CALI ĐANG MƯA …
Hạnh Chi
Hai ngày nay, Cali đang mưa …
Từ lâu, Cali không mưa. Nhưng hai ngày nay Cali đang mưa.
Riêng hôm nay, không chỉ mưa mà còn gió. Gió lớn. Và rất lạnh. Tuy mưa gió và lạnh lẽo, tôi vẫn không đóng chặt khung kính ở cái cửa sổ duy nhất trong Độc-Cư-Am, mà vẫn hé ranh giới cho gió lùa vào. Không biết tại sao tôi làm thế! Để lấy cớ trùm lên người chiếc áo len mà tôi rất hiếm khi sờ tới" Hay để đãi mình một bình trà nóng, điều mà lâu nay tôi không đủ hứng thú để làm".
Cuối cùng thì cả hai sự việc đó đã hợp tác chặt chẽ với nhau trong ngày Cali đang mưa này. Nghĩa là, khoác chiếc áo len xù vào người xong, tôi ra bếp đặt ấm nước; Sau đó, như một người vô công rồi nghề, nhàn du nhất thế giới, tôi mang bộ ấm trà bằng đất nung ra, chậm rãi mở vòi nước nóng, xúc, rửa, lau khô, đặt lại vào khay. Bộ ấm trà này tôi vẫn để dành đãi những vị khách mà tâm thường an tịnh rỗng rang:
“Chim nhẩn nha kêu, liễu trổ dày
Thềm hoa chiều rợp bóng mây bay
Khách vào chẳng hỏi chuyện nhân thế
Cùng tựa lan can ngắm núi mây” (*)
Những vị khách đến thăm không mang theo ồn ào thị phi nhân thế mới thực sự thưởng thức hương trà. Tất nhiên, chỉ chủ Am biết điều này mà thôi. Cũng may!
Nhón một nhúm trà ngon, bỏ vào bình, chờ nước sôi, rót vào. Khay trà được tôi trịnh trọng đặt trên bàn viết, ngay trước cửa sổ. Xong, tôi khoanh tròn chân, ngồi trên ghế. Nhíu mày, ngắm nghía trước sau, bỗng bật cười. Sửa soạn thì như sắp dự thiền trà mà thế ngồi thì như đang … chạy lụt, chẳng phù hợp tí nào! Nhưng không sao, tôi muốn vừa uống trà vừa nhìn trời mưa nên tự cho phép mình ngồi thoải mái như thế.
Rót trà ra cái chung nhỏ xíu, nâng lên bằng cả hai tay, hít thở một hơi dài, lim dim đôi mắt, rồi chậm rãi, rất chậm rãi nhấp một ngụm nhỏ, tận hưởng vị ngọt ngào của hương thơm và hơi ấm.
Ôi, hạnh phúc ngay trong tầm tay!
Nhưng tôi phải mở choàng mắt vì chợt nghe tiếng chim kêu chíp chíp trên bờ tường, trước khung cửa sổ. Dưới màn mưa đã nhẹ hạt, đôi chim sẻ đang nhẩy tới nhẩy lui, có lẽ cố tìm những hạt cơm còn sót hôm qua.
Từ khi dọn về đây, tôi đã kết bạn với chim trời bằng cách mỗi sáng rải trên bờ tường một vốc cơm nguội. Mấy ngày đầu, chim bay ngang, dừng lại, nhưng hình như không con nào nếm thử. Có lẽ quà tặng bất ngờ và mới mẻ quá, khó tin được chăng" Nhưng tôi kiên nhẫn, cơm hôm trước khô cứng, tôi gạt xuống, hôm sau lại rải cơm mềm dẻo lên. Rồi cũng tới ngày chúng không phụ lòng tôi, đã rủ nhau về ăn ríu rít! Hôm đó, tôi mừng đến lặng người vì tôi biết chắc từ nay tôi đã có bạn.
Nhưng hôm nay trời mưa và lạnh, tôi tưởng chúng phải tìm chỗ núp nên không rải cơm. Tội nghiệp quá!
Tôi buông chung trà, chụp mũ len lên đầu, tới tủ lạnh lấy miếng bánh mì xé nhỏ rồi mở cửa ra ngoài hiên. Thấy tôi, đôi chim cất cánh bay nhưng tôi vẫn rải bánh mì vụn lên bờ tường vì tôi biết chúng bay chỉ là phản ứng tự nhiên. Thế nào chúng cũng trở lại khi đã biết đến đây tìm thức ăn. Quả đúng thế. Khi tôi vào phòng, ngồi lại chỗ cũ thì thấy đôi chim cũng đang cắm cúi mổ bánh mì.
Chung trà đầu tiên đã nguội, nhưng uống vào, tôi vẫn thấy ấm vô cùng vì tôi biết ngoài kia trời tuy lạnh nhưng có đôi chim sẻ đang sung sướng với những vụn bánh mì.
Chỉ ở một không gian nhỏ hẹp, riêng tư, tôi đã tình cờ cho mình niềm hạnh phúc tràn đầy mà thật đơn sơ với bình trà nóng; rồi cũng ngay không gian đó, thời gian đó, cơ duyên giúp tôi chứng nghiệm, chỉ cần một chút quan tâm, thương mọi loài như thương ta là chúng ta có thể dễ dàng ban vui cho nhau. Một chút quan tâm thôi là tình thương sẽ tới, là niềm vui sẽ theo.
Ấy thế mà nhân gian dường như quá keo kiệt tình thương, trong khi lại vô cùng hào sảng những đố kỵ gian tham, mới đưa đến hận thù, hiềm khích, khiến con người được mô tả là những sinh vật cô đơn nhất trên thế gian này.
Cũng vì con người có trí tuệ hơn nhiều loài mà trí tuệ này đã chiêm nghiệm rõ hơn về sự cô đơn rất vi tế thẳm sâu trong tàng thức. Ngay cả khi con người đang sống giữa gia đình, thân thuộc mà nếu tâm thức chẳng đồng thì tri thức sẵn tiềm ẩn cũng khiến ta nhận ra rằng ta đang là kẻ độc hành trong cõi mênh mông trời đất! Cảm nhận sự cô đơn này càng sâu sắc bao nhiêu thì nỗi ê chề của kẻ nhận ra càng bi thương bấy nhiêu!
Con người đến với đời một mình, lìa đời cũng một mình.
Giữa chặng đến và đi đó chúng ta đã vụng về để vuột khỏi tầm tay biết bao cơ duyên Cho và Nhận, để được có nhau, để dẫu ngày mai, thân đi một mình nhưng tâm không đơn lẻ.
Giữa chặng đến và đi đó chúng ta đã không đủ bao dung để tha thứ lỗi lầm, chuyển cay đắng thành ngọt ngào, trả oán hờn bằng ân nghĩa.
Giữa chặng đến và đi đó, chúng ta đã không đủ bình tâm pha một ấm trà mời nhau khi giông bão tới nên sân si mới đủ sức tàn phá tâm linh, hủy diệt bao ân tình tưởng không gì phôi phai nổi!
Cõi nhân gian như thế, nên sau bao cuộc nghiên cứu tỷ mỷ, ngành tâm lý học cận đại vừa đưa ra nhận xét rằng thiên đường của con người là bào thai mẹ!
Thật không còn nhận xét nào thảm thương hơn về kiếp nhân sinh!
Nhưng kiếp người có đến nỗi không gì đáng cho ta chui khỏi bào thai mẹ hay không"
Nếu cho con chim đói lạnh vài hạt cơm cũng mang đến người cho bao nhiêu ấm áp, thì người biết cho người tình thương, thiên đường phải mênh mông lắm, chứ sao lại co cụm trong bào thai mẹ" Các nhà tâm lý học cận đại có bi quan quá không"
Cali đang mưa.
Vâng, Cali đang mưa.
Nhưng trong am thất nhỏ bé, tôi vừa pha bình trà nóng.
Mời bạn hãy ghé.
Mưa sẽ tạnh thôi. Nhưng hương trà còn mãi vì tôi đang mời bạn bằng tất cả tấm lòng.
Hạnh Chi
(Độc-Cư-Am, ngày mưa cuối năm 2008)
(*) Sư tổ Trúc Lâm Đại Đầu Đà
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình