“What’s cooking"”: 1 gia cư Việt tiêu biểu sắc dân gốc Á tại Mỹ
Lần đầu tiên, câu chuyện về một gia cư gốc Việt tại Little Saigon, thuộc thị xã Westminster, đã được chọn làm đề tàiø tiêu biểu cho sinh hoạt của sắc dân gốc Á tại Hoa Kỳ, trong một cuốn phim được mô tả là “hình ảnh tương lai của nước Mỹ.”
Tên phim là “What’s Cooking"” có nghĩa “Nấu nướng gì vậy"”, do Trimark Pictures sản xuất, nữ đạo diễn Gurinder Chadha thực hiện, vừa được chọn để trình chiếu trên khắp nuớc Mỹ trong mùa Lễ Tạ Ơn năm 2000.
Khung cảnh phim là một khu phố của nước Mỹ hợp chủng. Bốn gia cư gốc Do Thái, gốc Phi Châu Da Đen, gốc Mễ, và gốc Á tiêu biểu bằng một gia đình Việt, là láng giềng của nhau.
Mùa Lễ Tạ Ơn đến rồi. Nấu nướng gì vậy" Dĩ nhiên phải là món gà tây. Nhưng khẩu vị và gia vị các dân tộc khác nhau. Mỗi nhà nấu theo một cách riêng. Bàn tiệc gia đình mừng Thanksgiving mỗi sắc dân một khác, dù cùng ở chung trong một khu xóm Mỹ. Cách xum họp, yêu thương, xung đột gia đình cũng khác hẳn nhau. Mỗi bi hài kịch là một vẻ đặc biệt.
Gia đình Mỹ gốc Phi Châu Da Đen có cảnh mẹ chồng nàng dâu gấu ó, bố con xung đột, ông chồng ngoại tình, bà vợ bẳn gắt. Gia đình gốc Do Thái có cô tiểu thư Rachel xinh đẹp nhưng không chịu lấy chồng, do nữ tài tử Kura Sedbwick thủ diễn. Đúng bữa tiệc Thanksgiving, cô Rachel loan báo có bầu và sau khi cả bàn tiệc nhốn nháo, cô giới thiệu người hôn phối là một... cô bạn. Ừ thì đồng tính cũng được. Nhưng hai cô ăn ở với nhau cách nào mà có bầu" Câu hỏi được trả lời giản dị chỉ có ở nước Mỹ: mua tinh trùng, rồi cho cấy phôi thai.
Bữa tiệc gà Tây của gia đình Mễ cũng không kém phần ly kỳ. Ba năm sau khi ông chồng bỏ nhà đi hoang, bà ngoại Avila (do Elena Lopez đóng) sửa soạn bữa tiệc long trọng để giới thiệu “boyfriend” với con cháu. Bất ngờ, ông chồng cũ được lời mời của con trai, mang hoa về dự tiệc, làm lành với bà ngoại. Vậy là ông bồ già và ông chồng cũ đụng nhau trong bàn tiệc tạ ơn, trong khi cô cháu xinh đẹp Gina Avila (Sidra Vega đóng) thì hẹn hò hú hí với chàng kép gốc Việt Jimmy Nguyễn (Will Yun Lee đóng).
Bữa tiệc Thanksgiving kiểu Việt Nam của gia đình họ Nguyễn có vẻ gay cấn nhất. Ba thế hệ ông bà ngoại, bố mẹ, các con đầm ấm mà cũng đầy ngộ nhận. Cô bé Jenny (Kristy Wu đóng) học giờ dạy an toàn sinh lý ở trường, được phát cho một “bao cao su” bỏ quên trong túi áo làm cả nhà náo loạn. Trong khi bà ngoại Nguyễn (do Kiều Chinh thủ diễn) làm món gà tây bỏ lò theo kiểu Việt Nam thì Jenny lại phát giác dưới gầm giường cậu em 16 tuổi có dấu một khẩu súng. “Trời ơi là trời, mình phải bỏ nước sang đây chỉ vì chiến tranh, vậy mà bây giờ nó mang súng về nhà.” Ông bố than thở. Cả nhà xúm lại “điều tra” cậu con, quên cả khẩu súng bên cạnh. Cậu út nhóc tì trong nhà thấy súng, khoái quá, cầm biểu diễn đủ kiểu. Và súng nổ, đạn bay... Con gà tây trong lò bị bỏ quên cháy khét.
Mỗi nhà một chuyện, có cười có khóc, nhưng tất cả họp chung thành một khu xóm Mỹ đầm ấm trong mùa Lễ Tạ Ơn.
Đề tài Việt Nam trong phim ảnh Mỹ từ lâu đã được Holywood khai thác đủ kiểu, nhưng đây là lần đầu tiên, sinh hoạt một gia đình Việt được chọn là tiêu biểu cho các sắc dân gốc Á, để cùng với các sắc khác họp lại thành câu chuyện tiêu biểu cho nước Mỹ.
Trong “What’s Cooking"” có cảnh phố Bolsa, khu thương xá Phước Lộc Thọ... Cạnh nữ diễn viên Kiều Chinh trong vai bà Nguyễn, còn có một số diễn viên gốc Việt trẻ trung như Jimmy Phạm, Scotty Nguyễn. Đặc biệt là mọi tài tử gốc Á, từ Chao-Li Chi, nam diễn viên lão thành gốc Hoa từng đóng trong Joy Luck Club; Joan Chen, nữ tài tử kiêm đạo diễn gốc Hoa lừng danh đến một số diễn viên gốc Nhật, Hàn... khi diễn trong phim đều phải biểu diễn phần nói... tiếng Việt.
Sau khi trình chiếu thành công tại nhiều nước Âu châu, Á Châu, “What’s Cooking"” vừa được trình chiếu đồng loạt trên khắp nước Mỹ vào đúng mùa Thanksgiving và đã nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt của cả giới phê bình điện ảnh lẫn khán giả.
Roger Ebert, nhà phê bình phim lừng danh của Mỹ ca ngợi “What’s Cooking"” bằng “Two thumps up!” (hai ngón tay cái dơ lên, có nghĩa là tuyệt diệu về cả nội dung lẫn hình thức).
Jonathan Foreman của báo NewYork Post khen là cuốn phim có cả dàn diễn viên tài ba, làm nổi lên được một khíacạnh đặc biệt của Los Angeles ít thấy trong phim ảnh.
Báo Los Angeles Times ca ngợïi là cuốn phim đã “thể hiện được hình ảnh nước Mỹ tương lai”. Tờ báo này còn đăng lại cả công thức làm món gà tây Thanksgiving của 4 sắc dân, trong đó có công thức nấu gà tây kiểu Việt Nam tẩm đầy ớt đỏ của Mrs. Nguyễn.
“What’s Cooking"” là một phim vui vẻ, đầm ấm, happy ending, cả nhà có thể cùng coi chung. Phim đã được khởi chiếu từ thứ bẩy, 17-11. Khán giả người Việt tại Los Angeles có thể coi ở Westside Pavilion, Sunset 5, Pasadena Playhouse. Tại Orange County, ở Costa Mesa (Town Center 4). Tại San Diego, có thể coi ở Hillcrest Cinemas; Tại San Jose, ở Towne 3; Tại Seattle, chiếu tại Btoadway Market Cinemas; Tại Houston, chiếu ở Grênway Theatre, tại New York chiếu ở Quad Cinemas, AMC Empire 25, UA 64th and Second, Brooklyn…
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình