Những nhánh đời của biển

05/04/202510:06:00(Xem: 2445)
DC_Pilgrimage
Tranh Đinh Cường.

 

tôi gởi lại bên một dòng sông chiều

tháng bảy những lâm thâm mưa bụi cuốn

trôi đi rác rưới mùa nước lụt về 

sông sông trôi đi ánh đèn đêm về

 

cửa biển mà mẹ tôi bên kia nhà 

cứ nghĩ con nó đã về chưa mà

lâu quá trời mưa chắc đường xa còn

ướt lạnh mà nhỏ dại dọc đường có

 

lỡ chuyến đò qua mùa lụt tháng bảy

nước lớn dâng lên đến thấu thềm nhà

tháng bảy nước nhảy lên bờ mẹ tôi

nói rồi đến nửa đêm mưa mau gió

 

thôi rì rầm mái tranh lật ngược nước

dột xuống nhà em tôi chị tôi chạy đi

lấy thau hứng đỡ ngồi thức trọn

đêm nghe mưa sau hè đổ ngọn tàu

 

cau cây chuối ngã rạp xuống mương nước

xoáy cuốn trôi đất cát vườn rau vườn 

cà rụng trái theo sông sáng mai ngồi

dậy liền đi vớt củi để dành thổi

 

cơm mẹ dặn nhớ xăn quần cao kẻo

về ướt lạnh khổ lắm con ơi... thời

thơ ấu chắc chắn đã trôi qua bên

chiếc cầu ván đong đưa bên bờ ao

 

rau muống tôi nhìn lại và hai mươi

năm vút đi như vì sao chổi nhưng

bỗng chiều nay không dưng có cơn mưa

mù trút ngọn rồi mười năm hai mươi

 

năm chẳng còn là thời gian chờ đợi

lạy trời may thay mẹ tôi vẫn còn 

bên kia nửa vòng trái đất anh em

thì mỗi người thất tán mỗi phương như

 

những nhánh củi rong rêu thuở nào không

biết bây giờ trôi nổi về đâu mà

tha phương lại vèo thêm một thập niên

lưu lạc sao mẹ cứ dặn hoài đi

 

mô rồi cũng nhớ về nhà cho kịp

chạng vạng tối trời khổ lắm con ơi.

 

– Huỳnh Liễu Ngạn

 

Mưa Mưa Mưa Bên kia biển Mưa có lạnh không em Dúi ngón chân son dưới lòng cát ấm Cát sẽ phủ chân em Biển vuốt ve trìu mến Sóng nhấp nhô mưa đời
Tam quan mái lạnh người không tới | Cả ngôi chùa đứng khóc trong mưa.
Trước khi là một bài thơ, "Hòn Đá Làm Ra Lửa" đã là một hành vi kỳ lạ đối với chính khái niệm văn bản. Nó ra đời không trên trang giấy mà trong trí nhớ, giữa hai trại tù Gia Trung và Hàm Tân, suốt gần một thập niên, chỉ được ghi thành chữ lần đầu khi tác giả đã đặt chân tới Thụy Điển, theo tài liệu, nhưng tôi nghĩ, phải trước đó, khi ra khỏi tù hay đến chốn an toàn, phải ghi lại dù không được tề chỉnh như sau này. Phần đông người đọc dừng lại tắc lưỡi, xem đây là một chi tiết cảm động về nghị lực.
Tôi gặp lại anh bên kia ngọn núi / Trong nắng chiều sắp tối / Sao anh không về nhà? / Cha khóc con tàn hết mùa hoa / Mẹ chờ con khuyết cả trăng rằm / Nhà xưa em vẫn đợi / Đó không phải là nhà / Đó là cái còn lại / Của bóng tối. Khuôn mặt tôi không còn nữa / Bên kia cánh cửa: không ai chờ / Làng quê xa vời vợi: tiếng gà gáy sáng / Chó sủa đêm trăng.
Như đứa trẻ nghịch ngợm xé ra trên mặt nước những vòng tròn quấn quít trăm điểm mở
buổi chiều trở về từ cuộc đi bộ | nghe chút hương thơm của hoa jasmin | trắng như bạch ngọc
Cách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.
Thưa Công nương mắt hương thu u uất Mùa thu không trở lại trong đôi mắt đại dương xanh đầy móng vuốt và, tiếng hát của nàng rắc hoa trên đường về quê cũ xa xăm. Công nương không tin ư
Chuỗi hạt mẹ nằm trên trang | Ý thờ sâu lắng miên man niệm tình
Trận Mậu Thân xãy ra, đơn vị tôi đánh nhau với vc ngay sân nhà.Trận Gò Me Biên Hòa cách hậu cứ tôi chừng 500 mét. Thằng em tôi, thằng em… tôi vừa cưới vợ cho nó nằm lại cùng chiến trường. Vợ nó đón đơn vị quay về ngay tại sân cờ, nhìn quanh không thấy nó, mang cái bầu, xông thẳng đến tôi, không một giọt nước mắt đấm vào ngực tôi bình bịch ‘chồng em đâu, mất rồi hả anh hai’. Vâng đời lính là vậy, vợ lính là vậy.
Để hiểu một nhà thơ, đôi khi phải bắt đầu từ chỗ thân xác họ đã đi qua. Với Nguyễn Hoàng Nam, chỗ ấy là một chiếc ghe đánh cá ra cửa biển Rạch Giá. Trong bài Về nguồn (1990), ông ghi lại khoảnh khắc mửa thốc mật xanh trong hầm ghe, và chính trong cơn say sóng kinh hoàng đó, ký ức quê nhà bật lên: xứ Bưởi Biên Hòa, căn nhà số 66 đường Phan Đình Phùng nơi người mẹ mang ông trong lòng. Rồi đến trại tị nạn Songkhla ở Thái Lan với nắng cháy tóc và sứa lửa phỏng da, sau những bữa ăn cá sình rau vụn. Rồi đến Bolsa, đến tượng Phước Lộc Thọ, đến những bãi biển California.
Môi thầm ngậm nửa lời kinh | Tưởng như thập giá ẩn mình trong sương | Trả lại Chúa những vết thương
tâm trí và khói lang thang | bên này, bên kia trái đất | hồ nước cạn, con đường ngập | cánh rừng tự thiêu | tảng băng bắc cực lững lờ