Bolsa đây là tên một con đường ở Little Sài Gòn, nhưng từ lâu đã được xem như là tên của một khu vực, một nơi chốn mà chúng ta thường gọi là “thủ đô tỵ nạn”, tiêu biểu của Quận Cam-Orange County. Có lẽ vì đại lộ Bolsa huyết mạch nơi tập trung nhiều quán xá, cửa hiệu, văn phòng, trung tâm sinh hoạt của cộng đồng người Việt. Chỉ cần nói “Bolsa” là chúng ta, đều hiểu nói về khu vực của cộng đồng người Việt tự do ở Orange County. Tôi nghĩ rằng, Bolsa-Cali không chỉ là nơi đến ưa thích của tôi mà của rất nhiều người Việt hải ngoại, dù họ ở các tiểu bang khác trên đất Mỹ hoặc ở các nước khác ngoài nước Mỹ, nhưng ít nhiều ai cũng "dính líu" tới Bolsa: có người thân, người quen, từng là nơi họ đến hội họp trường cũ, đồng hương xưa… và nhiều lý do khác. Về Bolsa-Cali như là tìm về "quê hương".

Cách đây 4 năm, vào giữa tháng Năm năm 2022, Hòa cảm thấy cơ thể rất mệt mỏi, lúc nào cũng buồn ngủ, miệng bị lở loét, chẳng muốn ăn uống gì. Tuy nhiên, Hòa không sốt, ho, không đau cổ đau họng, và cũng không bị sụt cân bất thường. Hòa lấy hẹn bác sĩ gia đình nhưng phải đợi hơn 2 tuần mới có hẹn. Không muốn chờ lâu, Hòa đi vô Virginia Mason Clinic, họ thử Covid, có khám bệnh nhưng không đưa ra kết luận nào. Qua một tuần, các triệu chứng đó biến mất, tất cả trở lại bình thường, rồi đến ngày hẹn bác sĩ, qua một số xét nghiệm máu, Hòa nhận kết quả bị Ung Thư Bạch Huyết Cầu (Leukemia).

Một mùa hè của những năm trước, trong chuyến thăm gia đình ở Arlington, Texas, tôi theo chị tôi đi chợ Hongkong. Đang loay hoay lựa trái mít, có một chú người Việt Nam đứng bên hàng rau quả nhìn tôi chằm chằm, rồi tiến lại phía tôi: - Cô là cô Loan, ngày xưa ở trại tỵ nạn Thailand? Tôi nhìn chú, không ngạc nhiên lắm, vì ở Mỹ hay Canada, thỉnh thoảng tôi cũng có gặp lại người tỵ nạn ngày xưa, rồi nhận ra nhau sau thời gian dài xa cách. Giống như những lần khác, khi không nhớ ra người đối diện, tôi vẫn mỉm cười: - Dạ, đúng rồi chú! Chú tên gì, ở khu nào, nhà nào? Chú nhoẻn miệng cười: - Vậy là cô không nhận ta tôi rồi! Tôi là Hiếu, ở lô E cạnh lô D của cô, có lần cô và mấy cô bạn chung nhà nhờ tôi đến bít cái ổ chuột trong góc nhà cô đó! - Ôi, con nhớ ra rồi, chú Hiếu “handy man” thường giúp đỡ bà con những chuyện “nhà cửa” trại tỵ nạn đây mà! Chú thứ lỗi cho con, lâu quá rồi, con chẳng nhớ rõ…

Anh Hùng mà chúng tôi gọi anh là “Hùng Từ” vì anh hiền hòa như ông Từ trông đền, sống ở trại anh thân thiện với mọi người xung quanh, chẳng kiêu căng dù anh là thông dịch viên giỏi nhất nhì phòng Cao Ủy, cũng chẳng xích mích với ai, nên được nhiều người quý mến. Anh vượt biên đến Thailand cùng đứa con gái 6 tuổi, để lại vợ và đứa con trai ở quê nhà. Bé Ngân thông minh lanh lợi luôn quấn quýt bố. Ngân lớn thêm 3 tuổi nữa theo thời gian ở trại vì đợi chờ thanh lọc. Tôi thân với cả hai bố con, vì ở phòng Cao Ủy tôi và anh Hùng là đồng nghiệp, ở trường Việt Ngữ tôi là cô giáo của bé Ngân, và tôi ở chung nhà với 3 cô bạn gái là thành viên ca đoàn Nhà Thờ, phụ trách các em Thiếu Nhi Thánh Thể mà bé Ngân cũng là một bé ngoan của Thiếu Nhi Thánh Thể.

Chúng ta, nhất là những người hâm mộ bóng đá, đều biết giải FIFA (Federation Internationale De Football Association) World Cup kỳ này sẽ diễn ra từ ngày June 11 đến July 19/2026 do ba nước Mỹ-Canada-Mexico đồng đăng cai. Tới đây tôi xin mở ngoặc, tự nhận là “fan” bóng đá, nhưng chỉ là “fan” của hai giải World Cup (thế giới) và Euro (Châu Âu) thôi nhe, còn mấy giải bóng đá lẻ tẻ, như bên Châu Á, bên Việt Nam thì tôi hổng có hứng thú. Nhỏ bạn thân nói tôi chảnh, chỉ toàn xem giải lớn, hổng lẽ tôi lây bệnh của… Mỹ “chảnh”? Dù sao, tôi cũng phải thú nhận, là giống như nhiều phụ nữ xem World Cup khác, tôi xem bóng đá với cảm tính nhiều hơn, vì cho đến bây giờ tôi chẳng rành rọt luật lệ bóng đá, chẳng biết thế nào là “việt vị”, xin đừng hỏi tôi thế nào là “phạt góc”, khi nào bị “phạt đền”, thế nào là “ném biên”, vì tôi càng… không biết. Nhưng tôi biết một điều cơ bản, là khi banh vào lưới là ghi bàn.

Dù chỉ được sống dưới chính quyền tự do VNCH chín năm, nhưng những kỷ niệm của thời gian ấy không bao giờ phai nhòa trong tôi. Căn nhà của ba má tôi cũng là quán nước cà phê giải khát đối diện trại Quân Cụ Đoàn Dư Khương. Xung quanh đó trong vòng một cây số, có trại Quân Trang, Quân Nhu, Truyền Tin. Cách nhà tôi vài bước là một Câu Lạc Bộ Mỹ, bao bọc bởi các khu gia binh. Cuộc sống xóm tôi, thời binh lửa, êm đềm lẫn xôn xao buồn vui thời chiến, nơi có những vọng gác, bao cát, hàng rào B40, xe cam nhông và hình ảnh những người lính VNCH, lính Mỹ, và lính các nước đồng minh. Tôi xin kể về những người lính Mỹ tôi đã gặp, khi tôi là cô bé 8-9 tuổi.

Tí đang ngồi học trong phòng, má gõ cửa phòng Tí: - Tí ơi, má nói chuyện với con một chút, được không? Tí ngồi nơi bàn học, má bước vào ngồi bên mép giường, má nói: - Thời gian qua, con biết má thường đi khám bệnh, làm các xét nghiệm, má có nói khi nào xong thì báo cho con biết, nên bữa nay má nói … Tí gật đầu, chờ đợi, má ngập ngừng: - Má mới có kết quả biopsy, bác sĩ kết luận là Breast Cancer. Tí nhìn má, lo lắng, má vội nói: - Nhưng cũng may mắn là ở giai đoạn 2, không đến nỗi nguy hiểm. Đầu tuần sau má sẽ được mổ ở bệnh viện dưới phố, lúc 7 giờ sáng. - Vậy để con nghỉ học buổi sáng đưa má đi.

Cùng trên một con đường, nhà tôi cạnh nhà Thức, cách 2 căn nữa là nhà Vân Ù và tiếp theo là nhà Liên. Bốn đứa chúng tôi chơi thân nhau từ bé và cùng lứa tuổi. Trước 1975 đoạn đường này, nhà nào cũng có cửa hàng buôn bán. Bố mẹ Thức bán quán giải khát giống như nhà tôi, sau 1975 chuyển sang bán bún riêu trước cửa nhà, Thức có hai người chị là giáo viên. Nhà Vân Ù đâu kém gì, trước 1975 là một depot lớn chuyên bán bia, nước ngọt, nước đá, mỗi ngày xe hãng BGI đến giao hàng chục két bia hàng chục cây nước đá, những cây đá này chất đầy trong một cái tủ lớn và ủ trấu, sẽ bỏ mối và bán lẻ cho khách hàng. Người ta gọi bố mẹ Vân Ù bằng cái tên nghề nghiệp "Ông bà Đề Pô".

Đến cuối chợ là gian hàng ăn, đập vào mắt tôi là xe hủ tíu mì của một người Tàu rất đông khách. Ông chủ vừa làm hủ tíu vừa rao hàng bằng 3 tiếng Việt-Cam-Tàu. Tôi đã thưởng thức tô hủ tíu Nam Vang ngay giữa lòng Nam Vang (tên cũ của Phnom Penh), một tô hủ tíu ngon đến nhớ đời. Trên đường về, chúng tôi đi qua những con đường rất đẹp, có hàng cây cao bóng mát, có những quán cafe vỉa hè, và đâu đó vang lên những bài hát “nhạc Vàng” của Sài Gòn, mới thấy dân Việt sinh sống nơi đây rất đông.

Tôi cúp phone, thay vội bộ quần áo, chạy ra ngoài xe mà muốn kêu trời! Trong cái tiệm thuốc Shoppers Drug Mart này, ngoài nhóm nhân viên ở quầy bên ngoài bán Grocery và nhóm bán mỹ phẩm, thì trong quầy pharmacy, ngoài các dược sĩ là nhóm “assistant” (Dược tá) do tôi …cầm đầu vì tôi lớn tuổi nhất và kinh nghiệm làm việc lâu nhất, nên được đám Dược tá gọi là … “chị Đại” chớ thực ra tôi đâu có chức quyền gì, vì mỗi “ca” làm có một “boss” đó là người Dược Sĩ của ca làm đó . Vậy mà hễ có chuyện gì lớn, nhỏ, từ chuyện giải quyết khiếu nại của khách hàng, những khúc mắc giữa các groups trong tiệm, cho đến chuyện cá nhân lặt vặt, cứ không giải quyết được là chúng lại réo tên tôi.