(LTS: Thiền Sư Nhất Hạnh sẽ tới vùng Nam Cali trong suốt tháng 9-2007, và sẽ trụ tại Lộc Uyển để hướng dẫn ba khoá tu cho người da mầu (từ 6 tới 9/9); cho người nói tiếng Việt (từ 13 tới 16/9) và người nói tiếng Anh (từ 19 tới 23/9). Mỗi sáng chủ nhật trong tháng 9, thiền sư sẽ thuyết pháp và tu viện mở cưa" để đại chúng có thể tới nghe. Chi tiết trên trang nhà www.tuvienlocuyen.orghoặc www.deerparkmonastery.org- Tel: (760) 291- 1003 hoặc 1-800-331-2621. Nhân dịp này, một tăng thân đã gửi bài tường thuật về 'Chia sẻ của một sinh viên du học trong khóa tu mùa hè năm 2007 tại làng Mai' của ba phóng viên Phù Sa. Vì bài quá dài, sau đây sẽ được trích đoạn, để giới thiệu các sinh hoạt của Làng Mai.)
Lê Nguyên - Đức Huy - Hồng Phượng cùng thực hiện tại xóm Trung - làng Mai - Pháp quốc - 2.08.2007.
Phóng viên (PV): Thân chào Anh Tú, Anh Tú có thể cho bạn đọc của Phù Sa biết vài nét về mình"
Anh Tú (AT): Dạ! em tên là Anh Tú, năm nay 24 tuổi, em qua Pháp du học năm 2003, và theo học ngành sinh-hóa. Ba năm đầu em học ở Marseille, năm nay em học ở Strasbourg.
PV: Anh Tú đi du học theo dạng nào, tự túc hay là học bổng quốc gia"
AT: Em du học theo dạng tự túc, do gia đình tài trợ 100%.
PV: Như thế, Anh Tú đã có được 4 năm sống trên đất Pháp, vậy thì điều gì của nước Pháp có thể làm Anh Tú chú ý, hoặc thích thú nhiều nhất"
AT: Dĩ nhiên với một đất nước tự do, văn minh, tiền tiến như Pháp thì có rất nhiều điều tốt đẹp để nói, nhưng lại không có đủ thì giờ, vậy em chỉ xin nêu vài điều làm cho em chú ý nhiều nhất mà thôi.
Trước hết là hệ thống bảo hiểm y tế của Pháp rất là tốt, bất kỳ ai ở tuổi trưởng thành đều có thẻ bảo hiểm y tế, trong gia đình dù có bao nhiêu đi nữa, thì chỉ cần 1 người đi làm có đóng bảo hiểm là cả nhà được nhờ. Mỗi khi khám bác sĩ, mua thuốc, v.v... cho dù phí tổn có cao bao nhiêu cũng được bồi hoàn một cách nhanh chóng, thường thì người ta chỉ trả một phần khi mua thuốc ở tiệm, hoặc không trả đồng nào nếu người đó có thêm bảo hiểm bổ sung (complémentaire), tất cả đều được trừ trực tiếp từ các quỹ bảo hiểm của tư nhân hay của nhà nước. Nếu như bệnh nặng phải nằm bệnh viện dù ngắn hay dài hạn, người ta không cần trả tiền chi cả, mà chỉ xuất trình thẻ bảo hiểm ra là xong. Ở Việt Nam cũng có bảo hiểm sức khỏe cho công nhân viên nhà nước, nhưng khi bị bệnh thông thường hay nằm bệnh viện -rất đắt- là phải trả tiền trước, sau đó phải đợi một thời gian rất lâu mới nhận được tiền bồi hoàn, đã vậy còn phải trải qua nhiều thủ tục hành chánh thật là nhiêu khê. Do đó, nếu ai không có tiền túi thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc trị liệu, đó là trường hợp của những người có đóng tiền bảo hiểm, còn những người không đủ điều kiện tiền bạc để có bảo hiểm thì... em không biết nói sao nữa, thiệt là khổ cho họ!.
Điều thứ hai là ngành giáo dục của Pháp rất là hay, đất nước có nhiều chương trình tài trợ cho việc đào tạo tuổi trẻ. Cụ thể trong trường hợp của em chẳng hạn, em qua đây du học, em chỉ đóng 10 % học phí, 90% còn lại do chính phủ tài trợ, kinh phí mà em bỏ ra chủ yếu là tiền ăn và ở, còn tiền học phí xem như không đáng kể. Đó là trường hợp của một sinh viên ngoại quốc du học ở Pháp dưới dạng tự túc hoàn toàn, còn các bạn là người Pháp, hay các bạn được tiêu chuẩn học bổng 1 phần hay toàn phần thì có thể xem như được miễn phí hoàn toàn. Trong khi đó ở Việt Nam thì từ tiểu học lên đến đại học, tất cả mọi học sinh, sinh viên đều phải đóng tiền học phí rất là cao, cho dù đó là trường của nhà nước.
PV: Bằng cách nào Anh Tú biết được Làng Mai, và đây là lần thứ mấy Anh Tú về Làng"
AT: Đây là lần thứ nhứt em về Làng Mai. Em có một người cô -em ruột của ba- tu ở Marseille, cô giới thiệu với em về Làng Mai, vì trước đây mỗi năm cô của em đều về Làng dự khóa tu An cư Kiết đông. Ý của sư cô là muốn hướng em đi về con đường đạo, nên trước đây em cũng đã có dịp tham dự nhiều khóa tu, như theo An cư ở các chùa bên Đức, hoặc tham dự các khóa học Phật pháp Âu châu do Giáo hội Phật giáo Thống nhứt tổ chức. Ngoài ra em cũng được dịp đọc sách của Sư ông Làng Mai, và em rất là thích, cộng với sự khuyến khích của Sư cô nên em đang có mặt tại đây và trong giờ phút này (cười).
PV: Anh Tú có thể chia sẻ những cảm nhận của mình trong thời gian sống ở Làng với những bạn chưa có dịp về Làng"
AT: Dạ !... ngày đầu tiên đến Làng ai mà không bở ngỡ, nhưng mà vừa đến là em đã thấy thích rồi! các thầy cô ở đây rất là dễ thương, rất là nhiệt tình, rất là gần gũi và thân thiện với mình, làm em cảm thấy như là anh chị hay cô chú ở trong gia đình vậy đó. Các thầy chăm sóc hỏi han như : - Đi đường có mệt không " vào đây nghỉ đi, em có đói bụng không " v.v... rồi các thầy lấy bánh cho ăn, lấy nước cho uống... còn các sư cô thì lo cho chỗ ngủ. Vì biết trước là sẽ ở lều nên em đã mang theo rất nhiều đồ nào túi ngủ, tấm trải, v.v... (cười) nhưng khi tới Làng thì các sư cô đã chuẩn bị nào drap, nệm, mền, v.v... rất là chu đáo. Ngoài các thầy, các sư cô ra, ở đây còn có các cô, các bác, các chú, các anh, các chi, và các em, -họ đều là thiền sinh giống như em- nhưng mối quan hệ rất là tốt, đối xử với nhau như trong gia đình, người lớn thì ân cần thăm hỏi, chăm sóc, ... họ xem chúng em như là em, là cháu trong nhà. Với các anh, các chị lớn, và các em nhỏ cũng vậy, tất cả đều toát ra một tình thương chân thật mà mình có thể cảm nhận được một cách rất dễ dàng qua từng cử chỉ cũng như từng giọng nói, nụ cười, v.v... Trong khi đó ở ngoài xã hội -nhất là ở Việt Nam- con người ta có rất nhiều mặt, ở trong môi trường đó nó bắt buộc mình phải luôn luôn đề phòng, do đó rất khó có được hạnh phúc như ở đây.
Sau mấy ngày thực tập thiền hành, thiền tọa, thiền làm việc, thiền ăn cơm, v.v... mỗi sáng được nghe pháp thoại của Sư Ông, chiều được dự pháp đàm với các thầy, các sư cô và các cô, các chú, được chơi với các bạn cùng lứa, với các em nhỏ hơn, v.v... em thấy rất là hạnh phúc. Em cảm thấy rất là gần gũi, giống như là trở lại nơi mà mình đã từng được ở nó rất là quen thuộc ..umm..umm.. rất là khó nói, dường như ở trong mơ, hay trong tiềm thức vậy đó, em không biết diễn tả sao nữa, (cười). (…)
PV: Thời khóa ở đây rất là nghiêm ngặt, chẳng hạn như phải thức dậy từ lúc 5 giờ sáng để đi ngồi thiền, phải giữ im lặng từ 10 giờ rưởi tối cho đến 11 giờ trưa ngày hôm sau, v.v... những điều đó có gây khó khăn cho những người mới tới lần đầu, nhất là những người trẻ như Anh Tú, hay như các em nhỏ hơn Anh Tú khi mà họ đang ở lứa tuổi cần ngủ, nghỉ nhiều hơn, hay là ngủ bù trong thời gian nghỉ hè sau một năm dài học tập ở trường học"
AT: Ôh !... em thấy không có khó khăn gì hết, có nhiều hôm vào thiền đường buổi sáng em thấy có các em nhỏ đã có mặt trước em nữa, em không cảm thấy đây là sự bắt buộc, vì khi ngồi thiền thì cái tâm của mình được lắng đọng, khi theo dõi hơi thở thì em cảm nhận được cái thân của mình nó khỏe và nhẹ hơn. Rồi khi bắt đầu quán chiếu về một vấn đề gì đó thì nó sẽ sáng suốt hơn và dễ thấy được giải pháp cho vấn đề đó. Ví dụ như chiều hôm qua mình có văn nghệ mừng lễ Bông Hồng Cài Áo nên tụi em ngủ rất là trể, cho nên sáng nay em thức dậy hơi muộn hơn bình thường, giờ đó mọi người đã ngồi thiền ở trong thiền đường rồi, em ở lại trong lều theo dõi hơi thở, đến hơn 7 giờ rưởi em mới ra khỏi lều, mặc dù vậy em vẫn cảm thấy uể oải và rất là mệt, nếu mà dậy sớm và đi ngồi thiền em nghĩ mình sẽ khỏe hơn là ngủ nướng ở trong lều như sáng nay (cười). Giống như kinh nghiệm bên trên, em nghĩ là em sẽ tiếp tục ngồi thiền vào ban sáng khi về lại đời sống bình thường ngoài xã hội. Trước đây, ba của em cũng đã từng khuyên em thức dậy sớm hơn chừng nửa giờ để ngồi thiền, tỉnh tâm như thế khi vào lớp học thì sự tập trung của mình sẽ cao hơn, tiếp thu bài giảng của thầy cô nhiều hơn. Còn buổi tối nếu mệt mỏi trong lúc học thi thì nên ngừng lại, ngồi, hoặc nằm xuống tỉnh tâm hít thở, giống như sư cô Chân Không dạy thiền buông thư vậy đó, khoảng chừng 5 đến 10 phút rồi ngồi dậy học trở lại, ba nói là nó sẽ có kết quả nhiều hơn. Nhưng mà hồi đó em không có nghe lời ba (cười).
Thời gian giữ im lặng như vậy nó giúp mình rất là nhiều trong việc thực tập chánh niệm, im lặng không có nghĩa là mình không được nói, mình có thể nói rất nhỏ khi cần thiết để khỏi làm phiền người khác, mình có thể nói bằng ánh mắt, hay nụ cười, và như thế mình sẽ thấy được chính mình một cách sâu sắc hơn mà hai mươi mấy năm qua em không có dịp tiếp xúc. Mình chánh niệm trong từng bước chân, không cần đợi đến giờ đi thiền hành mình mới tập trung. Mình chánh niệm trong lúc làm việc, ví dụ như cắm hoa, hay phụ quét dọn, làm bếp, làm vệ sinh, v.v... với quý thầy, quý sư cô và đại chúng. Ví dụ như sau khi hết thời gian giữ im lặng như giờ này chẳng hạn, chung quanh ta có rất nhiều tiếng động, nào tiếng nói cười của các em đang chơi đánh cầu ở đằng kia, hay các cô chú đang đàm đạo bên bàn trà, tiếng xắc gọt của các bác ở đằng kia, v.v... nó rất là ồn làm mình khó tập trung được hơi thở trong chánh niệm, nhưng khi có tiếng chuông thì mọi người sẽ im lặng, khi đó mình sẽ thấy rất là khác, tâm của mình trở về ngay với thân và mình thấy rất là an. (có tiếng chuông: Boong!... anh thở đi!...).
PV: Wauh!... dù còn rất là trẻ, lại sống ở một xã hội rất nhiều cám dỗ về tiêu thụ, nhất là mỹ phẩm thời trang v.v... mà lại là con gái nữa. Vậy mà Anh Tú chẳng những không bị lôi cuốn mà còn biết tìm học theo đường hiểu biết và yêu thương như thế này. Và chỉ mới hơn một tuần thực tập mà Anh Tú đã thu thập nhiều kết quả đến như vậy. Trong khi đó không ít bạn cùng lứa tuổi với Anh Tú ở Việt Nam lại đua đòi chạy theo thời trang du nhập từ nước ngoài không được lành mạnh cho lắm, như bắc chước nhuộm tóc đỏ, tóc xanh, tóc vàng, rồi sa ngả vào đường mãi dâm, nghiện ngập, băng đảng, xì ke, ma tuý, v.v... Nếu có một lời khuyên thì Anh Tú sẽ khuyên các bạn như thế nào "
AT: Anh Tú rất muốn chia sẻ những kết quả học tập được ở đây với các bạn, nhưng cũng rất là khó, vì không ai có thể ăn dùm được cho ai. Do đó Anh Tú đề nghị các bạn nên thử một lần về Làng Mai. Nếu vì điều kiện kinh tế chẳng hạn, mà các bạn không đến Pháp được thì ở Việt Nam mình cũng có Làng Mai đó là tu viện Bát Nhã ở Lâm Đồng hay ở Huế thì có tu viện Từ Hiếu, nên một lần tới đó tu tập thử. Anh Tú nghĩ pháp môn của Làng sẽ giúp ích rất là nhiều trong cuộc sống, nó có thể sẽ làm thay đổi cả quan niệm sống của các bạn.
Em nghĩ sở dĩ các bạn ở trong nước mà nhuộm tóc nhiều màu là vì họ không thấy được cái đẹp của màu tóc đen của mình, nhất là con gái. Giống như em vậy đó, trong lớp học nhiều bạn người Pháp có mái tóc vàng óng ả rất là đẹp, nhưng họ vẫn thấy thích mái tóc đen của em, nếu mà em nhuộm tóc vàng như tóc của bạn ấy thì đâu còn gì là vẻ đẹp của người con gái Việt Nam, lúc đó mình sẽ không còn là người Việt Nam mà mình cũng không thể là người Pháp. Như vậy thử hỏi mình thuộc giống người nào trên quả địa cầu này!... (cười).
Từ lúc về đây tu tập, nghe được lời giảng của Sư Ông hoặc của quý thầy, quý sư cô em cảm thấy yêu quê hương nhiều hơn trước, niềm tự hào dân tộc được lớn hơn thêm, và em có nhiều tự tin hơn ở văn hóa của nước mình. Như năm nay chẳng hạn, có đến 52 quốc gia khác nhau cùng về đây tu tập dưới sự hường dẫn của Sư Ông, mà Sư Ông lại là người Việt Nam giảng dạy cho họ sống và tu tập theo truyền thống văn hóa của dân tộc mình. Nếu văn hóa đó không hay, không đẹp thì họ đâu có chịu mất tiền, mất thì giờ để về đây thực tập, họ chấp nhận thiếu thốn đủ thứ tiện nghi từ phòng ngủ -phải ở lều- đến nhà vệ sinh,... rồi phải ăn chay, nằm đất, thức khuya dậy sớm, v.v... mà họ vẫn vui, và càng ngày họ về càng đông, và mình thấy họ rất là hạnh phúc. Cho nên em rất là tin tưởng ở văn hóa của nước Việt Nam mình. Em cám ơn Sư Ông, cám ơn quý thầy, quý sư cô, và đại chúng của Làng đã cho em niềm tin và sự tự hào đó.
Văn hóa của mình nó đẹp như vậy đó, nếu bạn nào đang đua đòi chạy theo những thời trang không được đẹp cho lắm của nước ngoài thì chẳng qua là các bạn ấy chưa thấy được nét đẹp trong văn hóa của nước mình mà thôi. Em nghĩ các bạn nên đến Làng Mai một lần để được dịp tiếp xúc, thưởng thức cái ngon cái đẹp của ông bà mình một lần cho biết.
PV: Một câu hỏi chót, nếu còn ở lại nước Pháp, sang năm Anh Tú có về Làng như năm nay không "
AT: Ôh!... tại sao không, chẳng những vậy mà em sẽ giới thiệu với các bạn cùng lớp, cùng trường, em sẽ đưa họ về đây cùng tu. Mục đích của cuộc đời là gì nếu không phải là mưu cầu hạnh phúc! nhờ tu tập theo pháp môn của Sư Ông ở Làng mà em có được hạnh phúc như thế này, em sẽ đem ra chia sẻ hạnh phúc với họ khi có dịp và em tin chắc các bạn của em sẽ cùng em tới Làng tu tập thật đông. (…)
(Chi tiết khóa tu đăng ở trang nhà www.tuvienlocuyen.orghoặc www.deerparkmonastery.org- Tel: (760) 291- 1003 hoặc 1-800-331-2621.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình