách của TT Obama không"
Nếu chỉ cần đắc cử tổng thống, xong rồi liên tục đổ thừa đủ mọi thứ, mọi người, thì kẻ viết này đang tính chuyện sẽ ra tranh cử năm tới! (3-7-11)
*
Đôi lời với quý độc giả:
Trong thời gian gần đây, Việt Báo đã có mục góp ý của độc giả ngay dưới các bài đăng. Đây là một cải tiến quan trọng và thật đáng hoan nghênh, chứng tỏ làng báo Việt ngữ chúng ta đã thực sự mang tính dân chủ, mọi người đều có thể góp ý. Kẻ viết này hoan hỷ đón nhận mọi phê bình. Ban chủ biên của Việt Báo nếu có mời người viết này cộng tác thì cũng để có thêm một quan điểm khác trong phần bình luận và đấy cũng là một sáng kiến rất hay vì không ai muốn làm báo như một tờ truyền đơn của riêng một đảng.
Nhưng cũng có vài điều đáng tiếc xin phép Việt Báo được nêu ra và sẽ không nhắc lại.
Trước hết là việc một số độc giả dùng thậm từ quá đáng với nhau. Chúng ta chỉ trích CS không tôn trọng tự do, không tôn trọng ý kiến khác biệt, tại sao lại làm y như chúng" Chúng ta đang nói chuyện về chính sách, quan điểm, tư tưởng, đồng ý hay không là quyền tự do của mỗi người. Nước Mỹ này có hai chính đảng, tức là mỗi bên đều có xấp xỉ một nửa dân Mỹ ủng hộ và một nửa dân Mỹ chống. Tha hồ tranh luận. Trong gia đình tác giả, ông bố là Cộng Hoà, mẹ là Dân Chủ, con gái Cộng Hoà, con trai Dân Chủ. Vẫn ăn cơm cùng bàn. Tại sao lại phải sỉ vả cá nhân" Tại sao khác ý là ngu, đồng ý mới là khôn" Tại sao chống TT Obama lại là Việt gian""" Tại vì không đủ lý để tranh luận về tư tưởng một cách nghiêm chỉnh sao"
Điều thứ hai là có những độc giả không ngại “phịa tin” để có cớ chửi bới, như cái tin kẻ viết này từng viết bài cho một website nào đó ở Boston, bị thiên hạ chửi quá nên phải “chạy dài”. Chi tiết văn hoá đáng nói là người viết không biết gì về tờ báo đó và có thể họ đã download và đăng mà không ghi rõ xuất xứ từ Việt Báo California!
Điều thứ ba là cũng có nhiều hiểu lầm. Có nhiều độc giả chỉ trích kẻ viết này chỉ biết ca tụng Bush, hay làm “áp-phe” cho Cộng Hòa trong các cuộc bầu cử. Qua gần 200 bài viết cho Việt Báo từ bốn năm qua, tác giả chưa có một lần nào ca tụng TT Bush, kể cả trong bài Tính Sổ Với Bush viết trong báo Xuân 2008 và bài Di Sản Của Bush, viết tháng 12, 2008. Tác giả chưa bao giờ “làm áp-phe” gì cho bất cứ ai, chưa bao giờ kêu gọi độc giả bỏ phiếu cho ai, cũng chưa bao giờ đóng góp một đồng nào cho bất kỳ ứng viên chính trị nào. Cũng chưa bao giờ viết “Dân Chủ thân cộng, Cộng Hoà chống cộng”. Trong bài viết tuần trước, chỉ nêu lên vài sự kiện về các ông Bush, Clinton, và Kerry liên quan đến Việt Nam thôi. Tất cả đều là những dữ kiện có thể dễ dàng kiểm chứng. Không ai có thể phủ nhận cuộc chiến chống cộng bảo vệ miền Nam VN do TT Kennedy khởi động và TT Johnson tiếp tục. Nhưng cũng không ai chối cãi được từ sau Tết Mậu Thân, đại đa số chính khách Dân Chủ, giới truyền thông và trí thức cấp tiến đã bôi bác cuộc chiến của quân dân miền Nam như thế nào, để ép TT Nixon phải rút ra khỏi VN bằng mọi giá.
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng mỗi Thứ Ba trên Việt Báo.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình