Nguyễn Công Bằng (ĐVD)
Đó là trường hợp của cố Giáo sư Hoàng Minh Chính, người đã cống hiến trọn cuộc đời cho các lý tưởng của ông. Trong 72 năm dấn thân tranh đấu vì sự độc lập và tự do của dân tộc, ông luôn mạnh dạn dấn thân cho những gì ông tin là đúng: công cuộc chống thực dân, chủ nghĩa Cộng sản, và cuối cùng là lý tưởng Dân chủ.
Trong ba niềm tin lớn này, ông đã tự khẳng định rằng: Lý tưởng Cộng sản là sai! Và ông đã dành 40 năm còn lại để tranh đấu cho một niềm tin mới. Ngày Tết Nguyên Đán năm Mậu Tý (7/2/2008) ông nhắm mắt lìa đời, song cái chết của ông chưa phải là một sự chấm dứt.
Ông Hoàng Minh Chính là một mẫu người sống thực cho lý tưởng. Quá trình 72 năm tranh đấu với nhiều giai đoạn chông gai khác nhau đã tự khẳng định con người, hoài bão và ý chí của ông. Đọc bản sơ lược tiểu sử của ông, người ta nhìn thấy được những bước tranh đấu mang tính tiền phong của một người luôn tự nguyện dấn thân.
Đó là, ở tuổi 16, ông đã ý thức được trách nhiệm của một công dân trước hoạ xâm lăng và đã đem chính thân mệnh mình để góp phần giành lại sự độc lập của đất nước. Khi Cộng sản nắm được chính quyền ở miền Bắc, ông là một trong những người đầu tiên bị giam tù bởi ý thức và tư tưởng mang tính cải cách của ông. Điều đáng chú ý là ông đã mạnh dạn lên tiếng đối kháng lại với đảng CSVN ngay cả khi ông vẫn đang được guồng máy này ưu đãi. Ông đã tranh đấu cho những gì ông tin là đúng, chấp nhận bị trù dập, bắt đi tù và phải bỏ đảng CS (1967).
Ông là người có tư tưởng đổi mới khi đã mạnh dạn đưa ra những lời đề nghị thay đổi chính sách nhà nước (1981) sớm hơn những người lãnh đạo đảng CSVN (1986). Ông bị giam tù lần nữa vì những đề nghị đổi mới, mà cuối cùng nhà nước Cộng sản đã phải thực hiện. Từ thập niên 90 trở về sau, ông có những đề xuất, nỗ lực mang tính khai phóng cho tiến trình đổi mới và dân chủ hoá đất nước. Ông sống trọn vẹn với lý tưởng Dân Chủ trong suốt mười năm còn lại của đời ông, kể cả những tháng ngày nằm thoi thóp trên giường bệnh.
Đối với dư luận người Việt ở trong và ngoài nước, quan điểm, đường lối và nỗ lực đấu tranh của ông đã, đang và sẽ vẫn là những đề tài tranh luận của nhiều người. Dù vậy, người ta không thể phủ nhận được những cố gắng vượt bực của ông, và một di sản đáng chú ý là Đảng Dân Chủ Việt Nam. Với xuất xứ đặc thù và một chủ trương thực tiễn, tổ chức này có thể có nhiều khả năng đóng một vai trò tích cực trong tiến trình dân chủ hoá đất nước.
Kể từ khi được phục hoạt (tháng 06/2006) đến nay, dù không có những hoạt động nổi bật rầm rộ, song đảng DCVN vẫn gây được sự chú ý của nhiều người, kể cả phía quốc tế. Những người ủng hộ ông Hoàng Minh Chính tin vào sự sáng suốt của ông trong việc phục hoạt tổ chức này. Những người vốn không đồng thuận hay tin tưởng vào nỗ lực của ông, cũng vẫn chờ đợi nhìn thấy được khả năng của một tổ chức có xuất xứ từ trong lòng chế độ độc tài. Điều đáng ghi nhận là dù luôn trăn trở cho vận mệnh đất nước, người ta thấy ông vẫn bình thản, tự tin vào con đường chính trị mà ông và những người đồng chí hướng đã vạch ra cho đến giờ phút sau cùng của cuộc đời. Trước khi từ trần, ông đã góp phần hoạch định vai trò và con đường cần đi của tổ chức trong tương lai, cũng như những ai sẽ tiếp nối ông trong trách nhiệm lãnh đạo. Đảng Dân Chủ Việt Nam sẽ đóng góp được gì cho tiến trình xây dựng tự do, dân chủ cho đất nước, câu trả lời sẽ tuỳ thuộc vào sự sáng suốt và quyết tâm của những người được ông tín nhiệm.
Hôm nay, ngày 15/2/2008, Giáo sư Hoàng Minh Chính sẽ được hoả thiêu theo lời ước nguyện của ông. Ông chủ động con đường sẽ trở về cùng cát bụi của chính mình, như ông đã chủ động con đường sẽ đi cho đứa con tinh thần của ông -- đảng Dân Chủ Việt Nam.
Trong quá trình 72 năm góp phần tranh đấu cho đất nước, nhiều đề nghị của ông đã không được nhà cầm quyền chấp nhận thực hiện tức thời, song thực tế đang chứng minh giá trị cho những tư tưởng tiền phong của ông. Trước bối cảnh chính trị hiện nay, rất có thể là những điều mong đợi của ông sẽ sớm được trở thành hiện thực. Do đó, với trường hợp của ông: Chết chưa phải là hết! Những công trình tim óc và ảnh hưởng của ông sẽ tiếp tục đóng một vai trò lớn trong tiến trình thay đổi đất nước trong những ngày tháng tới.
Xin vĩnh biệt Giáo sư Hoàng Minh Chính! Xin được nghiêng mình trước tinh thần tranh đấu dũng cảm và kiên cường của ông. Tin rằng hương hồn ông đang chờ một ngày đất nước được thay đổi tốt đẹp như ông hằng mong đợi lúc sinh tiền. Trân trọng.
Viết thay cho lời vĩnh biệt Giáo sư Hoàng Minh Chính
Nguyễn Công Bằng (ĐVD)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình