Hôm nay,  

Ngày Hòa Bình Đầu Tiên

27/04/202018:19:00(Xem: 4947)

Kim lái chiếc xe Honda đi biếu cái bánh chưng cuối cùng vào lúc 7 giờ sáng ngày 30 Tết năm 1975. Tuy có bao nhiêu lần thức khuya học bài, nhưng đây là lần đầu tiên Kim thức trắng đến sáng, cái đầu nhức như búa bỗ, óc trống rỗng, người lâng lâng như muốn bay lên mây...

 Cứ mỗi năm, gia đình Kim đều tự gói bánh chưng lấy. Dì Tám giúp việc và mẹ Kim đã chuẩn bị tất cả từ vài ngày trước đó. Anh Ba, chị Tư của Kim và vài anh bạn thân của anh Ba thường thay phiên thức suốt đêm canh lửa, vớt bánh chưng ra để nén và đàn hát thật vui, thật ấm cúng. Nhưng năm nay, đang mùa thi cử năm cuối đại học, các anh ấy không đến được, mà mẹ Kim đã cho dì Tám giúp việc về quê ăn Tết hôm qua rồi, Kim đành phải thức khuya ôm đống than, lửa củi... một mình. Trong lòng Kim bỗng nhói lên nỗi xao xuyến lẫn tủi hờn..., Kim cảm thấy nhớ ánh mắt, nụ cười, giọng nói của anh H vô cùng...

                     ☆

Anh H, anh bạn trai của anh Ba, cũng là "người láng giềng" mà Kim mới "quen" hơn một năm nay. Anh H đã cấp tốc đi Texas cách đây năm ngày vì ông anh ruột của anh đang du học ở đấy bị tai nạn xe hơi rất nặng, phải cưa chân, mà bên ấy hoàn toàn không có ai là thân nhân chăm sóc cho anh cả. Trước ngày đi Saigon để ra phi trường, anh H bấm chuông và đứng chờ K ở bên ngoài cỗng, đôi mắt to đầy nhân ái nằm sâu dưới hai hàng lông mày rậm đen của anh dáo dác nhìn vào sân nhà Kim, rồi nhìn lên cái cửa sổ phòng ngủ có bức màn the mõng màu xanh da trời, có lẽ để tìm bóng dáng K thường ngồi học bài cạnh đó. Nơi ấy, mối tình thơ dại của anh và K đã chớm nở thật nhẹ nhàng. Bức thư tình đầu tiên của anh viết cho K chỉ vỏn vẹn hàng chữ:

...."Xin em đừng thả rèm cửa xuống những đêm em ngồi học bài, em tiểu thư nhé..."

Anh H cùng tuổi với anh Ba của Kim, nhà ở hơi xeo xeó đối diện nhà K. Từ cửa sổ phòng ngủ trên lầu của K, K có thể nhìn thấy bên hông vườn và một góc mặt tiền nhà của anh, căn nhà trệt tường vôi sơn màu trắng xám, có cây trứng cá sát cỗng rào. Anh mồ côi cả cha lẫn mẹ khi di cư vào SG năm anh mới 18 tháng tuổi. Người vú bế anh chạy xuống tàu há mồm trước bố mẹ của anh chỉ có năm phút, trong khi mẹ của anh một tay xách cái giỏ ̣hành lý nhỏ, một tay dắt thằng con trai lên bốn, là anh Cả của anh H, chạy lúp xúp theo chân chồng mình. Nghe vú của anh sau này kể lại, Việt Minh đã bắn xối xả vào đám dân chúng tản cư này. Cả bố mẹ anh đều trúng đạn, không biết sống chết ra sau lúc ấy, nhưng một người đàn bà hàng xóm tốt bụ̣ng đã lôi anh Cả ra khỏi thân thể đầy máu me của mẹ anh, bế thốc anh Cả xuống tàu và trao anh Cả cho Vú. Từ đấy, vú xem hai cậu bé như con ruột của mình, vú săn sóc, dạy dỗ, thương yêu anh Cả và anh H hết lòng.  Vú không lấy chồng, mở một tiệm may, là nghề mà vú đã học được khi vú sống chung với bố mẹ của anh ngày xưa ở Hà Nội. Vú cố tình lấy tên hiệu may là Tân Phục, là tên cũ của hiệu may có tiếng thời ấy của bố mẹ anh, hy vọng nhỏ nhoi là nếu bố mẹ anh mà còn sống, sẽ tìm ra vú và hai anh em ở đây...

Từ ngày gia đình Kim dọn đến đây sống được hơn một năm, mỗi ngày, con bé tóc tém mười sáu tuổi phải đón xe đò hay xe lam để đi học ở một trường trung học công lập nổi tiếng của tỉnh Bình Dương, nằm trên Quốc Lộ Mười Ba, cách thị xã BD 6 km, cách SG khoảng 20 km. Một chiều thứ sáu, tan học về lúc 5 giờ, K đón một chiếc xe đò trên tuyến đường SG về BD. Xe đã đầy ắp người vì là chiều cuối tuần, sinh viên, công nhân viên chức từ SG trở về tỉnh BD rất đông. K không muốn đợi chuyến xe sau vì trời sẽ sập tối rất nhanh, đành phải vén áo dài, K nép vai mà chen lấn để leo lên cho bằng được phía sau đuôi xe đò. Biết là không còn ghế trống để ngồi đã đành rồi, mà ngay đến chổ đứng cho vừa hai bàn chân thôi, cũng đã..xa xỉ lắm! Ôm cặp táp ấp lên ngực bằng một tay, còn một tay, K phải nắm thật chặt vào thanh sắt trên trần chiếc xe đò. Người K như cái que xin xăm ở chùa ba ngày Tết, vừa bị lắc, vừa bị nhồi xóc thảm thương! Bỗng, có ai đó cầm cái cặp táp của K lay nhè nhẹ... Một chàng trai đang ngồi băng ghế bên hông K bỗng đứng lên, mĩm cười thật thân thiện, tay ra dấu mời K ngồi xuống. K ngượng nghịu ngồi xuống, và lén nhìn anh ta. Anh ta mặc áo chemise màu xanh nước biển nhạt, quần jean, tay xách nách mang các túi có vẻ rất nặng nề. Nhìn anh ta khổ sở đổi tay liên tục, Kim có chút cảm động, nhưng vẫn cố làm... lơ, mặt vẫn cố...lạnh lùng, và cố tình thật... nghiêm trang nhìn ra ngoài cửa sổ chiếc xe đò. K bỗng linh tính hình như có người đang lén quan sát mình, K quay phắt lại, bắt quả tang chàng ta đang nhìn chăm chăm vào...bàn chân mang đôi guốc quai nhung đen của mình. K bấu chặt ngón chân lại, cố dấu chân vào sâu trong lòng ghế, mặt K nóng ran lên...

Xe qua khỏi ty Cảnh sát là đến ngã ba của nhà Kim, người lơ xe đập rầm rầm vào thành xe, là dấu hiệu cho tài xế phải ngừng xe để thả người xuống. Chiếc xe đò cặp sát lề đường đất đỏ rồi dừng lại, bụi bốc lên đầy trời rồi bay loãng, nhạt dần đi. Ô hay! Anh ta đứng ngay sau lưng K, lúng túng, ngượng nghịu cười...  K  ngạc nhiên chỉ vài giây thôi, rồi bặm môi cố làm mặt người lớn thật nghiêm nghị, nàng băng qua đường, hướng về nhà mình thật nhanh.  Anh ta cũng băng qua đường theo K !... Đi bộ chỉ qua ba căn nhà là đến nhà của K. Nhưng K không muốn cho anh ta biết nhà mình, Kim không quẹo vào nhà, mà đi thẳng luôn về phía chợ BD. Đi gần đến chợ rồi mà hắn ta vẫn còn sau lưng. K nghĩ ra cách, bèn quẹo vào tiệm ...uốn tóc! Thế là chàng ta tỏn tè, đứng tần ngần bên ngoài một chút, rồi quay đầu về hướng ngược lại..

Thứ sáu tuần sau đó, Kim cũng đứng đón xe đò về nhà sau buổi chiều tan học. Xe cũng đông nghẹt, đuôi xe phều người ra như bụng bầu chín tháng của người đàn bà sắp sanh. Hôm nay có Th, cô bạn thân về chung với K để ghé nhà K mượn sách. Hắn ta lại xuất hiện khi xe đò đổ người xuống ngã ba. Sau khi băng qua đường, K đành phải mở cổng nhà, dắt Th vào trong sân. Và thật ngạc nhiên, hắn ta cũng mở cổng rào căn nhà ...đối diện và bước vào trong! Hắn nhìn K đầy ngạc nhiên, và K cũng thế... Ơ hay! Té ra là hàng xóm mà bao lâu nay K nào biết...

Từ đó, hầu như mỗi chiều thứ sáu, khi tan học lúc năm giờ chiều về, leo lên xe đò, Kim mới ̣để ý "ông hàng xóm" của mình cũng thỉnh thoảng từ SG về chung chuyến, rồi cùng xuống xe chung với K. Kẻ đi trước, người lẽo đẽo theo sau khúc đường chỉ hai, ba trăm mét thôi, không ai nói với ai một lời.... Lạ hơn hết, anh Ba của K, một hôm bỗng đèo chàng hàng xóm này từ SG về nhà bằng chiếc Honda 67 của anh, trước cặp mắt kinh ngạc của K. Té ra, họ học chung đại học Khoa học ở SG....

Anh H từ đấy thỉnh thoảng đi về chung xe Honda với anh Ba, lại còn tập tành đi đánh tennis với ba của Kim. Anh đã lấy lòng cả nhà của K, của ba K, một người thật khó tánh nổi tiếng cả tỉnh nhỏ này, và dỉ nhiên, anh cũng đã lấy lòng cả cô bé mười sáu, bắt đầu biết nhớ nhung, xao xuyến...

                    ☆

Cách Tết chỉ mấy ngày, anh bấm chuông nhà Kim khi không có ai ở nhà cả. K bước ra cỗng, ngượng nghịu nhìn anh. Anh cũng thế, trìu mến nhìn K. Trong tay anh cầm một bức thư trao cho K, và nói:

--"Anh phải đi Mỹ gấp ngày mai, anh sẽ về khi xong việc. Có lẽ chỉ độ một tháng hơn... Và có lẽ, ...có lẽ...,..anh.... anh... sẽ..nhớ…, sẽ nhớ ... cô tiểu thư của anh vô cùng..."

Đã hơn tháng nay, Kim liên tục nhận thư anh H mỗi tuần. Anh H cho biết, anh Cả đã cưa chân vì xương chân bị dập. Anh phải săn sóc anh Cả, tập cho anh ấy đi bằng nạng, xe lăn, và an ủi anh ấy rất nhiều. Anh  quyết định sẽ về lại VN ngày 5 tháng 5/1975 nếu không có gì thay đổi. Cuối thư, những dòng mực xanh của anh luôn làm tim K rung động. Anh viết...

... "anh nhớ em lắm, nhớ mắt nhớ mũi... nhớ hàng mi hàng mày, nhớ từng sợi tóc mai, nhớ chiếc răng khểnh với miệng cười chúm chím, nhớ dáng em ngồi sau bức rèm xanh, nhớ đôi guốc gỗ với những ngón chân nuột nà của em.. Anh mong về lại VN lắm để được nắm chặt lấy tay em, cô bé tiểu thư của anh..."

                    ☆

  Biếu bánh chưng cho người bạn của mẹ  xong, Kim phải về ngay để ba K lấy chiếc xe Honda này đi làm. Chạy xe lên con dốc và bẻ tay lái ôm cua cong theo Quốc lộ 13, ngang qua ty Cảnh sát, cách nhà K chỉ vài trăm mét, mắt K ríu lại, đầu nhức băng băng, sao bỗng dưng K nhớ đôi mắt trìu mến, nhớ giọng Bắc kỳ trầm ấm của anh chi lạ...

 Bỗng, một người đàn ông mặc chiếc áo sơ mi trắng toát ở đâu xuất hiện ngay trước mũi xe Honda của Kim. Giật cả mình, K lạng nhanh tay lái tránh ông ta, vì xe đang ôm đường cong, thắng xe sẽ té ngay, nhưng không kịp nữa... Cái tay lái bên phải của K "khều" nhẹ vào người ông ta. Ông ta té nhào vào ngay cái cuộn rào kẽm gai của ty Cảnh Sát...

Kim  lật đật dừng xe lại, vội vàng đở ông ta đứng lên, xin lỗi ông luôn miệng. Thật khủng khiếp quá, mặt và cánh tay phải của ông bị rào kẽm gai móc sâu vào da thịt, máu cứ tươm từng giọt, lăn xuống cổ... Chiếc áo sơ mi trắng toát nhuốm đỏ toàn là máu... K run lẩy bẩy vì sợ hãi, cô tiểu thư đã gây ra tai nạn và làm người ta bị thương ngay sáng sớm ngày 30 Tết....

--- Thế này thì chết tôi rồi, sao ăn Tết được nữa? Cô nhắm mắt nhắm mũi chạy xe à?! Tôi đang chờ xe đến để đưa tôi ra trực thăng về Huế ngay bây giờ. Giờ làm sao đây...

--- Cháu xin lỗi chú..., cho cháu xin lỗi chú... Nhà cháu gần đây thôi, cháu chở chú về nhà băng bó rồi chở chú ra bãi trực thăng ngay, nhé chú...

Ông ta đồng ý và leo ra phía sau lưng để Kim chở về nhà. Ba K cũng đã nai nịt, caravate chỉnh tề vì hôm nay sẽ chúc Tết ông Tỉnh trưởng, vì là ngày làm việc cuối năm ở Tòa Hành Chánh tỉnh Bình Dương, các nhân viên của ba cũng sẽ chúc Tết ba K..

Cả nhà Kim xúm lại lo băng bó cho ông ta. Ông là đại úy Cảnh sát ở ty CS tỉnh BD, đang chờ xe jeep đến để chở ông ra sân bay về Huế ăn Tết. Ông xem đồng hồ và chặt lưỡi luôn miệng. K thật buồn vì đoán là ông sẽ bị trễ chuyến đi. Ba K xin lỗi ông luôn miệng. Mẹ của K thì rầy K không ngớt... Chưa bao giờ K cảm thấy mình tội lỗi như hôm ấy... Ông đại úy rời nhà cùng ba K ngay sau đó độ 15'. Và khi tan tiệc ở tòa Hành Chánh tỉnh về, ba K buồn bã nói, ông đại úy phải đi xe lửa về Huế vì trễ trực thăng...


Tháng Tư đến với những tin tức khủng khiếp dập dồn. Nhưng, lại có một tin rất lạ làm Kim thật vui, bớt đi sự áy náy, dày vò lương tâm rất nhiều: ông đại úy Cảnh sát mà K " khều" ông té rách mặt ngày 30 Tết, rồi bị trễ chuyến bay, đã đến nhà thăm và... cám ơn K! Thật lạ, chiếc trực thăng chở các cảnh sát cao cấp về Huế đã bị Việt Cộng bắn trúng, nổ cháy trên không trung. Không ai thoát chết cả, ngoài ông ta...


Ngày 30/4/75, ba K cũng như toàn dân cả miền Nam VN, bắt ghế ngồi sát cái radio to kềnh, lắng nghe tin tức, nghe các thông tin về các trận chiến. Các anh chị em K cũng thế, ruột gan rối bời, đứt đoạn... K lặng lẽ khiêng cái va li đem cất lên lầu, cất nó đi như cố cất giấu nỗi buồn, nỗi thất vọng tận cùng theo từng bản tin tức chiến cuộc đọc trên radio... Cái va li mỏi mòn  chờ passport, chờ chữ ký của chính ông cậu, mà ông đang làm Tổng trưởng bộ...  cấp cho. Thật khó quên giây phút ông đã nghiêm mặt, cao giọng rầy:

-- " Tôi còn ở đây mà! Người đi phải là tôi, mà tôi còn ở đây mà.." 

Ngoài đường, có một anh lính trẻ ôm súng, mặc quần áo biệt động quân bê bết bụi đỏ, ngừng lại trước cổng nhà và xin K một ly nước lọc. Qua khung cửa sổ, anh thấy ba của K đang ngồi nghe radio. Anh hỏi, có thể cho anh được nghe radio cùng không.... K lấy thêm một cái ghế, đặt cạnh ba mình. Một già một trẻ, im lặng, đau khổ, lắng nghe ông Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng, cái giờ phút tan nát cuối cùng...

Trên radio, người ta bảo các anh lính phải vất súng ra trình diện ngay tức khắc. Anh lính trẻ ôm mặt khóc mùi mẫn. Anh bảo, anh đã anh dũng chiến đấu và đi bộ từ Bình Long về đây, sao lại đầu hàng....

Ba Kim giấu cặp mắt đỏ hoe, đi lên lầu lấy cho anh một cái áo sơ mi màu xanh nước biển, và một cái quần Tây màu xám cho anh mặc, thay đôi ủng của anh bằng đôi dép hai quai. Ba còn nhét túi cho anh ít tiền để mua vé xe đò về quê, nghe nói nhà anh ở miền Tây. Có lẽ ông thấy thương anh vì anh chỉ trạc tuổi anh Ba của K thôi. Nhưng anh Ba của K trông công tử bao nhiêu, thì anh lính này trông phong trần, dạn dày gió sương bấy nhiêu...

Người ta đi đứng như chạy. Tiếng súng lác đác xa xa rồi im bặt. Ai nấy vội vàng về nhà... Mọi người nhốn nháo... K  lặng lẽ rút vào phòng chết lặng...

Chợt, có vài tiếng súng nổ chát chúa ngoài ngã ba Xuân Hiệp, đầu ngõ nhà Kim. K chẳng màng chi, cũng chẳng tha thiết gì... Ba má và các anh chị em K vẫn ôm lấy cái radio, rồi mở TV xem đường sá SG hỗn loạn, nháo nhào với những đoàn xe tăng mang những gương mặt ngốc nghếch, những má hóp, răng hô, những đôi mắt thâm quầng... đang ngơ ngác, ngây ngô ngắm nhìn chung quanh...

Lại có thêm một tiếng súng thật lớn nữa gần sát nhà K. "Hòa bình" rồi mà, sao lại còn tiếng súng? K bước ra balcony trên lầu, lấy cái ống nhòm của chị Hai mình gửi từ Nhật về cho gia đình, xem chuyện gì đang xảy ra. Một ít người dân đứng gần một xác người. K zoom ống nhòm lại gần hơn để nhìn cho kỹ. Không phải xác một người, mà có đến hai thi thể nằm khá gần nhau. Máu tuôn ướt đỏ tươi... . Một người nằm sóng soài với chiếc áo sơ mi trắng toát... Một người mặc chiếc áo sơ mi xanh nước biển, đôi dép hai quai tuột ra khỏi chân. Và cái quần màu xám... Ồ!  Anh lính, anh lính mới ra khỏi nhà K....

K phóng xuống lầu, xỏ chân thật nhanh vào đôi guốc dông, chạy băng ra ngoài ngã ba, nơi hai thi thể nằm sóng soài đẫm máu cách nhau chỉ độ mười mét. Anh lính đã tự bắn vào ngực, máu đỏ vẫn còn đang rĩ ra ướt đẫm chiếc áo sơ mi xanh của ba K tặng cho anh. Mắt anh khép lại vĩnh viễn, không có một lời từ giã người yêu, cha mẹ, anh em...  

K chết lặng, tim nhảy bình bình, ngực nặng chình chịch. Lòng đầy ắp nỗi bàng hoàng, K thẫn thờ bước theo đám đông qua bên kia đường, đứng xa xa nhìn cái xác chết thứ nhì.. Xa độ dăm mét, K thấy thi thể của một người mặc áo trắng quần xanh navy. Máu từ đầu, từ ngực của ông loang ra cả vũng to. Nghe người dân đứng gần K nói, ông là cảnh sát đặc biệt trong Ty Cảnh Sát. Khi vừa tuyên bố đầu hàng, ông đã bị hai tên Việt cộng mặc bà ba đen, mang dép râu, rượt ông chạy từ ty cảnh sát đến đây. Họ bắn ông mấy phát, rồi bỏ xác ông lại. Sau khi thấy cảnh ông cảnh sát kia bị rượt bắn, chỉ 5' sau đó, anh lính cũng quyết định tự bắn vào ngực mình!

Linh tính cho thấy ông là người quen, tim Kim rđập như trống vỗ. Lấy hết can đảm, K đến nhìn thật kỹ gương mặt của ông. Tuy máu từ đầu của ông ướt đẫm mặt và tóc, nhưng K vẫn nhìn ra cái sẹo ở trên gò má của ông, cái sẹo mà K đã gây ra cho ông mới hơn một tháng trước thôi...

                     

Chợt có ai ôm nhẹ vai K. K giật mình quay đầu lại nhìn, là vú Năm của anh H. Vú nói nho nhỏ bên tai K:

- Hôm qua thằng H phoned vú, nó có hỏi thăm cháu và gia đình của cháu nhiều lắm. Nó đòi mua vé máy bay về VN ngay tức khắc mà vú không cho. Vú đã bảo nó, giờ tình hình VN đang lộn xộn lắm, đợi thêm thời gian nữa xem sao. Nếu Cộng Sản mà vô chiếm miền Nam, phải ở luôn bên ấy với thằng Cả, không nên về lại ...đây........

                      ☆

 Vú Năm nói gì-gì nữa đó, mà tai của Kim như ù, mắt K bỗng cay xè... K cúi đầu xuống, quay mặt đi chỗ khác để giấu hàng nước mắt chực trào ra. Những ngón chân của K bấu thật mạnh xuống đôi guốc để lấy bình tĩnh lại. Các móng chân tê tái, xanh xao, như cố vùng vẫy ra khỏi cái quai guốc mộc chật chội. Ngực của K tựa như tấm gương với những rạn nứt ngang dọc, rồi vở ra từng mảnh, đâm thật sâu vào hồn, ngay đúng cái ngày đất nước không còn chiến tranh nữa: ngày hòa bình đầu tiên trên quê hương ...


Tháng Tư 2020


Kim Chi

 

Sự nhận thức không đến khi chúng tôi còn đang đắm mình trong một thế giới đẹp đẽ, yên ả, giữa ba bức tường của một resort xa hoa, ba bức tường bao bọc quanh hồ bơi dài, xanh ngắt màu ngọc bích, với dòng nước như suối ghềnh trôi chảy tự nhiên, mở toang ra bao la trước mặt; vô tận biển nối hồ xanh, vô tận rượu ngon và ẩm thực tinh vi. Nó – sự nhận thức ấy – kiên nhẫn đợi giờ ly biệt. Khoảnh khắc ấy bắt đầu khi chúng tôi bước lên chuyến xe buýt rời xa dải duyên hải biệt lập, quay lưng lại với hồ bơi ngọc bích để hướng mũi xe về phía phi trường xa xôi. Những bức tường bóng bẩy của dãy resort lần lượt lùi lại phía sau. Mặt đường láng mịn của xa lộ trải dài trước mắt, trong khi khung cảnh hai bên đường dần biến chuyển, phơi bày một thực tại từ chối tiếp tục giấu mình. Qua khung cửa kính trên cao của xe buýt, lớp vỏ bọc mỏng manh của thiên đường hoàn toàn vỡ vụn, nhường chỗ cho vẻ trần trụi, bụi bặm của các khu xóm lao động bình dân.
Chúng tôi là một trong những người đầu tiên bước vào phòng phiếu. Do địa điểm bỏ phiếu được đặt trong Trung Tâm Sinh Hoạt Người Cao Niên Norman P. Murray, mọi việc đều được tổ chức rất chu đáo. Các thiện nguyện viên hướng dẫn từng người một cách ân cần và kiên nhẫn. Không ai tỏ vẻ vội vàng. Ai cần giải thích điều gì đều được giải thích cặn kẽ. Chúng tôi đã dành thời gian nghiên cứu lá phiếu từ tuần trước. Tôi luôn nghĩ rằng quyền bầu cử chỉ thật sự có ý nghĩa khi người cử tri chịu khó tìm hiểu trước khi quyết định. Vì thế, khi cầm lá phiếu trên tay, tôi không thấy băn khoăn nhiều nữa. Mỗi chọn lựa đều đã được cân nhắc dựa trên lương tâm, kinh nghiệm sống và những điều mà tôi cho là có thích hơp cho cộng đồng thị xã và cho tiểu bang.
Sau mấy tháng hè, hôm nay cô Thúy chào đón học trò lớp Rồng Bay trở lại trường Việt Ngữ Suối Mở. Cô giáo mời học trò kể lại những sinh hoạt trong những ngày nghỉ hè và viết lá thư trong ngày khai trường như lời cảm ơn đến cha mẹ, gia đình. Lớp Rồng Bay rộn ràng kể chuyện. Học trò được cùng ba mẹ, anh, chị, em đi chơi đó đây trong kỳ nghỉ hè. Vài trò theo ba mẹ về Á Châu như Việt Nam, Thái Lan, Đại Hàn. Vài trò khác đi Ý, Hòa Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ, Thụy Sĩ. Nhân tiện học trò kể chuyện về thăm ông bà nội ngoại ở Việt Nam, cô giáo hướng dẫn cả lớp ôn lại cách gọi họ hàng. Tiếng Đức chỉ đơn giản Onkel và Tante. Còn tiếng Việt, anh, chị, em của cha được gọi khác với anh, chị, em của mẹ. Sau mấy câu hỏi, đáp, học trò phân biệt rành rẽ họ hàng nội, ngoại: cô, chú, bác, dì, cậu...
Biến cố 30 tháng Tư rồi ập đến. Gia đình tôi rời khỏi Sài Gòn trên một con tàu buôn khởi hành từ Bến Bạch Đằng chỉ vài giờ trước khi Sài Gòn thất thủ. Điều đáng nói là nếu tôi không đậu vào Khoá Đốc sự 22 mà vẫn trú đóng ở Củ Chi trong những ngày cuối của cuộc chiến thì bố mẹ tôi chắc chắn không đành lòng để tôi ở lại mà dẫn các em tôi ra xứ người. Quan niệm sống của bố mẹ tôi lúc ấy là “đi thì đi cả, mà ở thì cũng ở cả”. Kẹt lại trên quê hương thì tôi và bố tôi bị đầy ải nhiều năm trời trong trại tù cải tạo, các em tôi phải bỏ học để bươn chải mưu sinh, và có lẽ mẹ tôi phải dẫn các con về vùng Kinh Tế Mới sống ở chốn rừng thiêng nước độc để hy vọng cả nhà có cái ăn cái mặc như những người bạn của bà, cũng lả vợ các sĩ quan cao cấp của QLVNCH.
Chiếc xe bắt đầu vào xa lộ, chúng tôi rời thành phố mình cư ngụ, đi về hướng đông, hướng đông có mặt trời đang mọc, mặt trời có màu đo đỏ như những quả quít người bạn cho mang theo, vừa đi vừa bóc mặt trời nhỏ. Cây cối hai bên đường vẫn còn nhiều màu xanh, thỉnh thoảng mới có vài cây nhuốm đỏ, như một vết thương rất mới. Chiếc xe như con ngựa hiền lành, con ngựa đi qua những ngọn đồi, những rặng núi, lâu lâu lại thấy một con sông nhỏ ở đâu chạy ra. Dòng nước uốn cong hiện ra rồi lại biến ngay, con sông nhỏ hình như vừa bị ai lấy trộm mang đi giấu ở chốn nào!
Tại Thư viện London, Joseph Conrad có buổi đọc tác phẩm. Sau buổi đọc, một người đàn bà tóc đỏ bước đến. Ông đã thấy bà lẩn quẩn quanh phòng trước đó, bà chọn ngồi ở một chiếc ghế hàng cuối, nhưng ông không quan tâm. Bây giờ, bà nói: “Tôi đã quen ông ở Congo. Tôi biết vợ ông.” Vợ tôi ư? Ông nghĩ. Nhưng như mọi lần sau một buổi đọc, giữa tiếng gầm rú đang rút dần vào bên trong tâm hồn mình, ông hầu như không nghe nổi bà nói gì, cũng chẳng còn nhớ tiếng Anh vận hành ra sao. Có phải bà nói “đời tôi” chứ không phải “vợ tôi” không? Giọng bà, khàn và chói như tiếng quạ, chọc thẳng vào tai ông. Bà nhắc đến một dịp cuối tuần nào đó, khi tất cả bọn họ đã cùng nhau trải qua những ngày đó, rồi hôm sau ông gửi cho bà một lá thư, một bài thơ.
Theo lời mời “ghé chơi cho biết nhà mới” của Dzoanh, một người bạn học cũ, tôi đã bay qua Perth - Tây Úc, và lưu trú tại nhà mới của vợ chồng bạn, tọa lạc trên đường Viola, thành phố Beechboro, phía Nam Perth. Beechboro là một thành phố nhỏ yên tĩnh. Hầu hết những căn nhà có kiến trúc thấp, tường gạch với mái ngói đỏ hoặc đen. Sân trước đều có vườn trồng hoa hồng, hoa giấy, hoặc các loại cây chịu nắng như Thiên Tuế, Cọ, v.v.. Nhà của hai bạn có vườn hoa trái trước sân, được chăm sóc cẩn thận nên nhìn xanh mát, dễ thương.
Căn phòng chỉ còn ánh sáng xanh mờ từ màn hình máy tính. Trên bàn, bên cạnh bộ gõ chữ và con chuột, là một ly scotch vàng óng với viên nước đá trong veo. Chiếc micro sẵn sàng trên chân sắt, treo đằng sau tấm chắn đen để chận những tiếng phì phào. Bên dưới là mấy trang giấy tôi vừa in chiều nay dựng nghiêng trên giá nhạc. Những dấu móc đen chen chúc trên năm dòng kẻ làm tôi nhớ đến một bức hình trắng đen của bầy quạ đậu trên mấy hàng dây điện. Con cúi xuống, con ngẩng lên, con bay lên, rời khỏi mớ dây. Nhưng vẫn có trật tự quy củ.
Sáng nay ở Hayward trời đã lạnh hẳn. Nắng không còn gắt nữa, chỉ còn là một dải lụa vàng mỏng, rớt hững hờ trên hàng cây trước sân. Lá phong bắt đầu úa ở đầu cành. Gió thu đi rất khẽ, khua cái se lạnh tới ngập vào hồn như sợi buồn giăng mắc. Mùa thu nghĩ cũng lạ. Nó không dìm mình xuống như mùa đông, cũng không đốt mình lên như mùa hạ. Nó nâng hồn mình lên, nhẹ hều, như một chiếc lá vừa rời cành. Tôi ngồi yên, không muốn làm gì, chỉ muốn để cho hồn mình bay.
Tôi học hỏi từ hắn bao nhiêu điều tốt lành. Đức kiên nhẫn (hắn có thể chờ tôi bên trong khung cửa hàng giờ đồng hồ), sự điềm tĩnh (hắn không bao giờ nổi nóng, không nhiều lời cãi cọ), sự thâm trầm, sự vắn tắt (hắn ít nói và khi phải nói thì nói ít nhưng câu nói luôn đầy ắp ý nghĩa, hắn không bao giờ lặp lại điều gì mình đã minh định), kín đáo: chôn sâu cảm xúc trong lòng. Giữ kín trong nội tâm. Không than thở khi có điều gì không vừa ý. Âm thầm chịu đựng những điều khắc nghiệt. Không rên rỉ, thở than khi đau đớn. Không tranh luận (khi tôi rầy hắn sao lại nhúng tay vào chén nước, hắn chỉ Meo một tiếng, rồi im lặng dù sau đó tôi có dài dòng giải thích vì sao không nên làm như thế). Khi nhìn hắn săm soi khoảng cách từ sàn nhà lên nóc tủ trước khi nhún mình nhảy lên (hắn chưa bao giờ bước hụt), tôi học được nơi hắn thái độ cẩn trọng, luôn phân tích kỹ lưỡng trước khi bắt tay vào bất cứ công việc gì.
Tôi vẫn còn nhớ hình ảnh nhà văn Cung Tích Biền. Trong 10 năm cuối đời, ông tới định cư ở Quận Cam, California. Người ông nhỏ nhắn, gầy, tóc trắng xõa ra tứ phía, đôi mắt kính dày cộm với đôi mắt nhìn như dường muốn kín đáo, giọng nói xứ Quảng rặt nhưng lại dễ nghe; sức khỏe có lẽ như là tuyệt vời, vì những buổi cùng các bạn văn tụ họp hàn huyên ở nhà bạn Lê Lạc Giao, tôi nhìn thấy ông uống rượu không dè dặt, và vì có một lần ông nói với tôi rằng buổi sáng ông vẫn đi tập tạ ở phòng thể dục. Cung Tích Biền luôn luôn lộ ra cho mọi người biết rằng ông đứng sau lưng người vợ -- chị Hoàng Thị Kim Mai, từng theo học Đại học Văn Khoa SG, người mà ông gọi là Phật Bà Quan Âm của ông, và cũng là người chở ông đi nơi này nơi kia, vì ông không lái xe.
Thế giới chúng ta đang sống, có lúc êm ả dễ chịu như trời vào thu với nắng vàng đủ ấm, với gió hiu hiu tưới mát tâm hồn. Rồi cũng có lúc gió bão cuồng phong kéo tới vì không có gì vĩnh cửu, không có gì độc lập. Kinh nghiệm sống đã cho chúng ta thấy dòng đời là những chuỗi biến cố xen kẽ vào nhau, và có lẽ do đấy, tư tưởng của mỗi chúng ta cũng thay đổi theo biến động, theo thời gian đến rồi đi… và tất nhiên có nhiều phát minh, nhiều sáng tạo mới mẻ đến liên tục, có lúc ta hồ hởi đón nhận… cũng nhiều lúc là những áp lực nặng nề.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.