Thứ hai 13 tháng 4
Mở đầu nhật ký tuần này xin được góp phần tưởng nhớ các nhân viên y tế, đặc biệt là các y tá (những thành viên trong đội ngũ thiên thần áo trắng ở tuyến đầu chống dịch bệnh Vũ Hán) ở khắp nơi trên thế giới đã "sinh nghề tử nghiệp". Tính đến đầu tháng 4 năm 2020, đã có hơn 100 "thiên thần áo trắng" qua đời vì bị lây nhiễm Coronavirus từ bệnh nhân, hơn một nửa là nhân viên y tế ở Ý.
Cô Daniela Trezzi, 34 tuổi, một cô y tá người Ý làm việc ở ICU (khu vực điều trị bệnh nhân bệnh nặng cần chăm sóc đặc biệt) của bệnh viện San Gerardo bị nhiễm dương tính COVID-19 sau những ngày làm việc vất vả liên tục khi đại dịch cúm Tàu lên đến peak time ở Ý. Trong lúc đang được điều trị cách ly, Cô Daniela tự kết liễu mạng sống của mình vì không muốn người khác bị vạ lây. Điều buồn hơn là Cô không phải là trường hợp duy nhất làm như vậy. Trước Cô, đã có một vài y tá khác cũng tự chấm dứt cuộc đời hãy còn trẻ của mình.
Ở Mỹ, đến trung tuần tháng 4, các tiểu bang miền Đông đã phải ngậm ngùi vĩnh biệt :
Sean D. Boynes, 49, Pharmacist, Greenbelt, Maryland
Danielle Hedrick DiCenso, 33, Registered Nurse, Wellington, Florida
Devin Dale Francis, 44, Radiology Technician, Jackson Memorial Hospital, Miami, Florida
Greg Hodge, 59, Emergency Medical Technician, New York City
James House, 40, Registered Nurse, Omni Continuing Care, Detroit, Michigan
Kious Kelly, 48, ER Nurse, Mount Sinai West, New York City
Buồn nhất là nữ bác sĩ mới ra trường Sara Bravo López đã phải chấm dứt cuộc đời còn rất trẻ, ở tuổi 28 vì cúm Vũ Hán khi đang làm việc ở Cuenca, Tây Ban Nha.
Xin gởi đến những cánh hồng vàng trong tâm tưởng để cảm ơn,và tưởng nhớ đến sự hy sinh thầm lặng của những thiên thần áo trắng.
Thứ ba 14 tháng 4
Tổ chức tiền tệ quốc tế IMF(International Monetary Fund) đưa ra dự đoán hệ quả của vi khuẩn Vũ Hán về kinh tế, tài chính là cả thế giới (từ quốc gia, các công ty, đến cá nhân) đều nghèo đi. Đây là năm đầu tiên kể từ suy thoái kinh tế vào những năm 1930s (giữa hai cuộc thế chiến), nhân loại phải tự hạ thấp như cầu vật chất của mình.
Được truyền cảm hứng từ tài tử kiêm đạo diễn Tyler Perry khi ông trả tiền thay cho tất cả những khách hàng đi chợ Winn Dixie vào giờ chỉ dành cho người lớn tuổi, Ban Giám đốc hệ thống chợ Winn Dixie ở 7 tiểu bang miền Nam: Florida, Alabama, Louisiana, Georgia,Mississippi, North Carolina, and South Carolina cũng không tính tiền một lần đi chợ cho tất cả những người đang đứng trên tuyến đầu chống dịch: nhân viên y tế, cảnh sát, nhân viên vệ sinh, nhân viên bưu điện..... như một lời cảm ơn cho những thầm lặng đóng góp của họ khi nước Mỹ đang bị đại dịch hoành hành
Lòng biết ơn và tình người làm người ta dịu bớt những âu lo, phiền muộn trong mùa đại dịch.
Thứ tư 15 tháng 4
Hôm nay là ngày mà ai ở Mỹ cũng phải nhớ : 15 tháng 4 hạn chót khai thuế lợi tức của năm trước. Lần đầu tiên sở thuế liên bang IRS gia hạn khai và đóng thuế cho những người còn nợ Uncle Sam 90 ngày. 15 tháng 4 được dời thành ngày 15 tháng 7. Cầu mong đến tháng 7, giữa mùa hè, trời nóng lên, ít nhất tốc độ lây lan giảm từ cấp số nhân qua cấp số cộng để người ta có thể trở lại đời sống bình thường, đi làm đóng thuế xây dựng đất nước.
Thống đốc California cũng phá tiền lệ, mở quỹ dự trữ của Tiểu bang lập ngân quỹ đặc biệt Pandemic Unemployment Assistance (PUA) để trợ giúp cho những người làm nghề tự do, hoặc chủ business nhỏ có tiền trợ cấp thất nghiệp trong thời gian California vẫn giữ và phải gia hạn lệnh "Shelter in Place"
Là tiểu bang bị thiệt hại nặng nề nhất nước Mỹ vì đại dịch, hôm nay, Thống đốc New York ban hành lệnh bắt NewYorker phải đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà nếu họ không thể giữ được khoảng cách tối thiểu 2 feet với người khác ở nơi công cộng.
Covid-19 làm đời sống đảo lộn theo chiều hướng xấu, tước đoạt quyền tự do của tất cả mọi người, để lại những vết hằn năm tháng, già hơn tuổi thật trên trán những người có trách nhiệm với đất nước, với gia đình.
Thứ năm 16 tháng 4
Trung tuần tháng tư, trời ấm lên, mọi người đều muốn ra ngoài. Câu hỏi lớn nhất bây giờ là khi nào thì lệnh "shelter in place" chấm dứt?
Vấn đề không đơn giản như đóng, mở cửa nhà . Ai sẽ chịu trách nhiệm nếu virus Vũ Hán vẫn hoành hành, nhiều nhân mạng sẽ tiếp tục bị lấy mất? Ngay cả các nhà lãnh đạo cũng không dám đơn phương quyết định mà phải dựa theo ý kiến của giới chuyên môn.
Viện nghiên cứu IHME (Institute for Health Metrics and Evaluation) thuộc trường Đại học Washington của miền Tây Bắc đã căn cứ trên điều kiện thực tế và các dữ kiện khoa học để đưa ra dự đoán lúc nào đời sống có thể từng bước một, dần dần trở lại bình thường.
Theo các nhà nghiên cứu của IHME, có 6 mốc thời gian khác nhau để nước Mỹ từng bước bỏ dần lệnh cấm túc, chẳng hạn như:
- California có thể bắt đầu bớt đi các hạn chế trong giao tiếp xã hội từ ngày 17 tháng 5 (nghĩa là người dân của tiểu bang có nền kinh tế đứng thứ 10 trên thế giới phải sống đúng hai tháng với "shelter in place" order.)
- Mười hai tiểu bang: Utah, Arizona, North Dakota, South Dakota, Nebraska, Kansas, Oklahoma, Iowa, Arkansas, Kentucky, Georgia and Florida phải đợi đến ngày 8 tháng 6 mới có thể từ từ trở lại đời sống bình thường.
- Tiểu bang thuộc nhóm cuối cùng tháo bỏ lệnh cấm túc là Nebraska không thể sớm hơn ngày 30 tháng 6.
Chưa khi nào người ta cầu mong ngày tháng nhanh như lúc này, để được thấy đất nước được hồi sinh sau đại dịch.
Thứ sáu 17 tháng 4
Đến hôm nay Californians phải sống "cấm túc" như khẩu hiệu "stay home, save life" đúng một tháng. Nhật ký cấm túc đã bước qua tuần thứ năm, đường hầm thảm họa COVID-19 xem chừng vẫn còn dài thăm thẳm. Các chuyên gia đã cho biết " đừng hy vọng đời sống trở lại bình thường sớm. Phải chuẩn bị tinh thần sống với "shelter in place" một thời gian khá dài nữa".
Chúng tôi tin cuối đường hầm bao giờ cũng có ánh sáng, có lối ra. Chỉ cần vững vàng tinh thần để mò mẫm đường ngắn nhất ra khỏi đường hầm.
Người thân không thể đi thăm nhau. Bạn bè chỉ ao ước được ngồi ăn với nhau một tô phở, uống với nhau một ly cà phê mà không biết bao giờ mới thực hiện được? Buồn nhất là không thể tiễn người quen, bạn bè về thế giới khác. Chỉ có cách thầm lặng gởi lời cầu nguyện vào lời hư không. Ở một nơi nào đó, chắc người quá cố cũng hiểu lòng của bạn bè đang bị "cấm túc tại gia".
Mặc dù "lâu dần đời cũng quen" nhưng không gian bên ngoài vẫn thoải mái hơn phạm vi nhà ở. "Chim hót trong lồng", dù là lồng son có đầy đủ thức ăn, nước uống vẫn ao ước mình có thể tung cánh lên trời xanh tự do bên ngoài.
Thứ bảy 18 tháng 4
Ròng rã 17 năm trôi qua, từ khi bà Ann Kline bị bệnh Alzheimer, ông John Kline săn sóc bà tận tình. Đến lúc "lực bất tòng tâm", ông phải đưa vợ vào nursing home John Knox Manor ở Montgomery, Alabama. Và thường xuyên vào thăm vợ mỗi ngày bất kể nắng, mưa, bão táp. Bà nằm đó, nhưng đôi mắt vô hồn vẫn sáng lên, có một chút sức sống của hạnh phúc khi ông vào thăm.
Từ khi virus Vũ Hán hoành hành, để giữ an toàn cho tất cả mọi người, các viện dưỡng lão không cho thân nhân thăm viếng. Ông Kline vẫn đến thăm bà đúng giờ như thường lệ, nhưng chỉ đứng bên ngoài. Cảm kích trước tấm lòng của Ông, nursing home John Knox Manor di chuyển Bà ra phòng ngoài cùng, để hai vợ chồng vẫn có thể thấy nhau qua cánh cửa kính trong suốt.
Coronavirus đã lấy đi mạng sống của cả trăm ngàn người, đã xâm phạm nhiều quyền tự do của con người nhưng không ngăn được tình nghĩa phu thê gần nửa thế kỷ của ông bà Kline .
Tương tự, ở Albany, New York, cụ ông Robert Barber đã bước vào tuổi 85 , cũng mỗi ngày dù nắng, mưa hay tuyết đổ đều đến thăm vợ, bà Lauren đang ở trong một trung tâm dưỡng lão cho những bệnh nhân bị dementia. Từ khi chính sách không được thăm viếng ban hành, ông Robert vẫn đến thăm vợ từ bên ngoài khung cửa kính. Hình ảnh hai bàn tay nhăn nheo cùng áp lên mỗi bên của khung cửa kính vài phút mỗi ngày đã làm mềm lòng tất cả mọi người.
Chủ Nhật 19 tháng 4
Các trường Đại học tư (Private Ivy League) lẫy lừng khắp thế giới : Princeton, Harvard, và Stanford đều từ chối nhận tiền trợ cấp từ Chính phủ Liên bang dành cho các trường Đại học từ CARES Act do do đại dịch COVID-19.
Harvard đã trả lại số tiền được trợ giúp của liên bang gần 9 triệu, và yêu cầu nếu có thể xin nhường lại cho "trường láng giềng" MIT(Massachusetts Institute of Technology)
Điều này cũng hợp lý vì dù sao các trường Đại học tư luôn được các nhà tỷ phú, các cựu sinh viên thành công, giàu có tài trợ hàng năm, ngân quỹ của họ không eo hẹp như hệ thống Đại học công lập (hơn một ngàn sáu trăm trường trải dài khắp nước Mỹ).
Tối nay, như dự định "virtual concert" diễn ra, không có khán giả, nên dĩ nhiên cũng không có sân khấu. Ba MC Jimmy Kimmel, Jimmy Fallon, and Stephen Colbert cũng làm việc từ studio của riêng họ với các nhân viên kỹ thuật đã nối kết tài tình các ca sĩ nổi tiếng hát live từ nhà họ với khán giả khắp thế giới.
Chương trình còn có phát biểu ngắn vinh danh những người làm việc ở tuyến đầu chống Covid-19 của một số nhân vật có uy tín như nhà từ thiện giàu nhất thế giới Bill Gates, hai cựu Đệ Nhất Phu Nhân của Mỹ : Laura Bush, và Michelle Obama.
Những ca sĩ hát bằng tấm lòng và khả năng thiên phú của họ. Chẳng hạn, từ một góc vườn nhà mình, Elton John tay đàn piano, miệng hát nhạc phẩm rất đầy sức thuyết phục "I'm still Standing" như nhắn nhủ tất cả mọi người bất kể màu da, bất kể tuổi tác phải đứng vững trước đại dịch Coronavirus như một "true survivor":
You could never know what it's like
Your blood like winter freezes just like ice
And there's a cold lonely light that shines from you
You'll wind up like the wreck you hide behind that mask you use
Don't you know I'm still standing better than I ever did
Looking like a true survivor.
Jennifer Lopez thì hát lại nhạc phẩm "People" đã làm nên tên tuổi Barbra Streisand từ năm 1964 rất có hồn, nhắc mọi người "People who need people in the world -Send them your love" đúng như chủ đề của buổi trình diễn âm nhạc đặc biệt “One World: Together at Home”
Buổi trình diễn âm nhạc rất đặc biệt, từ ca sĩ, MC, đến khán giả mỗi người ở một góc nhà của mình đã rất thành công thu hút được 270 triệu người khán giả khắp thế giới , và 20.7 triệu khán giả ở Mỹ, thu về được 127 triệu Mỹ kim cho 3 mục đích:
- Giúp các nhà khoa học đẩy nhanh tiến độ tìm thuốc chủng ngừa chống COVID-19
- Giúp đỡ những người đang làm ở tuyến đầu chống dịch.
- Giúp những người thiếu ăn vì ảnh hưởng của đại dịch
Xin gởi đến lời chúc "true survivor" cho tất cả những thiên thần áo trắng, và những bệnh nhân COVID-19 đang đứng giữa hai bờ sinh tử.
Nguyễn Trần Diệu Hương
Tháng tư đen 1975 và 2020
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình