NEW YORK (ABC) - Hàng ngàn tỉ đô la của dân Mỹ đã bốc hơi trong vài tháng qua, khi thị trường chứng khoán suy giảm.
Trong vài năm gần đây, 49% gia đình người Mỹ là chủ nhân các cổ phiếu, Dow và Nasdag mang vào những món lời lớn (trong năm 1999 Dow lời 25%; Nasdaq 85%), các nhà đầu tư Hoa Kỳ thấy vui vẻ hơn và giàu có hơn, và điều này đưa đến việc tiêu xài tăng lên về hàng hóa và dịch vụ.
Nhưng mà các nhà đầu tư chỉ mua cổ phiếu vào nhiều hơn khi thị trường đang lên, họ chi tiêu ít lại và tiết kiệm hơn khi các đầu tư của họ suy giảm. Thị trường cổ phiếu lên đã làm giàu hàng ngàn tỉ cho nhiều người vào tháng 3 năm rồi. Tuy nhiên kể từ lúc giá cổ phiếu lao xuống thấp- nhất là cổ phiếu về kỹ thuật- đã làm mất đi lượng lớn sự giàu có đó, theo lời của Robert Klemkosky Kimosky, giữ chức chủ tịch và là giáo sư về tài chánh ở Trường Kinh Doanh Kelly của Đại học Indiana.
Nói về việc làm mất đi lòng tự tin của giới tiêu thụ, Klemkosky nghĩ rằng một sự đảo ngược về sự giàu có, có thể là một vấn đề lớn: "Khi cổ phiếu suy sụp, các nhà đầu tư có chiều hướng hạn chế và cắt giảm bớt sự tiêu xài, và có thể làm nền kinh tế chậm xuống nhiều.”
Trong tam cá nguyệt 3 của năm 2000, mức tổng sản lượng quốc dân của Mỹ giảm còn 2.2%, mức thấp nhất trong 4 năm. Các thương vụ bán xe hơi giảm xuống, và chỉ số sản xuất từ National Association of Purchasing Management giảm xuống 43.7 vào tháng 12 so với 47.7 trong tháng 11 (chỉ số dưới 50 cho thấy sản xuất co cụm lại).
Thêm nữa, lợi nhuận công ty bị mất đi vì giá nhiên liệu cao và các thương vụ chậm lại. Các tin tức tràn ngập từ các tiệm bán lẻ cho biết không hài lòng về các thương vụ trong những ngày lễ. Lý do: thời tiết lạnh và vì do thị trường cổ phiếu yếu nên nhiệt tình của người đầu tư đi mua sắm yếu đi.
Điều này tất sẽ làm cho các nhà đầu tư tiết kiệm hơn, và còn tệ hại hơn vậy, Klemkosky khuyến cáo, nó có thể đưa đến nền kinh tế suy giảm nhiều hơn.
Kết quả cuối cùng: Có thể là một lúc nào đó trước khi các nhà đầu tư cảm thấy đủ tự tin để nắm vững sự suy giảm và bỏ tiền của họ trở lại vào thị trường cổ phiếu.
Một cuộc thăm dò với các nhân viên ở quận tài chánh của Manhattan cho thấy nhiều nhà đầu tư bi quan về các đầu tư của họ vào năm 2001.
Tracey O'Bien một kỹ thuật viên điện toán nói: "Quan niệm của tôi là nếu tôi tiêu xài tiền nhiều bây giờ tôi sẽ lo lắng nhiều về sau. Tôi tự nhủ phải cẩn thận hơn trong năm mới, khi kinh tếá có thể chậm lại hơn." Và một chuyên gia điện toán khác Jeff Tomer 35 tuổi cho biết ông bị cháy túi vì đầu tư về cổ phiếu kỹ thuật trong năm 2000, và đã quyết định chọn lựa đầu tư an toàn trong năm tới. "Các đầu tư của tôi có một lúc tiến triển tốt, nhưng khi bạn thấy một công ty như Razorfish cổ phiếu từ $50 xuống chỉ còn $1 thì bạn biết thị trường này sẽ không hồi phục sớm." (Nghĩa là, khi đầu tư 50,000 đô vào Razorfish thì bây giờ chỉ còn là 1,000 đô)
Năm 2001 có lẽ sẽ là một năm yếu kém về cổ phiếu. McLeod tin rằng: "Cho tới khi các lợi tức vững vàng và chúng ta biết nền kinh tế đi về đâu, tôi vẫn thấy có nhiều vấn đề nơi mà các kiểu tiêu xài và tiết kiệm của người dân được khẳng định bởi giá trị về đầu tư cổ phiếu, và tôi không thấy các đầu tư cổ phiếu đó sinh lời nhiều trong năm nay."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình