Hôm nay,  

Cõi Thiên Đường

04/10/201300:00:00(Xem: 8440)
Chuyện rửa tiền và thiên đường trốn thuế ai cũng có nghe nói đến nhưng ít người biết rõ là gì.

Theo Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, 50% giao dịch tiền tệ quốc tế đều thông qua thiên đường trốn thuế.

* * *

Ngân hàng Thụy Sĩ HSBC bị xì can đan

Tháng 6, 2013 chương trình phóng sự điều tra (journal d'enquête) của đài TV France 2 có cho trình chiếu xì can đan trốn thuế của của các chánh khách, nhà tư bản, kỹ nghệ gia, đại gia, nghệ sĩ, tài tử, nhà kinh doanh,… hầu như trên khắp thế giới.

Riêng Pháp mất lối 60 tỉ euros mỗi năm vì tiền đã bay về cõi thiên đường trốn thuế.

Được biết, năm 2008 Hervé Falciani, một chuyên viên tin học cao cấp của Ngân hàng HSBC,Genève đã bỏ trốn về Pháp với 3 cái đĩa cứng (hard disk) chứa danh sách 121 000 trương mục, tên tuổi và địa chỉ của khách hàng khắp thế giới…. Trong số nầy cũng thấy có cả tên của nhiều nhân viên ngân hàng HSBC, Genève. Có lẽ họ cho mượn tên để ăn tiền "cò"?

Hervé Falciani thố lộ là anh muốn đánh thức dư luận về vấn nạn rửa tiền của người giàu (có ai tin không?).

Lúc đầu, chánh phủ Thụy sĩ coi Hervé như một tên lưu manh ăn cắp tài liệu ngân hàng nên đến khám xét nhà của anh ta. Thấy bất ổn cho tánh mạng, Hervé Falcini lẹ chân vọt qua Pháp và giao danh sách trên cho giới chức trách nhiệm của cơ quan Thuế vụ Bercy. Sau khi gạn lọc, bỏ bớt một số tên rồi thì vẫn còn trên 3000 trương mục được xác nhận là của khách hàng có địa chỉ tại Pháp. Trớ trêu thay chính những người trách nhiệm thuế vụ lại than phiền rằng chánh phủ Pháp đã làm áp lực và gây trở ngại (entraves) trong cuộc điều tra… Nói trắng ra là cấp lãnh đạo chánh phủ muốn bao che một vài tên tuổi có máu mặt chẳng may nằm trong danh sách Falciani. Trong số tên khách hàng có Jerôme Cahuzac,chủ tịch Ủy ban tài chánh và sau nầy là Tổng trưỡng Ngân sách của Tổng thống F. Hollande.

Được biết giám đốc HSBC Paris là Antoine Cahuzac và đồng thời cũng là em ruột của cựu Tổng trưởng ngân sách Jérôme Cahuzac.

Kết cuộc là ngài tổng trưởng phải bay chức trong sự ê chề và nhục nhã.

Nhận thấy tình hình không thuận lợi Hervé Falciani bỏ Pháp và trốn sang Tây Ban Nha.

Thụy Sĩ yêu cầu Tây Ban Nha cho phép dẫn độ Falciani trở về Thuỵ Sĩ về tội ăn cắp danh sách khách hàng nhằm mục đích để bán cho một ngân hàng nào đó tại Á châu.

Tây Ban Nha từ chối, và cho phép Hervé Falciani ở lại Madrid dưới sự bảo vệ vô cùng cẩn mật của giới chức an ninh. Được biết trong danh sách của Falciani có rất nhiều người Tây Ban Nha.
thien-duong-tron-thue-resized
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Chánh phủ Tây Ban Nha thức thời

Chánh phủ Tây Ban Nha hy vọng sẽ truy thu lại được một số tiền thuế và tiền phạt khấm khá giúp giải quyết phần nào tình hình kinh tế khó khăn của đất nước họ..

Cách thức trốn thuế khá phức tạp,và phải cần đến cả một hệ thống bao gồm những nhà làm luật, luật sư, cố vấn tài chánh, kế toán, cố vấn thuế vụ… và sự thông đồng của những ngân hàng gộc trên thế giới.

Trong video, phóng viên có hỏi Hervé Falcioni là tại sao trong danh sách trốn thuế thấy có nhiều compte dormant tức là trương mục không có tiền trong đó. Hervé trả lời đó là những trương mục làm cầu nối để chuyển tiền đi nơi khác.

Thiên đường trốn thuế (Paradis fiscaux, tax haven)

Chúng ta thường nghe nói các tổ hợp quốc tế, các xí nghiệp, các đại tài phiệt, các nhà bào chế dược phẩm, chánh khách, đại gia thường có nhiều cách trốn thuế một cách hợp pháp.

Theo luật pháp quốc tế, sự hiện hữu của thiên đường trốn thuế đều hợp pháp. Đây không phải là những lãnh thổ "nổi loạn"(rebelles) hay "ăn cướp"(pirates), phát triển âm thầm mà các xứ khác không biết.

Thiên đường trốn thuế tồn tại và phát triển nhờ vào tài sản của các quốc gia Tây phương, đứng đầu là Hoa Kỳ và Châu u.

Nhiều nhân vật đầu não thấy cần phải có sự hiện hữu của các "hôp đen"(boites noires) trong ruột của nguồn máy kinh tế thế giới. Các "hộp đen" che đậy một cách tuyệt vời sự lưu thông, các điểm đi và đến của nguồn vốn đầu tư. Bằng cách nầy họ rất dễ trốn thuế, tạo tham nhũng (corruption), thụt két (détournement), tài trợ ma (financements occultes), và rửa nguồn vốn đầu tư (blanchiments des capitaux).

Sự hiện hữu của thiên đường trốn thuế theo mô hình hiện nay tương đối còn rất mới mẻ. Nó đi đôi với hiện tượng toàn cầu hóa việc trao đổi kinh tế và sự trổi dậy của chủ nghĩa tự do.

Những lý lẽ để duy trì sự có mặt của thiên đường trốn thuế

Nói chung, tất cả mọi người đều chống đối sự có mặt của thiên đường trốn thuế ngoại trừ phần lớn các cấp lãnh đạo và các giới nắm vận mạng kinh tế thế giới (?). Họ đều muốn có những khu vực thuế khóa ưu đãi (privilégié) cũng như sự bí mật về ngân hàng. Không ít xí nghiệp, cấp điều hành cao nhất CEO, nhà chánh trị, siêu sao về nghệ thuật, tài tử điện ảnh và thể thao thường chọn nơi cư trú là những thiên đường trốn thuế.

Nhà báo Elise Lucet vạch trần thủ đoạn của người trốn thuế

Để hiểu rõ thêm vấn đề thiên đường trốn thuế người gõ xin các bạn theo dõi thiên phóng sự video Cash Investigation -Paradis fiscaux của đài France 2 và do nhà báo Elise Lucet thực hiện.

Một bí mật đã giúp các đại tài phiệt trên thế giới đóng càng ít thuế càng tốt, nhờ vậy họ có thể thu vào những lợi nhuận kết xù. Có tất cả là 40 000 tài liệu (lưu trữ tại Luxembourg) trong đó có rất nhiều hồ sơ cho thấy có vấn đề thuế má rất đáng nghi ngờ… Trong phim, công ty dược phẩm Glaxo bị đem ra trước ánh sáng công luận.

Theo nhà báo Elise Lucet của đài France 2 trong phóng sự Cash Investigation-Paradis Fiscaux cho biết: thay gì lợi tức hàng năm phải chịu trên 33% thuế như trường hợp bên Pháp, nhưng họ chỉ phải đóng thuế rất ít nếu chuyển qua làm ăn bên Luxembourg để được hưởng điều kiện bớt thuế.

Và chỉ phải chịu thuế trên một phần nhỏ trên tổng số lợi tức mà thôi…Có nhiều mánh lắm.
thien-duong-thue-resized
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Các nhà lãnh đạo cao cấp hứa hẹn suông

Danh sách 11 quốc gia bị cựu TT Nicolas Sarkozy tố cáo trước Hội nghị thượng đỉnh Sommet G20.(2009): Antigua-Barbuda, Barbade, Botswana, Brunei, Panama, Seychelles, Trinidad và Tobago, Uruguay và Vunuatu (một đảo ở Nam Thái bình dương).

Các nhà lãnh đạo thế giới như TT Obama, cựu TT Sarkozy, v.v… đều hứa hẹn sẽ đề ra các biện pháp cứng rắn để cải cách thuế khóa hầu dẹp trừ vấn nạn trốn thuế của giới kỹ nghệ và dân nhà giàu và các nhà chánh trị… Nhưng có lẽ còn lâu, lâu lắm mới thực hiện được.

Tổng thống F. Hollande của Pháp thì vừa bị hố to trong vụ xì can đan của cựu tổng trưởng ngân sách Cahuzac. Mất mặt quá vì mang tội rửa tiền. Lúc đầu ông ta thề là không có tiền trong thiên đuờng Suisse nhưng sau đó thì phải thú nhận là có… Chưa chắc là mấy ông khác là hoàng toàn trong sạch đâu.

Tài phiệt vẫn đóng thuế ít hơn giới trung lưu. Giàu vẫn sướng hơn nghèo. Đây là chân lý bất di bất dịch.

Xưa nay thiên hạ thường nói thiên đường trốn thuế là Thụy Sĩ, Hong Kong, Cayman Islands (Bahamas), Luxembourg, Gibraltar, v.v…

Tài phiệt vẫn đóng thuế ít hơn giới trung lưu. Giàu vẫn sướng hơn nghèo. Đây là chân lý bất di bất dịch.

10 thiên đường trốn thuế đứng đầu theo trang Forbes.com (Top 10 Tax Havens Forbes.com)

Delaware, Luxembourg, Suisse, Cayman Islands, City of London, Ireland, Bermuda, Singapore, Belgique, HongKong.

Luxembourg là một quốc gia nhỏ bé với diện tích 2,586 km2 và có một dân số là 524,853 người nhưng lại là một quốc gia kỹ nghệ có tổng sản lượng nội địa GDP (PPP) (Gross domestic product and Purchasing power parity) đứng đầu trên thế giới với 81 900 $/người.

Luxembourg has a population of 524,853 (as of October 2012 in an area of 2,586 square kilometres (998 sq mi).

Luxembourg is a developed country, with an advanced economy and the world's highest GDP (PPP) per capita (81 9 00 $).

Mã lai: Đảo Lubuan, thiên đường nhẹ thuế (trích bài của Vietbao.com Sept/21/2013).

"Đảo Labuan của Mã Lai đang bị các sở thuế khắp thế giới quan sát, vì đảo này đang được nhiều công ty đa quốc vào mở văn phòng để trốn thuế: chuyện khởi sự từ năm 2010, chính phủ Mã Lai muốn thu hút vốn từ các nước Hồi Giáo nên ra luật để thiết lập quy chế đặc biệt về tài chánh Hồi Giaó ở đây; từ đó, nhiều quỹ đầu tư và hãng đa quốc, cũng như các cá nhân siêu giàu cũng mở hội bất vụ lợi ở đảo Labuan. Một cao ốc 20 tầng ở Labuan nhìn ra Biển Đông, đã có văn phòng của nhiều ngân hàng thế giới trong đó có: Crédit Suisse, UBS, BNP Paribas, JP Morgan và Deutsche Bank. Theo FSA, từ tháng 1 tới tháng 5-2013, hơn 540 tỷ đôla đã chạy xuyên qua các quỹ đầu tư ở Lubuan, nhiều hơn gấp đôi trọn năm 2012". (Ngưng trích Vietbao.com)

Công ty ngoại biên (Offshore) là gì?

Là những công ty được phép làm ăn một cách hợp pháp bên ngoài lãnh thổ mà nó được thành lập. Đặt tại những thiên đàng trốn thuế, các công ty offshore bắt buộc phải tuân theo nguyên tắc bí mật ngân hàng và kỹ nghệ. Tuy công ty offshore mang một bộ mặt sinh hoạt kinh tế hợp pháp, nhưng nó là công cụ lý tưởng để che giấu sự pha trộn tiền bẩn vào vốn đầu tư với những lợi nhuận hợp pháp.
thien-duong-thue-lubuan
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Nguyên tắc rửa tiền

Tiền mặt quá nhiều, tiền bẩn (tham nhũng, ăn cắp, kinh doanh, đầu cơ tích trữ, làm ăn lương lẹo, cướp, buôn bán vũ khí, cần sa ma túy, bài bạc, buôn lậu, v,v…) cần phải giấu bớt để khỏi phải đống thuế.

Có ba giai đoạn:

Placement-Ký thác (còn gọi là rửa trước prélavage hay ngâm immersion) -Đem ký thác các số tiền bất chánh vào hệ thống ngân hàng hay có thể đổi ra thành séc du lịch traveller's cheque, money order...Mục đích, đem số tiền bất chánh ra khỏi nguồn gốc đầu tiên. Giai đoạn này nguy hiểm nhứt.

Empilage hay Layering (tiếng Anh)-phân tán/ xào trộn (dispersion/brassage)- mục đích xóa mất dấu vết, nguồn gốc của đồng tiền bẩn qua các dịch vụ ngân hàng transaction phức tạp và đồng thời cũng để chứng minh quyền sở hữu hợp pháp.

Intégration-Hội nhập (recyclage/essorage) xoáy/ vắt

Tiền trở nên trắng sạch, nguồn gốc "bẩn" bị che mất và tiền hội nhập dễ dàng vào hệ thống kinh tế hợp pháp. Sau đó bạn có thể đem sử dụng tiền một cách hợp lệ.

Kỹ thuật rửa tiền

Đầu tư tiền mặt vào cơ sở kinh doanh của một người "bạn phe ta" hoặc do chính mình làm chủ cơ sở đó (Injecter cet argent liquide dans le chiffre d'affaires d'un commerce complice ou dont je suis propriétaire).

Khai dỏm đó là tiền có được từ cờ bạc đỏ đen (déclarer de faux gains aux jeux)

Mua tác phẩm nghệ thuật từ các cuộc đấu giá (acheter des oeuvres d'art aux enchères)

Mua đồ xài thuộc loại chiến địa, hàng hiệu (acheter des objets de luxes)

Áp dụng kỹ thuật "Hawala" (utiliser la technique Hawala)

Hệ thống Hawala là gì?Lối chuyển tiền trong giới Hồi giáo. Làm ăn trong băng nhóm phe ta, tin tưởng nhau tuyệt đối, rất chặt chẽ, chết sống có nhau, tiền bạc đổi lấy vũ khí,villas,..Nếu bị xét hỏi thì khai đó là tiền thừa hưởng gia tài hay tiền xuất phát từ tập thể tương tợ như cho vay, tặng, hay mua tài vật trong phạm vi gia đình và bạn bè với nhau. Cơ quan Interpol nói rằng Hawala là " một lối chuyển tiền mà không thấy sự di động của đồng tiền" (money transfer without money movement). Không cần có giấy tờ biên nhận. Lấy sự tín nhiệm làm kim chỉ nam trong việc làm ăn với nhau.

Chia nhỏ ra những số tiền ký thác ngân hàng (fractionner les dépôts à la banque). Gởi tiền và tiền lời vào trương mục của mình hoặc của bạn mình.

Mưón dịch vụ chiến địa de luxe- Trả bằng tiền mặt (liquide) các dịch vụ thuộc hạng sang.

Làm hóa đơn giả (rédiger des fausses factures)

Đem tiền ra ngoại quốc (transporter l'argent à l'étranger)- Chuyển đổi tiền ra thành những những tờ giấy bạc có giá trị cao như tờ 500 euros. Sau đó chuyển số tiền trên đến những xứ mà luật lệ rửa tiền không quá gắt gao, như Nga chẳng hạn.

(Après passage au bureau de change pour convertir l'argent liquide en devises; grosses coupures et billets 500 Euros, vous envoyez l'argent liquide vers des pays moins rigoureux sur le blanchiment par exemple la Russie)

Sử dụng dịch vụ của một công ty bảo hiểm (Utiliser les services d'une société d'assurance)

Ký thác số tiền của mình vào một trương mục ẩn danh (Déposer votre argent sur un compte anonyme)

Đơn giản hơn hết, là đem gởi tiền vào một thiên đường trốn thuế (tout simplement déposer votre argent dans un paradis fiscal.)- đặc điểm: lãi suất chịu thuế hàng năm rất hạ (1%- 3%), thậm chí không có thuế (taux réduit ou nul)- Bí mật hoàn toàn (?).

Đa số ngân hàng u Châu và Hoa Kỳ, Canada đều có chi nhánh tại các thiên đường trốn thuế.

Tìm hiểu một chút chơi: Ngân hàng HSBC tại Việt Nam, 235 Đồng Khởi Tp HCM, Q1

HSBC là ngân hàng ngoại quốc tại Việt Nam với số vốn đầu tư lớn nhất: 3000 tỉ đồng VND. HSBC (Vietnam) Ltd 100% sở hữu nằm trong nhóm Hongkong and Shanghai Banking Corporation Limited, thuộc nhóm HSBC Group.
thien-duong-sach-thue
Hình ảnh thiên đường trốn thuế.

Tiền không bẩn, chỉ có người bẩn mà thôi

Trong khi chánh phủ hô hào dân chúng phải có bổn phận khai thuế đầy đủ thì các viên chức quyền thế, tư bản và đại gia… tham nhũng, vơ vét đầy túi, bao che trốn thuế bằng đủ mọi cách.

- Tiền không có mùi vị

"Theo tôi tiền không có mùi vị- Nó chi phối thế giới, và làm cho cả thế giới trở nên thúi tha".

"L'argent n'a pas d'odeur depuis peu je le sais - Il fait marcher le monde et le monde sent mauvais. "Nhạc sĩ MC Solaar

- Ở đâu cũng thế mà thôi

- Ai cũng vậy mà thôi

Xì can đan Vatican Bank liên can trong việc rửa tiền năm 2010. Sếp sòng nhà băng là Ettore Gotti Tedeschi bay chức. Tòa Thánh Vatican (IOR, l'Institutpour les oeuvres de religion) tuyên bố rất ngạc nhiên và hứa sẽ " trong suốt hơn " trong các vấn đề tiền bạc với sự ra đời của cơ quan Financial Information Authority.

Theo báo mạng Le Monde-AFP thì ngân hàng Vatican còn có tên là IOR (Institut pour les Oeuvres de Religion) đã thông đồng, tạo điều kiện thuận lợi trong việc rửa tiền của khách hàng.

"Sư hổ mang" Thái bị tịch thu gần triệu đô (Trích Thời Báo Online oct/2/2013)

Cơ quan Chống Rửa tiền của Thái Lan (AMLO) tuần qua tịch thu số tài sản có tổng trị giá 770.000 Mỹ kim của nhà sư bị đuổi khỏi tăng đoàn Wiraphon Sukphon, vì bị tình nghi lường gạt người dân.

Số tài sản gồm bất động sản trị giá hơn 400.000 Mỹ kim, ba chiếc xe hơi, trong đó có xe Porsche và Mercedes-Benz, một chiếc xe phân khối lớn Harley Davidson, một chiếc Vespa và hơn 6.400 Mỹ kim trong 14 tài khoản ngân hàng.

AFP dẫn lời Đại tá cảnh sát Seehanat Prayoonrat, thư ký của AMLO nói: "Các nhà sư có thể nhận quyên góp và phải sử dụng chúng cho lợi ích công, không phải cho mục đích cá nhân để đem lại sự sung túc cho bản thân". Wiraphon có tên khi làm sư thầy là Luang Pu Nen Kham".(Ngưng trích TB)

Tham khảo

Video: CASH INVESTIGATION FRANCE 2 - Le scandale de l'évasion fiscale: révélations sur les milliards qui nous manquent
http://www.youtube.com/watch?v=8x7gTvfyfFs

Video: Les paradis fiscaux en quatre minutes (et demie) (rất rõ và dễ hiểu)
http://www.lactualite.com/lactualite-affaires/les-paradis-fiscaux-en-quatre-minutes-et-demi/

Video: Cõi thiên đưòng của một nhà Sư Thái Lan sa đọa.
http://www.huffingtonpost.com/2013/06/17/thai-buddhist-youtube-private-jet_n_3452699.html

- Élise Lucet enquête sur le scandale de l'évasion fiscale (Click Select language: Vietnamese để đọc bản dịch việt ngữ)
http://www.jolpress.com/elise-lucet-enquete-sur-le-scandale-de-evasion-fiscale-joltv-820124.html

- Comment blanchir l'argent sale? (Làm sao rửa tiền bẩn)
http://www.preavis.org/formation-mr/Luttins/brochure_blanchiment_1-0.a5.pdf

- Forbes-Top 10 Tax Havens
http://www.forbes.com/2010/07/06/tax-havens-delaware-bermuda-markets-singapore-belgium_slide.html

- A Tiny Malaysian Island Has Quietly Become A Favorite New Global Tax Haven
http://www.worldcrunch.com/business-finance/a-tiny-malaysian-island-has-quietly-become-a-favorite-new-global-tax-haven/malaysia-labuan-taxes-fsa-oecd-haven/c2s13334/#.Uj7xnYafhD0

- Thailand's jet-set monk, Luang Pu Nenkham, hunted on sex charges
http://www.cnn.com/2013/07/18/world/thailand-corrupt-jet-set-monk/index.html

Montreal, Oct 2013

Tạp chí TIMES kết thúc cuộc phỏng vấn với Tổng thống Trump nhân dịp đánh dấu 100 ngày ông ta quay lại Tòa Bạch Ốc (20/1/2025) bằng câu hỏi, “John Adams, một công thần lập quốc, vị tổng thống thứ hai của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ (1797 – 1801) đã nói chúng ta là một quốc gia pháp trị, chứ không phải bất kỳ người nào, Tổng thống đồng ý không?” Donald Trump trả lời: “Chúng ta là một chính phủ do luật pháp cai trị, không phải do con người sao? Ồ, tôi nghĩ vậy, nhưng anh biết đấy, phải óc ai đó quản lý luật pháp. Bởi nên, con người, nam hoặc nữ, chắc chắn đóng một vai trò trong đó. Tôi không đồng ý với điều đó 100%. Chúng ta là một chính phủ mà con người tham gia vào quá trình thực thi luật pháp, và lý tưởng nhất là anh sẽ có những người công chính như tôi.”
Chuyện “Ngưng bắn…” kể cho độc giả Bloomington ngày ấy, đã là chuyện quá khứ. 30 tháng Tư năm sau, cuộc chiến trên đất Việt tàn. Chủ nghĩa Cộng sản, nguyên nhân của nạn binh đao, dìm quê hương tôi trong biển máu hàng thập kỷ, cuối cùng đã hưởng hết 70 năm tuổi thọ. Tưởng chuyện đau thương trong một ngày ngưng bắn của gia đình, vì sự an toàn, phúc lợi của loài người, phải trở thành cổ tích. Vậy mà hôm nay, trong thời đại này, chuyện buồn chiến tranh của tôi đang tái diễn...
Mười năm, 20 năm, và nhiều hơn nữa, khi lịch sử kể lại buổi chuyển giao quyền lực hứa hẹn một triều đại hỗn loạn của nước Mỹ, thì người ta sẽ nhớ ngay đến một người đã không xuất hiện, đó là cựu Đệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama.
Chiến tranh là chết chóc, tàn phá và mất mát! Có những cuộc chiến tranh vệ quốc mang ý nghĩa sống còn của một dân tộc. Có những cuộc chiến tranh xâm lược để thỏa mãn mộng bá quyền của một chế độ hay một bạo chúa. Có những cuộc chiến tranh ủy nhiệm giữa hai chủ nghĩa, hai ý thức hệ chỉ biến cả dân tộc thành một lò lửa hận thù “nồi da xáo thịt.” Trường hợp sau cùng là bi kịch thống thiết mà dân tộc Việt Nam đã gánh chịu! Hệ lụy của bi kịch đó mãi đến nay, sau 50 năm vẫn chưa giải kết được. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, một nữ chiến binh cộng sản miền Bắc có tên là Dương Thu Hương khi vào được Sài Gòn và chứng kiến cảnh nguy nga tráng lệ của Hòn Ngọc Viễn Đông thời bấy giờ đã ngồi bệch xuống đường phố Sài Gòn và khóc nức nở, “khóc như cha chết.” Bà khóc “…vì cảm thấy cuộc chiến tranh là trò đùa của lịch sử, toàn bộ năng lượng của một dân tộc dồn vào sự phi lý, và đội quân thắng trận thuộc về một thể chế man rợ. Tôi cảm thấy tuổi trẻ của tôi mất đi một cách oan uổng ...
Ngày 30 tháng 4 năm 2025 là một ngày có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong lịch sử Việt Nam đương đại, cũng là dịp để chúng ta cùng nhau hồi tưởng về ngày 30 tháng 4 năm 1975 và những gì mà dân tộc đã sống trong 50 năm qua. Ngày 30 tháng 4 năm 1975 đã kết thúc chiến tranh và đáng lẽ phải mở ra một vận hội mới huy hoàng cho đất nước: hoà bình, thống nhất và tái thiết hậu chiến với tinh thần hoà giải và hoà hợp dân tộc. Nhưng thực tế đã đánh tan bao ước vọng chân thành của những người dân muốn có một chỗ đứng trong lòng dân tộc.
Điều thú vị nhất của nghề làm báo là luôn có sự mới lạ. Ngày nào cũng có chuyện mới, không nhàm chán, nhưng đôi khi cũng kẹt, vì bí đề tài. Người viết, người vẽ, mỗi khi băn khoăn tìm đề tài, cách tiện nhất là hỏi đồng nghiệp. Ngày 26 tháng 3, 1975, hoạ sĩ Ngọc Dũng (Nguyễn Ngọc Dũng: 1931-2000), người dùng bút hiệu TUÝT, ký trên các biếm hoạ hàng ngày trên trang 3 Chính Luận, gặp người viết tại toà soạn, hỏi: “Bí quá ông ơi, vẽ cái gì bây giờ?”
Sau ngày nhậm chức, Tổng thống Donald Trump đã ban hành hàng loạt sắc lệnh hành pháp và bị một số tòa án tiểu bang chống đối và hiện nay có hơn 120 vụ tranh tụng đang được xúc tiến. Trump cũng đã phản ứng bằng những lời lẽ thoá mạ giới thẩm phán và không thực thi một số phán quyết của tòa án. Nghiêm trọng hơn, Trump ngày càng muốn mở rộng quyền kiểm soát hoạt động của các công ty luật và công tố viên nghiêm nhặt hơn. Trong khi các sáng kiến lập pháp của Quốc hội hầu như hoàn toàn bị tê liệt vì Trump khống chế toàn diện, thì các cuộc tranh quyền của Hành pháp với Tư pháp đã khởi đầu. Nhưng Trump còn liên tục mở rộng quyền lực đến mức độ nào và liệu cơ quan Tư pháp có thể đưa Trump trở lại vị trí hiến định không, nếu không, thì nền dân chủ Mỹ sẽ lâm nguy, đó là vấn đề.
Khi Bạch Ốc công bố công thức tính thuế lên các quốc gia với các thang thuế khác nhau, người ta nhận ra đó chỉ là một một phép tính toán học căn bản, chẳng liên quan đến kinh tế học hay mậu dịch lẫn các dữ liệu thực tế nào cả. Chúng chỉ là những số liệu vô nghĩa và phi lý. Việt Nam không đánh thuế hàng Mỹ đến 90% và đảo hoang của những chú chim cánh cụt có liên quan gì đến giao thương. Điều này thể hiện một đối sách vội vã, tự phụ và đầy cảm tính, cá nhân của Donald Trump nhằm tạo áp lực lên thế giới, buộc các nước tái cân bằng mậu dịch với Mỹ hơn là dựa trên nền tảng giao thương truyền thống qua các hiệp ước và định chế quốc tế. Hoặc nhỏ nhặt hơn, để trả thù những gì đã xảy ra trong quá khứ: Trump ra lệnh áp thuế cả những vật phẩm tâm linh từ Vatican đưa sang Mỹ như một thái độ với những gì đức Giáo Hoàng Francis từng bày tỏ.
Tổng thống Donald Trump vào hôm qua đã đột ngột đảo ngược kế hoạch áp thuế quan toàn diện bằng cách tạm dừng trong 90 ngày. Chỉ một ngày trước đó đại diện thương mại của Trump đã đến Quốc Hội ca ngợi những lợi ích của thuế quan. Tuần trước chính Trump đã khẳng định "CHÍNH SÁCH CỦA TÔI SẼ KHÔNG BAO GIỜ THAY ĐỔI". Nhưng Trump đã chịu nhiều áp lực từ những nhân vật Cộng Hòa khác, các giám đốc điều hành doanh nghiệp và thậm chí cả những người bạn thân thiết, đã phải tạm ngừng kế hoạch thuế quan, chỉ duy trì thuế căn bản (baseline tariff) 10% đối với tất cả những đối tác thương mại.
Trật tự thế giới là một vấn đề về mức độ: nó thay đổi theo thời gian, tùy thuộc vào các yếu tố công nghệ, chính trị, xã hội và ý thức hệ mà nó có thể ảnh hưởng đến sự phân phối quyền lực trong toàn cầu và ảnh hưởng đến các chuẩn mực. Nó có thể bị thay đổi một cách triệt để bởi các xu hướng lịch sử rộng lớn hơn và những sai lầm của một cường quốc. Sau khi Bức tường Berlin sụp đổ vào năm 1989, và gần một năm trước khi Liên Xô sụp đổ vào cuối năm 1991, Tổng thống Mỹ George H.W. Bush đã tuyên bố về một "trật tự thế giới mới". Hiện nay, chỉ hai tháng sau nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump, Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên minh châu Âu, đã tuyên bố rằng "trật tự quốc tế đang trải qua những thay đổi ở mức độ chưa từng thấy kể từ năm 1945". Nhưng "trật tự thế giới" là gì và nó được duy trì hoặc phá vỡ như thế nào?
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.