Hôm nay,  

Chiến tranh mậu dịch

16/04/201821:33:00(Xem: 5874)
 Chiến Tranh mậu dịch

Đoàn Hưng Quốc

 

Donald Trump có lối tuyên bố thẳng thừng trên Twitter như “Mỹ dễ dàng thắng chiến tranh mậu dịch vì nếu đã thua lỗ 100 tỷ với nước nào thì ngừng buôn bán với nước đó - vậy là xong.” [1]  nên bị phe chống Trump cho rằng phát biểu như vậy là ngu xuẩn hay dối trá về mức độ phức tạp của nền kinh tế toàn cầu.

 

Tuy nhiên nếu đào sâu một hay hai lớp thì mới thấy phần nào sự thực bên dưới lớp vỏ bọc thô thiển này: Mỹ xuất cảng sang Trung Quốc 130 tỷ USD trong khi nhập cảng 506 tỷ USD; Mỹ đòi áp thuế 50 tỷ hàng nhập cảng nên Bắc Kinh dọa ngược lại 50 tỷ; nay Trump “tố” gấp đôi tăng áp thuế thêm 100 tỷ, nếu Trung Quốc trả đủa thì mức cao nhất chỉ đến mức 80 tỷ, còn trường hợp Trump “thấu cáy” lên 300 tỷ thì Hoa Lục không đủ hàng nhập cảng từ Mỹ để đánh thuế!

 

Bắc Kinh có thể chọn bán ra trong tổng số 1100 tỷ USD đầu tư vào nợ công phiếu của Mỹ khiến đồng đô-la sụt giá và Hoa Kỳ khó mượn nợ hơn. Nhưng Mỹ kim xuống giá lại giúp hàng xuất cảng của Hoa Kỳ giá rẻ, còn Trung Quốc thua lổ trước mắt khi giá trị công phiếu Mỹ bị sụt giảm nặng trên thị trường tự do. Hơn nửa tiền thu vào không dám mang về Trung Quốc vì sợ “thất thoát” hay khiến tăng lạm phát nên bắt buộc phải dùng để mua công phiếu của Nhật hay Âu Châu; điều này sẽ khiến đồng Yen và Euro tăng giá làm hàng Âu-Nhật trở nên mắc mỏ khiến hai khối này giận dữ trả đủa. Sau hết vào mỗi lần thế giới bị xáo trộn thì các nước dư tiền như Ả Rập và vùng Đông Nam Á lại đua nhau mua thêm công phiếu Hoa Kỳ vì chọn mặt gởi vàng (!) khi tình hình nhiễu nhương. Oái ăm thay điều này sẽ giúp cho lãi xuất tại Mỹ xuống thấp và tiền đô-la tăng giá trở lại!

 

Biện pháp khác là nhắm vào các nguồn xuất cảng chủ lực từ Hoa Kỳ trong đó có nông phẩm và máy bay. Riêng về đậu nành thì trên thế giới không nước nào sản xuất nhiều bằng Mỹ nên không đủ đậu nành đắp vào khoảng trống; đầu nành lên giá thì thịt heo bên Trung Quốc cũng tăng khiến dân Tàu sẽ than phiền.

 

Trung Quốc trước nay lợi dụng sự cạnh tranh giữa Airbus và Boeing để ép giá và bắt chuyển giao công nghệ. Airbus đang ngỏ ý sản xuất A380 bên Trung Quốc và sẽ hưởng lợi nếu Boeing bị áp thuế. Tuy nhiên chỉ mới vào tháng 01/2018 Trump đã gián tiếp cảnh cáo Airbus bằng cách đòi đánh thuế 300% lên Bombardier là công ty hùn hạp với Airbus [2], mức thuế này sau đó bị cất lại nhưng cũng đủ để hù dọa Airbus đừng lợi dụng tranh chấp mậu dịch Mỹ-Trung nhằm thu lợi thì sẽ bị vạ lây.

 

Tương tự như thế việc dọa áp thuế 25% lên thép nhập cảng vào Mỹ chỉ là “dằn mặt” nước bạn đừng một mặt trông cậy Hoa Kỳ bảo đảm an ninh mặt khác mở cánh cửa sau mời Trung Quốc vào chơi xấu Mỹ, như khi Hoa Kỳ tăng thuế thép Trung Quốc thì Mexico, Nam Hàn và Việt Nam đã để tư bản Tàu chuồn thép vào nước nhằm bán sang Mỹ theo ngõ hậu.

 

Một điều mà mọi người kể cả các đối thủ nặng ký như Tập Cận Bình vẫn phân vân không hiểu là liệu ông Trump khùng hay đang đánh võ khùng! Con người ông Trump có vẽ huênh hoan bốc đồng mà không thâm trầm sâu xắc, nhưng xét bên dưới các phát biểu nông cạn thì hình như ông có chuẩn bị bàn cờ. Nhưng cũng không thể đánh giá ông cao hơn tầm cỡ để khỏi bị hố, cho nên mờ mờ ảo ảo khiến cả bạn lẫn thù vô cùng bối rối: ông đánh võ khùng đã vô cùng nguy hiểm, lỡ mà ông khùng thiệt lại còn đáng sợ hơn nhiều!

 

 

[1] When a country (USA) is losing many billions of dollars on trade with virtually every country it does business with, trade wars are good, and easy to win. Example, when we are down $100 billion with a certain country and they get cute, don’t trade anymore-we win big. It’s easy! – (Trump 03/02/2018)

 

[2] The Bombardier-Boeing dispute and the Chinese factor – by Danny Lam, 10/19/2017

 

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.
Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.
“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...
Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.
Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.
Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”
Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Tổng Thống Donald Trump vừa đưa cuộc chiến thuế quan với Canada sang một vòng mới, áp thuế 50% lên khoảng $20 tỷ hàng nhập cảng từ nước láng giềng phía bắc, chỉ hơn hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trên lý thuyết, đây là một đòn đánh vào Canada. Trong thực tế, nó cũng là một sắc thuế đánh vào kỹ nghệ Hoa Kỳ. Lý do khá rõ: sau nhiều thập niên tự do mậu dịch, hai nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đã đan vào nhau từ dầu thô, điện lực, thép, nhôm cho tới xe hơi và linh kiện. Đánh thuế một mắt xích ở Canada, nhiều khi chính hãng xưởng Mỹ lại là nơi gánh thêm phí tổn.
Mysticism: Christian and Buddhist là một trong những công trình tiêu biểu của Suzuki trong lĩnh vực nghiên cứu và đối thoại liên tôn. Tác phẩm được Nhà xuất bản George Allen & Unwin (London) ấn hành năm 1957 và được dịch giả Như Hạnh chuyển ngữ sang tiếng Việt với nhan đề Huyền học đạo Phật và Thiên Chúa giáo, do Nhà xuất bản Kinh Thi xuất bản năm 1974.
Một người mời bạn đi ăn tối. Bạn mệt, không muốn ra khỏi nhà, nhưng thay vì nói thật rằng tối nay chỉ muốn nằm yên, bạn đáp “Tiếc quá, tôi có hẹn mất rồi”. Một người quen hỏi cái áo mới có đẹp không. Bạn thấy chẳng đẹp chút nào, song vẫn mỉm cười: “đẹp lắm!” Một đứa trẻ chìa ra bức tranh nguệch ngoạc, không ai nỡ nói: “Con mèo này trông giống củ khoai.” Không nền dân chủ nào suy vong vì những câu nói dối vô hại ấy. Madeleine Aggeler của The Guardian, người từng thử sống hai tuần không nói dối vặt như thế cho rằng phần lớn chúng ta không nói dối vì có ý hại người. Ta nói dối vì sự thật bất tiện. Vì không muốn làm ai mất lòng. Hoặc chỉ vì một câu không thật ngắn hơn một lời giải thích thật.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.