Hôm nay,  

Lãng đãng vàng Thu

07/11/202315:04:00(Xem: 2870)
Tùy bút

Children in war

Cuối tháng mười đất trời phương ngoại vàng lên rực rỡ, muôn sắc màu nhuộm thắm cỏ cây. Những mảng màu đẹp không sao tả nổi, những buổi hoàng hôn càng làm cho sắc màu đã đẹp lại càng đẹp hơn.
    Đi dưới tán lá rừng rực rỡ, những khoảng trống bên trên long lanh nền trời xanh ngăn ngắt, dưới chân lá xào xạc đùa vui như con trẻ. Tiếng lá vỡ vụn như tiếng cười nắc nẻ lúc mùa lên. Đi giữa lòng thu, lòng người man mác nỗi nhớ thương không tên, vương vấn những nỗi niềm từ bao đời. Những ký ức muôn màu của chữ tình từ trong tạng thức khởi dậy, hồn mình lâng lâng dâng lên những cơn sóng tâm lan tỏa làm cho mình như ngợp giữa đất trời.
    Đi giữa lòng thu, lòng mình tự dưng ngân nga những lời thương lời nhớ, lời tình tự miên man, cái khoảnh khắc này như thực như mơ. Mình đang đi trên mặt đất mà cứ ngỡ là vườn địa đàng cổ tích. Mình đang sống giữa cuộc đời trần lao vất vả này mà ngỡ lạc vào xứ sở thần tiên như cô bé Alice, cái khoảnh khắc kỳ diệu này đẹp biết bao! Dòng đời trôi miên viễn qua lắm cung bậc hạnh phúc, khổ đau, ngọt bùi, cay đắng… Thỉnh thoảng có những khoảnh khắc như thế này làm cho cuộc đời trở nên đáng sống hơn. Đi giữa mùa thu, lòng mình tự hỏi: “Sao quốc độ này khác biệt lắm vậy? Người ở Âu-Mỹ có cuộc sống vật chất phủ phê, tinh thần thoải mái, tháng ngày hưởng thụ, xã hội dân chủ hòa bình, thiên nhiên tươi đẹp...Còn những người dân ở các xứ độc tài, lạc hậu, đói nghèo sao khổ đến thế? Đã thế lại cộng thêm nỗi thống khổ vì thù hận mà gây ra chiến tranh bom rơi đạn nổ, lửa cháy ngút trời, của nát nhà tan, người chết thê thảm, người sống bơ vơ màn trời chiếu đất. Kiếp người đã khổ, khi không tai họa lại ập xuống đầu. Người dân Ukraine, Palestine… hiện giờ đang sống trong địa ngục! Sự tàn độc hiếu chiến của những thế lực chính trị vốn coi thường sự sống của con người và muôn loài. Trong lúc Âu-Mỹ đang ngập tràn trong muôn sắc màu thu, đang sống một cuộc sống đủ đầy, đang tận hưởng cái đẹp của mùa thu đang trình diễn thì người Ukrainian, người Palestinian đang sống trong sự tận cùng khổ đau, chết chóc, tang thương, mất mát, chia lìa. Máu xương của họ đang đổ xuống, suối lệ tuôn tràn. Sự tàn ác vô cảm của kẻ gây chiến đang phô trương sức mạnh và quyền lực của nó, điều đó cũng có nghĩa là sự thống khổ của những nạn nhân đang đau đớn đến tận cùng!
    Mùa thu cũng là mùa của lễ hội, nơi này đang vui vì hội thu thì nơi ấy bọn thủ ác, lũ hung thần đang đắc thắng với hội say máu sát nhân. Ở nơi này có bao nhiêu lễ hội và mọi người đang vui trẩy hội, đang sống những ngày tháng đẹp của đất trời, của cuộc đời thì ngay trong lúc ấy những nạn nhân của chiến tranh đang sống dở chết dở dưới những trận mưa bom, hỏa tiễn. Không biết bao nhiêu nhà cửa, trường học, bệnh viện, quán xá… giờ chỉ còn là những đống gạch đá ngổn ngang. Cũng một kiếp người sao khác biệt đến dường này?” Những địa danh Gaza, West Bank, Jerusalem, Golan, Sinai, Jerusalem… vốn là linh địa của cả ba tôn giáo lớn, ấy vậy mà thiên nhiên, xã hội và con người khắc nghiệt, tàn bạo suốt bao ngàn năm nay.  Bảo rằng số phận ư? Bảo rằng thượng đế an bài ư? Thượng đế sao lại tàn nhẫn vô cảm đến vậy? May ra chỉ có thể nói là do cộng nghiệp, biệt nghiệp, nghiệp lực mà thôi!
    Người Palestine, người Do Thái vốn cũng từ một ông tổ Abraham, là anh em cùng cha khác mẹ và Jerusalem là thánh địa ấy vậy mà người ta nhân danh này nọ để tàn sát lẫn nhau, tru diệt nhau, hận thù ngút ngàn và ngày càng chồng chất thêm.
    Nếu ở đây có những khoảnh khắc đẹp diệu kỳ thì ở nơi ấy đang dằng dặc kiếp nạn khổ đau. Bao đời rồi thù hận nhau, giết chóc không ngừng nghỉ, máu nào thấm được đá? Xương thịt nào tẩm được đất? Tâm nào cảm được những con người vô cảm mà đầy sự vô minh và sân hận? Những thế lực chính trị hiếu chiến, những thế lực thần quyền cuồng tín, những tướng tá đầy quyền lực nhưngvô tri chúng đang ra sức kêu gào, thúc đẩy con người hai bên lao vào tàn sát lẫn nhau.
    Ở đây thu vàng lãng đãng, muôn sắc gấm hoa, lá đổ xào xạc, mùa lên rực rỡ thì nơi ấy máu đổ bi thương, xương thịt tan nát, khói lửa bom đạn đen cả vòm trời, cuộc sống đang là địa ngục, địa ngục trần gian.
    Làm sao đánh thức lương tâm những kẻ cầm quyền? Làm sao để lay động lương tri những kẻ hiếu chiến? Luật pháp và công lý ở đâu? Làm sao thực thi? Những câu hỏi không thể trả lời, không dễ trả lời! May thay tình thương và sự cảm thông của nhân loại vẫn còn. Khắp thế giới xuống đường biểu tình: Chicago, New York, Paris, London, Madrid, Tokyo, Tehran, Seoul… Hàng chục triệu người kêu gọi chấm dứt chiến tranh! Những người yêu chuộng hòa bình và công lý đang nói thay cho những nạn nhân bất lực trong chiến tranh. Xin đừng nhầm lẫn hay cố tình gộp chung tất cả người dân Palestine với lực lượng khủng bố. Những kẻ cố tình đánh đồng không chỉ là bọn cầm quyền, những thế lực chính trị, quân sự cực đoan hiếu chiến mà ngày một bộ phận dân chúng chỉ vì yêu-ghét phe phái nên cũng cố tình đánh đồng như vậy! Một nhóm nhỏ khủng bố với một nhà nước khủng bố có khác gì nhau, có khác chăng là ở sức mạnh và cái hậu quả mà nó gây ra!
    Mùa thu ơi! thương lắm, thương đứt ruột khi thấy bao nhiêu trẻ em Palestine ngơ ngác bơ vơ ngồi trên đống gạch ngổn ngang, cái đống gạch ấy vốn là nhà của các em, dưới đống gạch đá ấy là xương thịt của ba má, ông bà, anh chị em của các em. Có vô số những em bé Palestine đầu trần chân đất, áo quần tả tơi, thương tích đầy người lang thang giữa đất đá đạn bom. Các em không có thực phẩm, nước, thuốc men, chỗ trú thân, thân nhân mất hết… Hàng triệu người Palestine đang bị mất nhà cửa, ruộng vườn, thân nhân. Hàng trăm ngàn bệnh nhân không có thuốc men, giải phẩu không có thuốc tê, thuốc mê...Cả một dân tộc bị giam lỏng trên quê hương của họ, bị tước hết mọi quyền công dân, quyền con người!
    Mùa thu ơi! Kiếp nạn này bao giờ mới chấm dứt? Đất trời bắc Mỹ đang ngợp trong muôn sắc màu, lãng đãng vàng thu. Đất trời đẹp nhất là khi xuân về chồi non lộc biếc, muôn hoa khoe sắc và khi mùa lên muôn màu rực rỡ, lá đổ ngập lối qua, mùa màng gặt hái xong. Mùa thu về với những quả bí ngô ngộ nghĩnh, những chùm bắp khô lủng lẳng khắp nơi, những hình nộm bù nhìn vui nhộn. Mùa thu cũng là mùa của Halloween, mọi người hóa trang thành những hình tượng ma quỷ kinh dị nhất, phải chăng quanh năm phô diễn chất người giờ thì bày ra một chút góc khuất, mặt trái của mỗi con người chúng ta? Nhà thiền vẫn bảo ở trong tâm của mỗi con người vẫn tiềm ẩn cái ác. Con người dù đó là kẻ quyền thế hay bình dân, đạo đức hay vô lại, nhà tu hành hay kẻ lưu manh… Tận trong thâm tâm vẫn ẩn chứa cái ác, chủng tử ác. Chỉ có điều là khác nhau ở chỗ biết điều khiển hay để bùng phát, biết hóa giải hay dung dưỡng, biết thăng tiến hay chìm đắm, biết thức tỉnh hay mê muội...Những người học đạo, hành đạo thì cái ác bị hóa giải, bị khống chế hay tiêu trừ. Còn kẻ không biết đạo thì để cái ác tự tung tực tác, nuôi dưỡng cái ác và làm cho cái ác tăng trưởng thêm. Ác-Thiện vốn không phải hai, người-quỷ vốn không khác, một niệm tỉnh là người một niệm mê là quỷ. Một niệm giác là thánh một niệm mê là phàm! Quỷ không ở dưới địa ngục âm ty, quỷ đang hiện diện ngay ở nhân gian này. Quỷ đâu phải ở ngoài, quỷ ngay trong mỗi con người. Lễ Halloween vui nhộn với những hình nộm và mặt nạ ma quỷ, đâu chỉ có trẻ con mới vui chơi hóa trang, người lớn còn thích hóa trang hơn, những cuộc hóa trang diễu hành khắp nơi. Ma quỷ đâu có gì đáng sợ, chỉ có con người mang tâm địa ma quỷ mới đáng sợ, bởi những kẻ mang tâm địa quỷ thì không việc ác nào không dám làm, không tội lỗi nào không nhúng tay vào. Người hóa trang làm ma quỷ chỉ để vui, ma quỷ hóa trang làm người thì mới đáng sợ! Có thể đó là những mê muội trong ý thức hệ, giáo điều nọ kia. Có thể là bọn cuồng tín cực đoan, có thể là đám chính khách vì lợi ích bản thân hay lợi ích băng đảng, có thể là những tướng lãnh diều hâu muốn lập công danh bằng xương máu của lính và dân, có thể là những kẻ quyền cao chức trọng nhưng lương tâm bé tí và lòng tham không đáy… Người hóa trang làm ma quỷ để vui chơi nhưng ma quỷ hóa trang làm người để giết chóc, tàn phá, hủy diệt, hại người hại vật, tổn hại cả thiên nhiên, không tội ác nào không dám làm!
    Mùa thu đẹp lắm! Đất trời bừng lên rực rỡ. Mùa thu đâu chỉ để làm thơ vô thưởng vô phạt, đâu chỉ để miêu tả văn chương phù phiếm. Mùa thu đẹp biết cảm thông với nỗi đau của đồng loại, biết tỏ tình liên đới với những con người đang sống trong khổ đau. Tiếng lá thu xào xạc không làm quên tiếng bom rơi đạn nổ, xác lá vàng không thể xóa nhòa hình ảnh gạch đá xà bần lẫn lộn với thịt xương của hàng chục ngàn nạn nhân vô tội. Sắc màu thu mơ màng, hơi thu lãng đãng nhưng không thể quên được lửa đỏ khói đen ngút trời! Những nạn nhân đang thống khổ trong địa ngục trần gian, mùa thu thương người như thương chính bản thân mình. Nỗi đau của người, mùa thu cảm nhận sâu sắc, xin chia sẻ và thông cảm với người, xin khấn nguyện cho người! Vàng thu không thể nhuộm nơi khổ đau mà người đang sống nhưng lòng thu hướng về nơi ấy!
    Hãy chấm dứt chiến tranh!
    Sống và để người khác sống!

 

– Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 11/23

Sự nhận thức không đến khi chúng tôi còn đang đắm mình trong một thế giới đẹp đẽ, yên ả, giữa ba bức tường của một resort xa hoa, ba bức tường bao bọc quanh hồ bơi dài, xanh ngắt màu ngọc bích, với dòng nước như suối ghềnh trôi chảy tự nhiên, mở toang ra bao la trước mặt; vô tận biển nối hồ xanh, vô tận rượu ngon và ẩm thực tinh vi. Nó – sự nhận thức ấy – kiên nhẫn đợi giờ ly biệt. Khoảnh khắc ấy bắt đầu khi chúng tôi bước lên chuyến xe buýt rời xa dải duyên hải biệt lập, quay lưng lại với hồ bơi ngọc bích để hướng mũi xe về phía phi trường xa xôi. Những bức tường bóng bẩy của dãy resort lần lượt lùi lại phía sau. Mặt đường láng mịn của xa lộ trải dài trước mắt, trong khi khung cảnh hai bên đường dần biến chuyển, phơi bày một thực tại từ chối tiếp tục giấu mình. Qua khung cửa kính trên cao của xe buýt, lớp vỏ bọc mỏng manh của thiên đường hoàn toàn vỡ vụn, nhường chỗ cho vẻ trần trụi, bụi bặm của các khu xóm lao động bình dân.
Chúng tôi là một trong những người đầu tiên bước vào phòng phiếu. Do địa điểm bỏ phiếu được đặt trong Trung Tâm Sinh Hoạt Người Cao Niên Norman P. Murray, mọi việc đều được tổ chức rất chu đáo. Các thiện nguyện viên hướng dẫn từng người một cách ân cần và kiên nhẫn. Không ai tỏ vẻ vội vàng. Ai cần giải thích điều gì đều được giải thích cặn kẽ. Chúng tôi đã dành thời gian nghiên cứu lá phiếu từ tuần trước. Tôi luôn nghĩ rằng quyền bầu cử chỉ thật sự có ý nghĩa khi người cử tri chịu khó tìm hiểu trước khi quyết định. Vì thế, khi cầm lá phiếu trên tay, tôi không thấy băn khoăn nhiều nữa. Mỗi chọn lựa đều đã được cân nhắc dựa trên lương tâm, kinh nghiệm sống và những điều mà tôi cho là có thích hơp cho cộng đồng thị xã và cho tiểu bang.
Sau mấy tháng hè, hôm nay cô Thúy chào đón học trò lớp Rồng Bay trở lại trường Việt Ngữ Suối Mở. Cô giáo mời học trò kể lại những sinh hoạt trong những ngày nghỉ hè và viết lá thư trong ngày khai trường như lời cảm ơn đến cha mẹ, gia đình. Lớp Rồng Bay rộn ràng kể chuyện. Học trò được cùng ba mẹ, anh, chị, em đi chơi đó đây trong kỳ nghỉ hè. Vài trò theo ba mẹ về Á Châu như Việt Nam, Thái Lan, Đại Hàn. Vài trò khác đi Ý, Hòa Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ, Thụy Sĩ. Nhân tiện học trò kể chuyện về thăm ông bà nội ngoại ở Việt Nam, cô giáo hướng dẫn cả lớp ôn lại cách gọi họ hàng. Tiếng Đức chỉ đơn giản Onkel và Tante. Còn tiếng Việt, anh, chị, em của cha được gọi khác với anh, chị, em của mẹ. Sau mấy câu hỏi, đáp, học trò phân biệt rành rẽ họ hàng nội, ngoại: cô, chú, bác, dì, cậu...
Biến cố 30 tháng Tư rồi ập đến. Gia đình tôi rời khỏi Sài Gòn trên một con tàu buôn khởi hành từ Bến Bạch Đằng chỉ vài giờ trước khi Sài Gòn thất thủ. Điều đáng nói là nếu tôi không đậu vào Khoá Đốc sự 22 mà vẫn trú đóng ở Củ Chi trong những ngày cuối của cuộc chiến thì bố mẹ tôi chắc chắn không đành lòng để tôi ở lại mà dẫn các em tôi ra xứ người. Quan niệm sống của bố mẹ tôi lúc ấy là “đi thì đi cả, mà ở thì cũng ở cả”. Kẹt lại trên quê hương thì tôi và bố tôi bị đầy ải nhiều năm trời trong trại tù cải tạo, các em tôi phải bỏ học để bươn chải mưu sinh, và có lẽ mẹ tôi phải dẫn các con về vùng Kinh Tế Mới sống ở chốn rừng thiêng nước độc để hy vọng cả nhà có cái ăn cái mặc như những người bạn của bà, cũng lả vợ các sĩ quan cao cấp của QLVNCH.
Chiếc xe bắt đầu vào xa lộ, chúng tôi rời thành phố mình cư ngụ, đi về hướng đông, hướng đông có mặt trời đang mọc, mặt trời có màu đo đỏ như những quả quít người bạn cho mang theo, vừa đi vừa bóc mặt trời nhỏ. Cây cối hai bên đường vẫn còn nhiều màu xanh, thỉnh thoảng mới có vài cây nhuốm đỏ, như một vết thương rất mới. Chiếc xe như con ngựa hiền lành, con ngựa đi qua những ngọn đồi, những rặng núi, lâu lâu lại thấy một con sông nhỏ ở đâu chạy ra. Dòng nước uốn cong hiện ra rồi lại biến ngay, con sông nhỏ hình như vừa bị ai lấy trộm mang đi giấu ở chốn nào!
Tại Thư viện London, Joseph Conrad có buổi đọc tác phẩm. Sau buổi đọc, một người đàn bà tóc đỏ bước đến. Ông đã thấy bà lẩn quẩn quanh phòng trước đó, bà chọn ngồi ở một chiếc ghế hàng cuối, nhưng ông không quan tâm. Bây giờ, bà nói: “Tôi đã quen ông ở Congo. Tôi biết vợ ông.” Vợ tôi ư? Ông nghĩ. Nhưng như mọi lần sau một buổi đọc, giữa tiếng gầm rú đang rút dần vào bên trong tâm hồn mình, ông hầu như không nghe nổi bà nói gì, cũng chẳng còn nhớ tiếng Anh vận hành ra sao. Có phải bà nói “đời tôi” chứ không phải “vợ tôi” không? Giọng bà, khàn và chói như tiếng quạ, chọc thẳng vào tai ông. Bà nhắc đến một dịp cuối tuần nào đó, khi tất cả bọn họ đã cùng nhau trải qua những ngày đó, rồi hôm sau ông gửi cho bà một lá thư, một bài thơ.
Theo lời mời “ghé chơi cho biết nhà mới” của Dzoanh, một người bạn học cũ, tôi đã bay qua Perth - Tây Úc, và lưu trú tại nhà mới của vợ chồng bạn, tọa lạc trên đường Viola, thành phố Beechboro, phía Nam Perth. Beechboro là một thành phố nhỏ yên tĩnh. Hầu hết những căn nhà có kiến trúc thấp, tường gạch với mái ngói đỏ hoặc đen. Sân trước đều có vườn trồng hoa hồng, hoa giấy, hoặc các loại cây chịu nắng như Thiên Tuế, Cọ, v.v.. Nhà của hai bạn có vườn hoa trái trước sân, được chăm sóc cẩn thận nên nhìn xanh mát, dễ thương.
Căn phòng chỉ còn ánh sáng xanh mờ từ màn hình máy tính. Trên bàn, bên cạnh bộ gõ chữ và con chuột, là một ly scotch vàng óng với viên nước đá trong veo. Chiếc micro sẵn sàng trên chân sắt, treo đằng sau tấm chắn đen để chận những tiếng phì phào. Bên dưới là mấy trang giấy tôi vừa in chiều nay dựng nghiêng trên giá nhạc. Những dấu móc đen chen chúc trên năm dòng kẻ làm tôi nhớ đến một bức hình trắng đen của bầy quạ đậu trên mấy hàng dây điện. Con cúi xuống, con ngẩng lên, con bay lên, rời khỏi mớ dây. Nhưng vẫn có trật tự quy củ.
Sáng nay ở Hayward trời đã lạnh hẳn. Nắng không còn gắt nữa, chỉ còn là một dải lụa vàng mỏng, rớt hững hờ trên hàng cây trước sân. Lá phong bắt đầu úa ở đầu cành. Gió thu đi rất khẽ, khua cái se lạnh tới ngập vào hồn như sợi buồn giăng mắc. Mùa thu nghĩ cũng lạ. Nó không dìm mình xuống như mùa đông, cũng không đốt mình lên như mùa hạ. Nó nâng hồn mình lên, nhẹ hều, như một chiếc lá vừa rời cành. Tôi ngồi yên, không muốn làm gì, chỉ muốn để cho hồn mình bay.
Tôi học hỏi từ hắn bao nhiêu điều tốt lành. Đức kiên nhẫn (hắn có thể chờ tôi bên trong khung cửa hàng giờ đồng hồ), sự điềm tĩnh (hắn không bao giờ nổi nóng, không nhiều lời cãi cọ), sự thâm trầm, sự vắn tắt (hắn ít nói và khi phải nói thì nói ít nhưng câu nói luôn đầy ắp ý nghĩa, hắn không bao giờ lặp lại điều gì mình đã minh định), kín đáo: chôn sâu cảm xúc trong lòng. Giữ kín trong nội tâm. Không than thở khi có điều gì không vừa ý. Âm thầm chịu đựng những điều khắc nghiệt. Không rên rỉ, thở than khi đau đớn. Không tranh luận (khi tôi rầy hắn sao lại nhúng tay vào chén nước, hắn chỉ Meo một tiếng, rồi im lặng dù sau đó tôi có dài dòng giải thích vì sao không nên làm như thế). Khi nhìn hắn săm soi khoảng cách từ sàn nhà lên nóc tủ trước khi nhún mình nhảy lên (hắn chưa bao giờ bước hụt), tôi học được nơi hắn thái độ cẩn trọng, luôn phân tích kỹ lưỡng trước khi bắt tay vào bất cứ công việc gì.
Tôi vẫn còn nhớ hình ảnh nhà văn Cung Tích Biền. Trong 10 năm cuối đời, ông tới định cư ở Quận Cam, California. Người ông nhỏ nhắn, gầy, tóc trắng xõa ra tứ phía, đôi mắt kính dày cộm với đôi mắt nhìn như dường muốn kín đáo, giọng nói xứ Quảng rặt nhưng lại dễ nghe; sức khỏe có lẽ như là tuyệt vời, vì những buổi cùng các bạn văn tụ họp hàn huyên ở nhà bạn Lê Lạc Giao, tôi nhìn thấy ông uống rượu không dè dặt, và vì có một lần ông nói với tôi rằng buổi sáng ông vẫn đi tập tạ ở phòng thể dục. Cung Tích Biền luôn luôn lộ ra cho mọi người biết rằng ông đứng sau lưng người vợ -- chị Hoàng Thị Kim Mai, từng theo học Đại học Văn Khoa SG, người mà ông gọi là Phật Bà Quan Âm của ông, và cũng là người chở ông đi nơi này nơi kia, vì ông không lái xe.
Thế giới chúng ta đang sống, có lúc êm ả dễ chịu như trời vào thu với nắng vàng đủ ấm, với gió hiu hiu tưới mát tâm hồn. Rồi cũng có lúc gió bão cuồng phong kéo tới vì không có gì vĩnh cửu, không có gì độc lập. Kinh nghiệm sống đã cho chúng ta thấy dòng đời là những chuỗi biến cố xen kẽ vào nhau, và có lẽ do đấy, tư tưởng của mỗi chúng ta cũng thay đổi theo biến động, theo thời gian đến rồi đi… và tất nhiên có nhiều phát minh, nhiều sáng tạo mới mẻ đến liên tục, có lúc ta hồ hởi đón nhận… cũng nhiều lúc là những áp lực nặng nề.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.