Những con thú Việt Nam

22/11/202110:55:00(Xem: 2795)

69
Minh họa: Cao Bá Minh



con trâu đen nằm bờ ruộng
ngắm dòng sông
kiên nhẫn hiền từ
như người mẹ bên đồng
dãi nắng dầm mưa nuôi dân tộc
hạt gạo tinh khôi đem sự sống
con ngựa ô im lìm nhai cỏ
vùng trời thảo nguyên lùi đi thật xa
vó bụi mịt mù những ngày biên địa
một lòng theo chủ
cờ xí phất lên
ca tụng sơn hà
con cá đen giữa dòng sinh tử
lục bình trôi ra biển lớn
cảm tạ đất trời mênh mông
bốn mùa chuyển động
núi rộng sông dài
phù sa nhuộm đỏ trái tim
con ốc nhỏ cuộn tròn đáy biển
đại dương sâu mặn
tấm lòng bao la trải rộng
chứng tích bao thế hệ thăng trầm
sống chết, hy sinh vì đại nghĩa
vun trồng cho con cháu hiển vinh
con rùa văn miếu cựa mình
đá chuyển thành xám những tinh anh non nước
già quá tuổi
chờ mãi hiền nhân suốt mấy mươi năm
im lặng nỗi buồn lịch sử
đớn đau tủi nhục đắng lòng


2

con rồng trước cổng chùa dốc núi
nhớ áng mây hồng
một thời ngậm nước phun mưa
tưới bao cẩm tú thuở dựng xây đền miếu
những anh hùng hào sảng
sống đứng thẳng, chết không quỵ lụy
con chó đứng đầu làng vẫy đuôi
mừng người áo mão vinh quy
nợ non sông trên lưng
một lòng trung chính nhớ ơn tiên tổ
lượm chiếc lá dưới gốc cây đa
khấn nguyện thủy chung đất nước
con khỉ nhảy trên cành cây
nhăn nhó đong đưa
giữa phải trái chánh tà
bắt chước người làm trò diễu cợt
mấy mươi năm đóng tuồng
sân khấu ngoảnh lại chẳng còn ai để ý
con chim ba màu trên nhánh phượng khô
tiếng dài tiếng ngắn
khóc bạn bên kia rào sắt
thời binh lửa đã qua
bao giờ mới phủi sạch oán thù
dựng lại quê cha
con ong vàng mất tổ
vo ve bụi hoa bên đường
mật ngọt đời người quá đắng
bỏ chợ bay lên miền cao
thạch thảo tảng đá xanh
chỗ dung thân những ngày mưa bão
con kiến bò ra khỏi hang
ngậm hạt lúa mọc lên từ mầu mỡ
ruộng đồng thơm như vải đào lụa ngọc
hiền từ miền châu thổ
trinh nguyên một đời thiếu nữ
bức tranh tô điểm giang sơn


3


con giun nằm yên lòng đất
co mình dưới bàn chân hung bạo
tiếng than của đồng loại thấm sâu
nghe trăn trở oặn mình
tấm thân như cỏ dại
trườn đi vào những quanh co ái ngại
con người tinh khôn nhất
nên đã đóng vai tất cả các loài thú
vượt qua bao nhiêu năm tháng
sau cùng cũng ngồi co ro
nhìn giấc mơ xòe ra trên tay
gầy guộc theo dòng đời nghiệt ngã
tấm thân cúi rạp trước bão giông lịch sử
những con thú Việt Nam
vẽ lên cảnh đời trần thế
bức tranh bất tận
trước mặt sau lưng
người im lặng đứng nhìn
chẳng nói nên lời, buồn da diết…

thy an
bài thơ xưa đọc lại cùng vài bạn đêm mưa gió - 11-2021

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ