Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Phan Văn Hớn

02/08/201600:01:00(Xem: 8468)
 (Lời tâm tình: Bài viết về “Sử Việt” chỉ khái quát, không đi sâu từng chi tiết của mỗi nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần “Thiết nghĩ” nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung đã biên soạn. Trang Sử Việt luôn mong mỏi nhúm nhen tình tự dân tộc, niềm yêu thương quê hương và giữ gìn Việt ngữ cùng văn hóa Việt. Trang Sử Việt đăng trên Vietbao Online thứ Ba và thứ Sáu hằng tuần).
________________ 
.
                                                     PHAN VĂN HỚN
                                                       (1830 - 1886)
.
     Phan Văn Hớn còn gọi là Phan Công Hớn, quê làng Tân Thới Nhứt, huyện Bình Long, tỉnh Gia Định (nay Hóc Môn thuộc Sài Gòn). Ông là một người yêu nước, thạo văn võ, có lòng thương yêu đồng bào, thường chống lại bọn cường hào và những kẻ thân Pháp nên chúng rất căm ghét.
.
     Năm 1879, đốc phủ Trần Tử Ca là tri huyện Bình Long (nay Hóc Môn), là một cộng sự đắc lực của thực dân Pháp, vu khống ông mưu loạn, khiến ông bị đày ra đảo 5 năm.
.
     Mãn hạn tù, Phan Văn Hớn về lại quê nhà tổ chức hai trường đá gà: Một điểm ở ngã tư An Sương, một điểm ở xã Bà Điểm để che mắt đối phương và tiện liên lạc với những người yêu nước. Sau một thời gian bí mật tổ chức, sắm sửa vũ khí, tích trữ lương thực... Ông quyết định khởi nghĩa với thành phần Ban chỉ huy gồm có: Tổng lãnh binh Phan Văn Hớn chỉ huy toàn lực lượng; Chánh lãnh binh Nguyễn Văn Quá; Phó lãnh binh Phạm Văn Hồ và Cai Võ tức Phan Văn Võ lo sắp xếp việc nội ứng bên trong dinh huyện Bình Long.
.
     Tối ngày 8 rạng ngày 9-2-1885 (25 tháng chạp Giáp Thân), Phan Văn Hớn, Nguyễn Văn Quá, chỉ huy hơn ngàn Nghĩa quân, chia làm ba mũi tấn công vào dinh huyện Bình Long. Đốc phủ Trần Tử Ca chống cự và thế yếu nên chạy lên lầu, Nghĩa quân dùng rơm và dây đậu phộng khô có sẵn trong dinh, đem chất xung quanh nơi Ca ẩn náu, rồi châm lửa đốt. Vợ Trần Tử Ca chết cháy, Ca chạy thoát ra ngoài thì bị Nghĩa quân bắt được. Đốc phủ Ca bị xử chém, đầu bêu lên cột đèn trước chợ Hóc Môn. Tết năm ấy ở Hóc Môn có câu: 
.
Mừng xuân có pháo, có nêu
Có đầu đốc phủ đem bêu cột cờ.
 .
     Trong ngày 9-2-1885, Nghĩa quân rầm rộ tiến đánh thành phố Sài Gòn, khi đến Quán Tre (nay thuộc phường Đông Hưng Thuận, quận 12, Sài Gòn), đoàn quân chia ra làm hai, một đạo quân tiến thẳng vào Sài Gòn, một đạo phòng thủ bên ngoài để tiếp ứng và chận quân giặc tiếp viện.
.
     Tờ mờ sáng, đạo quân đầu tiên tới Bình Hòa (nay thuộc quận Bình Thạnh) bị một toán quân Pháp chận đánh, hai bên giao tranh ác liệt, vũ khí của Pháp tối tân nên Nghĩa quân dần bị bại và nhiều người bị bắt. Phan Văn Hớn và Nguyễn Văn Quá chạy thoát, để uy hiếp hai ông ra hàng, Pháp bắt người thân của hai ông và nhiều thường dân đem tra tấn,vì thương người thân và đồng bào, nên hai ông tự nạp mình cho giặc. Hai con trai của Trần Tử Ca là Trần Tử Long, Trần Tử Bản xin phép quan Pháp đến thôn Tân Thới Nhì là nơi giam giữ ông Hớn, ông Quá, cật vấn và tra khảo rất tàn khốc. Sau đấy, Pháp đưa những người bị bắt đem xét xử từ ngày 31-8 đến ngày 3-9-1885, chúng tuyên án 14 người tử hình trong đó có Phan Văn Hớn, Nguyễn Văn Quá.
.
     Rạng sáng ngày 30-3-1886, hai ông bị hành hình tại chợ Hóc Môn. Cuộc khởi nghĩa chống Pháp danh tiếng này có tên là “Mười Tám Thôn Vườn Trầu”. Đồng bào vô cùng tiếc thương, đem thi hài ông Phan Văn Hớn về an táng ở địa phận ấp Tây Bắc Lân, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn và sau đó lập đền thờ ông Phan Văn Hớn tại nghĩa trang tộc họ Phan cũng ở ấp trên, ngay trong thời kỳ Pháp còn đô hộ Việt Nam.
     Phạm Đại Hưng là một nhân sĩ, có thơ cảm phục rằng:
.
Thập bát phù viên khởi nghĩa đây
Ra tay làm thử, rõ ra thầy
Dân cày nhứt trí, nêu danh nghĩa
Hương chức đồng tâm quyết đắp xây
Gậy gộc đánh tan phường chiếm đất
Củi rơm thiêu hủy bọn theo Tây
Anh hùng lãnh đạo công ghi nhớ
Con cháu phụng thờ miếu mộ xây 
.
 *-Thiết nghĩ: Quân xâm lược và bọn tay sai dù có vũ khí tối tân, có mưu sâu chước hiểm mà là quân ngoại xâm và quân bán nước cầu vinh lại đàn áp và bóc lột dân chúng, thì dân chúng sẽ vùng lên tiêu diệt chúng, thời nào cũng vậy?!  
.
Cảm mộ: Phan Văn Hớn
 .
Phan Văn Hớn, cảm hận lưu đày! 
Quyết trả thâm thù, đánh đuổi Tây
Chiêu mộ nghĩa quân, gìn giữ nước
Pháp trường dõng dạc, há lung lay!  
 .
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.