Sean Bảo
(Riêng tặng Mình ơi!)
Người ta hay ngợi ca tình yêu. Ví tình yêu là đôi cánh nâng tâm hồn và cuộc đời bay cao, bay xa vào niềm hạnh phúc. Thật vậy! khi thân phận con người vươn cao lên từ những trở ngại đời thường, đạt đến thành công trong đời sống, dù tràn trề vật chất hay danh tiếng phù hư, thì đều nhờ vào những đường bay miệt mài không mệt mỏi qua ngày tháng nhọc nhằn, bằng đôi cánh đầy khát vọng của kiếp nhân sinh.
Thế nhưng ít ai nhận ra lực đẩy nào đã nâng đôi cánh bay. Lắm khi mệt nhoài, đuối sức nản lòng, nếu không có một người bạn đồng hành, một tri kỹ, một người tình trăm năm…Chỉ cần một trong ba người thân yêu đó, họ sẽ làm ngọn gió nâng đôi cánh bạn lên cao, giúp bạn bay đi, bay xa vào miền đời tháng năm.
Như cái tựa đẹp và đẹp như nội dung của bài hát, Wind Beneath My Wings - Ngọn gió dưới đôi cánh của tôi, là ca khúc ngợi ca người bạn tình đẹp tuyệt, lắng đọng và mượt mà chân chất.
It must have been cold there in my shadow,
to never have sunlight on your face.
You were content to let me shine, that's your way.
You always walked a step behind.
.
So I was the one with all the glory,
while you were the one with all the strength.
A beautiful face without a name for so long.
A beautiful smile to hide the pain.
.
Did you ever know that you're my hero,
and everything I would like to be?
I can fly higher than an eagle,
'cause you are the wind beneath my wings.
.
It might have appeared to go unnoticed,
but I've got it all here in my heart.
I want you to know I know the truth, of course I know it.
I would be nothing without you.
.
Fly, fly, fly high against the sky,
so high I almost touch the sky.
Thank you, thank you,
thank God for you, the wind beneath my wings.
.
Hẳn sẽ lạnh lắm trong bóng của tôi
Không ánh mặt trời nơi em giấu mặt
Bởi em muốn thế cho anh rạng rở
Nên em luôn bước một bước đằng sau
.
Thế nên anh là kẻ vinh quang
Trong khi em có đủ sức mạnh
với khuôn mặt đẹp, khuyết danh từ lâu lắm
và nụ cười che giấu những niềm đau
.
Em đích thực chính là người hùng
và tất cả những gì anh ao ước
Anh có thể bay cao hơn chim ưng
Vì em là gió nâng đôi cánh
.
Thấp thoáng ẩn hiện không hề biết
Chỉ riêng anh, anh biết tận đáy tim
Và hiển nhiên anh muốn cho em biết
Anh chẳng là gì nếu thiếu em
.
Vì em là gió nâng đôi cánh
Để anh bay cao hơn chim ưng
Bay, bay, em giúp anh bay cao
Bay, bay, bay cao đến tận trời
Cám ơn em, ơn cuộc đời ân sũng
Cho em là cánh gió nâng đời anh
Lời ngợi ca của ca khúc rất là thực. Cái thực của người Tây phương, không bóng bẩy miệng lưởi. Hãy hình dung hình ảnh mong manh của cánh chim cô liêu, sải cánh bay về miền nắng ấm sau cuộc thiên di đầy khát vọng. Cánh chim bay thật cao trên tất cả những thấp hèn của mặt đất rong rêu. Bay chạm đến những tầng mây danh vọng, tận trời xanh của hạnh phúc vẹn toàn. Cánh chim thành tựu sẽ không đến đích được nếu thiếu vắng ngọn gió. Một ngọn gió êm mơ âm thầm quẩn quanh bên mình. Ngọn gió nhẫn nhục sau đôi cánh giang hồ phiêu bạt. Ngọn gió không tên nơi chốn khuê phòng và luôn giử sáng ngọn lửa bếp nhà ấm áp…
Người phương Tây có câu: “Sau lưng người đàn ông thành công luôn có bóng dáng một người phụ nữ.” Điều đáng yêu và dí dỏm của câu nói là hình tượng “sau lưng” và “bóng dáng”. Cũng như trong ca khúc đã thật thà yêu thương khi bảo ngọn gió You always walked a step behind. Một bước đằng sau lưng người bạn tình có phải đó là hình ảnh ngày xưa của người phụ nử Nhật? (Để từ đó có được ước ao: ăn cơm Tàu, ở nhà Tây, lấy vợ Nhật.)
Người mình có câu “giàu nhờ bạn, sang nhờ vợ”. Để tri ân những ngọn gió âm thầm làm huy hoàng một đôi cánh tang bồng. Người Anh thì lãng mạn gallant hơn khi gọi những cánh gió này là better half - một nửa “tốt đẹp” hơn. Cái nửa này nhấn mạnh về giá trị tinh thần hơn là vật chất. “Tốt” hơn, mà không là “cao” hơn, “lớn” hơn, hay “giàu” hơn…Nguồn gốc từ better half có lẻ bắt nguồn từ thời Trung Đông cổ xưa. Khi có một ông chồng tên là Bedouin phạm tôi và bị xử tử, người vợ cầu xin tha mạng cho chồng, viện lý do là họ đã thành vợ chồng, một thực thể đồng nhất, nếu có trừng phạt nửa kia là chồng nàng thì xin hảy xin trừng phạt luôn nửa còn lại – là nàng (dù nàng vô tội). Tòa đồng ý và người chồng ấy được sống sót nhờ cái nửa tốt đẹp hơn của chàng.
Quả là cái nửa tuyệt vời khi biết chồng phạm tội mà vẫn thiết tha được chết theo chồng. Vì rằng tình yêu mạnh hơn cái chết, vì rằng đời sống có ý nghĩa gì nếu thiếu vắng chàng. Hai cái nửa người dưng xa lạ bổng nhiên yêu nhau, rồi thề nguyện gắn bó suốt đời, chung tình trọn nghĩa. Bởi vậy nên nếu phải xa nhau thì phải là sự mất mát tột cùng: người đi một nửa hồn tôi mất, một nửa hồn kia bổng dại khờ. (Hàn Mạc Tử) Và cũng từ đó có “nửa hồn thương đau”. Sao không là một hồn thương đau khi chia lìa đoạn tuyệt? Vì khi nửa hồn kia mất, nửa hồn còn lại thì dại khờ. Dại khờ cũng xem như là chết. Là hết nguyên một khối tình, là hết luôn một cuộc đời.
Ngẫm nghĩ mới thấy người Việt yêu thương và trân quý người bạn đời hơn ai hết, hơn bất cứ nơi nào trên trái đất thênh thang này. Hãy nghe Bùi Giáng gọi về cánh gió, về cái nửa tốt đẹp hơn thật tuyệt:
Mình ơi tôi gọi là nhà
Nhà ơi tôi gọi mình là nhà tôi.
“Nhà tôi” là một khái niệm trọn vẹn về nơi an trú bình yên nhất của vật chất (house) và tinh thần (home). Nhà tôi là sự trao phó cuộc đời tuyệt đối nhất khi gọi nhau âu yếm. Và từ “mình ơi” cũng là từ chân chất, không sáo ngữ mà đẹp nhất trong cuộc đời đôi lứa. Mình là một thể trọn vẹn, không chia cắt, không phân nửa. Khi xưng hô “mình” là ngầm ý thân thuộc, sở hửu vào nhau như chính cùng thân thể này một cách tuyệt đối. Sẽ không có “ta”, không có tha nhân, không ai xa lạ khác. Chỉ có mình, có chàng, có nàng. Trong cuộc hành hương của hôn phối về miền hạnh phúc. Mình chính là “nhà tôi” nơi ta về nương náu trong từng giây của đời sống bấp bênh. Nơi ta về chia sẻ những ngọt ngào và đắng cay của vô thường năm tháng.
Dẫu có tan vỡ chia lìa một nửa, một nửa hồn xa vắng, nửa vầng trăng gối chiếc lẻ loi, nửa cung đàn lạnh đêm hạ úa…Nhưng sẽ không có nửa mình hư hao bao giờ. Vì đã mất là mất luôn cả mình. Đã xa là xa luôn cả mình. Cho đi - bay đi những hệ lụy nhân gian trong cuộc sống hôn nhân. Bay đi cánh chim biển hiền lành một thuở – bay đi những cơn mưa phùn cuối đời – bay đi những ước nguyện huyển mộng phù trầm.
Bởi biết thế nên lòng lắm khi sợ hãi. Khi gió heo may đã về, một sớm mai nhìn những vết chân chim trên thịt da buồn tủi. Khi mái tóc đã chớm điểm sương trắng và nghe xác thân mòn mỏi…Tự dưng lòng muốn gọi thầm “mình ơi!”
Về thu xếp lại
Ngày trong nếp ngày
Vội vàng thêm những lúc yêu người
Cuồng phong cánh mỏi…
(Trịnh Công Sơn. Chiếc lá thu phai)
Vâng mình ơi! Chúng mình không còn trẻ nữa để nhẩn nha tháng ngày. Vội vàng thêm những lúc yêu nhau là phải. Đôi cánh này đã mỏi thì xin đừng làm cuồng phong. Hảy làm ngọn gió xuân êm đềm dưới đôi cánh thủy chung. Xin cứ thấp thoáng sau lưng và nhè nhẹ như tà áo xanh mà lồng lộng một mối tình thơ năm nào.
Mình nhé! ngọn gió dưới đôi cánh đời tôi.
Sean Bảo. Aniversary 2014
www.baosinh.com| Tùy Bút site
www.sean-bao.com| SB Graphic Design
(Riêng tặng Mình ơi!)
Người ta hay ngợi ca tình yêu. Ví tình yêu là đôi cánh nâng tâm hồn và cuộc đời bay cao, bay xa vào niềm hạnh phúc. Thật vậy! khi thân phận con người vươn cao lên từ những trở ngại đời thường, đạt đến thành công trong đời sống, dù tràn trề vật chất hay danh tiếng phù hư, thì đều nhờ vào những đường bay miệt mài không mệt mỏi qua ngày tháng nhọc nhằn, bằng đôi cánh đầy khát vọng của kiếp nhân sinh.
Thế nhưng ít ai nhận ra lực đẩy nào đã nâng đôi cánh bay. Lắm khi mệt nhoài, đuối sức nản lòng, nếu không có một người bạn đồng hành, một tri kỹ, một người tình trăm năm…Chỉ cần một trong ba người thân yêu đó, họ sẽ làm ngọn gió nâng đôi cánh bạn lên cao, giúp bạn bay đi, bay xa vào miền đời tháng năm.
Như cái tựa đẹp và đẹp như nội dung của bài hát, Wind Beneath My Wings - Ngọn gió dưới đôi cánh của tôi, là ca khúc ngợi ca người bạn tình đẹp tuyệt, lắng đọng và mượt mà chân chất.
It must have been cold there in my shadow,
to never have sunlight on your face.
You were content to let me shine, that's your way.
You always walked a step behind.
.
So I was the one with all the glory,
while you were the one with all the strength.
A beautiful face without a name for so long.
A beautiful smile to hide the pain.
.
Did you ever know that you're my hero,
and everything I would like to be?
I can fly higher than an eagle,
'cause you are the wind beneath my wings.
.
It might have appeared to go unnoticed,
but I've got it all here in my heart.
I want you to know I know the truth, of course I know it.
I would be nothing without you.
.
Fly, fly, fly high against the sky,
so high I almost touch the sky.
Thank you, thank you,
thank God for you, the wind beneath my wings.
.
Hẳn sẽ lạnh lắm trong bóng của tôi
Không ánh mặt trời nơi em giấu mặt
Bởi em muốn thế cho anh rạng rở
Nên em luôn bước một bước đằng sau
.
Thế nên anh là kẻ vinh quang
Trong khi em có đủ sức mạnh
với khuôn mặt đẹp, khuyết danh từ lâu lắm
và nụ cười che giấu những niềm đau
.
Em đích thực chính là người hùng
và tất cả những gì anh ao ước
Anh có thể bay cao hơn chim ưng
Vì em là gió nâng đôi cánh
.
Thấp thoáng ẩn hiện không hề biết
Chỉ riêng anh, anh biết tận đáy tim
Và hiển nhiên anh muốn cho em biết
Anh chẳng là gì nếu thiếu em
.
Vì em là gió nâng đôi cánh
Để anh bay cao hơn chim ưng
Bay, bay, em giúp anh bay cao
Bay, bay, bay cao đến tận trời
Cám ơn em, ơn cuộc đời ân sũng
Cho em là cánh gió nâng đời anh
Cánh gió Mình ơi.
Lời ngợi ca của ca khúc rất là thực. Cái thực của người Tây phương, không bóng bẩy miệng lưởi. Hãy hình dung hình ảnh mong manh của cánh chim cô liêu, sải cánh bay về miền nắng ấm sau cuộc thiên di đầy khát vọng. Cánh chim bay thật cao trên tất cả những thấp hèn của mặt đất rong rêu. Bay chạm đến những tầng mây danh vọng, tận trời xanh của hạnh phúc vẹn toàn. Cánh chim thành tựu sẽ không đến đích được nếu thiếu vắng ngọn gió. Một ngọn gió êm mơ âm thầm quẩn quanh bên mình. Ngọn gió nhẫn nhục sau đôi cánh giang hồ phiêu bạt. Ngọn gió không tên nơi chốn khuê phòng và luôn giử sáng ngọn lửa bếp nhà ấm áp…
Người phương Tây có câu: “Sau lưng người đàn ông thành công luôn có bóng dáng một người phụ nữ.” Điều đáng yêu và dí dỏm của câu nói là hình tượng “sau lưng” và “bóng dáng”. Cũng như trong ca khúc đã thật thà yêu thương khi bảo ngọn gió You always walked a step behind. Một bước đằng sau lưng người bạn tình có phải đó là hình ảnh ngày xưa của người phụ nử Nhật? (Để từ đó có được ước ao: ăn cơm Tàu, ở nhà Tây, lấy vợ Nhật.)
Người mình có câu “giàu nhờ bạn, sang nhờ vợ”. Để tri ân những ngọn gió âm thầm làm huy hoàng một đôi cánh tang bồng. Người Anh thì lãng mạn gallant hơn khi gọi những cánh gió này là better half - một nửa “tốt đẹp” hơn. Cái nửa này nhấn mạnh về giá trị tinh thần hơn là vật chất. “Tốt” hơn, mà không là “cao” hơn, “lớn” hơn, hay “giàu” hơn…Nguồn gốc từ better half có lẻ bắt nguồn từ thời Trung Đông cổ xưa. Khi có một ông chồng tên là Bedouin phạm tôi và bị xử tử, người vợ cầu xin tha mạng cho chồng, viện lý do là họ đã thành vợ chồng, một thực thể đồng nhất, nếu có trừng phạt nửa kia là chồng nàng thì xin hảy xin trừng phạt luôn nửa còn lại – là nàng (dù nàng vô tội). Tòa đồng ý và người chồng ấy được sống sót nhờ cái nửa tốt đẹp hơn của chàng.
Quả là cái nửa tuyệt vời khi biết chồng phạm tội mà vẫn thiết tha được chết theo chồng. Vì rằng tình yêu mạnh hơn cái chết, vì rằng đời sống có ý nghĩa gì nếu thiếu vắng chàng. Hai cái nửa người dưng xa lạ bổng nhiên yêu nhau, rồi thề nguyện gắn bó suốt đời, chung tình trọn nghĩa. Bởi vậy nên nếu phải xa nhau thì phải là sự mất mát tột cùng: người đi một nửa hồn tôi mất, một nửa hồn kia bổng dại khờ. (Hàn Mạc Tử) Và cũng từ đó có “nửa hồn thương đau”. Sao không là một hồn thương đau khi chia lìa đoạn tuyệt? Vì khi nửa hồn kia mất, nửa hồn còn lại thì dại khờ. Dại khờ cũng xem như là chết. Là hết nguyên một khối tình, là hết luôn một cuộc đời.
Ngẫm nghĩ mới thấy người Việt yêu thương và trân quý người bạn đời hơn ai hết, hơn bất cứ nơi nào trên trái đất thênh thang này. Hãy nghe Bùi Giáng gọi về cánh gió, về cái nửa tốt đẹp hơn thật tuyệt:
Mình ơi tôi gọi là nhà
Nhà ơi tôi gọi mình là nhà tôi.
“Nhà tôi” là một khái niệm trọn vẹn về nơi an trú bình yên nhất của vật chất (house) và tinh thần (home). Nhà tôi là sự trao phó cuộc đời tuyệt đối nhất khi gọi nhau âu yếm. Và từ “mình ơi” cũng là từ chân chất, không sáo ngữ mà đẹp nhất trong cuộc đời đôi lứa. Mình là một thể trọn vẹn, không chia cắt, không phân nửa. Khi xưng hô “mình” là ngầm ý thân thuộc, sở hửu vào nhau như chính cùng thân thể này một cách tuyệt đối. Sẽ không có “ta”, không có tha nhân, không ai xa lạ khác. Chỉ có mình, có chàng, có nàng. Trong cuộc hành hương của hôn phối về miền hạnh phúc. Mình chính là “nhà tôi” nơi ta về nương náu trong từng giây của đời sống bấp bênh. Nơi ta về chia sẻ những ngọt ngào và đắng cay của vô thường năm tháng.
Dẫu có tan vỡ chia lìa một nửa, một nửa hồn xa vắng, nửa vầng trăng gối chiếc lẻ loi, nửa cung đàn lạnh đêm hạ úa…Nhưng sẽ không có nửa mình hư hao bao giờ. Vì đã mất là mất luôn cả mình. Đã xa là xa luôn cả mình. Cho đi - bay đi những hệ lụy nhân gian trong cuộc sống hôn nhân. Bay đi cánh chim biển hiền lành một thuở – bay đi những cơn mưa phùn cuối đời – bay đi những ước nguyện huyển mộng phù trầm.
Bởi biết thế nên lòng lắm khi sợ hãi. Khi gió heo may đã về, một sớm mai nhìn những vết chân chim trên thịt da buồn tủi. Khi mái tóc đã chớm điểm sương trắng và nghe xác thân mòn mỏi…Tự dưng lòng muốn gọi thầm “mình ơi!”
Về thu xếp lại
Ngày trong nếp ngày
Vội vàng thêm những lúc yêu người
Cuồng phong cánh mỏi…
(Trịnh Công Sơn. Chiếc lá thu phai)
Vâng mình ơi! Chúng mình không còn trẻ nữa để nhẩn nha tháng ngày. Vội vàng thêm những lúc yêu nhau là phải. Đôi cánh này đã mỏi thì xin đừng làm cuồng phong. Hảy làm ngọn gió xuân êm đềm dưới đôi cánh thủy chung. Xin cứ thấp thoáng sau lưng và nhè nhẹ như tà áo xanh mà lồng lộng một mối tình thơ năm nào.
Mình nhé! ngọn gió dưới đôi cánh đời tôi.
Sean Bảo. Aniversary 2014
www.baosinh.com| Tùy Bút site
www.sean-bao.com| SB Graphic Design
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình