9 tiếng đồng hồ hạch hỏi bà Hillary, vẫn không biết gì nhiều hơn, vì bà rất giỏi tránh né
Tuần qua, có lẽ là tuần vui nhất của bà Hillary từ cả mấy năm nay. Hàng loạt tin vui đã đến với bà sau những năm tháng đau đầu nhức răng, nhất là từ ngày chính thức ra tranh cử tổng thống.
Tin vui đầu tiên là bà đã nổi bật như ngôi sao sáng nhất trong bầu trời Dân Chủ lác đác vài con đom đóm, qua cuộc tranh luận nhàm chán của đảng này. Một cuộc tranh luận gọi là “cho có”, mà thực tế chỉ giúp củng cố vai trò ứng viên độc diễn của bà Hillary.
Tin vui thứ hai là chẳng bao lâu sau, hai ông ứng viên làm cảnh Jim Webb và Lincoln Chafee rút lui vì tỷ lệ hậu thuẫn trong nội bộ DC vẫn chưa leo lên được tới... 2%. Hiện nay, còn cụ già cực tả Bernie Sanders và ông cựu thống đốc OMalley. Hai ông này nếu không rút lui sớm, thì cũng vẫn chỉ đóng vai chậu kiểng trong phòng khách của bà Hillary thôi. Cuộc “chạy đua” bên DC coi như chưa bao giờ diễn ra. Hoàn toàn trái ngược với bên CH khi gần hai chục ông bà lo chạy hụt hơi.
Tin vui thứ ba là việc ông phó Biden chính thức tuyên bố không ra tranh cử. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên. Đảng DC trong mấy tháng qua đã lên cơn sốt rét khi thấy hậu thuẫn của bà Hillary rớt như sung rụng, vội vã tìm cách đánh bóng các cụ Al Gore và nhất là Biden, đề phòng trường hợp bà Hillary gặp đại hoạ. Nhưng qua cuộc tranh luận cùng các ứng viên hạng ruồi, bà Hillary nổi bật và có nhiều triển vọng sống sót, nên cái bánh xe phòng hờ Biden đã trở thành không cần thiết nữa. Chuyện ông Biden đắn đo suy nghĩ vì còn bị phân tâm bởi cái chết mới đây của con ông chỉ là chuyện xi-nê-ma màu mè cho có cớ trì hoãn thăm dò dư luận và rút lui khi thấy vô vọng.
Và tin vui mới nhất cho bà Hillary là bà thoát nạn, thoát qua khỏi cuộc điều trần của Hạ Viện về cuộc thảm sát tại Benghazi.
Trước hết, xin nhắc lại câu chuyện Benghazi.
Tối ngày 11 tháng 9 năm 2012, đại sứ Mỹ tại Libya đi viếng tòa lãnh sự Mỹ tại Benghazi cùng một số cận vệ, bất ngờ bị một nhóm người tấn công bằng súng đạn hạng nặng, rồi đốt toà lãnh sự. Ông đại sứ và ba cận vệ bị chết tại chỗ. Sau đó, quân nổi loạn chạy qua tấn công cơ sở CIA luôn.
Trong suốt cả tháng trời, chính quyền Obama khẳng định cuộc tấn công là do dân chúng nổi giận về một cuốn phim 15 phút làm tại Mỹ phổ biến trên YouTube trong đó Đấng Tiên Tri Mohamed bị bôi bác, cho dù chỉ là khúc phim diễu dở chẳng ai để ý. Bà Susan Rice, đại sứ tại Liên Hiệp Quốc, chẳng dính dáng gì đến câu chuyện, bị đưa lên 5 đài TV trong một ngày để khẳng định đây là biểu tình tự phát của quần chúng chống cuốn phim, chứ không phải khủng bố tấn công. Trước đó, bà ngoại trưởng Hillary Clinton, ông bộ trưởng Quốc Phòng Robert Gates, và đại tướng Giám Đốc CIA David Petraeus, đều đã lần lượt từ chối trách nhiệm này. Họ đều hiểu rõ họ sẽ phải lên TV để loan một tin mà họ biết là thất thiệt. Chỉ có bà Rice là “hy sinh cứu chúa”.
Cả nước Mỹ bị chấn động và đòi hỏi chính quyền giải thích, làm sáng tỏ vấn đề, ép chính quyền Obama phải thành lập một ủy ban đặc nhiệm xét lại biến cố, đồng thời quốc hội, với hậu thuẫn của cả hai đảng, cũng phát động cuộc điều tra.
Câu chuyện ở đây có nhiều yếu tố hết sức quan trọng.
Thứ nhất, yếu tố an ninh: một đại sứ Mỹ bị giết ngay trong tòa lãnh sự Mỹ, cùng với ba cận vệ, tòa lãnh sự bị thiêu rụi, rồi sau đó, trụ sở CIA cũng bị tấn công và phá nát. Tình trạng an ninh của các cơ sở ngoại giao Mỹ như thế nào? Sao lại lỏng lẻo đến như vậy? Nhất là ngày đó chính là ngày kỷ niệm 11 năm cuộc tấn công của Al Qaeda vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. Cuộc tấn công kéo dài 7 tiếng đồng hồ, tại sao các lực lượng ứng phó của Mỹ đóng tại Ý Đại Lợi, cách đó có hai ba giờ bay đã không nhúc nhích.
Thứ nhì, yếu tố khủng bố: làm sao một đám dân biểu tình vớ vẩn có thể đủ súng ống, bom đạn phá tan toà lãnh sự và trụ sở CIA dễ dàng như vậy được? Đâu phải là hai cái lô-cốt của cảnh sát giao thông đâu. Có thật là thường dân không hay đây chính là một cuộc “hành quân” võ trang nặng, có kế hoạch, chỉ đạo quy mô của khủng bố Al Qaeda? Chính quyền Mỹ đã làm gì để trừng phạt, đã bắt được bao nhiêu tên khủng bố?
Thứ ba, yếu tố khả năng: bà ngoại trưởng có chu toàn đầy đủ trách nhiệm bảo vệ nhân viên và cơ sở ngoại giao không? Trước, trong khi, và sau cuộc tấn công, bà đã biết những gì, đã nói chuyện gì với ai, và có những quyết định gì.
Thứ tư, yếu tố chính trị quan trọng nhất: có phải toàn thể nội các Obama đã dàn xếp tấn tuồng đổ thừa lên khúc phim YouTube để khỏa lấp việc khủng bố tấn công không. Điểm này đặc biệt quan trọng vì cuộc tấn công xẩy ra đúng hai tháng trước ngày bầu cử tổng thống. TT Obama ra tranh cử lại, đấm ngực khoe thành tích giết Bin Laden, Al Qaeda đang vắt giò lên cổ chạy trốn vào hang núi, mang lại an toàn cho nước Mỹ và dân Mỹ. Bây giờ, nếu đúng là Al Qaeda đánh thì hoá ra TT Obama chỉ là huênh hoang nói phét, Al Qaeda vẫn còn đó, mà lại dư sức đánh cơ sở ngoại giao và CIA, giết luôn cả đại sứ. Ứng viên CH Romney bảo đảm sẽ không bỏ qua.
Đó chỉ là đại cương những câu hỏi quan trọng nhất. Cạnh đó còn cả trăm, cả ngàn câu hỏi chi tiết khác mà ai cũng muốn biết câu trả lời. Không kém quan trọng là câu hỏi các vị lãnh đạo cao cấp nhất như TT Obama, giám đốc CIA, bộ trưởng Quốc Phòng, Ngũ Giác Đài, v.v... khi đó ở đâu, biết gì và đã có những quyết định gì?
Bộ Ngoại Giao điều tra về tình trạng an ninh chung của các cơ sở ngoại giao Mỹ, đã mau mắn kết luận là phần lớn các cơ sở ngoại giao đã có tình trạng an ninh cực kỳ lỏng lẻo, đặc biệt là tại những nơi hết sức bất ổn như Libya, và các thủ đô Trung Đông khác. Bộ Ngoại Giao nhận trách nhiệm, không phản bác những kết luận của ủy ban đặc nhiệm, nhưng đổ thừa tại thiếu ngân sách. Hàng loạt biện pháp cải thiện an ninh được ban hành. Có nghiã là yếu tố an ninh đã tạm được giải quyết, không còn là đề tài tranh cãi nữa.
Việc khủng bố tấn công sau đó cũng đã được xác nhận. Bích kích pháo từ ngoại ô Benghazi đã bị rót vào toà lãnh sự trước khi khoảng hai chục tên khủng bố võ trang đầy đủ vũ khí nặng tiến đánh hai mục tiêu. Cho đến bây giờ, chỉ có đúng một tên bị bắt.
Hai yếu tố khả năng và chính trị thì… càng ngày càng đi vào sương mù. Cho đến nay, đã có cả thẩy sáu cuộc điều tra của Thượng Viện và Hạ Viện. Mà vẫn chưa xong. Khiến bà Hillary lại bị lôi ra trước ủy ban đặc nhiệm một lần nữa.
Đảng DC và chính quyền Obama coi như chuyện này chẳng còn gì để bàn nữa. An ninh thiếu sót thật, nhưng những biện pháp cải thiện đã được lấy rồi. Cuộc tấn công đúng là do khủng bố Al Qaeda chủ động thật, nhưng sau này mới biết, chứ trong những ngày đầu, chính quyền Obama thiếu tin tức chính xác nên đinh ninh là biểu tình tự phát thật. Đây là chuyện lộn xộn trong cảnh tang gia bối rối, chứ tuyệt đối không có chuyện chính quyền Obama cố tình ém nhẹm vì lý do tranh cử. Dĩ nhiên đảng DC tố cáo đảng CH muốn dùng câu chuyện này để đánh đảng DC, nhất là đánh bà Hillary khi bà đang ra tranh cử tổng thống.
Đảng CH thì cho rằng cuộc điều tra chưa đi đến đâu cả mặc dù đã kéo dài cả ba năm nay, chỉ vì những câu hỏi chính về vai trò của các vị lãnh đạo có trách nhiệm vẫn chưa được trả lời qua thái độ bất hợp tác của chính quyền Obama.
Sự thật là … cả hai bên đều có lý phần nào.
Cuộc điều tra của quốc hội khởi đi như một quyết định được cấp lãnh đạo cả hai đảng, truyền thông và quần chúng ủng hộ vì những lý do hết sức chính đáng: điều tra để biết việc gì đã xẩy ra để tránh bị lại lần nữa. Cho đến đây thì mọi người đều đồng ý.
Những người ít am hiểu về chính trị Mỹ cho rằng “the party of no” CH đang hạch sách hành pháp DC vì lý do chính trị. Trên thực tế, điều tra là công cụ hữu hiệu nhất để người dân –qua quốc hội- kiểm soát hành pháp để không cho xẩy ra nạn độc tài lộng hành kiểu cộng sản.
Nhưng rồi cuộc điều tra về Benghazi có vẻ kéo dài quá lâu.
Đảng DC đổ lỗi cho đảng CH muốn khai thác câu chuyện để đánh đối thủ trong mùa bầu cử. Sự thật dĩ nhiên là đúng như vậy. Không một chính khách nào lại có thể ngây thơ đến độ không muốn hay không biết khai thác một biến cố bất lợi cho đối phương. Mỗi lần Hành Pháp và Lập Pháp nằm trong tay hai đảng đối lập thì bảo đảm thế nào cũng có chuyện để điều tra, điều trần tháng này qua năm nọ. Các tổng thống cận đại đều có nếm mùi bị điều tra rất kỹ: từ TT Johnson (về cái chết của TT Kennedy, linh mục Martin Luther King), Nixon (Watergate), Carter (tòa đại sứ tại Iran bị chiếm, nhân viên bị cầm tù hơn cả năm), Reagan (bán súng cho lực lượng kháng chiến Nicaragua), Clinton (Whitewater, Monica), Bush (9/11).
Chủ Tịch Ủy Ban Đặc Nhiệm của Hạ Viện điều tra vụ Benghazi hiện nay là dân biểu CH Trey Gowdy tuyên bố đây không phải là chuyện chính trị chính em, hay chuyện phá bà Hillary gì hết, mà chỉ là đi tìm sự thật. Tất nhiên là ông này đã không nói hoàn toàn sự thật. Mục tiêu tiên khởi của tiểu ban điều tra là những câu hỏi lớn nêu trên, nhưng thực tế CH cũng muốn có bằng chứng DC cố tình lừa thiên hạ để bảo vệ TT Obama, bà Hillary có tham gia vào tấn tuồng YouTube, đồng thời cũng đã quá lơ là nguy cơ khủng bố tấn công bất kể việc đại sứ đã nhiều lần yêu cầu tăng cường an ninh trong một xứ đã trở thành đại loạn sau khi TT Obama và ngoại trưởng Hillary can thiệp, giết Khaddafi. Gây khó khăn cho cuộc tranh cử của bà Hillary dĩ nhiên nằm trong kế hoạch “không thể nói ra được” của CH. Ông dân biểu cà dựt McCarthy lỡ miệng” nói ra sự thật bị mất cơ hội được bầu làm Chủ Tịch Hạ Viện ngay.
Nhưng rồi đảng CH cũng có lý khi khẳng định vẫn chưa có tất cả những câu trả lời, hay những câu trả lời đã có lại thật khó tin.
Trong khi quốc hội đòi đủ loại tài liệu, hồ sơ, nhân chứng, … thì Nhà Nước Obama bất hợp tác, trì hoãn, kiếm cớ thoái thác, từ chối không cung cấp đầy đủ, hay cung cấp nhỏ giọt, nay một vài tài liệu, rồi cả mấy tháng sau, thêm một ít nữa. Hay không cho phép các viên chức ra điều trần, viện cớ “đặc quyền của Hành Pháp”. Trong khi đó thì CH cũng thu thập được những tin tức tréo cẳng ngỗng, trái ngược nhau. Việc nhân vật chính ra điều trần, bà Hillary, là người mà hơn 60% dân Mỹ cho là “thiếu lương thiện nhất trong đám hơn 20 ứng viên tổng thống của cả hai đảng”, cũng không giúp cải thiện tình trạng thiếu tin tưởng từ khối CH. Chưa kể việc vài emails về vụ Benghazi đã được khám phá ra trong kho emails riêng của bà Hillary, mà bà đã xoá một phần. Ai biết được bà có xóa emails về vụ Benghazi hay không?
Một vài chuyện sau này mới lộ ra xác nhận CH không thể tin tưởng hoàn toàn bà Hillary hay TT Obama. Cụ thể nhất, trong suốt mấy tuần sau cuộc tấn công, khi ra trước công chúng, chính quyền Obama, kể cả bà Hillary, và với sự phụ hoạ của truyền thông dòng chính phe ta, luôn luôn khẳng định đây không phải là khủng bố tấn công, mà là biểu tình tự phát của dân Hồi giáo Libya, nổi giận vì khúc phim YouTube xúc phạm Đấng Tiên Tri Mohamed. Bây giờ lòi ra sự thật bà Hillary đã biết rõ ngay từ ngày đầu đó là khủng bố tấn công:
- Ngay sau ngày toà lãnh sự bị tấn công, bà Hillary đã nói chuyện điện thoại với TT Libya và ông này đã thông báo cho bà biết đây là cuộc tấn công quy mô của khủng bố Ansar Al-Sharia, một “con rơi” của Al Qaeda.
- Cũng ngày đó, bà nói chuyện với thủ tướng Ai Cập và chính bà đã cho ông này biết chính quyền Obama biết rõ chuyện tấn công này là do khủng bố, và chẳng liên quan gì đến cuốn phim YouTube hết.
- Hai ngày sau, bà Hillary cũng nhận được email của cựu phụ tá Sidney Blumenthal, đang đi công tác tại Libya, cho biết chi tiết về lực lượng khủng bố tấn công hai cơ sở Mỹ.
- Ngay khi đó, bà Hillary cũng đã có email riêng cho cô con gái Chelsea, trong đó bà nói rõ ràng “Al Qaeda mới tấn công cơ sở của ta và ta có hai người bị thiệt mạng” (thật ra là 4 người chết).
Trong khi đó, bà Hillary và cả chính quyền Obama vẫn quả quyết đây là biểu tình tự phát vì cuốn phim YouTube. Được hỏi về những chuyện này, bà Hillary đã không phủ nhận nhưng đánh trống lãng, trả lời lòng vòng là những chuyện trái ngược đó chỉ xác nhận tình trạng lộn xộn vì thiếu tin tức chính xác thôi. Lời giải thích dĩ nhiên chẳng thuyết phục được ai, ngoại trừ những người ủng hộ bà Hillary vô điều kiện. Nếu lộn xộn thiếu tin tức thì tại sao không nói là chưa có tin tức chính xác, mà lại cứ khăng khăng nói là biểu tình tự phát? Thiếu tin tức chính xác thì sao biết đó là biểu tình tự phát?
Đại khái có thể nói mọi bên đều thắng mà cũng đều thua luôn trong cuộc điều trần.
Những người ủng hộ CH và chống DC sẽ thấy các dân biểu CH thắng vì lại có dịp lôi bà Hillary ra hành, khui ra chuyện email với con gái, điện thoại với các vị lãnh đạo Libya và Ai Cập để chứng minh bà đã lại một lần nữa nói láo. Bà Hillary thua vì không giải tỏa được những nghi ngờ, trái lại, còn bị lộ rỏ là đã không nói hết sự thật, là người thiếu lương thiện, không đáng tin. Các dân biểu DC cũng thua vì lộ rõ thái độ phe đảng chẳng hỏi bà Hillary chuyện gì nghiêm chỉnh, mà trái lại, chỉ lo đóng vai luật sư biện hộ cho bà Hillary, tấn công ông Gowdy, khiến bà Hillary có nhiều lúc ngồi rung đùi, tủm tỉm cười ruồi coi mấy vị dân biểu DC gân cổ ra bênh mình, hăng hái nhất là dân biểu Phó Chủ Tịch tiểu ban, ông Elijah Cummings, dân biểu Hồi giáo da đen của tiểu bang Maryland. Khối bảo thủ sẽ vẫn tiếp tục tin là chính quyền Obama đã cố tình bảo vệ cuộc tranh cử của TT Obama bằng cách phịa tin về biểu tình tự phát do cuốn phim YouTube.
Những người ủng hộ DC và bà Hillary, chống CH, sẽ thấy “phe ta” thắng vì vạch rõ ý đồ CH lợi dụng cuộc điều tra để đánh ứng viên tổng thống của DC, và CH chẳng chứng minh bà Hillary có thêm một tội gì mới mẻ cả. Tất cả đều là những dữ kiện cũ, ai cũng biết rồi. Họ cũng tiếp tục tin tưởng chính quyền Obama quả đã thành thật tưởng là biểu tình tự phát thật, bất chấp mọi bằng chứng mà tiểu ban có thể sẽ khui ra trong những ngày tháng tới.
Những người chưa có ý kiến, muốn biết sự thật thì vẫn hoàn toàn mù tịt.
Thật sự, nếu phe CH chỉ muốn chứng minh và nuôi dưỡng cái ý kiến bà Hillary là người ba sạo, lắt léo, không thể tin tưởng được trong vai trò tổng thống, lãnh đạo cả nước, thì quả là họ đã thành công.
Sau cuộc điều trần, truyền thông loan “tin mừng” bà Hillary không bị tội nào mới, ca tụng bà đã chống đỡ mọi tố cáo, mọi câu hỏi một cách hùng hồn và mạnh mẽ. Nhưng vẫn không có báo nào nhận định bà đã giải toả được hết các thắc mắc, nghi ngờ, hay ca tụng bà đã trở thành người đáng tin cậy hơn. Nói trắng ra, truyền thông ca tụng tài hùng biện của bà Hillary, trong khi cả ngàn câu hỏi qua trọng vẫn không có câu trả lời.
Cuộc điều trần không phải là phiên tòa để kết tội bà Hillary, mà chỉ là một cuộc “phỏng vấn”, hỏi và trả lời. Việc bà Hillary trả lời lưu loát không chứng minh bà vô tội, mà chỉ chứng tỏ bà rất dẻo lưỡi. Trả lời giỏi, ăn nói hay, không có nghiã là đã nói sự thật. Ta đừng quên bà Hillary từng là luật sư, nghị sĩ và ngoại trưởng, toàn là các trách nhiệm cần khả năng ăn nói thao thao bất tuyệt, rất giỏi lý luận kiểu chẻ sợi tóc làm tư. Giống như ông chồng “it all depends on what is is”.
Ông Chủ Tịch tiểu ban nói rất rõ: cho dù trải qua gần 9 tiếng đồng hồ hạch hỏi bà Hillary, tiểu ban vẫn không biết gì nhiều hơn, vì bà rất giỏi tránh né trả lời. Tóm lại, bà Hillary sống sót, không bị nhận chìm trong vụ điều trần, nhưng cũng chưa bơi lên bờ được.
Cuộc điều trần coi như “huề vốn”, vẫn chẳng trả lời được câu hỏi quan trọng nào. Chẳng thay đổi quan điểm của ai được, bênh vẫn bênh, chống vẫn chống, mù tịt vẫn mù tịt. (01-11-15)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Tuần qua, có lẽ là tuần vui nhất của bà Hillary từ cả mấy năm nay. Hàng loạt tin vui đã đến với bà sau những năm tháng đau đầu nhức răng, nhất là từ ngày chính thức ra tranh cử tổng thống.
Tin vui đầu tiên là bà đã nổi bật như ngôi sao sáng nhất trong bầu trời Dân Chủ lác đác vài con đom đóm, qua cuộc tranh luận nhàm chán của đảng này. Một cuộc tranh luận gọi là “cho có”, mà thực tế chỉ giúp củng cố vai trò ứng viên độc diễn của bà Hillary.
Tin vui thứ hai là chẳng bao lâu sau, hai ông ứng viên làm cảnh Jim Webb và Lincoln Chafee rút lui vì tỷ lệ hậu thuẫn trong nội bộ DC vẫn chưa leo lên được tới... 2%. Hiện nay, còn cụ già cực tả Bernie Sanders và ông cựu thống đốc OMalley. Hai ông này nếu không rút lui sớm, thì cũng vẫn chỉ đóng vai chậu kiểng trong phòng khách của bà Hillary thôi. Cuộc “chạy đua” bên DC coi như chưa bao giờ diễn ra. Hoàn toàn trái ngược với bên CH khi gần hai chục ông bà lo chạy hụt hơi.
Tin vui thứ ba là việc ông phó Biden chính thức tuyên bố không ra tranh cử. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên. Đảng DC trong mấy tháng qua đã lên cơn sốt rét khi thấy hậu thuẫn của bà Hillary rớt như sung rụng, vội vã tìm cách đánh bóng các cụ Al Gore và nhất là Biden, đề phòng trường hợp bà Hillary gặp đại hoạ. Nhưng qua cuộc tranh luận cùng các ứng viên hạng ruồi, bà Hillary nổi bật và có nhiều triển vọng sống sót, nên cái bánh xe phòng hờ Biden đã trở thành không cần thiết nữa. Chuyện ông Biden đắn đo suy nghĩ vì còn bị phân tâm bởi cái chết mới đây của con ông chỉ là chuyện xi-nê-ma màu mè cho có cớ trì hoãn thăm dò dư luận và rút lui khi thấy vô vọng.
Và tin vui mới nhất cho bà Hillary là bà thoát nạn, thoát qua khỏi cuộc điều trần của Hạ Viện về cuộc thảm sát tại Benghazi.
Trước hết, xin nhắc lại câu chuyện Benghazi.
Tối ngày 11 tháng 9 năm 2012, đại sứ Mỹ tại Libya đi viếng tòa lãnh sự Mỹ tại Benghazi cùng một số cận vệ, bất ngờ bị một nhóm người tấn công bằng súng đạn hạng nặng, rồi đốt toà lãnh sự. Ông đại sứ và ba cận vệ bị chết tại chỗ. Sau đó, quân nổi loạn chạy qua tấn công cơ sở CIA luôn.
Trong suốt cả tháng trời, chính quyền Obama khẳng định cuộc tấn công là do dân chúng nổi giận về một cuốn phim 15 phút làm tại Mỹ phổ biến trên YouTube trong đó Đấng Tiên Tri Mohamed bị bôi bác, cho dù chỉ là khúc phim diễu dở chẳng ai để ý. Bà Susan Rice, đại sứ tại Liên Hiệp Quốc, chẳng dính dáng gì đến câu chuyện, bị đưa lên 5 đài TV trong một ngày để khẳng định đây là biểu tình tự phát của quần chúng chống cuốn phim, chứ không phải khủng bố tấn công. Trước đó, bà ngoại trưởng Hillary Clinton, ông bộ trưởng Quốc Phòng Robert Gates, và đại tướng Giám Đốc CIA David Petraeus, đều đã lần lượt từ chối trách nhiệm này. Họ đều hiểu rõ họ sẽ phải lên TV để loan một tin mà họ biết là thất thiệt. Chỉ có bà Rice là “hy sinh cứu chúa”.
Cả nước Mỹ bị chấn động và đòi hỏi chính quyền giải thích, làm sáng tỏ vấn đề, ép chính quyền Obama phải thành lập một ủy ban đặc nhiệm xét lại biến cố, đồng thời quốc hội, với hậu thuẫn của cả hai đảng, cũng phát động cuộc điều tra.
Câu chuyện ở đây có nhiều yếu tố hết sức quan trọng.
Thứ nhất, yếu tố an ninh: một đại sứ Mỹ bị giết ngay trong tòa lãnh sự Mỹ, cùng với ba cận vệ, tòa lãnh sự bị thiêu rụi, rồi sau đó, trụ sở CIA cũng bị tấn công và phá nát. Tình trạng an ninh của các cơ sở ngoại giao Mỹ như thế nào? Sao lại lỏng lẻo đến như vậy? Nhất là ngày đó chính là ngày kỷ niệm 11 năm cuộc tấn công của Al Qaeda vào ngày 11 tháng 9 năm 2001. Cuộc tấn công kéo dài 7 tiếng đồng hồ, tại sao các lực lượng ứng phó của Mỹ đóng tại Ý Đại Lợi, cách đó có hai ba giờ bay đã không nhúc nhích.
Thứ nhì, yếu tố khủng bố: làm sao một đám dân biểu tình vớ vẩn có thể đủ súng ống, bom đạn phá tan toà lãnh sự và trụ sở CIA dễ dàng như vậy được? Đâu phải là hai cái lô-cốt của cảnh sát giao thông đâu. Có thật là thường dân không hay đây chính là một cuộc “hành quân” võ trang nặng, có kế hoạch, chỉ đạo quy mô của khủng bố Al Qaeda? Chính quyền Mỹ đã làm gì để trừng phạt, đã bắt được bao nhiêu tên khủng bố?
Thứ ba, yếu tố khả năng: bà ngoại trưởng có chu toàn đầy đủ trách nhiệm bảo vệ nhân viên và cơ sở ngoại giao không? Trước, trong khi, và sau cuộc tấn công, bà đã biết những gì, đã nói chuyện gì với ai, và có những quyết định gì.
Thứ tư, yếu tố chính trị quan trọng nhất: có phải toàn thể nội các Obama đã dàn xếp tấn tuồng đổ thừa lên khúc phim YouTube để khỏa lấp việc khủng bố tấn công không. Điểm này đặc biệt quan trọng vì cuộc tấn công xẩy ra đúng hai tháng trước ngày bầu cử tổng thống. TT Obama ra tranh cử lại, đấm ngực khoe thành tích giết Bin Laden, Al Qaeda đang vắt giò lên cổ chạy trốn vào hang núi, mang lại an toàn cho nước Mỹ và dân Mỹ. Bây giờ, nếu đúng là Al Qaeda đánh thì hoá ra TT Obama chỉ là huênh hoang nói phét, Al Qaeda vẫn còn đó, mà lại dư sức đánh cơ sở ngoại giao và CIA, giết luôn cả đại sứ. Ứng viên CH Romney bảo đảm sẽ không bỏ qua.
Đó chỉ là đại cương những câu hỏi quan trọng nhất. Cạnh đó còn cả trăm, cả ngàn câu hỏi chi tiết khác mà ai cũng muốn biết câu trả lời. Không kém quan trọng là câu hỏi các vị lãnh đạo cao cấp nhất như TT Obama, giám đốc CIA, bộ trưởng Quốc Phòng, Ngũ Giác Đài, v.v... khi đó ở đâu, biết gì và đã có những quyết định gì?
Bộ Ngoại Giao điều tra về tình trạng an ninh chung của các cơ sở ngoại giao Mỹ, đã mau mắn kết luận là phần lớn các cơ sở ngoại giao đã có tình trạng an ninh cực kỳ lỏng lẻo, đặc biệt là tại những nơi hết sức bất ổn như Libya, và các thủ đô Trung Đông khác. Bộ Ngoại Giao nhận trách nhiệm, không phản bác những kết luận của ủy ban đặc nhiệm, nhưng đổ thừa tại thiếu ngân sách. Hàng loạt biện pháp cải thiện an ninh được ban hành. Có nghiã là yếu tố an ninh đã tạm được giải quyết, không còn là đề tài tranh cãi nữa.
Việc khủng bố tấn công sau đó cũng đã được xác nhận. Bích kích pháo từ ngoại ô Benghazi đã bị rót vào toà lãnh sự trước khi khoảng hai chục tên khủng bố võ trang đầy đủ vũ khí nặng tiến đánh hai mục tiêu. Cho đến bây giờ, chỉ có đúng một tên bị bắt.
Hai yếu tố khả năng và chính trị thì… càng ngày càng đi vào sương mù. Cho đến nay, đã có cả thẩy sáu cuộc điều tra của Thượng Viện và Hạ Viện. Mà vẫn chưa xong. Khiến bà Hillary lại bị lôi ra trước ủy ban đặc nhiệm một lần nữa.
Đảng DC và chính quyền Obama coi như chuyện này chẳng còn gì để bàn nữa. An ninh thiếu sót thật, nhưng những biện pháp cải thiện đã được lấy rồi. Cuộc tấn công đúng là do khủng bố Al Qaeda chủ động thật, nhưng sau này mới biết, chứ trong những ngày đầu, chính quyền Obama thiếu tin tức chính xác nên đinh ninh là biểu tình tự phát thật. Đây là chuyện lộn xộn trong cảnh tang gia bối rối, chứ tuyệt đối không có chuyện chính quyền Obama cố tình ém nhẹm vì lý do tranh cử. Dĩ nhiên đảng DC tố cáo đảng CH muốn dùng câu chuyện này để đánh đảng DC, nhất là đánh bà Hillary khi bà đang ra tranh cử tổng thống.
Đảng CH thì cho rằng cuộc điều tra chưa đi đến đâu cả mặc dù đã kéo dài cả ba năm nay, chỉ vì những câu hỏi chính về vai trò của các vị lãnh đạo có trách nhiệm vẫn chưa được trả lời qua thái độ bất hợp tác của chính quyền Obama.
Sự thật là … cả hai bên đều có lý phần nào.
Cuộc điều tra của quốc hội khởi đi như một quyết định được cấp lãnh đạo cả hai đảng, truyền thông và quần chúng ủng hộ vì những lý do hết sức chính đáng: điều tra để biết việc gì đã xẩy ra để tránh bị lại lần nữa. Cho đến đây thì mọi người đều đồng ý.
Những người ít am hiểu về chính trị Mỹ cho rằng “the party of no” CH đang hạch sách hành pháp DC vì lý do chính trị. Trên thực tế, điều tra là công cụ hữu hiệu nhất để người dân –qua quốc hội- kiểm soát hành pháp để không cho xẩy ra nạn độc tài lộng hành kiểu cộng sản.
Nhưng rồi cuộc điều tra về Benghazi có vẻ kéo dài quá lâu.
Đảng DC đổ lỗi cho đảng CH muốn khai thác câu chuyện để đánh đối thủ trong mùa bầu cử. Sự thật dĩ nhiên là đúng như vậy. Không một chính khách nào lại có thể ngây thơ đến độ không muốn hay không biết khai thác một biến cố bất lợi cho đối phương. Mỗi lần Hành Pháp và Lập Pháp nằm trong tay hai đảng đối lập thì bảo đảm thế nào cũng có chuyện để điều tra, điều trần tháng này qua năm nọ. Các tổng thống cận đại đều có nếm mùi bị điều tra rất kỹ: từ TT Johnson (về cái chết của TT Kennedy, linh mục Martin Luther King), Nixon (Watergate), Carter (tòa đại sứ tại Iran bị chiếm, nhân viên bị cầm tù hơn cả năm), Reagan (bán súng cho lực lượng kháng chiến Nicaragua), Clinton (Whitewater, Monica), Bush (9/11).
Chủ Tịch Ủy Ban Đặc Nhiệm của Hạ Viện điều tra vụ Benghazi hiện nay là dân biểu CH Trey Gowdy tuyên bố đây không phải là chuyện chính trị chính em, hay chuyện phá bà Hillary gì hết, mà chỉ là đi tìm sự thật. Tất nhiên là ông này đã không nói hoàn toàn sự thật. Mục tiêu tiên khởi của tiểu ban điều tra là những câu hỏi lớn nêu trên, nhưng thực tế CH cũng muốn có bằng chứng DC cố tình lừa thiên hạ để bảo vệ TT Obama, bà Hillary có tham gia vào tấn tuồng YouTube, đồng thời cũng đã quá lơ là nguy cơ khủng bố tấn công bất kể việc đại sứ đã nhiều lần yêu cầu tăng cường an ninh trong một xứ đã trở thành đại loạn sau khi TT Obama và ngoại trưởng Hillary can thiệp, giết Khaddafi. Gây khó khăn cho cuộc tranh cử của bà Hillary dĩ nhiên nằm trong kế hoạch “không thể nói ra được” của CH. Ông dân biểu cà dựt McCarthy lỡ miệng” nói ra sự thật bị mất cơ hội được bầu làm Chủ Tịch Hạ Viện ngay.
Nhưng rồi đảng CH cũng có lý khi khẳng định vẫn chưa có tất cả những câu trả lời, hay những câu trả lời đã có lại thật khó tin.
Trong khi quốc hội đòi đủ loại tài liệu, hồ sơ, nhân chứng, … thì Nhà Nước Obama bất hợp tác, trì hoãn, kiếm cớ thoái thác, từ chối không cung cấp đầy đủ, hay cung cấp nhỏ giọt, nay một vài tài liệu, rồi cả mấy tháng sau, thêm một ít nữa. Hay không cho phép các viên chức ra điều trần, viện cớ “đặc quyền của Hành Pháp”. Trong khi đó thì CH cũng thu thập được những tin tức tréo cẳng ngỗng, trái ngược nhau. Việc nhân vật chính ra điều trần, bà Hillary, là người mà hơn 60% dân Mỹ cho là “thiếu lương thiện nhất trong đám hơn 20 ứng viên tổng thống của cả hai đảng”, cũng không giúp cải thiện tình trạng thiếu tin tưởng từ khối CH. Chưa kể việc vài emails về vụ Benghazi đã được khám phá ra trong kho emails riêng của bà Hillary, mà bà đã xoá một phần. Ai biết được bà có xóa emails về vụ Benghazi hay không?
Một vài chuyện sau này mới lộ ra xác nhận CH không thể tin tưởng hoàn toàn bà Hillary hay TT Obama. Cụ thể nhất, trong suốt mấy tuần sau cuộc tấn công, khi ra trước công chúng, chính quyền Obama, kể cả bà Hillary, và với sự phụ hoạ của truyền thông dòng chính phe ta, luôn luôn khẳng định đây không phải là khủng bố tấn công, mà là biểu tình tự phát của dân Hồi giáo Libya, nổi giận vì khúc phim YouTube xúc phạm Đấng Tiên Tri Mohamed. Bây giờ lòi ra sự thật bà Hillary đã biết rõ ngay từ ngày đầu đó là khủng bố tấn công:
- Ngay sau ngày toà lãnh sự bị tấn công, bà Hillary đã nói chuyện điện thoại với TT Libya và ông này đã thông báo cho bà biết đây là cuộc tấn công quy mô của khủng bố Ansar Al-Sharia, một “con rơi” của Al Qaeda.
- Cũng ngày đó, bà nói chuyện với thủ tướng Ai Cập và chính bà đã cho ông này biết chính quyền Obama biết rõ chuyện tấn công này là do khủng bố, và chẳng liên quan gì đến cuốn phim YouTube hết.
- Hai ngày sau, bà Hillary cũng nhận được email của cựu phụ tá Sidney Blumenthal, đang đi công tác tại Libya, cho biết chi tiết về lực lượng khủng bố tấn công hai cơ sở Mỹ.
- Ngay khi đó, bà Hillary cũng đã có email riêng cho cô con gái Chelsea, trong đó bà nói rõ ràng “Al Qaeda mới tấn công cơ sở của ta và ta có hai người bị thiệt mạng” (thật ra là 4 người chết).
Trong khi đó, bà Hillary và cả chính quyền Obama vẫn quả quyết đây là biểu tình tự phát vì cuốn phim YouTube. Được hỏi về những chuyện này, bà Hillary đã không phủ nhận nhưng đánh trống lãng, trả lời lòng vòng là những chuyện trái ngược đó chỉ xác nhận tình trạng lộn xộn vì thiếu tin tức chính xác thôi. Lời giải thích dĩ nhiên chẳng thuyết phục được ai, ngoại trừ những người ủng hộ bà Hillary vô điều kiện. Nếu lộn xộn thiếu tin tức thì tại sao không nói là chưa có tin tức chính xác, mà lại cứ khăng khăng nói là biểu tình tự phát? Thiếu tin tức chính xác thì sao biết đó là biểu tình tự phát?
Đại khái có thể nói mọi bên đều thắng mà cũng đều thua luôn trong cuộc điều trần.
Những người ủng hộ CH và chống DC sẽ thấy các dân biểu CH thắng vì lại có dịp lôi bà Hillary ra hành, khui ra chuyện email với con gái, điện thoại với các vị lãnh đạo Libya và Ai Cập để chứng minh bà đã lại một lần nữa nói láo. Bà Hillary thua vì không giải tỏa được những nghi ngờ, trái lại, còn bị lộ rỏ là đã không nói hết sự thật, là người thiếu lương thiện, không đáng tin. Các dân biểu DC cũng thua vì lộ rõ thái độ phe đảng chẳng hỏi bà Hillary chuyện gì nghiêm chỉnh, mà trái lại, chỉ lo đóng vai luật sư biện hộ cho bà Hillary, tấn công ông Gowdy, khiến bà Hillary có nhiều lúc ngồi rung đùi, tủm tỉm cười ruồi coi mấy vị dân biểu DC gân cổ ra bênh mình, hăng hái nhất là dân biểu Phó Chủ Tịch tiểu ban, ông Elijah Cummings, dân biểu Hồi giáo da đen của tiểu bang Maryland. Khối bảo thủ sẽ vẫn tiếp tục tin là chính quyền Obama đã cố tình bảo vệ cuộc tranh cử của TT Obama bằng cách phịa tin về biểu tình tự phát do cuốn phim YouTube.
Những người ủng hộ DC và bà Hillary, chống CH, sẽ thấy “phe ta” thắng vì vạch rõ ý đồ CH lợi dụng cuộc điều tra để đánh ứng viên tổng thống của DC, và CH chẳng chứng minh bà Hillary có thêm một tội gì mới mẻ cả. Tất cả đều là những dữ kiện cũ, ai cũng biết rồi. Họ cũng tiếp tục tin tưởng chính quyền Obama quả đã thành thật tưởng là biểu tình tự phát thật, bất chấp mọi bằng chứng mà tiểu ban có thể sẽ khui ra trong những ngày tháng tới.
Những người chưa có ý kiến, muốn biết sự thật thì vẫn hoàn toàn mù tịt.
Thật sự, nếu phe CH chỉ muốn chứng minh và nuôi dưỡng cái ý kiến bà Hillary là người ba sạo, lắt léo, không thể tin tưởng được trong vai trò tổng thống, lãnh đạo cả nước, thì quả là họ đã thành công.
Sau cuộc điều trần, truyền thông loan “tin mừng” bà Hillary không bị tội nào mới, ca tụng bà đã chống đỡ mọi tố cáo, mọi câu hỏi một cách hùng hồn và mạnh mẽ. Nhưng vẫn không có báo nào nhận định bà đã giải toả được hết các thắc mắc, nghi ngờ, hay ca tụng bà đã trở thành người đáng tin cậy hơn. Nói trắng ra, truyền thông ca tụng tài hùng biện của bà Hillary, trong khi cả ngàn câu hỏi qua trọng vẫn không có câu trả lời.
Cuộc điều trần không phải là phiên tòa để kết tội bà Hillary, mà chỉ là một cuộc “phỏng vấn”, hỏi và trả lời. Việc bà Hillary trả lời lưu loát không chứng minh bà vô tội, mà chỉ chứng tỏ bà rất dẻo lưỡi. Trả lời giỏi, ăn nói hay, không có nghiã là đã nói sự thật. Ta đừng quên bà Hillary từng là luật sư, nghị sĩ và ngoại trưởng, toàn là các trách nhiệm cần khả năng ăn nói thao thao bất tuyệt, rất giỏi lý luận kiểu chẻ sợi tóc làm tư. Giống như ông chồng “it all depends on what is is”.
Ông Chủ Tịch tiểu ban nói rất rõ: cho dù trải qua gần 9 tiếng đồng hồ hạch hỏi bà Hillary, tiểu ban vẫn không biết gì nhiều hơn, vì bà rất giỏi tránh né trả lời. Tóm lại, bà Hillary sống sót, không bị nhận chìm trong vụ điều trần, nhưng cũng chưa bơi lên bờ được.
Cuộc điều trần coi như “huề vốn”, vẫn chẳng trả lời được câu hỏi quan trọng nào. Chẳng thay đổi quan điểm của ai được, bênh vẫn bênh, chống vẫn chống, mù tịt vẫn mù tịt. (01-11-15)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
- Từ khóa :
- Hillary Clinton
- ,
- Benghazi
- ,
- Barack Obama
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình