Hôm nay,  

Paris: Mùa Hè Đỏ Lửa(*)

26/07/201400:02:00(Xem: 14973)
Mùa Hè đỏ lửa, dỉ nhiên, không phải là Mùa Hè đỏ lửa ở Quảng trị năm 1972 của nhà văn Phan Nhật Nam. Mà mùa Hè ở đây, ở xứ Pháp. Cũng khói lửa đỏ rực trời từ Paris tới nhiều thành phố lớn trên gần khắp nước Pháp. Nhưng không phải do chiến tranh vì từ sau thế chiến, Pháp là một nước thanh bình. Khói lửa do thanh niên "rệp" hồi giáo đốt phá xe, cửa hàng, thùng rác,... chào mừng kết quả trận banh. Tiếp theo, khói lửa bốc lên nữa, từ sau World Cup, do những người Palestine, cũng hồi giáo, gây ra không chỉ nhằm chống Do thái tại Pháp, mà còn nhằm chống lại những định chế cộng hòa và bản sắc dân tộc pháp.

Hôm tuần rồi, người Palestine ở Pháp xin phép biểu tình chống Do thái bị Chánh quyền từ chối. Lập tức, họ tự động xuống đường biểu tình trong Paris, ở các tinh lớn như Lyon, Marseille, Lille, và khắp ngoại ô phía Bắc Paris, nơi có đông người hồi giáo sanh sống. Họ cho rằng Chánh phủ Pháp bất công nên họ tự làm công lý cho xã hội Pháp. Thế là khói lửa thêm một dịp nữa bốc lên ngộp trời. Không khác ở xứ Nam kỳ thời kháng chiến, người dân vì lòng yêu nước nhiệt thành, tự tay mình cầm đuốc đưa lên châm ngọn lửa vào ngôi nhà của mình để hưởng ứng tiêu thổ kháng chiến.

Để xoa dịu những người bạo động, Chánh quyền Pháp đã chấp thuận cho phép họ biểu tình trong Paris vào ngày tưần này.

Mùa hè đỏ lửa

Trong Paris, hôm thứ bảy rồi, sau khi xin phép biểu tình ủng hộ Palestine bị từ chối, các tổ chức người Palestine, người á-rặp họp nhau xuống đường biểu tình khu Barbès của Quận XVIII Paris, đốt xe, cửa hàng, thùng rác, … gây ra cảnh hổn loạn như chiến tranh.

Ở thành phố Sarcelles, ngoại ô Đông-Bắc cách Paris 15 km, nơi có nhiều người Do thái sanh sống, cũng những người á-rặp, Palestine, biểu tình, đốt phá cửa hàng trên Đại lộ 8 Mai 1945, con đường chánh của thành phố và khu thương xá tọa lạc trên cùng đại lộ.

Thật ra, có những người biểu tình thật sự để bày tỏ quan điểm của họ ủng hộ Palestine trước áp lực bành trướng của Do thái. Những người chủ trương bạo loạn lúc nào cũng sẳn sàng lợi dụng biểu tình tạo tình trạng bất ổn xã hội cho mục tiêu chánh trị riêng của họ. Chánh phủ Pháp đang lo sợ một sự liên kết giửa hai phe “Tổ chức chống phát-xít” (Antifa = Antifascisme) và “Tây á-rặp”. Tây á-rặp là những người á-rặp có quốc tịch Pháp vẫn giữ quốc tịch gốc á-rặp. Đây là một liên kết vô cùng nguy hiểm. Thanh niên Tây á-rặp từ ít lâu nay đi qua Trung đông, ở các nước hồi giáo, thụ huấn chánh trị, kỷ thuật làm khủng bố và trở về xứ Pháp chờ cơ hội sẽ làm khủng bố. Chánh quyền Pháp vửa phá vở kế hoặch của những người này lợi dụng mùa hè, Paris có đông du khách, đặt chất nổ phá tháp Eiffel, Bảo tàng viện Louvre, Nhà thờ Đức-Bà, những chổ có đông du khách để nhằm vừa phá hoại kinh tế, vừa phá vở những nơi tiêu biểu nền văn hóa thiên chúa giáo của Pháp.

Tại trung tâm thành phố Lyon, 800 ngưòi á-rặp hồi giáo hợp với năm mươi người chống phát-xít đốt phá mọi thứ bày ra trước mắt: xe cộ, cửa hàng, vài cơ quan chánh quyền thành phố. Chánh quyền lo sợ sự liên kết rất nguy hiểm này. Hôm nay, sự liên kết chỉ mới ở địa phương nhưng mai này có gì ngăn cảng nó sẽ không tiến lên qui mô quốc gia? Sẽ phản ứng về những vấn đề xã hội và chánh trị của Pháp. Nói là liên kết để chống phát-xít, tức chống cánh chánh trị cực hữu, nhưng trên thực tế, đó là liên kết giữa các phần tử cực tả trong đó có cả những phần tử bạo loạn phá hoại. Chúng sẽ nhơn danh chống phát-xít mà trúc thù hận lên nước Pháp do bất mãn đời sống xã hội, vừa phục hận cái quá khứ dân bị trị dưới thời thực dân pháp.

blank
Một góc Paris.

Năm 1990, chống phát-xít là chống Mặt trận Dân tộc (FN) của Jean-Maris Le Pen vì ông này hô hào “ Nước Pháp của người Pháp” nhưng ngày nay, lại nhằm chống những cơ chế nước Pháp. Nên nhớ ngày nay, ở Pháp, một chánh khách người Pháp nào nói câu “nước Pháp của Người Pháp” công khai sẽ bị qui tội “kỳ thị chủng tộc”. Báo chí khuynh tả sẽ làm rùm beng lên. Phải hiểu nước Pháp là “Cộng hòa”, tức ý muốn noí là của mọi người. Chớ không có nghĩa Cộng hòa là của mọi người dân Pháp nữa.

Những nhóm nhỏ thanh niên phi châu như Ducky Boys, les Ruđy Fox hoặc Red Warriors không có mục tiêu nào khác hơn là nhằm chống phe cực hữu vì cho rằng phe này chủ trương chống hồi giáo và bảo vệ bản sắc dân tộc pháp. Chúng nghĩ rằng không được Chánh phủ pháp bảo vệ nên phải tự lo. Do đó, khi có cơ hội, những nhóm liên kết này sẽ làm bạo loạn trên đường phố và cả ở đồng quê để thu nạp thêm những phần tử bất mản khác trong những năm tới. Tinh thần cực đoan chống phát-xít đã trở thành một thứ ý hệ qua thời gian xuống đường đập phá, đốt xe, đốt nhà, đốt cửa hàng. Hiện tượng bạo loạn lại được Đảng Chống Tư bản mới (NPA = Nouveau Parti Anti-capitaliste) ủng hộ. Anh Cựu Tổng Bí thư, vốn là anh phát thư của Bưu điện, tên Besancenot, cổ vũ những thanh niên đập phá mạnh thêm, nhắm vào bọn tư bản. Mà tư bản ở những khu bốc lửa chỉ là những tiệm hàng xén, nhà thuôc tây, cà-phê, tiệm bán quần áo, …

Những ngưòi biểu tình bạo động, đốt phá, không bị pháp luật trừng trị đúng mức vì chánh quyền sợ bị mang tiếng bài ngoại, kỳ thị chủng tộc. Cũng do cái quá khứ thực dân còn đè nặng tâm thức nước Pháp. Do đó, “chống kỳ thị chủng tộc - Racìsme”, “chống cực hữu” kiểu đảng NPA (chống tư bản), theo nhiều người nhận thức, đã trở thành một thứ chủ nghĩa cộng sản của thế kỷ XXI.

Tình trạng bạo loạn ngày nay của nước Pháp mà Chánh phủ không thể cải thiện, nhứt là Chánh phủ xã hội, do chủ trương từ năm 1981 nặng vì lá phiếu cử tri. Tổng thống Giscard dEstaing cho phép thanh niên 18 tuổi bỏ phiếu. Thế là thanh niên, sinh viên, tả phái dồn phiếu cho Ông Mitterrand thắng cử. Làm Tổng thống, Ông Mitterrand cho phép 600 000 người đa số phi châu và bắc phi ở lậu trên đất Pháp từ lâu được điều chỉnh, kẻ nhập ngay pháp tịch. Phong trào Le Pen xuất hìện hoạt động với khẩu hiệu “Nước Pháp của Người Pháp”. Để ngăn chặn sự lớn mạnh của tổ chức Le Pen, TT Mitterrand bèn cho tiền anh chàng sinh viên đảng viên xã hội lai phi châu đen tên Harlem Désir đứng ra tổ chức SOS Racisme. Sau này, Ông Harlem Désir lên làm Tổng Bí thư đảng Xã hội và vào Chánh phủ của Ông Tổng thống Hollande.

Hiện tượng xã hội pháp bạo loạn ngày nay không gì khác hơn là hậu quả đương nhiên của chánh trị vì lá phiếu trước kia!

Cũng một chuyện mùa Hè của Âu châu

Trước khi xảy ra mùa Hè đỏ lửa ở Pháp, tại một thành phố nhỏ ở Đức, về miền nam, ngoại ô cách thành phố Stuttgart chừng 42 km, xảy ra một chuyện đáng cười nhưng rất thú vị liên quan tới một công dân của siêu cường Huê kỳ. Báo chí Đức và tiếp theo, nhiều báo chí Âu châu đều lần lượt đăng tải tin tai nạn vui và hi hữu cớ một không hai của sinh viên người Mỹ.

Thuật lại chuyện vui này để làm quà bạn đọc lúc đi nghỉ hè hay nghỉ mùa đông vì hai mùa đều có ngày nghỉ cho người làm vìệc lảnh lương.

Một cậu sinh viên muốn đùa vui trước bạn bè bèn thử đút chơn vào “cái hóc” của pho tượng bằng cẩm thạch nặng 32 tấn, tạc bộ phận phụ nữ với nét trừu tượng nhưng nhìn vào, ai cũng có thể nhận ra đó là nơi mà “Bác quốc đại trượng phu giai do thử đồ xuất” (**) hết cả. Khi bạn bè thấy bạn của mình không còn cười được nữa vì không thể tự rút chơn ra được, bèn kêu cứu cấp. Thế là 22 nhơn vìên cứu hỏa chạy tới khẩn cấp. Họ hợp nhau và mất khá nhiều thì giờ mới giải thoát được nạn nhơn khỏi cài “hóc không chỉ của riêng Bắc quốc Đại trượng phu, mà còn là nguồn gốc nhơn loại”.

Sở dĩ phải điều động tới 22 nhơn viên cứu hỏa vì nhằm bảo vệ tác phẩm nghệ thuật trị giá 120 000 euros của nhà điêu khắc Fernando de la Jara, người pê-ru (Nam mỹ). Và bức tượng vĩ đại ấy có tên là The Chacan-Pi (Làm tình) tọa lạc trong công viên trước Viện Vi tùng và siêu vi khuẩn học thuộc Viện Đại Học Turbingen từ năm 2001. Nhơn viên cứu hỏa cho biết đây là tai nạn xảy ra lần đầu tiên. Có lẻ vì sinh viên người Mỹ chơi đùa nhằm ngày linh nên bị kẹt chơn sâu trong đó mà không thể tự rút ra được. Nhưng may mắn là nạn nhơn rút được chơn ra mà không bị thương tích gì cả.

Không biết thành công này là nhờ ở tài cứu cấp của 22 nhơn viên cứu hỏa hay nhờ “cái đó” là thứ hiền lành?

Turbingen, nơi xảy ra tai nạn đệ nhứt thế gian, là một thành phố văn hoá còn giử những nét thời trung cổ của Đức. Dân tình ở đây sống rất hạnh phúc. Đó là một thành phố đại học có tiếng của Đức. Turbingen có 87 000 dân mà hết 20 000 là sinh viên. Kết nghĩa với thành phố Aix-Provence của Pháp từ 5 năm nay. Aix cũng là thành phố Đại học có tiếng ở Miền nam nước Pháp.

Năm nay, đi chơi hè, bạn đọc nên ghé qua hai nơi này viếng thăm một lần cho biết. Khi tới Turbingen, nhớ đừng bắt chước anh sinh viên người Mỹ!

(*) Tựa quyển tiểu thuyết của Phan Nhật Nam xuất bản ở Sài gòn trước 1975.

(**) Bà Đoàn thị Điểm đáp lạii câu đối của quan Tàu muốn làm nhục phụ nữ Vìệt nam.

Nguyễn Thị Cỏ May

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.