(California – Từ CDC ngày 5 tháng 12) - Một căn bệnh phổi đột ngột và nghiêm trọng từ vaping đã ảnh hưởng đến hơn một ngàn người ở Hoa Kỳ1, trở thành một cuộc khủng hoảng y tế. Gần như tất cả bệnh nhân đã được nhập viện, tiếp nhận phương pháp điều trị bao gồm gây hôn mê2 3 4 máy thở5, và hỗ trợ sự sống tiên tiến. 6 7 8
Bệnh nhân chấn thương phổi đã trải qua một loạt các triệu chứng trước khi được chẩn đoán. Các bác sĩ đã điều trị cho bệnh nhân với các mức độ nghiêm trọng khác nhau từ khó thở9 đến tổn thương phổi giống như bỏng hóa chất.10 Các cuộc điều tra hiện tại chưa tiết lộ nguyên nhân chính xác của bộc phát, cho dù đó là từ chất lỏng vape hay hóa chất độc hại được phát ra từ chính thiết bị.11 Nhưng, đây là những gì được biết:
- 2,291 trường hợp mắc bệnh phổi do vaping được báo cáo cho đến nay, trên khắp 50 tiểu bang12,bao gồm hơn 100 trường hợp ở California.13
- 48 trường hợp tử vong do vaping đã được xác nhận trên toàn quốc, bao gồm 4 trường hợp ở California. 14 15
- Các sản phẩm có chứa THC, đặc biệt là những sản phẩm mua ở ngoài đường hoặc từ các nguồn không chính thức khác (ví dụ: bạn bè, thành viên gia đình hoặc người bán bất hợp pháp), được liên kết với hầu hết các trường hợp và đóng vai trò chính trong vụ bộc phát.Tuy nhiên, chất lỏng trong các thiết bị vape liên quan đến bệnh phổi bao gồm nicotine, THC và CBD. Nhiều người báo cáo vaping một kết hợp của cần sa và nicotine.16 17
- Một phần ba số bệnh nhân cần máy thở để giữ cho họ sống. 18
- Hai phần ba là từ 18-34 tuổi.19
- Hấu hết là đàn ông.20
Để biết báo cáo hàng tuần được cập nhật thông tin đặc biệt về vụ bộc phát ở California, xin ghé California Department of Public Health và tải xuống VAPI Weekly Update Report [Cập Nhật Báo Cáo Hàng Tuần].
Những người bị tổn thương phổi do vaping thường có các triệu chứng bắt đầu từ vài ngày đến vài tuần trước khi họ đi khám bác sĩ. 21 Tất cả những người nhập viện đã phát triển một số vấn đề về hô hấp, nhưng nhiều người cũng có các triệu chứng khác. Các triệu chứng được báo cáo bởi người bị ảnh hưởng là:
- Ho, khó thở, hoặc đau ngực
- Buồn nôn, ói mửa, đau bụng, hoặc tiêu chảy
- Mệt mỏi, sốt, hoặc giảm cân không giải thích được
Nếu bạn vape và gặp bất cứ triệu chứng nào trong số này, hãy đi khám bác sĩ. Nên nhớ, bạn không cần phải là người sử dụng lâu dài để phát triển bệnh phổi. Người mới sử dụng cũng bị ảnh hưởng vậy.22 23
Cần trợ giúp cai vape? Để được trợ giúp bằng tiếng Việt, xin gọi ASQ Trung Tâm Cai Thuốc Lá dành cho Người Việt tại 1-800-778-8440 hoặc ghé www.asq-viet.org. Để được trợ giúp bằng tiếng Anh, xin gọi 1-844-8-NO-VAPE, ghé NoButts.org, hoặc nhấp chuột vào CHAT NOW.
Kiềm chế vaping được khuyến khích mạnh mẽ cho đến khi việc điều tra hoàn tất. Đối với những người chọn vape THC, chỉ nên mua các sản phẩm từ một nhà bán lẻ cần sa được cấp giấy phép. Không bao giờ mua bất cứ loại thuốc lá điện tử hoặc sản phẩm vaping nào ở ngoài đường, đặc biệt là những loại có chứa THC. Người dùng không bao giờ nên sửa đổi một sản phẩm vape mua tại cửa hàng.
Chính quyền lo ngại về việc liệu bệnh vaping có làm tăng nguy cơ bị cúm hoặc nhiễm virus đường hô hấp khác trong hoặc sau khi điều trị không. CDC khuyến cáo tất cả mọi người từ sáu tháng tuổi trở lên nên chích ngừa cúm hàng năm vào cuối tháng 10, bao gồm cả những người sử dụng thuốc lá điện tử hoặc các sản phẩm vaping. 24
Tìm hiểu thêm thông tin về vụ bộc phát từ CDC.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình