Hôm nay,  

Ly Dị Ngày Valentine

16/02/200700:00:00(Xem: 10048)

- Tư bản Mỹ lại giẫy chết vì chế độ bao cấp...

Đáng lẽ, ngày Valentine's Day tại Mỹ phải là một ngày vui.

Hôm 14, hãng DaimlerChrysler tuyên bố sẽ sa thải 13 ngàn nhân viên Chrysler tại Mỹ. Cùng ngày, 132 ngàn nhân viên hãng Mercedes tại Đức lại lãnh tiền thưởng thật hậu.

Daimler-Chrysler có hai hãng chính là Chrysler tại Mỹ và Mercendes-Benz tại Đức. Cùng ngày, nhân viên Chrysler mất việc còn nhân viên Mercedes lãnh thưởng, trung bình hơn ba ngàn Mỹ kim một người, gấp đôi tiền thưởng năm ngoái.

Báo Đức lập tức bình nghị: "một vụ tàn sát ngày Valentine!"

Năm 1929, vào đúng ngày Valentine 14 tháng Hai, hai băng đảng tội ác đụng độ nặng tại Chicago và bảy tay súng bị hạ sát trong ngày. Vì vậy, người ta mới gọi đó là vụ tàn sát ngày Valentine. Năm nay, Valentine là ngày u ám cho nhân viên hãng Chrysler tại Detroit, nơi bị cắt giảm cấp số nặng nhất.

Đáng lẽ, người ta đã phải thấy chuyện ấy từ tháng 10 năm ngoái. Chủ tịch của ba tổ hợp xe hơi Hoa Kỳ tại Detroit đã gặp Tổng thống Bush để đòi được trợ giúp với rất nhiều hy vọng, vì Mỹ sắp có bầu cử và ông Bush cần lấy lòng dân để kiếm phiếu cho đảng Cộng hoà. Theo đúng truyền thống đáng ghét - mà đáng kính - ông từ chối.

Từ chối là phải. Hoa Kỳ có ba tổ hợp ráp chế xe hơi tại Detroit, nhưng còn nhiều hãng xe hơi của Nhật Bản hay Đại Hàn, ở các nơi khác. Những cơ sở có vốn đầu tư Á Châu này hoạt động khả quan, nhân viên vui vẻ với lương lậu bình thường và không hề kêu cứu chính quyền. Vì sao Detroit lại bết bát như vậy"

Vấn đề nằm trong hệ thống quản trị kiểu Mỹ, không vì những lý do được Detroit nêu ra, như xăng dầu tăng giá chẳng hạn. Lý do là công nhân xe hơi của Mỹ là loại công thần quý tộc, hưởng lương cao, phúc lợi nhiều và được nghiệp đoàn và các chính khách, đa số là Dân chủ, bảo vệ chặt chẽ. Mà lại có hiệu năng kém. Và lãnh đạo ở trên cũng lương cao bổng hậu mà dự đoán sai tình hình thị trường.

Năm 1998, hãng Daimler-Benz đã tung tiền ra mua lại để cấp cứu hãng Chrysler của Mỹ. Công lao gầy dựng và phục hồi Chrysler của Lee Iacocca năm xưa coi như đã thành công cốc.

Người ta tưởng việc sát nhập hai đại gia xe hơi Đức-Mỹ là một cuộc hôn nhân bằng vàng. Lầm to. Từ đó đến nay, ba lần cô dâu Chrysler hấp hối, chú rể Daimler-Benz phải đưa người đẹp vào phòng hồi sinh. Ra khỏi nhà thương là lại... nằm ngang. Xe Chrysler bán không chạy, thường xuyên nằm dưới chỉ tiêu và những sản phẩm mới nhất, gọi là tiên phong hay "ấn tượng" nhất (chữ người Hà Nội), còn ế nặng hơn nữa. Tại các thị trường bên ngoài, tình hình cũng chẳng khá hơn.

Thật ra, Chrysler đã cố gắng cải thiện, năm 2001 đã giảm một phần ba cấp số nhân viên, nhưng chưa đủ. Ống đu đủ của Daimler-Benz không đủ dài để tiếp tục nuôi báo cô một cơ sở vô duyên vô vị như vậy. Tổ hợp DaimlerChrysler mất lời nặng vì khoản lỗ quá lớn của Chrysler, năm qua bị hụt mất 1.400 triệu Mỹ kim! Mùa Thu năm ngoái, người ta đoán là ra giêng thì Chrysler phải chấn chỉnh nữa và sẽ cắt giảm chừng 10.000 việc. Thực tế còn nặng hơn, 13 ngàn nhân viên, trong đó có nhân viên tại Detroit và nhiều hãng xưởng ở nơi khác. Vì vậy, tờ Speigel của Đức mới phang một tiêu đề bật máu: "Tàn sát ngày Valentine!"

Chẳng những vậy, giới chỉ huy Daimler-Chrysler tại Đức còn nói thẳng đến chuyện chia tay. Ngay trong ngày Tình yêu Valentine's Day!

Hãng Daimler-Benz tại Đức không thể kiếm lời rất khả quan để trút về Mỹ cấp cứu Chrysler được mãi nên phải tính chuyện chia tay. Tin vừa loan ra, cổ phiếu Daimler-Benz vọt lên trời xanh, trong khi Detroit xanh mặt.

Chrysler không là con bệnh duy nhất của kỹ nghệ xe hơi tại Detroit, hai hãng kia là Genenal Motors và Ford cũng chẳng khá hơn. Khá nhất là Nghiệp đoàn United Auto Workers đầy thế lực và những đòi hỏi về bảo hiểm sức khoẻ cho nhân viên và thân nhân, kể cả những nhân viên đã về hưu từ lâu! Bị Daimler-Benz cắt giây, Chrysler có thể nghĩ đến chuyện gá nghĩa với GM.... vì đồng bệnh tương lân! Chết càng lẹ.

Ngoài ra, tổ hợp liên doanh Nissan Renault cũng được nhắc đến như một công ty nghĩa hiệp có thể vớt Chrysler ra khỏi hố sâu lỗ lã. Chắc là còn lâu!

Renault là một hãng chưa có chân đứng tại Mỹ, khi liên doanh với Nissan, tổ hợp này đã chấn chỉnh Nissan và kiếm lời rất bộn, dù một Tổng giám đốc Carlos Ghosn phải trực tiếp một lúc điều khiển cả hai công ty có hội sở ở hai lục địa. Nhưng, dù có tài thánh, nhân vật đặc biệt này (gốc Lebanon, sinh tại Brazil, tốt nghiệp kỹ sư tại Pháp) không thể đánh lộn với các chính khách, nghiệp đoàn và công nhân quý tộc Mỹ trong hệ thống Chrysler để doanh nghiệp này có thể có lời!

Chuyện ấy khiến người ta phải hỏi xa hơn. Vì sao Toyota, Honda hay Hyundai cũng có hãng xưởng ráp chế và phân phối xe hơi tại Mỹ, với nhân viên người Mỹ, mà không bị hoạn nạn như ba đại gia Hoa Kỳ" Vì họ có hệ thống quản trị khác, tinh thần làm việc khác, và nhất là không bị làm con tin của hệ thống bao cấp của Mỹ. Nôm na là các chính khách và nghiệp đoàn cứ coi doanh nghiệp là con gà đẻ trứng vàng. Nay gà bị nạo hết trứng và bị Daimler cho rụng. Mà cũng khó nói rằng tư bản Đức bóc lột nhân viên một cách man rợ, hệ thống chính trị và xã hội Âu châu vốn đã mang tiếng là bao cấp và thiên tả hơn cả Hoa Kỳ.

Việc Daimler-Chrysler chia tay có thể báo hiệu nhiều thay đổi tại Detroit.

Nhưng cho đến khi nào tinh thần công thần và ỷ lại của Detroit chấm dứt thì lúc ấy tình hình mới khá ra. Mà những chuyện ấy coi bộ càng khó khi đảng Dân chủ vừa thắng cử tại Quốc hội và phải trả nợ các nghiệp đoàn. Và những điều ấy chẳng liên hệ gì đến ông Bush hay Iraq cả!

Đảng Dân chủ đã thắng lợi vẻ vang trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, nhưng nhìn về tương lai chính sách đối ngoại, Mỹ sẽ có những thay đổi nào quan trong không, ví dụ như về sự ủng hộ dành cho Ukraine, triển vọng kết thúc chiến tranh Iran và chính sách thương mại đối vối các nước trên thế giới. Đó chính là các đề tài mà báo giới quốc tế đang thảo luận và sau đây là phần tuyển dịch các bình luận chính:
Chính trường Mỹ đang từng bước đổi thay triệt để khi gió đã xoay chiều và làn sóng xanh đang dâng cao.. Khác hẳn với những thăm dò và bình luận trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày Thứ Ba, 3 tháng 11, kết qủa tính cho đến nay, dù chưa là chính thức và cuối cùng, đã cho thấy là Đảng Dân Chủ chiến thắng vô cùng ngoạn mục, vì không những giành lại quyền kiểm soát Thượng Viện, mà còn chiếm được đa số tại Hạ Viện. Với kết qủa này, trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ thứ nhì, Tổng thống Donald Trump sẽ phải làm việc với một Quốc Hội do đảng Dân chủ lãnh đạo. Cuối cùng và quan trọng nhất, đa số người dân Mỹ đã lên tiếng nói phản đối trước Trump và chính quyền về các chi phí sinh hoạt, chính sách thuế quan, nhập cư, cuộc chiến với Iran và những bất mãn khác...
Khi một đám cháy bùng lên vì tai nạn chập điện, điều đầu tiên và thông minh nhất con người cần phải làm là ngắt cầu dao điện. Hành động đó không phải để dập lửa, mà là hạn chế nhiều nhất có thể sự cháy rụi. Cầu dao không sửa được hệ thống dây điện. Nó chỉ ngắt dòng điện trước khi ngôi nhà bốc cháy. Sau đó, có thể gầy dựng lại từ đống tro tàn hay không, phụ thuộc vào nhiều thứ khác. Hôm thứ Bảy, 24/10, cựu Tổng Thống Barack Obama đứng trước đám đông ở Cleveland, nói lá phiếu lần này là "cơ hội cuối cùng và tốt nhất để ít nhất kiềm chế phần nào sự ngớ ngẩn" của chính quyền hiện tại. Ông ví nó như một "cầu dao ngắt điện” mà cử tri có thể dùng để buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm.
Những người bênh vực bà Stevens coi việc ủng hộ là một hành động theo lương tâm. Theo họ, bà đã vạch một lằn ranh rõ ràng về chủ nghĩa bài Do Thái, El-Sayed không đáp ứng trọn vẹn cho đến khi quá muộn, rồi chiến dịch của ông gạt bà ra ngoài. Mike Rogers gọi bà là "một nhà lãnh đạo can đảm". Donald Trump ca ngợi "sự dũng cảm" của bà trên Truth Social. Những người chỉ trích lại thấy một điều khác: một ứng viên thua cuộc đang muốn “đòi nợ” cuộc bầu cử sơ bộ đã thua. Chính ông El-Sayed đã nêu lập luận này trước ngày Chủ nhật, nói rằng Stevens "dường như quyết tâm khơi lại cuộc sơ bộ đã kết thúc ba tháng trước".
"Các đế chế của trí tuệ nhân tạo: Sự trỗi dậy và sụp đổ của một trật tự mới trong toàn cầu" là một là một công trình nghiên cứu của Niall Ferguson, Lisa Klaassen và Eric Schmidt vừa được khởi đăng trên tạp chí Foreign Affairs trong số tháng 11/12 năm 2026. Ba tác giả thảo luận về tình trang cạnh tranh khốc liệt hiện nay giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc qua các nỗ lực để chế ngự trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Ngày 4/10, tờ The Conversation đăng một bài viết có thể xem như “Cáo Phó Chính Trị” của ông Luiz Inácio Lula da Silva, tổng thống đương nhiệm của Brazil. Ở tuổi 80, tưởng chừng như ông sẽ có cuộc rút lui êm đềm sau bốn thập niên là nhân vật trung tâm trên chính trường. Tối Chủ nhật, 25/10, khi những lá phiếu cuối cùng của cuộc bầu cử được đếm, ông Lula đã làm được điều mà chưa ứng cử viên tổng thống Brazil nào làm được kể từ khi nước này trở lại bầu cử trực tiếp năm 1989. Ông thua ở vòng một nhưng lội ngược dòng ngoạn mục ở vòng hai. Với khoảng 51.8% số phiếu so với 48.2% của Thượng Nghị Sĩ cánh hữu Flávio Bolsonaro, ông Lula chiến thắng nhiệm kỳ thứ tư, chưa có tiền lệ.
Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.