Hôm nay,  

GIÃ TỪ THÁNG MƯỜI 2011

10/29/201100:00:00(View: 7429)

GIÃ TỪ THÁNG MƯỜI 2011

Trần Củng Sơn

Tháng mười năm nay có tin nổi cộm là nhà độc tài Qadafi của nước Lybia bị bắt và giết trong trận đánh cuối cùng với quân nổi dậy ở thành phố Shirte, nơi trú ẩn cuối cùng của ông ta. Lên nắm quyền từ năm 1969, lúc mới 27 tuổi, là một sĩ quan cấp úy tham gia vào cuộc đảo chánh quốc vương Lybia, Qadafi trở thành một trong những người cầm quyền nhiều năm nhất trên thế giới- 42 năm.

Cái chết của nhà độc tài này khá bi thảm- bị bắt, bị đánh đập, bị chửi mắng, bị kéo lê trên đường bởi xe hơi và cuối cùng qua đời bởi mấy phát đạn vào đầu vào ngực. Xác của ông ta sau đó để trong nhà kho chứa thực phẩm đông lạnh cho dân chúng vào xem và chụp hình và mấy ngày sau được chôn cất bí mật.

Cuộc nổi dậy của dân chúng ở các nước Trung Đông và Bắc Phi vào đầu năm 2011 được gọi là Mùa Xuân Ả Rập, sau khi thành công mau chóng ở Tunisia và Ai Cập, lan sang các nước lân cận nhưng khi tới Lybia thì bị chận đứng bởi sự ngoan cố của Qadafi. Và với sự hỗ trợ của khối NATO, dùng máy bay thả bom quân đội của Qadafi, cho nên cuối cùng sau 8 tháng, phe nổi dậy toàn thắng; lịch sử Lybia lật qua trang sử mới.

Xét về luật quốc tế thì sự can thiệp vào nội bộ Lybia của khối NATO đặt lên dấu hỏi lớn. Nhưng nghĩ cho cùng thì luật pháp ở đâu cũng là tiếng nói của đa số, của thế lực mạnh mẽ và kẻ yếu thì phải chấp nhận thua thiệt.

Vào thời đại hiện nay, một quốc gia không thể sinh tồn đơn độc mà phải phát triển trong mối quan hệ quốc tế. Lybia có dầu hỏa nhưng cũng phải nhờ kỹ thuật khai thác của Tây phương và nguồn lợi tức chính là bán dầu cho các nước khác.

Bạo chúa Qadafi cứ tưởng là có tiền nhiều, nắm trong tay thế lực nhiều năm, đàn áp và tiêu diệt đối lập là ở ngôi vị suốt đời; nhưng không ai ngờ lại có Mùa Xuân Ả Rập và thế giới cũng tiếp tay hạ bệ ông ta.

Nhưng làm chúa tể được 42 năm, chết ở tuổi 69 thì cũng quá đầy đủ cho Qadafi.

Vừa nghe tin Qadafi chết, tổng thống Obama liền tuyên bố sẽ rút hết quân đội Hoa Kỳ ra khỏi Iraq vào cuối năm 2011. Làm bài tính thì thấy đổ quân vào Iraq năm 2003 để diệt Saddam Hussein tốn mất cả ngàn tỉ đô la và thiệt mạng mấy ngàn lính Mỹ, trong khi chỉ tốn cỡ 1 tỉ đô la trong chiến dịch oanh tạc hỗ trợ quân nổi dậy để thanh toán Qadafi.

Làm vua một nước thì có để lại một số di sản tốt và xấu. Như bạo chúa Tần Thủy Hoàng gồm thâu lục quốc, đốt sách chôn học trò, bắt dân chúng cực khổ xây Vạn Lý Trường Thành, ban hành chính sách tàn ác cai trị, cho nên vua vừa băng hà thì cả đế quốc Tần sụp đổ trong vòng mấy năm. Thế nhưng theo cái nhìn của những sử gia Trung Cộng thì họ cho là Tần Thủy Hoàng là nhân vật số 1 của lịch sử Tàu vì có công thống nhất, tạo cơ sở để thành lập một nước Trung Hoa rộng lớn như bây giờ và Mao Trạch Đông là nhân vật số 2 kế thừa sự nghiệp bành trướng lãnh thổ và xâm chiếm cùng đồng hóa các dân tộc khác.

Có lẽ cùng một loại độc tài cho nên Trung Cộng và Việt Cộng không phát biểu gì về cái chết của Qadafi.

Giã từ tháng mười 2011, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng dẫn theo một số Ủy viên Bộ Chính Trị và một số bộ trưởng sang Bắc Kinh để ký một thông cáo chung liên quan đến nhiều vấn đề giữa hai nước như biển đảo, biên giới, cộng tác chung trong một số lãnh vực.... Bản thông cáo với lời lẽ mơ hồ chung chung có vẻ như là do phía Trung Quốc soạn sẵn để Việt Nam ký và xét cho cùng thì có lợi cho Bắc Kinh.

Trong lúc quần đảo Hoàng Sa bị Trung Cộng chiếm giữ từ năm 1974, ngư dân ra biển đánh cá bị “ tàu lạ” bắn giết, các khu rừng đầu nguồn bị người Tàu thuê mướn dài hạn, khu vực Tây nguyên bị công nhân Tàu trấn giữ để khai thác bô xít, công nhân Tàu có mặt trong nhiều công trường từ Bắc đến Nam, hàng hóa Tàu buôn lậu sang Việt Nam cùng những mặt hàng giá rẻ tràn ngập các cửa hàng giết chết nền sản xuất yếu kém của dân Việt, các công trình xây dựng quan trọng về điện nước, đường xá đều do nhà thầu Trung quốc thực hiện, các cuộc biểu tình yêu nước của người dân chống Trung Cộng xâm lăng bị nhà cầm quyền đàn áp, thì nguy cơ diệt vong của dân tộc Tiên Rồng hiển hiện.

Xét về mặt pháp lý thì bản thông cáo chung nói trên không có giá trị vì Nguyễn Phú Trọng chỉ đại diện cho Đảng Cộng Sản Việt Nam để ký tên, trong khi phía Tàu thì Hồ Cẩm Đào vừa đại diện Đảng CS Trung Quốc vừa là chủ tịch nhà nước.

Trong khi đó thì chủ tịch nhà nước Việt Nam là Trương Tấn Sang lại có mặt ở Ấn Độ để ký hiệp ước về vấn đề hợp tác khai thác dầu khí Biển Đông.

Có lẽ Hà Nội phải thay đổi cơ cấu tổ chức hành chánh về lãnh đạo đất nước để phù hợp với hoàn cảnh quốc tế.

Trong bốn nước còn sót lại của thế giới do đảng cộng sản nắm quyền thì Trung Cộng, Bắc Hàn, Cuba có chủ tịch đảng kiêm chủ tịch nhà nước, riêng Việt Nam thì chủ tịch nước và thủ tướng thì không phải là nhân vật số một.

Thập niên 1950, 1960 Việt Cộng đi dây giữa Liên Xô và Trung Cộng để chống Mỹ. Bây giờ thì làm bạn với Ấn Độ, Nhật Bản và lôi kéo Mỹ về phe mình để chống lại sự xâm lăng Biển Đông của Trung Cộng.

Vùng Biển Đông nơi có quần đảo Trường Sa, là đường hàng hải giao thương cần thiết của thế giới. Bên cạnh các mỏ dầu hỏa tiềm tàng dưới lòng biển, nơi đây còn là khu vực chiến lược trọng yếu mà nếu để Trung quốc chiếm cứ thì họ sẽ bá chủ thế giới. Và Việt Nam, một định mạng mà Thượng Đế sắp sẵn, là giữ vai trò ngăn chận sự bành trướng của thế lực đế quốc khổng lồ Bắc Phương xuống phía nam.

Cho dù có khôn ngoan bằng các phương cách ngoại giao quốc tế với các nước để cân bằng thế lực trong cuộc tranh chấp, điều quan trọng là dân tộc Việt Nam phải tự vững mạnh. Điều kiện duy nhất để có thể vững mạnh là phải vận dụng được tất cả lòng yêu nước của toàn dân và phát huy mọi tài năng công sức của mọi người dân mang dòng máu Lạc Hồng.

Phải có tự do, dân chủ thì mới phát huy được sự đóng góp của mọi người cho tổ quốc Việt Nam.

Giã từ tháng mười 2011, thủ đô Bangkok của Thái Lan bị ngập lụt nhiều nơi, gây hoảng loạn cho người dân. Mưa nhiều từ vùng thượng nguồn làm mực nước sông dâng cao và tràn ra vùng dân cư thủ đô trước khi chảy ra Vịnh Thái Lan, kết hợp cùng triều cường, tạo nên thảm họa cho đất nước xứ Chùa Vàng. Tình trạng ngập lụt ở Bangkok có thể kéo dài nữa tháng đến một tháng, ước tính thiệt hại nhiều tỉ đô la, đây là trận lụt mà nữa thế kỷ mới xảy ra với Thái Lan.

Dĩ nhiên vùng đồng bằng sông Nam Bộ của Việt Nam cũng có nhiều nơi bị ngập lụt. Có kẻ cho rằng nước lũ lần này sẽ đem phù sa bồi bổ cho những cánh đồng bị khai thác quá cỡ khi trồng lúa tới 3 vụ mỗi năm. Họ cho đây là điều lợi so với điều thiệt hại do lũ gây nên. Nhưng những nông dân trồng lúa vụ ba năm nay hoàn toàn trắng tay, ai sẽ cứu giúp cho họ đây"

Những lý thuyết gia trong sách vở Cộng sản dạy cho học sinh, đã phê phán chính sách khai thác quá mức đất đai khi trồng trọt một loại cây trồng trong một năm, thì thực tế hôm nay lại cho thấy nhà cầm quyền lại khuyến khích nông dân canh tác 3 vụ lúa. Một sự trái ngược to tát. Lý thuyết Cộng sản là phân chia đồng đều lợi tức cho mỗi người dân, nhưng thực tế tại Việt Nam bây giờ cho thấy cái hố to lớn ngăn cách giữa cán bộ tham nhũng giàu có so với đa số người dân nghèo khổ.

Giã từ tháng mười 2011, kinh tế Hoa Kỳ vẫn chưa có dấu hiệu hồi phục. Ở vùng thung lũng điện tử Silicon Valley có San Jose là thành phố với trăm ngàn người Việt Nam cư ngụ, từng làm việc trong ngành điện tử, đóng góp cho sự thịnh vượng của Bắc California; tình trạng thất nghiệp vẫn ở mức 10%. Tin tức cho biết càng ngày càng có nhiều người quen bị hãng cho nghỉ việc. Ở lứa tuổi năm mươi, bao nhiêu năm nay làm công nhân hãng điện tử, bây giờ nghề điện tử đã bay sang châu Á và những người bạn gốc Việt Nam này chẳng còn biết làm gì.

Cứ tưởng qua Mỹ thì chuyện cơm áo không lo lắng, nhưng tình thế đổi thay, áo cơm vẫn là chuyện quan tâm muôn đời.

San Jose, 29/10/2011

Kể từ khi tổ chức khủng bố Hamas tấn công vào Israel vào ngày 7 tháng 10 năm 2023, các vụ xung đột đẫm máu xảy tại Dải Gaza cho đến nay vẫn chưa kết thúc. Nhưng gần đây, cộng đồng quốc tế còn tỏ ra lo ngại nhiều hơn khi giao tranh giữa Israel và lực lượng dân quân Hezbollah ở Lebanon đang gia tăng. Bằng chứng là sau cái chết của thủ lĩnh Hamas Ismail Haniya và thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah, tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn.
Trong vài tháng qua, người dân Mỹ, dù muốn hay không muốn, cũng đã có nhiều cơ hội để nhìn về một bức tranh mà trong đó có quá nhiều sự tương phản. Những mảnh ghép từ hai tầm nhìn, hai chiến lược, hai mục đích hoàn toàn khác biệt đã dần dần rơi xuống, để lộ ra hai con đường hoàn toàn khác biệt cho người Mỹ lựa chọn. Dù có một bức màn đã rơi xuống (như nữ hoàng Oprah Winfrey đã ví von) cho một thuyền trưởng bước ra, trao lại cho người dân sự hy vọng, lòng tin, trách nhiệm, thì sâu thẳm bên trong chúng ta vẫn muốn biết, những giá trị thực của một triều đại đã mang lại. Từ đó, niềm tin sẽ được củng cố.
Bi hài kịch “ngoại giao cây tre”, với hoạt cảnh mới nhất là “cưỡng bức đặc xá”, đã giúp chúng ta nhận ra rằng, dẫu khác nhau nước lửa, “phóng sinh” và “hiến tế” vẫn có thể hội tụ ở ý nghĩa “triều cống” khi phải chiều lòng hai cường quốc ở hai đầu mút của hai hệ tư tưởng trái ngược nhau. Để đẹp lòng bên này thì phải nhẫn tâm “hiến tế”, mà để làm hài lòng bên kia thì phải diễn tuồng “phóng sinh” để có một dáng dấp khai phóng, cởi mở. “Chiến lược ngoại giao” này, phải chăng, là một trò chơi “ăn bù thua” mà, diễn đạt bằng ngôn ngữ toán học của Game Theory, là có tổng bằng không?
Trận Điện Biên Phủ kết thúc vào hôm 7 tháng 5 năm 1954. Bẩy mươi năm đã qua nhưng dư âm chiến thắng, nghe chừng, vẫn còn âm vang khắp chốn. Tại một góc phố, ở Hà Nội, có bảng tên đường Điện Biên Phủ – cùng với đôi dòng chú thích đính kèm – ghi rõ nét tự hào và hãnh diện: “Tên địa danh thuộc tỉnh Lai Châu, nơi diễn ra trận đánh quyết liệt của quân và dân ta tiêu diệt tập đoàn cứ điểm thực dân Pháp kéo dài 55 ngày đêm”.
JD Vance đã chứng tỏ một “đẳng cấp” khác, rất “Yale Law School” so với thương gia bán kinh thánh, giày vàng, đồng hồ vàng, Donald Trump. Rõ ràng, về phong cách, JD Vance đã tỏ ra lịch sự, tự tin – điều mà khi khởi đầu, Thống đốc Walz chưa làm được. Vance đã đạt đến “đỉnh” của mục tiêu ông ta muốn: lý trí, ôn hoà, tỉnh táo hơn Donald Trump. “Đẳng cấp” này đã làm cho Thống Đốc Tim Walz, người từng thẳng thắn tự nhận “không giỏi tranh luận” phải vài lần phải trợn mắt, bối rối trong 90 phút. Cho dù hầu như trong tất cả câu hỏi, ông đã làm rất tốt trong việc phản biện lại những lời nói dối của JD Vance, đặc biệt là câu chất vất hạ gục đối thủ ở phút cuối: “Trump đã thua trong cuộc bầu cử 2020 đúng không?” JD Vance đáp lại câu hỏi này của Tim Walz bằng hàng loạt câu trả lời né tránh và phủ nhận sự thật. Và dĩ nhiên, rất “slick.” “Trump đã chuyển giao quyền lực rất ôn hoà.” Cả thế giới có thể luận bàn về sự thật trong câu trả lời này.
Phải nhìn nhận rằng chuyến đi đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Mỹ đã được giới chức ngoại giao Việt Nam thu xếp để ông gặp được nhiều lãnh đạo, xem như xã giao ra mắt để hợp tác, hỗ trợ Việt Nam trong nhiều lãnh vực trong tương lai. Bài diễn văn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trước diễn đàn Liên Hiệp Quốc chỉ lặp lại các chính sách đối ngoại của Hà Nội, nên không được truyền thông quốc tế chú ý nhiều như các diễn văn của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, là đại diện cho những quốc gia trực tiếp liên can đến các xung đột ở Trung Đông, ở Ukraine mà có nguy cơ lan rộng ra thế giới. Ông Lâm mới lên làm chủ tịch nước kiêm tổng bí thư Đảng Cộng sản được vài tháng, sau khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, nên ông muốn dịp đến Liên Hiệp Quốc là dịp để thể hiện vai trò lãnh đạo của mình và nhấn mạnh đến chính sách ngoại giao du dây của Hà Nội.
Sự bất mãn lan rộng với các hệ thống thuộc chủ nghĩa tư bản hiện tại đã khiến nhiều quốc gia, giàu và nghèo, tìm kiếm các mô hình kinh tế mới. Những người bảo vệ nguyên trạng tiếp tục coi Hoa Kỳ là một ngôi sao sáng, nền kinh tế của nước này vượt xa châu Âu và Nhật Bản, các thị trường tài chính của nước này vẫn chiếm ưu thế hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, công dân của nước này cũng bi quan như bất kỳ công dân nào ở phương Tây.
Sau 38 năm quyết định “đổi mới hay là chết” (1986-2924) CSVN vẫn còn là quốc gia do một đảng độc quyền lãnh đạo; không có bầu cử tự do; không cho lập đảng đối lập và không có báo chí tư nhân. Vì vậy, những khẩu hiệu “nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân”, hay “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” được Đại hội lần thứ X khẳng định là những khoe khoang nhàm chán...
Việc Donald Trump được gần phân nửa người Mỹ chấp nhận và ủng hộ trong những năm gần đây đã khiến nhiều người trí thức trong xã hội Hoa Kỳ đặt câu hỏi về sự tồn tại của “human decency”, hay dịch nôm na là “sự đàng hoàng, sự tử tế, đạo đức nhân tính của con người”. Liệu xã hội ngày nay đã hạ thấp chuẩn mực “đàng hoàng”, hay có thể nào sự đàng hoàng, tử tế giờ đây không còn là một nhân tính cần thiết trong giá trị nhân bản? Dĩ nhiên trong mỗi xã hội, mỗi người có mỗi “thước đo” riêng về mức độ của “đàng hoàng”, nhưng từ ngữ tự nó phải phần nào nói lên một chuẩn mực nhất định. Theo một số tự điển tiếng Việt, chúng ta có thể đồng ý rằng: 1. Đàng hoàng là một tính từ tiếng Việt mô tả cuộc sống đầy đủ, đáp ứng được các nhu cầu chung của xã hội. Ví dụ: cuộc sống đàng hoàng, công việc đàng hoàng, nhà cửa đàng hoàng. 2. Đàng hoàng còn được dùng để chỉ những biểu hiện về tính cách mẫu mực, hay tư cách con người tử tế đáng được coi trọng.
Thư tịch cổ ghi rằng… Lịch sử trên thế giới thật sự rất hiếm người tài vừa là vua đứng đầu thiên hạ vừa là một hiền triết. Nếu văn minh La Mã có Marcus Aurelus, hoàng đế triết gia, vừa minh trị dân, độ lượng với mọi người và để lại tác phẩm triết học nổi tiếng “Meditations” thì ở phương Đông hơn mười hai thế kỷ sau có Vua Trần Nhân Tông của nước Việt. Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, triều đại của Vua Trần Nhân Tông là triều đại cực thịnh nhất của sử Việt. Ông là vị vua liêm chính, nhân đức, một thi sĩ, đạo sĩ Phật giáo. Do là một vị vua đức độ, trọng dụng nhân tài, nên ông thu phục nhiều hào liệt trong dân, lòng người như một. Quốc triều có Thái sư Trần Quang Khải, về binh sự có các danh tướng Trần Quốc Tuấn, Trần Quốc Toản, Phạm Ngũ Lão, Trần Khánh Dư, Trần Nhật Duật…Về văn thơ có những người uyên bác như Trương Hán Siêu, Mạc Đĩnh Chi. Vua Trần Nhân Tông thương dân như con, xem trung hiếu làm đầu, lấy đạo nghĩa trị quốc.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.