Hôm nay,  

Mỹ-hoa Dàn Trận, Sẽ Nổ Lớn

20/03/201000:00:00(Xem: 16563)

Mỹ-Hoa Dàn Trận, Sẽ Nổ Lớn
Nguyễn Xuân Nghĩa

Hoa Kỳ và Trung Quốc Đấu Trí Như Thế Nào"

Chưa đầy một tuần sau khi thông báo là Tổng thống Barack Obama sẽ hoãn chuyến công du Á Châu ba ngày (dự trù cho ngày 18 thì dời đến ngày 21 tháng Ba), Chính quyền Obama cho biết là việc thăm viếng Indonesia và Úc Đại Lợi sẽ dời đến tháng Sáu. Lý do là Tổng thống Mỹ phải ở nhà theo dõi diễn tiến của kế hoạch cải tổ chế độ bảo hiểm y tế.
Việc Quốc hội Hoa Kỳ bỏ phiếu cho kế hoạch này - thủ tục và nội dung - sẽ ảnh hưởng đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay và từ đó ảnh hưởng đến việc ông Obama ra tái tranh cử vào năm 2012. Vì vậy, Chính quyền Obama đã chọn lựa ưu tiên, và để lãnh đạo Nam Dương (Indonesia) và Úc phải nán đợi. Việc này không có lợi cho uy tín của Hoa Kỳ, nhất là khi nghị trình thảo luận trong chuyến Á du sẽ liên quan đến kinh tế và an ninh châu Á.
Và cũng trực tiếp liên quan đến Trung Quốc.
Trong khi ấy, Trung Quốc vừa hoàn thành kỳ họp thứ ba của Quốc hội khoá 11, cơ chế có quyền lực cao nhất của nhà nước, trên nguyên tắc. Kỳ họp này đáng chú ý ở tình trạng bất công lan rộng, an ninh bị đe dọa và ở đạo luật cải tổ thế thức bầu cử cho các đại biểu quốc hội ở miền quê. Nạn bất công và khác biệt về mức độ phát triển của các địa phương là một vấn đề lớn cho thế hệ lãnh đạo thứ tư - Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn Gia Bảo. An ninh nội địa là một mối lo khiến ngân sách cho công an và cảnh sát đã được Quốc hội Bắc Kinh biểu quyết với một sự lạ: gia tăng nhiều hơn ngân sách quốc phòng! Việc phân phối lại quyền đại biểu - qua luật bẩu cử - cũng phản ảnh mối quan tâm của Trung Quốc về nguy cơ động loạn.


Trong khi ấy, lãnh đạo Trung Quốc phải chuẩn bị Đại hội đảng cho năm 2012. Đấy là lúc thế hệ lãnh đạo thứ tư về hưu sau hai nhiệm kỳ và thệ hệ thứ năm xuất hiện, như Phó Chủ tịch Tập Cận Bình hay Phó Thủ tướng Lý Khắc Cường.
Đâm ra, cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đều bị cột vào một cuốn lịch là 2012. Từ nay đến đó, lãnh đạo hai nước đều có những vấn đề nội bộ dẫn tới tình trạnh đối đầu. Khi Tổng thống Obama thông báo sáng kiến khuếch trương xuất cảng hôm 11 và nêu đích danh chế độ hối đoái Trung Quốc, chúng ta biết là ông không thể lùi được nữa vì Hoa Kỳ bị nhập siêu và thất nghiệp quá cao. Trả lời Tổng thống Mỹ sau khi hoàn tất kỳ họp Quốc hội hôm 14, Thủ tướng Ôn Gia Bảo chỉ còn cách nói thách. Rằng Trung Quốc sẽ không điều chỉnh hay thả nổi đồng Nhân dân tệ và rằng chính Hoa Kỳ mới phải thay đổ lập trường quan điểm!
Song song, Quốc hội Hoa Kỳ cũng nhập cuộc về hối suất quá thấp của đồng Nguyên và chuẩn bị đưa ra biện pháp trừng phạt: lịch tranh cử tháng 11 tới đây là một nhắc nhở cho mọi người! Và trong bài diễn văn hôm 18 tại Đại học Thanh Hoa của Bắc Kinh, Đại sứ Hoa Kỳ John Hunstman lại hâm nóng nhiều vấn đề giữa hai nước, từ chuyện hối suất đồng Nguyên đến thái độ của Bắc Kinh với hồ sơ Iran....
Trên đấy là bối cảnh chung của một vấn đề rộng lớn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Vì địa dư hình thể lẫn chính trị, vấn đề này cũng bao trùm lên Việt Nam!
Từ trận chiến mậu dịch - mặt ngoài - chúng ta có thể nhìn sâu vào những mâu thuẫn giữa đôi bên và về các yếu tố chi phối lãnh đạo của hai nước, dù là ông Obama, Hồ Cẩm Đào hay những người sẽ kế nhiệm sau này. Tuần tới, người viết sẽ tuần tự trình bày các yếu tố trên, tuần tự đăng tải trên cột báo này.... Xin đón xem!

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

“Đêm nay, các bạn đến với Kennedy Center, cùng nắm chặt tay với những người chưa quen biết chung quanh mình, là các bạn đang dựng lên một hàng rào. Đó là hàng rào mà Donald Trump và những kẻ nịnh bợ ông ta phải bước qua để vào Kennedy Center của chúng ta.”

Một chuyện xảy ra, mà tôi đã có thể hình dung rất rõ từ trước. Người bạn cầm điện thoại trong tay. Các ngón tay mải miết gõ dòng chữ cho câu hỏi “làm sao giữ trái ớt giòn rụm khi ngâm ớt chua cay?” Sau một hồi “nói chuyện” qua lại, cô bật cười, khoe kết quả và nội dung trao đổi. Cô thích thú vì bắt lỗi được đối tượng, và được đối tượng “xin lỗi, tôi đã trả lời sai. Tôi sẽ nói lại thế này…” “Người” đối thoại với cô là trí tuệ nhân tạo (AI). Cô đã có câu trả lời trong cung cách điềm tĩnh, thành thạo, kiên nhẫn vô hạn, và một không gian hoàn toàn không có âm thanh. Cô tắt ứng dụng, hài lòng. Tôi nghĩ thoáng qua, cố gắng nhớ: “Chúng ta có bao nhiêu người bạn biết làm ớt ngâm giấm để ăn qua mùa Đông? Những người đó có mặt trên đời này sớm hơn AI.” Nếu có, người bạn kia sẽ không bao giờ biết rằng họ đã không được nhớ đến, dù chỉ một khoảnh khắc.

Tuần qua nhiều nơi trên nước Mỹ đã tổ chức lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố tấn công vào lãnh thổ Hoa Kỳ ngày 11/9/2001. Đó là một dấu mốc lịch sử khó quên của nước Mỹ. Những ai nay trên 30 tuổi, chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của buổi sáng hôm đó ở New York khi tháp đôi của World Trade Center sụp đổ. Nước Mỹ rơi vào hoang mang, lo sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước Mỹ đã gây tử vong cho 2977 người trong khoảng một giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng khác cho nước Mỹ.

Ngày xưa, vào trang điện tử của chính phủ Hoa Kỳ, người ta có thể tìm thấy bản Tuyên Ngôn Độc Lập, đọc Hiến Pháp, học một đạo luật được làm ra thế nào, tìm hiểu quyền và bổn phận công dân trong một nền cộng hòa. Bây giờ, vào trang điện tử chính thức của Bạch Ốc, ngoài chuyện coi tổng thống nói gì, chê ai, chửi ai, công dân được mời chơi trò trục xuất di dân. Không phải "fake news". Cũng không phải chuyện tiếu lâm. Ngày 3 tháng Chín tuần qua, trên whitehouse.gov, Bạch Ốc khai trương một khu Arcade, gồm năm trò chơi kiểu những máy điện tử ngày xưa với lời rao ngắn gọn: "Build the wall. Deport. Fill a Trump Account." Xây tường. Trục xuất. Bỏ tiền đầy vào trương mục Trump. Một khu arcade hay một dạng sòng bài trên mạng, nơi người vào chơi không đánh cược bằng tiền, mà bằng lương tri.

Quyền lực có thể đẩy sử gia ra khỏi cửa, tháo gỡ triển lãm, xé sách, bắt tô vẽ quá khứ theo ý mình. Nhưng rồi cũng có ngày chính bàn tay thò vào sửa lịch sử ấy được lịch sử đóng khung và ghi lại, nguyên vẹn một bàn tay... thúi.

“Tầm quan trọng của Phật giáo cho thời đại của chúng ta” là bản Việt dịch từ nguyên tác Đức ngữ Die Bedeutung des Buddhismus für unsere Zeit do Nhà xuất bản Osla Schloss Verlag München – Neubiberg ấn hành lần thứ 2 năm 1924. Qua bài viềt, tác gỉả đề cao Phật giáo là liều thuốc duy nhất vô cùng hiệu quả để chống lại tình trạng mất phương hướng tinh thần và nhu cầu xã hội của thời hiện đại. Ông chỉ ra rằng nền văn hóa xã hội phương Tây gặp phải những mâu thuẫn nghiêm trọng và không có một giải pháp thoả đáng vì tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa giáo cũng như chủ nghĩa duy vật...

Người đàn ông đang lái xe chở nhóm công nhân đến công trường, bỗng bị một chiếc xe không biển số bám sát phía sau. Vài phút sau, ông bị bắn chết ngay trên tay lái. Sáu ngày sau, một thanh niên 25 tuổi bị chặn xe trên đường đi làm. Năm phát đạn liên tiếp bắn xuyên vào xe; một viên trúng ngay giữa đầu. Anh chết tại chỗ. Không phiên tòa. Không bồi thẩm đoàn. Không cơ hội biện hộ. Chỉ một quyết định sống chết, được những kẻ bịt mặt đưa ra trong tích tắc. Nếu độc giả cho rằng đây là chuyện xảy ra tại Việt Nam hay ở một xứ sở nơi băng đảng lộng hành, xin nghĩ lại. Đây là nước Mỹ. Năm 2026.

Từ khi ông Donald Trump trở lại giữ chức Tổng Thống Hoa Kỳ, chánh sách mậu dịch của Hoa Thịnh Đốn đổi khác nhiều. Chính phủ Mỹ lấy thuế khóa làm một phương tiện để vừa bảo hộ kỹ nghệ trong nước, vừa gây sức ép với những nước cùng mình giao thương. Thuế khi tăng, khi giảm; việc thương thuyết hôm trước còn thuận, hôm sau đã có thể trở mặt. Thoạt trông, ấy chỉ là chuyện mua bán giữa Hoa Kỳ với từng nước. Nhưng xét cho kỹ, mỗi phen Hoa Thịnh Đốn dựng thêm một hàng rào thuế khóa, Bắc Kinh lại có thêm một dịp để mở đường giao thương với những nước muốn tìm nơi khác mà nương tựa.

Đó là một trong những sự thật dịu dàng nhất của kiếp người, rằng chúng ta, một phần nào đó, là kết quả từ của những người đã dạy dỗ mình, ‘nhất tự vi sư, bán tự vi sư’. Donald Trump cũng có một người thầy theo nghĩa như thế. Từ năm 2016, truyền thông Mỹ đã lần tìm ra người thầy này của Trump: Roy Cohn, và gọi ông ta là “một trong những kẻ thù tồi tệ nhất của Liên Minh Châu Âu, người từng cố vấn cho Donald Trump.”

Tính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.