Hôm nay,  

Người Ấn Độ Là Công Dân Toàn Cầu Thực Sự

06/05/200700:00:00(Xem: 9259)

Nhà Thơ Mỹ: Người Ấn Độ Là Công Dân Toàn Cầu Thực Sự

Đó có thể là chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên của nhà thơ Mỹ Erica Funkhouser, nhưng nó đã xác minh ý kiến của bà - qua tương tác với các sinh viên Á Châu tại Hoa Kỳ - rằng người Ấn Độ là các công dân toàn cầu thực sự.

"Ấn tượng lớn nhất của tôi về Ấn Độ không phải ấn tượng quá nhiều về địa lý hay lịch sử, nhưng là tính đa dạng lớn của dân tộc Ấn," theo lời Funkhouser, người dạy về môn thi ca thâm cứu tại đại học Massachusetts Institute of Technology (MIT), trong một cuộc phỏng vấn.

"Người ta nghe nhiều về Ấn Độ tại Hoa Kỳ. Nhiều thiếu nữ tại MIT đang tìm cách tìm hiểu xem có bao nhiều chất đương đại, bao nhiêu chất Hoa Kỳ mà họ có thể có. Do vậy tôi biết nhiều hơn về [người Ấn] hải ngoại," theo lời nhà thơ cư trú ở Essex, người bất kể còn ngất ngây vì chuyến bay dài nhưng vẫn nhiệt tâm muốn "xem các lớp triều đại Mughal" khi tới Delhi.

Funkhouser, 57 tuổi, đã viết nhiều tập thơ được nhiều giải thưởng - Pursuit (2002), Natural Affinities (1983), Sure Shot (1992) và The Actual World (1997), nhớ lại một bài thơ viết bởi một sinh viên Ấn về nghi lễ tẩm dầu mái tóc.

"Cứ mỗi chủ nhật, mẹ cô tẩm dầu tóc cô, nhưng cô đã nghe các bạn cô tranh luận về lợi ích của các thương hiệu nào đó về thuốc gội shampoo. Cô phải bác bỏ hoàn toàn nghi lễ để về một phe với các bạn cô.

"Tôi cũng có vài kiến thức thu nhặt được về Ấn Độ bằng cách đọc RK Narayan, Rudyard Kipling và Kiran Desai. Hình ảnh tôi có về Ấn Độ thì trừu tượng, nhưng tôi luôn luôn biết là kinh nghiệm [tới thăm đây] sẽ thật tràn ngập. Dân số, các nhóm ngôn ngữ và văn chương sinh động đã chỉ xác minh lại hình ảnh tôi có về Ấn Độ," theo lời bà.

Funkhouser, vừa rời một buổi họp mặt những người cầm bút tại Mussoorie, nhận xét là các phụ nữ nơi đây "lợi ngữ, biết hài hước, đam mê đọc và tò mò."

Tại Mussoorie, bà kể bà không bao giờ có thì giờ để đọc hay viết, mà chỉ nghe thôi. Nhưng rồi, Funkhouser kể, đây không phải một chuyến đi để làm xong việc nhưng là để "tương tác với nhiều người."

Trong họp mặt các ngày 23-29 tháng 4, có tham dự của Ruskin Bond, Tom Alter, Stephen Alter, Hugh Gantzer, Vishal Bharadwaj, Sudhir Thapliyal and Namita Gokhale, "chúng tôi thảo luận về thúc đẩy việc phân loại, dịch thuật, và tiếng nói giai cấp trung lưu - những người được chọn làm đối tượng thảo luận."

"Earthly," tuyển tập thơ của bà dự kiến xuất bản năm 2008, gồm ba phần. Phần cuối là một chuỗi các bài sonnet nhìn vào việc suy tưởng về vai trò người cầm bút. Phần giữa nhìn vào các quả táo, các huyền thoại và các chuyện cổ tích tập trung quanh quả táo, như Johnny Appleseed và một quả phụ chiến tranh, người được kể là tự đắm chìm mình tới chết trong các quả táo, mà, theo lời Funkhouser, "là điều bất khả về sinh học."

Funkhouser, người khởi sự làm thơ khi mới 7 tuổi - bài đầu tiên là viết về mì sợi spaghetti - nói rằng gia đình bà, nếu có gì, thì kinh hoàng về bà vì nỗi đam mê đối với "một thứ trật chìa."

"Tôi đã luôn luôn mơ trở thành một nhà khảo cổ học. Vào đêm, tôi mơ về chuyện khám phá một thành phố xưa cổ đã mất đâu đó…"

Khám phá Delhi, ít nhất, là điều ưu tiên trong lịch trình của bà khi đang tỉnh thức. "Tôi tiếc là đã không có thể xông xáo khám phá thành phố này như lòng tôi muốn. Tôi sẽ phải trở lại để làm điều đó."

Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.