Hôm nay,  

Cõi Thiên Đường

04/10/201300:00:00(Xem: 8373)
Chuyện rửa tiền và thiên đường trốn thuế ai cũng có nghe nói đến nhưng ít người biết rõ là gì.

Theo Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, 50% giao dịch tiền tệ quốc tế đều thông qua thiên đường trốn thuế.

* * *

Ngân hàng Thụy Sĩ HSBC bị xì can đan

Tháng 6, 2013 chương trình phóng sự điều tra (journal d'enquête) của đài TV France 2 có cho trình chiếu xì can đan trốn thuế của của các chánh khách, nhà tư bản, kỹ nghệ gia, đại gia, nghệ sĩ, tài tử, nhà kinh doanh,… hầu như trên khắp thế giới.

Riêng Pháp mất lối 60 tỉ euros mỗi năm vì tiền đã bay về cõi thiên đường trốn thuế.

Được biết, năm 2008 Hervé Falciani, một chuyên viên tin học cao cấp của Ngân hàng HSBC,Genève đã bỏ trốn về Pháp với 3 cái đĩa cứng (hard disk) chứa danh sách 121 000 trương mục, tên tuổi và địa chỉ của khách hàng khắp thế giới…. Trong số nầy cũng thấy có cả tên của nhiều nhân viên ngân hàng HSBC, Genève. Có lẽ họ cho mượn tên để ăn tiền "cò"?

Hervé Falciani thố lộ là anh muốn đánh thức dư luận về vấn nạn rửa tiền của người giàu (có ai tin không?).

Lúc đầu, chánh phủ Thụy sĩ coi Hervé như một tên lưu manh ăn cắp tài liệu ngân hàng nên đến khám xét nhà của anh ta. Thấy bất ổn cho tánh mạng, Hervé Falcini lẹ chân vọt qua Pháp và giao danh sách trên cho giới chức trách nhiệm của cơ quan Thuế vụ Bercy. Sau khi gạn lọc, bỏ bớt một số tên rồi thì vẫn còn trên 3000 trương mục được xác nhận là của khách hàng có địa chỉ tại Pháp. Trớ trêu thay chính những người trách nhiệm thuế vụ lại than phiền rằng chánh phủ Pháp đã làm áp lực và gây trở ngại (entraves) trong cuộc điều tra… Nói trắng ra là cấp lãnh đạo chánh phủ muốn bao che một vài tên tuổi có máu mặt chẳng may nằm trong danh sách Falciani. Trong số tên khách hàng có Jerôme Cahuzac,chủ tịch Ủy ban tài chánh và sau nầy là Tổng trưỡng Ngân sách của Tổng thống F. Hollande.

Được biết giám đốc HSBC Paris là Antoine Cahuzac và đồng thời cũng là em ruột của cựu Tổng trưởng ngân sách Jérôme Cahuzac.

Kết cuộc là ngài tổng trưởng phải bay chức trong sự ê chề và nhục nhã.

Nhận thấy tình hình không thuận lợi Hervé Falciani bỏ Pháp và trốn sang Tây Ban Nha.

Thụy Sĩ yêu cầu Tây Ban Nha cho phép dẫn độ Falciani trở về Thuỵ Sĩ về tội ăn cắp danh sách khách hàng nhằm mục đích để bán cho một ngân hàng nào đó tại Á châu.

Tây Ban Nha từ chối, và cho phép Hervé Falciani ở lại Madrid dưới sự bảo vệ vô cùng cẩn mật của giới chức an ninh. Được biết trong danh sách của Falciani có rất nhiều người Tây Ban Nha.
thien-duong-tron-thue-resized
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Chánh phủ Tây Ban Nha thức thời

Chánh phủ Tây Ban Nha hy vọng sẽ truy thu lại được một số tiền thuế và tiền phạt khấm khá giúp giải quyết phần nào tình hình kinh tế khó khăn của đất nước họ..

Cách thức trốn thuế khá phức tạp,và phải cần đến cả một hệ thống bao gồm những nhà làm luật, luật sư, cố vấn tài chánh, kế toán, cố vấn thuế vụ… và sự thông đồng của những ngân hàng gộc trên thế giới.

Trong video, phóng viên có hỏi Hervé Falcioni là tại sao trong danh sách trốn thuế thấy có nhiều compte dormant tức là trương mục không có tiền trong đó. Hervé trả lời đó là những trương mục làm cầu nối để chuyển tiền đi nơi khác.

Thiên đường trốn thuế (Paradis fiscaux, tax haven)

Chúng ta thường nghe nói các tổ hợp quốc tế, các xí nghiệp, các đại tài phiệt, các nhà bào chế dược phẩm, chánh khách, đại gia thường có nhiều cách trốn thuế một cách hợp pháp.

Theo luật pháp quốc tế, sự hiện hữu của thiên đường trốn thuế đều hợp pháp. Đây không phải là những lãnh thổ "nổi loạn"(rebelles) hay "ăn cướp"(pirates), phát triển âm thầm mà các xứ khác không biết.

Thiên đường trốn thuế tồn tại và phát triển nhờ vào tài sản của các quốc gia Tây phương, đứng đầu là Hoa Kỳ và Châu u.

Nhiều nhân vật đầu não thấy cần phải có sự hiện hữu của các "hôp đen"(boites noires) trong ruột của nguồn máy kinh tế thế giới. Các "hộp đen" che đậy một cách tuyệt vời sự lưu thông, các điểm đi và đến của nguồn vốn đầu tư. Bằng cách nầy họ rất dễ trốn thuế, tạo tham nhũng (corruption), thụt két (détournement), tài trợ ma (financements occultes), và rửa nguồn vốn đầu tư (blanchiments des capitaux).

Sự hiện hữu của thiên đường trốn thuế theo mô hình hiện nay tương đối còn rất mới mẻ. Nó đi đôi với hiện tượng toàn cầu hóa việc trao đổi kinh tế và sự trổi dậy của chủ nghĩa tự do.

Những lý lẽ để duy trì sự có mặt của thiên đường trốn thuế

Nói chung, tất cả mọi người đều chống đối sự có mặt của thiên đường trốn thuế ngoại trừ phần lớn các cấp lãnh đạo và các giới nắm vận mạng kinh tế thế giới (?). Họ đều muốn có những khu vực thuế khóa ưu đãi (privilégié) cũng như sự bí mật về ngân hàng. Không ít xí nghiệp, cấp điều hành cao nhất CEO, nhà chánh trị, siêu sao về nghệ thuật, tài tử điện ảnh và thể thao thường chọn nơi cư trú là những thiên đường trốn thuế.

Nhà báo Elise Lucet vạch trần thủ đoạn của người trốn thuế

Để hiểu rõ thêm vấn đề thiên đường trốn thuế người gõ xin các bạn theo dõi thiên phóng sự video Cash Investigation -Paradis fiscaux của đài France 2 và do nhà báo Elise Lucet thực hiện.

Một bí mật đã giúp các đại tài phiệt trên thế giới đóng càng ít thuế càng tốt, nhờ vậy họ có thể thu vào những lợi nhuận kết xù. Có tất cả là 40 000 tài liệu (lưu trữ tại Luxembourg) trong đó có rất nhiều hồ sơ cho thấy có vấn đề thuế má rất đáng nghi ngờ… Trong phim, công ty dược phẩm Glaxo bị đem ra trước ánh sáng công luận.

Theo nhà báo Elise Lucet của đài France 2 trong phóng sự Cash Investigation-Paradis Fiscaux cho biết: thay gì lợi tức hàng năm phải chịu trên 33% thuế như trường hợp bên Pháp, nhưng họ chỉ phải đóng thuế rất ít nếu chuyển qua làm ăn bên Luxembourg để được hưởng điều kiện bớt thuế.

Và chỉ phải chịu thuế trên một phần nhỏ trên tổng số lợi tức mà thôi…Có nhiều mánh lắm.
thien-duong-thue-resized
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Các nhà lãnh đạo cao cấp hứa hẹn suông

Danh sách 11 quốc gia bị cựu TT Nicolas Sarkozy tố cáo trước Hội nghị thượng đỉnh Sommet G20.(2009): Antigua-Barbuda, Barbade, Botswana, Brunei, Panama, Seychelles, Trinidad và Tobago, Uruguay và Vunuatu (một đảo ở Nam Thái bình dương).

Các nhà lãnh đạo thế giới như TT Obama, cựu TT Sarkozy, v.v… đều hứa hẹn sẽ đề ra các biện pháp cứng rắn để cải cách thuế khóa hầu dẹp trừ vấn nạn trốn thuế của giới kỹ nghệ và dân nhà giàu và các nhà chánh trị… Nhưng có lẽ còn lâu, lâu lắm mới thực hiện được.

Tổng thống F. Hollande của Pháp thì vừa bị hố to trong vụ xì can đan của cựu tổng trưởng ngân sách Cahuzac. Mất mặt quá vì mang tội rửa tiền. Lúc đầu ông ta thề là không có tiền trong thiên đuờng Suisse nhưng sau đó thì phải thú nhận là có… Chưa chắc là mấy ông khác là hoàng toàn trong sạch đâu.

Tài phiệt vẫn đóng thuế ít hơn giới trung lưu. Giàu vẫn sướng hơn nghèo. Đây là chân lý bất di bất dịch.

Xưa nay thiên hạ thường nói thiên đường trốn thuế là Thụy Sĩ, Hong Kong, Cayman Islands (Bahamas), Luxembourg, Gibraltar, v.v…

Tài phiệt vẫn đóng thuế ít hơn giới trung lưu. Giàu vẫn sướng hơn nghèo. Đây là chân lý bất di bất dịch.

10 thiên đường trốn thuế đứng đầu theo trang Forbes.com (Top 10 Tax Havens Forbes.com)

Delaware, Luxembourg, Suisse, Cayman Islands, City of London, Ireland, Bermuda, Singapore, Belgique, HongKong.

Luxembourg là một quốc gia nhỏ bé với diện tích 2,586 km2 và có một dân số là 524,853 người nhưng lại là một quốc gia kỹ nghệ có tổng sản lượng nội địa GDP (PPP) (Gross domestic product and Purchasing power parity) đứng đầu trên thế giới với 81 900 $/người.

Luxembourg has a population of 524,853 (as of October 2012 in an area of 2,586 square kilometres (998 sq mi).

Luxembourg is a developed country, with an advanced economy and the world's highest GDP (PPP) per capita (81 9 00 $).

Mã lai: Đảo Lubuan, thiên đường nhẹ thuế (trích bài của Vietbao.com Sept/21/2013).

"Đảo Labuan của Mã Lai đang bị các sở thuế khắp thế giới quan sát, vì đảo này đang được nhiều công ty đa quốc vào mở văn phòng để trốn thuế: chuyện khởi sự từ năm 2010, chính phủ Mã Lai muốn thu hút vốn từ các nước Hồi Giáo nên ra luật để thiết lập quy chế đặc biệt về tài chánh Hồi Giaó ở đây; từ đó, nhiều quỹ đầu tư và hãng đa quốc, cũng như các cá nhân siêu giàu cũng mở hội bất vụ lợi ở đảo Labuan. Một cao ốc 20 tầng ở Labuan nhìn ra Biển Đông, đã có văn phòng của nhiều ngân hàng thế giới trong đó có: Crédit Suisse, UBS, BNP Paribas, JP Morgan và Deutsche Bank. Theo FSA, từ tháng 1 tới tháng 5-2013, hơn 540 tỷ đôla đã chạy xuyên qua các quỹ đầu tư ở Lubuan, nhiều hơn gấp đôi trọn năm 2012". (Ngưng trích Vietbao.com)

Công ty ngoại biên (Offshore) là gì?

Là những công ty được phép làm ăn một cách hợp pháp bên ngoài lãnh thổ mà nó được thành lập. Đặt tại những thiên đàng trốn thuế, các công ty offshore bắt buộc phải tuân theo nguyên tắc bí mật ngân hàng và kỹ nghệ. Tuy công ty offshore mang một bộ mặt sinh hoạt kinh tế hợp pháp, nhưng nó là công cụ lý tưởng để che giấu sự pha trộn tiền bẩn vào vốn đầu tư với những lợi nhuận hợp pháp.
thien-duong-thue-lubuan
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Nguyên tắc rửa tiền

Tiền mặt quá nhiều, tiền bẩn (tham nhũng, ăn cắp, kinh doanh, đầu cơ tích trữ, làm ăn lương lẹo, cướp, buôn bán vũ khí, cần sa ma túy, bài bạc, buôn lậu, v,v…) cần phải giấu bớt để khỏi phải đống thuế.

Có ba giai đoạn:

Placement-Ký thác (còn gọi là rửa trước prélavage hay ngâm immersion) -Đem ký thác các số tiền bất chánh vào hệ thống ngân hàng hay có thể đổi ra thành séc du lịch traveller's cheque, money order...Mục đích, đem số tiền bất chánh ra khỏi nguồn gốc đầu tiên. Giai đoạn này nguy hiểm nhứt.

Empilage hay Layering (tiếng Anh)-phân tán/ xào trộn (dispersion/brassage)- mục đích xóa mất dấu vết, nguồn gốc của đồng tiền bẩn qua các dịch vụ ngân hàng transaction phức tạp và đồng thời cũng để chứng minh quyền sở hữu hợp pháp.

Intégration-Hội nhập (recyclage/essorage) xoáy/ vắt

Tiền trở nên trắng sạch, nguồn gốc "bẩn" bị che mất và tiền hội nhập dễ dàng vào hệ thống kinh tế hợp pháp. Sau đó bạn có thể đem sử dụng tiền một cách hợp lệ.

Kỹ thuật rửa tiền

Đầu tư tiền mặt vào cơ sở kinh doanh của một người "bạn phe ta" hoặc do chính mình làm chủ cơ sở đó (Injecter cet argent liquide dans le chiffre d'affaires d'un commerce complice ou dont je suis propriétaire).

Khai dỏm đó là tiền có được từ cờ bạc đỏ đen (déclarer de faux gains aux jeux)

Mua tác phẩm nghệ thuật từ các cuộc đấu giá (acheter des oeuvres d'art aux enchères)

Mua đồ xài thuộc loại chiến địa, hàng hiệu (acheter des objets de luxes)

Áp dụng kỹ thuật "Hawala" (utiliser la technique Hawala)

Hệ thống Hawala là gì?Lối chuyển tiền trong giới Hồi giáo. Làm ăn trong băng nhóm phe ta, tin tưởng nhau tuyệt đối, rất chặt chẽ, chết sống có nhau, tiền bạc đổi lấy vũ khí,villas,..Nếu bị xét hỏi thì khai đó là tiền thừa hưởng gia tài hay tiền xuất phát từ tập thể tương tợ như cho vay, tặng, hay mua tài vật trong phạm vi gia đình và bạn bè với nhau. Cơ quan Interpol nói rằng Hawala là " một lối chuyển tiền mà không thấy sự di động của đồng tiền" (money transfer without money movement). Không cần có giấy tờ biên nhận. Lấy sự tín nhiệm làm kim chỉ nam trong việc làm ăn với nhau.

Chia nhỏ ra những số tiền ký thác ngân hàng (fractionner les dépôts à la banque). Gởi tiền và tiền lời vào trương mục của mình hoặc của bạn mình.

Mưón dịch vụ chiến địa de luxe- Trả bằng tiền mặt (liquide) các dịch vụ thuộc hạng sang.

Làm hóa đơn giả (rédiger des fausses factures)

Đem tiền ra ngoại quốc (transporter l'argent à l'étranger)- Chuyển đổi tiền ra thành những những tờ giấy bạc có giá trị cao như tờ 500 euros. Sau đó chuyển số tiền trên đến những xứ mà luật lệ rửa tiền không quá gắt gao, như Nga chẳng hạn.

(Après passage au bureau de change pour convertir l'argent liquide en devises; grosses coupures et billets 500 Euros, vous envoyez l'argent liquide vers des pays moins rigoureux sur le blanchiment par exemple la Russie)

Sử dụng dịch vụ của một công ty bảo hiểm (Utiliser les services d'une société d'assurance)

Ký thác số tiền của mình vào một trương mục ẩn danh (Déposer votre argent sur un compte anonyme)

Đơn giản hơn hết, là đem gởi tiền vào một thiên đường trốn thuế (tout simplement déposer votre argent dans un paradis fiscal.)- đặc điểm: lãi suất chịu thuế hàng năm rất hạ (1%- 3%), thậm chí không có thuế (taux réduit ou nul)- Bí mật hoàn toàn (?).

Đa số ngân hàng u Châu và Hoa Kỳ, Canada đều có chi nhánh tại các thiên đường trốn thuế.

Tìm hiểu một chút chơi: Ngân hàng HSBC tại Việt Nam, 235 Đồng Khởi Tp HCM, Q1

HSBC là ngân hàng ngoại quốc tại Việt Nam với số vốn đầu tư lớn nhất: 3000 tỉ đồng VND. HSBC (Vietnam) Ltd 100% sở hữu nằm trong nhóm Hongkong and Shanghai Banking Corporation Limited, thuộc nhóm HSBC Group.
thien-duong-sach-thue
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Tiền không bẩn, chỉ có người bẩn mà thôi

Trong khi chánh phủ hô hào dân chúng phải có bổn phận khai thuế đầy đủ thì các viên chức quyền thế, tư bản và đại gia… tham nhũng, vơ vét đầy túi, bao che trốn thuế bằng đủ mọi cách.

- Tiền không có mùi vị

"Theo tôi tiền không có mùi vị- Nó chi phối thế giới, và làm cho cả thế giới trở nên thúi tha".

"L'argent n'a pas d'odeur depuis peu je le sais - Il fait marcher le monde et le monde sent mauvais. "Nhạc sĩ MC Solaar

- Ở đâu cũng thế mà thôi

- Ai cũng vậy mà thôi

Xì can đan Vatican Bank liên can trong việc rửa tiền năm 2010. Sếp sòng nhà băng là Ettore Gotti Tedeschi bay chức. Tòa Thánh Vatican (IOR, l'Institutpour les oeuvres de religion) tuyên bố rất ngạc nhiên và hứa sẽ " trong suốt hơn " trong các vấn đề tiền bạc với sự ra đời của cơ quan Financial Information Authority.

Theo báo mạng Le Monde-AFP thì ngân hàng Vatican còn có tên là IOR (Institut pour les Oeuvres de Religion) đã thông đồng, tạo điều kiện thuận lợi trong việc rửa tiền của khách hàng.

"Sư hổ mang" Thái bị tịch thu gần triệu đô (Trích Thời Báo Online oct/2/2013)

Cơ quan Chống Rửa tiền của Thái Lan (AMLO) tuần qua tịch thu số tài sản có tổng trị giá 770.000 Mỹ kim của nhà sư bị đuổi khỏi tăng đoàn Wiraphon Sukphon, vì bị tình nghi lường gạt người dân.

Số tài sản gồm bất động sản trị giá hơn 400.000 Mỹ kim, ba chiếc xe hơi, trong đó có xe Porsche và Mercedes-Benz, một chiếc xe phân khối lớn Harley Davidson, một chiếc Vespa và hơn 6.400 Mỹ kim trong 14 tài khoản ngân hàng.

AFP dẫn lời Đại tá cảnh sát Seehanat Prayoonrat, thư ký của AMLO nói: "Các nhà sư có thể nhận quyên góp và phải sử dụng chúng cho lợi ích công, không phải cho mục đích cá nhân để đem lại sự sung túc cho bản thân". Wiraphon có tên khi làm sư thầy là Luang Pu Nen Kham".(Ngưng trích TB)

Tham khảo

Video: CASH INVESTIGATION FRANCE 2 - Le scandale de l'évasion fiscale: révélations sur les milliards qui nous manquent
http://www.youtube.com/watch?v=8x7gTvfyfFs

Video: Les paradis fiscaux en quatre minutes (et demie) (rất rõ và dễ hiểu)
http://www.lactualite.com/lactualite-affaires/les-paradis-fiscaux-en-quatre-minutes-et-demi/

Video: Cõi thiên đưòng của một nhà Sư Thái Lan sa đọa.
http://www.huffingtonpost.com/2013/06/17/thai-buddhist-youtube-private-jet_n_3452699.html

- Élise Lucet enquête sur le scandale de l'évasion fiscale (Click Select language: Vietnamese để đọc bản dịch việt ngữ)
http://www.jolpress.com/elise-lucet-enquete-sur-le-scandale-de-evasion-fiscale-joltv-820124.html

- Comment blanchir l'argent sale? (Làm sao rửa tiền bẩn)
http://www.preavis.org/formation-mr/Luttins/brochure_blanchiment_1-0.a5.pdf

- Forbes-Top 10 Tax Havens
http://www.forbes.com/2010/07/06/tax-havens-delaware-bermuda-markets-singapore-belgium_slide.html

- A Tiny Malaysian Island Has Quietly Become A Favorite New Global Tax Haven
http://www.worldcrunch.com/business-finance/a-tiny-malaysian-island-has-quietly-become-a-favorite-new-global-tax-haven/malaysia-labuan-taxes-fsa-oecd-haven/c2s13334/#.Uj7xnYafhD0

- Thailand's jet-set monk, Luang Pu Nenkham, hunted on sex charges
http://www.cnn.com/2013/07/18/world/thailand-corrupt-jet-set-monk/index.html

Montreal, Oct 2013

Trong một thế giới nhiều bất trắc, những điều quen thuộc thường đem lại cảm giác yên ổn. Tại một quán cháo bình dân ở Hồng Kông, thực khách có thể trả tiền bằng đô-la Hồng Kông, bằng đồng nhân dân tệ, hoặc bằng đồng e-CNY, tức đồng nhân dân tệ kỹ thuật số do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc phát hành. Dù người quản lý quán cho biết chưa từng thấy ai thật sự dùng đồng e-CNY để trả tiền, hiện đã có hơn 5,000 cơ sở tại Hồng Kông chấp nhận loại tiền mới này.
Trong lời phát biểu về Phật Giáo và Dân Chủ tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn vào tháng 4 năm 1993, đức Đạt Lai Lạt Ma nói rằng, “Bạo lực, dù được sử dụng mạnh bạo cách nào cũng không bao giờ khuất phục được khát vọng căn bản của con người đối với tự do.”Quả thật vậy, nếu không có tự do thì con người trở thành nô lệ. Chính vì thế, từ ngàn xưa, con người đã không ngừng đi tìm và tranh đấu cho tự do: tự do để thoát khỏi sự nô lệ bản năng của thú tính; tự do để giải thoát mọi khổ đau từ thân xác đến tinh thần; tự do để giải phóng mọi áp bức từ các thế lực hà chính. Nửa thế kỷ trước, người Việt Nam cũng đã liều chết để vượt biên hay vượt biển đi tìm tự do. May mắn thay cho những người còn sống sót đã đến được các nước tự do trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, một đất nước mà những người tị nạn và những kẻ di dân xem là biểu tượng sáng chói của tự do. Người viết bài này cũng nằm trong số những người có được may mắn ấy, may mắn thoát khỏi nhà tù lớn để đến một đất nước tự do.
Thông minh! Sáng tạo! Máu lửa! Nghệ thuật! Vui nhộn! Thẩm mỹ... Rất nhiều tính từ để có thể mô tả về các phim Lego Movie do trí tuệ nhân tạo (AI) làm ra đang phủ đầy các mạng xã hội TikTok, X, Instagram, Bluesky hơn tháng qua. Chủ nhân của những video này là nhóm Explosive Media, chưa đến 10 thanh niên ở độ tuổi đôi mươi, từ Iran. Mỗi video của Explosive Media đón nhận hàng triệu lượt xem cùng vô số bình luận. Các danh khoản mạng xã hội của chính phủ Iran chia sẻ lại. Nhóm biểu tình "No Kings" ở Hoa Kỳ sử dụng để phản đối chiến tranh. Thông điệp chính trị truyền tải trong các video này mang tính trực diện và đậm chất hoạt hình – đúng tính chất là những nhân vật Lego vuông vức nhưng sống động và đầy cá tính.
Tôi có đứa em gái… không cùng cha mẹ, nhưng đủ thân để nhiều chuyện trong đời tôi nó biết trước người khác. Nó gọi tôi bằng chị, thỉnh thoảng ghé ăn cơm, vui vẻ và thân thiết. Cho tới một ngày, bạn tôi chuyển cho tôi một email chung, trong đó “em gái” gửi đi tố cáo tôi làm báo mà thiên lệch. Tờ báo cũng bị em buộc tội thiếu trung lập, không đáng tin cậy.Lời em tố đúng sai hoãn bàn, chỉ biết là sau đó, chúng tôi bị một số thân chủ, thân hữu tẩy chay. Nếu chuyện này xảy ra hồi tôi mới lò dò vào nghề, chắc tôi sẽ cuống lên: “Chết rồi, mình đã lỡ không trung lập ở chỗ nào? Làm báo mà bị chê là ‘take side’ kỳ quá.” Có thể tôi đã phải viết một bài thanh minh về sự khách quan để chứng minh mình hết mực công bằng với trai gái, chó mèo, đen trắng, các bên đồng đều.
Việc bà Lori Chavez-DeRemer tuyên bố từ chức Bộ trưởng Lao động trong nội các ông Donald Trump nhiệm kỳ hai đánh dấu nhân vật thứ ba rời ghế, và điểm chung đáng chú ý: cả ba đều là phụ nữ. Tên tuổi bà Chavez-DeRemer, thú thật, không mấy ai trong giới theo dõi chính trị Hoa Kỳ buộc phải thuộc nằm lòng, bởi suốt thời gian ngồi ghế bộ trưởng, bà ít được nhắc đến về công việc chuyên môn hơn là về những tiện nghi, đặc quyền mà chức vụ mang lại. Về khoản đó, người ta thấy bà không khác mấy với bà Kristi Noem trước đây – cùng một lớp người bước vào chính quyền với một kho tham vọng lẫn sở thích “hưởng lộc công”. Tòa Bạch Ốc thông báo vắn tắt: bà rời chính phủ để “nhận một chức vụ trong khu vực tư nhân” – thứ câu chữ đã trở thành lối nói quanh quen thuộc, từng được dùng cho cả bà Noem lẫn bà Pam Bondi khi hai người này bị gạt sang bên lề. Luật sư của bà cũng không quên lời tuyên bố “theo sách vở”: việc ra đi không dính dáng gì đến “vi phạm pháp luật”, chỉ là “quyết định cá nhân
Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.