Hôm nay,  

Bạo vì Tiền

27/08/201100:00:00(Xem: 5942)
Bạo vì Tiền
Hưng Yên
(Mạch Sống Magazine)
Thằng con tôi có việc phải đi Ca Li, khi về nó có mua cho tôi một cặp Remy Martin, nó bảo: Con biết bố tuy không uống được nhiều, nhưng mỗi lần uống là phải rượu thật ngon cơ nên con mua biếu bố cặp rượu này, mua ở Ca Li cũng rẻ hơn mua ở đây được mấy chục.
Từ ngày nó mua cho cặp rượu đến nay cũng đã đến hơn một tháng nhưng tôi vẫn cứ để ở trong tủ chứ chưa có dịp đụng tới, vì thú thực tuy thích rượu ngon thật nhưng tửu lượng tôi tệ lắm, bình thường mỗi bữa ăn chỉ một lon Bất oai dơ là cùng, hôm nào khát lắm mới làm tới hai lon, còn hễ “chơi” vào ba lon là thế nào cũng “quai tai” liền. Bia thì thế, còn rượu thì phải có bạn mới uống, không phải dân ghiền mà uống rượu một mình sao thấy nó không ngon các cụ ạ. Trong bài Khóc Bạn, cụ Nguyễn Khuyến ngày xưa thật chí lý khi viết:
Rượu ngon không có bạn hiền,
Không mua không phải không tiền không mua!
Hôm nay bà xã tôi đổ bánh khoọc cho cả nhà ăn, món quà này ngày còn ở Việt Nam các bà các cô đi chợ hay ăn lắm vì nó cũng khá ngon. Nhân cơ hội, tôi bảo bà xã:
- Để anh điện thoại mời mấy ông bạn tới thưởng thức món bánh khoọc của mình, chắc là họ thích lắm, vì ở bên này dễ gì mà được ăn món quà có tính “dân tộc” như thế chứ.
Nghe tôi nói vậy, bà ấy đồng ý ngay. Đàn bà mà càc cụ, bà nào lại chả thích khoe tài nấu nướng. Cứ khéo tâm lý và ngọt ngào một chút là cái gì cũng xong thôi, lợi dụng cơ hội tôi tán thêm:
- Nhưng mình cũng làm thêm vài món gì để nhậu nữa chứ, chả nhẽ mời mấy ông ấy đến chỉ để ăn bánh khoọc thôi hay sao"
Nghe nói thế, bà ắy liếc mắt nhìn tôi mỉm cười, biết ý tôi rồi đấy, vợ chồng lấy nhau đã mấy chục năm rồi còn gì nữa, thương quá đi thôi!
Hình như có lần tôi đã thưa với các vị, cái hội “nhậu nhẹt” của anh em chúng tôi chỉ có bốn người cùng là dân "Ho hen" (HO) với nhau, đại diện cho cả ba miền đất nước: Hai Bắc kỳ, một Trung kỳ, người "Huể" và một Nam kỳ gốc Bến Tre. Mới đây lại có thêm một mem bờ (member) nữa, ông này vốn là người ngoại quốc và mặc dầu sống ở Việt Nam đã mấy đời mà khi nói tiếng Việt cũng vẫn cứ còn lơ lớ, nhất là khi phát âm chữ “đờ” thì lại cứ như là chữ “lờ”, “Đồn” thì lại bảo là...! Ông này người Tầu các cụ ạ, Tầu Hồng Kông bên hông... Chợ Lớn. Thế là hội chúng tôi bây giờ lên tới 5 người.
Thế là tôi có dịp để khui chai Remy Martin. Luận về ăn cụ Tản Đà đã viết: “Thức ăn ngon, chỗ ăn ngon, người ăn không ngon, không ngon”, còn tôi thì đã có đủ cả ba thứ ngon: Rượu ngon, đồ nhắm ngon, bạn bè cùng ăn ngon thế thì ăn không ngon sao được chứ" Sau vài tuần rượu, có lẽ đã hơi ngà ngà, cũng tại ông người Trung mà chúng tôi đặt cho cái ních nêm (nick name) là ông "Huể" khai hỏa phát súng đầu tiên, ông ấy bảo:
- Răng hè, răng cái anh nhà “văng” này viết cái gì mà ba phại hè" Như cái bài “Tình... Tiền” đăng trên báo độ nào ấy, khi thì cho tiền là quan trọng, lúc lại bảo tình là quan trọng, chứ anh có lập trường chi mô"
Tuy là chơi thân với nhau và thường là trong các buổi nhậu nhẹt hễ có ông này thì thế nào cũng có ông kia, vậy mà không hiểu sao ông "Huể" và ông Bắc kỳ Hố “Lai” luôn luôn có lập trường đối chọi lẫn nhau. Vừa mới nghe ông Huể bảo tôi viết ba phải là ông Hố “Lai” nổ lại liền (anh em chúng tôi thường gọi đùa nhau như thế, Bắc kỳ Hố Nai thì kêu là ông Hố “Lai”, ông người Huế kêu là ông "Huể" (dấu hỏi), ông người Bến Tre kêu là ông Bến “Te”, ông hội viên mới người Hoa thì kêu là chủ "tịt Mao”, còn tôi thì các ông ấy gọi là nhà “văng” và ai nấy đều vui vẻ chấp nhận):
- Ông nhà “văng” ông ấy mới chỉ ghi lại ý kiến của người khác thôi chứ đã phát biểu gì đâu mà ông bảo là không có lập trường" Thế tôi hỏi ông, cá nhân ông thì ông cho tiền là quan trọng hay tình là quan trọng nào"
- Răng mà tình lại quan trọng hơn tiền được chứ" Không có tiền đói chết nhăn răng!
Ông Hố “Lai” lý sự:
- Tôi cho là cả tình lẫn tiền đều quan trọng, không có tiền đói chết nhăn răng còn không có tình thì đời lại tối mò mò như đêm Ba Mươi. Tiền nhiều mà làm gì chứ, nhắm mắt suôi tay cũng ra đi với hai bàn tay trắng, chỉ có tình, chỉ có những mối tình đẹp mới còn sống mãi với thời gian thôi.
Coi bộ không đồng ý với ông Hố “Lai” nên ông Bến “Te” nhảy vào cuộc:
- Đúng, chỉ có những mối tình đẹp mới sống mãi với thời gian. Nhưng tôi hỏi ông Hố “Lai” chứ trên đời này ông đếm trên đầu ngón tay được bao nhiêu mối tình đẹp sống mãi với thời gian nào" Còn nếu như ông rách như cái sơ mướp thì có “mối tình” nào đến với ông không hử" Người ta lấy tiền mua tình chứ có ai lấy tình mua tiền bao giờ"
Thấy có đồng minh, ông "Huể" như phấn chấn hẳn lên, ông ấy nhìn ông Hố “Lai” cười cười nói kháy:
- Răng không" Mấy người “chị em ta” không lấy tình mua tiền là gì nào" Coi TV thỉnh thoảng cũng gặp một “sô” có những kiều nữ cởi tuốt tuồn tuột chỉ còn che hai tí vải ở trên và 1 tí vải ở dưới thôi, các nàng ra sân khấu nhảy loạn cào cào làm đám khách mày râu ngồi coi ở dưới khoái chí tử, thế là các chàng thi nhau nhét Đô La vào mấy mảnh vải nhỏ xíu ấy cho các nàng. Thế không gọi là lấy tình mua tiền thì còn gọi là gì nữa" Cứ như ông Hố “Lai” thì sức ông bây giờ còn chịu được cho mấy người chị em ta mua được mấy phút hả"
Coi bộ nói không lại hai ông "Huể" và Bến “Te” nên ông Hố “Lai” trả lời xụi lơ:
- Được mấy phút thì cứ thử rồi mới biết, coi chừng “gừng càng già càng cay” đấy!
Chủ "tịt Mao” từ nãy đến giờ cứ cầm ly lên lại đặt ly xuống, coi bộ cũng nóng gáy lắm rồi đây, thế cho nên ông Hố “Lai” vừa dứt lời là chủ tịt vội phát biểu liền:
- Hầy à, cái lầy ông “Huể” và ông Bến “Te” đều có lý lớ, cứ có nhiều tiền là muốn cái gì cũng lược lớ, nhà lầu xe hơi, vợ lẹp con khôn lớ. Thế các ông không nhớ cách lây mấy tháng trên TV có chiếu một anh chàng nhà giầu lớ, kén vợ bằng cách ngồi coi mấy chục cô kiều nữ li vòng vòng cho anh chấm liểm lớ, cuối cùng anh chọn lược một cô lấy làm vợ, có quan tòa chứng giám làng hoàng lớ, tuy là cuộc tình kéo dài không khỏi tuần trăng mật lớ. Hầy à, ngay lến các bậc chân tu, muốn có nhà thờ to, muốn có chùa lẹp, muốn tô tượng, muốn lúc chuông cũng cần phải có nhiều tiền lớ, không có tiền là không làm lược cái gì lớ.

Cũng định là để mặc cho các ông ấy tranh luận, mình chỉ đóng vai “dựa cột mà nghe” rồi ghi chép lại thôi, không ngờ ông Hố “Lai” từ trước đến nay vẫn được tiếng là tay ăn nói, thế mà hôm nay lại để cho mấy ông kia dồn vào chân tường, sắp bị phọt phe đến nơi. Tự ái dân tộc nổi lên, tôi nhảy vào cứu bồ vì dù sao tôi với ông Hố “Lai” cũng là dân "Bắc Kỳ quốc" với nhau:
- Tiền là cần thiết thì ai cũng biết rồi, có điều coi trọng nó quá thì cũng không nên đâu. Thế các cụ không nhớ một câu nói bất hủ: “Tiền là một tên đầy tớ tốt nhưng lại là một ông chủ xấu” hay sao" Cứ đội nó lên đầu, cứ nhắm mắt cắm đầu chạy theo nó thì có ngày nó làm cho mình mất hết liêm sỉ, thân bại danh liệt.
Như được hà hơi tiếp sức, ông Hố “Lai” đang xụi lơ sắp phải “phơi áo” đầu hàng đến nơi chợt lấy lại được phong độ, ông ấy nhìn ba ông kia gật gù:
- Đấy, đấy cứ bảo nhà “văng” người ta ba phải, không có lập trường nữa đi. Thế trong ba ông đã có ông nào đọc Thánh Kinh chưa" Nếu chưa thì về kiếm Thánh Kinh mà đọc đi, trong Thánh Kinh Chúa cũng có nói đấy: “Người giầu vào được nước Thiên Đàng còn khó hơn con lạc đà chui qua lỗ kim” nữa đấy. Cứ ở đấy mà cho tiền là quan trọng đi, phàm đã là con người thì phải có cái “Tình”, người mà không có tình thì có khác gì một khúc gỗ mục.
Vừa như đồng ý, lại cũng vừa như không đồng ý với những lập luận xem như vô cùng vững chắc của tôi và của ông Hố “Lai”, Ông Bến “Te” chậm rãi nói như tâm sự:
- Đã đành là như thế, nhưng ở đây mình mới chỉ bàn đến sự quan trọng của đồng tiền thôi chứ chưa nói đến cách phải sử dụng đồng tiền như thế nào. Giầu mà biển lận, tham lam, keo bẩn mới khó vào nước Thiên Đàng, chứ giầu mà có lòng nhân từ, bác ái, biết giúp đỡ người nghèo khổ thì lại khác chứ. Chúa không có nói giầu thì không vào được nước Thiên Đàng mà Chúa chỉ nói người giầu “khó” vào nước Thiên Đàng thôi...
Ông Bến “Te” còn đang định nói tiếp thí Chủ "tịt Mao” đã vội nói chen vô:
- Hầy à, ông Bến “Te” nói lúng, mình không có bàn tới cách phải sử dụng lồng tiền như thế nào lớ. Mà nị có muốn sử dụng nó cách nào li nữa thì liều tiên quyết là nị cũng phải có tiền trước lã lớ. Thí dụ khi người ta lói thì người ta cần nị cho người ta ăn chứ người ta không cần nị cho người ta lời khuyên lớ. Lồng bào bị bão lụt ở Việt nam cần nị cho tiền, cho thực phẩm, cho quần áo chứ không cần nị cho “Tình” hay là cho những lời lạo lức lỗ miệng lớ. Ngộ nói lồng tiền nó quan trọng là quan trọng như vậy ló. Hầy à, ngộ tuy là người Việt gốc Hoa lớ, nhưng mà ngộ cũng biết lược nhiều câu nói của Việt Nam ta lớ. Thí dụ như:
Có tiền mua tiên cũng lược!
Lồng tiền liền khúc ruột!
Mạnh vì gạo bạo vì tiền!
Nén bạc lâm toạc tờ giấy!
Gần lây người ta còn bảo: “Tiền là Tiên là Phật, là sức bật của tuổi trẻ, là sức khỏe của tuổi già” nữa lớ.
Chả trách anh em đặt cho ông ta cái hỗn danh là Chủ "tịt Mao” cũng đúng, mồm mép ra phết. Nếu không bàn tới cách phải sử dụng đồng tiền như thế nào thì lý luận như các ông "Huể", Bến “Te” và chủ “tịt Mao” là đúng quá rồi, nhưng ông Hố “Lai” cũng còn cố vớt vát:
- Giả thử như tôi có tiền, có thật nhiều tiền nhưng nếu tôi không có cái “Tình” thì anh đói kệ anh, anh chết kệ anh, tôi có cho anh khối ra đấy. Tôi cứ khô như đá, lạnh như đồng, tôi cứ ôm chặt lấy đồng tiền của tôi thì anh làm gì được tôi nào"
- Hầy à, thì lã bảo là mình chưa bàn tới cách phải sử dụng lồng tiền như thế nào mà. Còn nếu anh giầu mà anh cứ ôm chặt lấy lồng tiền của anh, ai lói mặc ai, ai rét mặc ai thì anh có còn là con người nữa không hả" Hay là anh chỉ còn là một khúc gỗ mục" Nhưng mà muốn nói gì thì nói, dù cái “Khối tình” của anh có to mấy li nữa, anh có muốn giúp lỡ người ta mấy li nữa mà anh nghèo xác nghèo xơ thì anh cũng chả làm lược gì lớ. Ngộ nói như thế thì ông Hố “Lai” có lồng ý với ngộ không nào"
Nhận thấy dù có cố tình đứng về phe ông Hố “Lai” thì cũng không thể xoay chuyển “thời cuộc” được, vì ba ông "Huể", Bến “Te” và Chủ “tịt Mao” họ đã có những lý luận vững chắc quá đi, nhưng không lẽ mình lại im lặng chịu thua sao, tôi mới khề khà bảo:
- Thôi thì cứ cho “Tiền” là quan trọng đi nhưng mà cũng không thể thiếu cái “Tình” được, cái nọ bổ túc cho cái kia. Còn bây giờ thì xin mời các ông tiếp tục gắp đi cho, cứ tranh luận mãi để thức ăn nguội mất cả.
Ý tôi là muốn đánh bùn qua ao, xí xóa không cho cái nào quan trong hơn cái nào, nhưng cái nhà ông "Huể" lại không chịu, ông ấy nhìn tôi cười cười hỏi:
- Răng hè, răng cái anh nhà “văng” này lại bảo “Cứ cho tiền là quan trọng đi”, thế ra ảnh cũng chưa hoàn toàn đồng ý với mình đâu" Không biết mấy món nhậu này chị ấy có phải dùng tiền để mua không hè" Chai “sương mù” này có phải dùng tiền để mua không hè" Hay nó tự động chạy vào bàn cho mình nhậu hè"
Dĩ nhiên là phải dùng tiền để mua rồi, chứ tự nó chạy vào bàn cho mình nhậu thế nào được. Biết là không thể cãi lại mấy ông ấy, ví lý luận của họ sắc bén quá mà, tôi nhìn ông Hố “Lai” như có ý phân bua: Đấy tôi đã bênh vực ông hết mình, nhưng cái gì đúng thì rút cục cũng phải nhận nó là đúng thôi, có muốn cãi chầy cãi cối cũng không được. Việc khó đến đâu cứ lấy “Tiền” mà rẫy, cứ có cái thủ tục “đầu tiên” thì cũng trở thành dễ, các cụ ta đã chả bảo “Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn” là gì. Từ đấy cho đến hết bữa nhậu chúng tôi chỉ nói toàn chuyện trời nắng, trời mưa chứ không ai đả động gì đến chuyện tiền nong nữa, vì hầu như mọi người đều đồng ý rằng: “Mạnh vì gạo, bạo vì tiền”, không có tiền thì dù “Muốn” cách mấy cũng chẳng làm quái gì được!
[Nguyệt San Mạch Sống thuộc hệ thống truyền thông của BPSOS: http://www.machsongmedia.com.]

Bạo vì Tiền

Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
Người Mỹ có một huyền thoại rất ưa kể về chính mình, rằng mảnh đất này từ buổi đầu lập quốc là “xứ sở của di dân”. Huyền thoại ấy khởi đi từ những con tàu cập bến New York cuối thế kỷ 19 - với những gia đình nghèo khổ bỏ Âu châu sang tìm một khởi đầu mới; với những toán thợ người Hoa sang đãi vàng, đào núi, đặt đường rầy xe lửa xuyên lục địa; với các các đợt người tị nạn châu Âu sau hai cuộc Thế chiến; với thuyền nhân Đông Dương sau 1975; rồi đến những đoàn người Trung Mỹ lầm lũi băng sa mạc mang theo con nhỏ. Ở mỗi khúc quanh, di dân vừa là nạn nhân của chiến tranh, độc tài, nghèo đói, vừa là lực lượng xây nên những con đường, nhà máy, khu phố, trường đại học của Hợp Chủng Quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.