Hôm nay,  

Trump Làm Trung Quốc “Vĩ Đại Trở Lại”

23/01/202600:00:00(Xem: 1005)

trung quoc
Ảnh minh họa cho bài do Trí Tuệ Nhân Tạo vẽ.
 
Một năm sau khi Donald Trump trở lại Bạch Ốc, một cuộc thăm dò dư luận quốc tế quy mô lớn cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: khẩu hiệu “Làm Cho Nước Mỹ Vĩ Đại Trở Lại” của ông dường như lại đang góp phần nâng vị thế toàn cầu của Trung Quốc, thay vì củng cố vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ.
 
Cuộc khảo sát được thực hiện tại 21 quốc gia cho Hội đồng Đối ngoại Châu Âu (European Council on Foreign Relations – ECFR) cho thấy, dưới thời Trump, Hoa Kỳ không còn bị các đối thủ truyền thống e ngại như trước, trong khi các đồng minh – đặc biệt tại châu Âu – ngày càng cảm thấy xa cách Washington.
 
Tại phần lớn các quốc gia Âu châu, người dân không còn xem Hoa Kỳ là một đồng minh đáng tin cậy. Ngược lại, họ ngày càng ủng hộ việc tái vũ trang và tự chủ an ninh. Ở Nga, Liên Âu hiện được nhìn nhận là đối thủ lớn hơn Hoa Kỳ; còn tại Ukraine, ánh nhìn tìm kiếm hỗ trợ đang nghiêng nhiều hơn về Brussels thay vì Washington.
 
Cuộc thăm dò, với gần 26.000 người tham gia tại 13 quốc gia Âu châu cùng Hoa Kỳ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil, Nam Phi và Nam Hàn, cho thấy đa số người được hỏi tại hầu hết các nước tin rằng ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng trong thập niên tới.
 
Tỷ lệ này lên tới 83% tại Nam Phi, 72% tại Brazil, 63% tại Thổ Nhĩ Kỳ, 54% ngay tại Hoa Kỳ, hơn một nửa tại nhiều quốc gia Liên Âu và 50% tại Anh. Phần đông công dân Liên Âu cũng tin rằng Trung Quốc sắp trở thành quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực xe điện và năng lượng tái tạo.
 
Đáng chú ý, nỗi lo ngại về Trung Quốc không tăng tương ứng. Ngoài Ukraine và Nam Hàn, rất ít nơi coi Trung Quốc là đối thủ hay kẻ thù. Tại Nam Phi, Ấn Độ và Brazil, số người xem Trung Quốc như một đồng minh thậm chí còn tăng so với hai năm trước. Ở Nam Phi, Nga và Brazil, đa số coi Trung Quốc là đối tác cần thiết hoặc đồng minh. Quan điểm này tại Liên Âu hầu như không thay đổi: gần một nửa coi Trung Quốc là đối tác không thể thiếu.
 
Trong khi đó, dù nhiều người tin rằng Hoa Kỳ vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng, tại phần lớn các nước – kể cả trong chính nước Mỹ – không có đa số nào tin rằng ảnh hưởng của Hoa Kỳ sẽ còn tăng thêm. Ngoài Brazil, Ấn Độ, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ, niềm tin vào đà đi lên của quyền lực Mỹ khá mờ nhạt.
 
Song song với cái nhìn ngày càng thuận lợi dành cho Trung Quốc, vị thế của Hoa Kỳ như một đồng minh lại suy giảm gần như trên toàn bộ các quốc gia được khảo sát. Ấn Độ là trường hợp hiếm hoi mà đa số dân chúng vẫn tin Hoa Kỳ là đồng minh chia sẻ giá trị và quyền lợi chung.
 
Tại Liên Âu, sự thay đổi này đặc biệt rõ nét. Chỉ còn 16% công dân Âu châu coi Hoa Kỳ là đồng minh; trong khi 20% xem Washington là đối thủ hoặc kẻ thù. Cái nhìn về nước Mỹ tại nhiều nơi khác cũng đang đi xuống.
 
Kỳ vọng đối với chính Donald Trump cũng giảm sút. So với một năm trước, ít người tin rằng việc ông tái đắc cử là điều tốt cho người dân Mỹ, cho đất nước họ, hay cho hòa bình thế giới.
 
Cuộc khảo sát, thực hiện trong khuôn khổ dự án “Europe in a Changing World” của Đại học Oxford, cho thấy khi cán cân quyền lực toàn cầu dịch chuyển, nhận thức về châu Âu cũng đang thay đổi – đặc biệt tại Nga. Khi chiến tranh Ukraine sắp bước sang năm thứ năm, đa số người Nga nay xem Liên Âu là đối thủ, trong khi tỷ lệ coi Hoa Kỳ là kẻ thù đã giảm so với năm trước.
 
Ngược lại, tại Ukraine, người dân có xu hướng nhìn châu Âu như đồng minh nhiều hơn Hoa Kỳ. Ở Trung Quốc, 61% người được hỏi coi Hoa Kỳ là mối đe dọa, nhưng chỉ 19% có cùng cảm nhận với Liên Âu – một khoảng cách đáng kể.
 
Các tác giả của bản khảo sát, gồm Ivan Krastev, Mark Leonard và Timothy Garton Ash, cho rằng xu thế này không phải vì Trung Quốc xem nhẹ Liên Âu. Trái lại, đa số người Trung Quốc coi Liên Âu là một cường quốc, và gần một nửa xem khối này là đối tác – một quan điểm cũng được chia sẻ bởi 40% người Mỹ, bất chấp giọng điệu chống Liên Âu của Trump.
 
Tuy nhiên, sự lạc quan ấy không phổ biến trong chính nội bộ châu Âu. Gần một nửa người dân không tin Liên Âu đủ sức đứng ngang hàng với Hoa Kỳ hay Trung Quốc. Nỗi bi quan về tương lai đất nước và thế giới gia tăng, cùng với lo ngại về chiến tranh và xâm lược, khiến hơn một nửa người Âu châu ủng hộ việc tăng chi tiêu quốc phòng.
 
Theo các tác giả, cuộc thăm dò phác họa một thế giới trong đó các hành động của Hoa Kỳ đang vô tình đẩy Trung Quốc lên cao hơn. Những can thiệp của Trump tại Venezuela hay tham vọng lãnh thổ tại Greenland cho thấy ông dường như tin rằng một cường quốc nên được sợ hãi hơn là được yêu mến.
 
Trong bối cảnh ấy, châu Âu có nguy cơ bị kẹt giữa các cực quyền lực hoặc bị gạt ra bên lề. Trật tự cũ đang khép lại, và các nhà lãnh đạo Âu châu, theo lời các tác giả, không còn có thể tự hỏi liệu người dân của họ đã hiểu sự thay đổi triệt để của thế giới hay chưa. Người dân đã hiểu rồi. Câu hỏi còn lại là liệu giới lãnh đạo có kịp thích ứng – để trở thành một cực quyền lực, hay sẽ tan biến giữa những cực khác.
 
VB tóm lược
Nguồn: Phỏng theo bài “How Trump’s Foreign Policy Gambits Are Reshaping the World” của Brian Bennett và Nik Popli, đăng trên tạp chí TIME, ngày 14 tháng 1 năm 2026.

Tiếp nối Nghị quyết 36 (năm 2004) và Quyết định 1334 (năm 2023), nhà cầm quyền Việt Nam vừa tiếp tục ban hành văn bản thứ ba nhắm trực tiếp vào cộng đồng người Việt tự do tại hải ngoại, đó là Nghị quyết 23-NQ/TW. Văn bản này do chính Tô Lâm ký ban hành ngay trước chuyến công du đến Úc và Tân Tây Lan, hai quốc gia có cộng đồng người Việt sinh sống đông đảo như một "món quà” ra mắt đầy tính toán.
Thi sĩ Vũ Hoàng Chương là một tác giả quan trọng, đã để lại cho chúng ta một số lượng tác phẩm rất lớn. Thơ ông chứa nhiều ý kín đáo, lại thêm cách diễn tả hàm súc, nên nhiều bài, nhiều câu thuộc loại “không dễ hiểu.” Là một người uyên bác và chịu ảnh hưởng của Hán học từ rất sớm, ông đã dùng khá nhiều điển tích và cũng hay trích dẫn thơ văn cổ khi sáng tác. Những điển tích, thơ văn cổ ấy, nếu không được phân giải ra, sẽ khiến nhiều người đọc, nhất là người ở thế hệ trẻ, khó nắm vững chủ ý của tác giả. Cho tới nay, bên cạnh một số bài viết riêng lẻ mang tính cách ước đoán hoặc với nhận định có phần nào chủ quan của người viết, chưa có một cuốn biên khảo nghiêm túc nào về Vũ Hoàng Chương.
Trên một con đường ngoại ô Dallas, Philip, 27 tuổi, đang lái xe thì bất ngờ chỉ vào một chiếc hộp đen nhỏ gắn trên cột đèn giao thông. “Flock!” Đó là một máy camera đọc bảng số xe tự động của Flock Safety, một mạng lưới 120.000 thiết bị trải khắp 49 tiểu bang, cho phép cảnh sát xem một chiếc xe đã đi đâu và đang ở đâu chỉ trong vài giây. Công ty có hợp đồng với 7.000 sở cảnh sát, tương đương 40% lực lượng trên toàn quốc. Mỗi chiếc xe chạy ngang qua đều có thể bị chụp hình, ghi bảng số, thời gian và địa điểm. Nếu chiếc xe nằm trong danh sách truy tìm, cảnh sát có thể được báo ngay. Philip mở điện thoại, vào DeFlock, một ứng dụng do dân chúng lập ra để đánh dấu vị trí các máy đọc bảng số, đánh dấu chiếc máy vừa nhìn thấy lên bản đồ. Ứng dụng này đã thu hút hơn 350.000 người dùng. Đối với anh, đó là cách đơn giản nhất để chống lại một mạng lưới theo dõi đang mọc lên gần như khắp nước Mỹ. Flock hiện có khoảng 120,000 máy đặt bên đường tại tất cả các tiểu bang, ngoại trừ Alaska.
Sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, nhiều nhà quan sát cho rằng Donald Trump đã vẽ lại bản đồ chính trị Hoa Kỳ. Ông củng cố được sự ủng hộ của giới lao động da trắng, đồng thời đạt kết quả hiếm thấy trong giới cử tri trẻ, đặc biệt là nam giới trẻ và người gốc Mỹ La-tinh. Tuy nhiên, kết quả năm ấy thực ra rất sít sao. Trump giành 312 phiếu đại cử tri, nhưng số phiếu phổ thông và tỷ lệ phiếu của ông vẫn thấp hơn kết quả Joe Biden đạt được năm 2020. Điều khiến giới phân tích chú ý không phải chỉ là tổng số phiếu, mà là việc Trump thu hút được nhiều thành phần cử tri trước đây thường nghiêng về đảng Dân Chủ.
Con người từ thuở hồng hoang đã không chỉ sống bằng điều mình biết. Người mẹ sinh con chưa biết đứa trẻ mai này sẽ ra sao. Người gieo hạt chưa lường được kết quả vụ mùa. Kẻ xuống thuyền vượt biển không thấy được bờ bến. Người ta vẫn cắm cúi đi. Không vì cái biết, mà vì lòng tin. Biết thuộc về ánh sáng, tin thường khởi sự nơi tối tăm. Tin một điều có nghĩa là chấp nhận điều ấy có thật. Tin một người là trao vào tay người ấy một phần sinh mệnh của chính mình. Tin một lý tưởng là lấy đó làm lẽ sống, làm phương hướng.
Ngày 6 tháng 7 vừa qua, hai ngày trước khi công bố bản phúc trình về việc tẩy chay văn hóa đối với Israel, tổ chức PEN America đã lặng lẽ sửa một điểm nhỏ nhưng rất quan trọng trong lập trường của mình về vấn đề tẩy chay. Gần hai mươi năm trước, PEN America đã soạn ra một chủ trương chống việc tẩy chay học thuật đối với Israel — khiến tổ chức này trở thành chi bộ PEN duy nhất trên thế giới công khai chống lại một hình thức phát biểu chính trị chính đáng. Lập trường ấy đứng vững suốt mười chín năm không đổi. Lần sửa đổi mới đây được giải thích chỉ là "làm sáng tỏ" một chính sách trước nay vốn mù mờ, khó định nghĩa.
Khi Donald Trump tấn công hệ thống bảo tàng Smithsonian, ông không chỉ nhắm vào một cơ sở văn hóa. Ông đang tìm cách kiểm soát câu chuyện nước Mỹ – và thu hẹp xem những ai được quyền bước vào câu chuyện đó.
Trong tuần làm việc cuối cùng của nhiệm kỳ xét xử 2025–2026, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ liên tiếp ban hành những phán quyết lớn, từ quyền hạn của tổng thống đối với các cơ quan “độc lập”, chuyện bầu cử, quốc tịch theo nơi sinh, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), giới hạn chi tiêu tranh cử, cho tới tranh cãi quanh vận động viên chuyển giới trong thể thao nữ. Những phán quyết ấy đã vẽ lại không ít đường ranh trong sinh hoạt chính trị Hoa Kỳ. Về quốc tịch theo nơi sinh, Tối cao Pháp viện đã chặn sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump thu hẹp quyền “birthright citizenship”. Với đa số 5–4, trong đó Chánh án John Roberts, Thẩm phán Amy Coney Barrett cùng ba thẩm phán thuộc phe tự do đứng chung một phía, toà khẳng định Hiến pháp vẫn bảo đảm quốc tịch Hoa Kỳ cho hầu như mọi người sinh trên đất Mỹ, trừ một vài ngoại lệ rất hẹp. Bản ý kiến do thẩm phán Roberts thảo bác bỏ lập luận cho rằng Tu chính án 14 chỉ áp dụng cho con cái những người “cư trú hợp pháp”, và nhắc rằng nếu Quốc hội muốn
Một ủy ban điều tra độc lập của Liên Hiệp Quốc vừa công bố phúc trình cho biết Israel tiếp tục thực hiện hành vi diệt chủng khi cố ý nhắm vào trẻ em Palestine tại Gaza. Bản phúc trình, công bố ngày thứ Ba, khảo sát các vi phạm đối với trẻ em Palestine kể từ khi chiến sự bùng nổ tại Gaza, cho hay khoảng 30% số người thiệt mạng do các cuộc hành quân của Israel là trẻ em. Trước đó, trong phúc trình tháng 9 năm ngoái, cùng ủy ban này đã kết luận Israel phạm tội diệt chủng tại Gaza, đồng thời cáo buộc một số giới chức Israel, kể cả Thủ tướng Benjamin Netanyahu, đã có hành vi kích động. Ông Netanyahu hiện cũng đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy nã về tội ác chiến tranh.
Vì không cứ nhìn là thấy. Thấy là việc của mắt. Nhìn là việc của tâm hồn. Người ta có thể thấy rất nhiều mà không thực sự nhìn ra điều gì. Có thể đi qua cả một khu vườn, biết tên từng loài cây mà chưa từng nghe tiếng mùa trong lá. Có thể học hết bản đồ sông núi mà không nhận ra điệu nhạc của dòng nước.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.