Hôm nay,  

Chạm Đáy!

26/11/201300:00:00(Xem: 14163)
Chạm đáy, là danh từ thường thấy gần đây trên các bài bình luận về Việt Nam, trên báo chí lề phải cũng như lề trái, trong cả các phiên họp quốc hội. Báo động về những nguy cơ lớn.

Khủng hoảng tài chính đang gần đạt mức nguy hiểm là chạm đáy khi nợ quốc gia và của doanh nghiệp nhà nước đã vượt quá mốc 72 tỷ đôla, chiếm đến một nửa thu nhập quốc dân trong một năm.

Nền kinh tế Nhà nước bao gồm các đại công ty quốc doanh thuộc các ngành mũi nhọn như Điện lực, Khai khóang, Cơ khí, Hoá chất, Vận tải đường biển, hàng Không… đều lỗ lớn, nguy cơ «chìm tàu» vỡ nợ lớn đã chạm đáy, theo gót của Vinashin, Vinalines, những quả đấm thép kinh tế chìm sâu dưới đáy biển.

Đạo đức xã hội cũng sa sút, tha hóa đến mức tận cùng khi «thành tích tìm hài cốt của hàng chục ngàn liệt sỹ của các nhà ngoại cảm» được nhà nước khen thưởng bỗng lộ nguyên hình là trò bịp lớn, với những răng lợn rừng, xương khỉ, mảnh sành, cuộc gọi hồn ông Hồ Chí Minh, việc tìm ra di hài ông Phùng Chí Kiên đều là trò bịp; đạo đức xã hội suy đồi tận đáy vực khi bác sỹ ném xác nạn nhân hắn gây nên xuống sông, cũng như khi tên tỉnh trưởng cộng sản Nguyễn Trường Tô dùng một tốp nữ sinh làm nô lệ tình dục, hay bí thư tỉnh ủy Thừa thiên - Huế Hồ Xuân Mãn khai gian thành tích dỏm (từng đánh 100 trận, diệt 150 tên địch, hạ 1 máy bay, 27 xe tăng Mỹ) không hề có vậy mà vẫn được phong Anh hùng quân đội -, khi lộ mặt, 2 kẻ tội phạm này vẫn cứ nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Nền đảng trị phi pháp quả đã sa sút, chạm đáy mức bênh che, tòng phạm với Tội Ác.

Ý chí quyết liệt chống tham nhũng của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ «quyết liệt chống nạn nội xâm này» cũng như lời hứa «quyết mạnh tay với những vụ tham nhũng lớn» với 7 đoàn thanh tra của ông tổng bí thư … cũng đã chạm đáy của sự lừa dối khổng lồ dai dẳng. Cả xã hội đang đặt câu hỏi bao giờ vụ án «In giấy bạc Polymere ở Úc» đã được công khai xét xử ở bên Úc với những chứng cứ rõ ràng, liên quan đến các quan chức Việt Nam là đại tá công an Lương Ngọc Anh và nguyên thống đôc ngân hàng nhà nước Lê Đức Thúy với hơn 10 triệu đô la lót tay, sẽ được công khai xét xử ? Sư tê liệt của ngành tư pháp- đảng trị quả thật chạm đáy từ lâu. Một số đại biểu quốc hội tiết lộ là họ bị răn đe chớ có nói đến chống tham nhũng. Niềm tin ở việc chống tham nhũng đã tiêu tan, cũng chạm đáy từ rất lâu rồi.

Có những mặt chạm đáy khác đụng đến danh dự quốc gia, mỗi công dân lương thiện không khỏi xấu hổ khi nghĩ đến. Đó là khi ông tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong 1 chuyến xuất ngoại hiếm hoi đã đăng đàn ở Cu Ba nói ba hoa chích chòe tâng bốc về học thuyết Mác – Lénin, về chủ nghĩa xã hội, về tương lai cộng sản chủ nghĩa của toàn thế giới, về kinh tế nhà nước quốc doanh ưu việt … nội dung phản khoa học, phi thực tế đến mức Cu Ba không hề đưa mảy may nội dung điên loạn ấy trên báo, và nước Bradil phải vội vã đóng cửa từ chối đoàn «tệ khách» này đặt chân lên nước mình. Thể diện quốc gia chạm đáy của ô uế.

Cũng không kém bẽ bàng khi ông thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Pháp tháng 9 vừa qua, không một tờ báo hay truyền hình nào đưa tin dù một hàng, chỉ có mạng «Canal plus» trong buổi giải trí khôi hài đưa ông Dũng ra diễu cợt, gọi ông là Mister Bean VN – Bean là anh trùm hài hước trên tivi Anh quốc, chê ông không đọc nổi cho đúng tên ông thủ tướng Pháp (Jean Marc Ayrault - đọc là Giăng Mác Kêy-rô, thì ông Dũng ấp úng nói là Giăng.. Mạc.. Ê-rô, - người Pháp không ai gọi như thế), cho đến chuyện lặt vặt như khi chào bắt tay xã giao ông cũng phải nhờ lời cô phiên dịch … Thật tận cùng của sự làm trò cho thiên hạ cười và khinh miệt về mức vô văn hóa bất lịch thiệp của một vị thủ tướng.


Chính do thể diện quốc gia đã sa sút, chạm đáy như thế nên đảng viên coi lãnh đạo không ra gì. Trung tướng Đặng Quốc Bảo nhắc đến sự dốt nát mê muội của tổng bí thư trong chuyến đi Cuba đã gọi ông Trọng bằng «hắn». «Hắn tưởng rằng thế là hay, nhưng không ngờ phơi bày ra cả thế giới sự ngu muội của mình» (xem mạng Dân Trí, tháng 3/2013).

Những ngày này có một số sự kiện chứng minh thêm tình hình chính trị đất nước ta đang ngày thêm nghiêm trọng, cực kỳ nghiêm trọng, tưởng như không thể nghiêm trọng hơn.

Phiên họp thứ 6 quốc hội khóa XIII đang bị ép phải bỏ phiếu thông qua bản hiến pháp mới năm 2013, với những nội dung cũ kỹ, sáo mòn, đã bị cuộc sống chứng minh là sai lầm lớn.

Bộ chính trị vẫn một mực kiên trì giữ học thuyết Mác – Lénin, mục tiêu Chủ nghĩa Cộng sản, kiên trì Chủ nghĩa Xã hội, kiên trì lấy kinh tế Nhà nước là chủ đạo, vẫn kiên trì tài nguyên đất đai là thuộc Sở hữu Toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý.

Đó là 5 cột trụ đã gãy nát, 5 xiềng xích tinh thần buộc vào cổ xã hội ta, chứng minh tài kinh bang tế thế của bộ chính trị và trung ương đảng đã sa sút, lạc hậu, giáo điều, tụt xuống tận đáy của sự tối tăm và liều lĩnh, quay hẳn lưng lại nhân dân và lẽ phải.

Tư duy lãnh đạo cũng sa sút đến tận đáy của đạo lý cầm quyền. Ngày thứ bảy 9/11 cơn bão Hải Yến vừa quét qua Philippin với sự tàn phá khủng khiếp, trên 10 ngàn người chết, cả thế giới bàng hoàng, từ tổng thống Mỹ, quốc hội Pháp, chính phủ Nhật, các tổ chức từ thiện quốc tế ngừng mọi vui chơi, huy động máy bay, tàu biển quyên góp gưỉ gấp cứu trợ đến Phi lip pin, trong khi dân suốt giải miền Trung và đồng bằng Bắc bộ lo căng mình ra chống bão chống lụt, thì trên báo Nhân dân và đài phát thanh, đăng tin và ảnh ông Chủ tịch quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cùng bà Nguyễn Thị Doan, ông Trần Đức Lương ăn mặc chỉnh tề, ôm những bó hoa bự, dự liên hoan Hội Festival Trà Thái Nguyên, thưởng thức trà và bánh kẹo trong tiếng nhạc, bài hát, điệu múa, cả tiếng pháo cực kỳ xa hoa lạc lõng. Trong khi ấy ông Nguyễn Tấn Dũng cũng về Hưng Yên, cờ rong, trống chiêng ầm ỹ, pháo nổ để gặp cử tri quảng cáo cho bản hiến pháp mới! Ông bịt tai không cần biết yêu cầu khẩn cấp của ông Nguyễn Quang A thay mặt 15 ngàn trí thức yêu cầu hoãn ngay cuộc bỏ phiếu dự định.

Không một lời tỏ tình chia sẻ với bà con láng giềng Philippin, với bà con ruột thịt ngay quanh đó từ quảng Ngãi, Quảng Nam ra Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Nam Định… đang khẩn cấp đối phó với cơn bão Hải Yến cực mạnh lăm le đổ bộ vào đất liền Bắc bộ nước ta.

Nguy cơ của đất nước về mọi mặt như vậy thực sự là chạm đáy.

Từ nền tảng, học thuyết, ý thức hệ làm hạ tầng cơ sở đã thối nát, mọt ruỗng đến thượng tầng kiến trúc là bộ máy nhà nước, quốc hội, tòa án, bệnh viện, trường học, quan hệ xã hội rữa nát, đạo đức cầm quyền sa đọa đến tận đáy vực.

Lực lượng trí thức dân tộc kêu gọi một cuộc thay đổi toàn hệ thống từ độc quyền đảng trị sang hệ thống dân chủ - pháp trị, liên minh với mọi thế lực dân chủ quốc tế, coi khối Đông Nam Á là bạn bè thân thiết đặc biệt, nhằm ngăn chặn có hiệu quả sự bành trướng của bá quyền phương Bắc; con đường này đang được ngày càng nhiều công dân Việt Nam coi là lối thoát cần thiết cho đất nước hiện nay.

Bùi Tín, VOA’s Blog

Trong một thế giới nhiều bất trắc, những điều quen thuộc thường đem lại cảm giác yên ổn. Tại một quán cháo bình dân ở Hồng Kông, thực khách có thể trả tiền bằng đô-la Hồng Kông, bằng đồng nhân dân tệ, hoặc bằng đồng e-CNY, tức đồng nhân dân tệ kỹ thuật số do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc phát hành. Dù người quản lý quán cho biết chưa từng thấy ai thật sự dùng đồng e-CNY để trả tiền, hiện đã có hơn 5,000 cơ sở tại Hồng Kông chấp nhận loại tiền mới này.
Trong lời phát biểu về Phật Giáo và Dân Chủ tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn vào tháng 4 năm 1993, đức Đạt Lai Lạt Ma nói rằng, “Bạo lực, dù được sử dụng mạnh bạo cách nào cũng không bao giờ khuất phục được khát vọng căn bản của con người đối với tự do.”Quả thật vậy, nếu không có tự do thì con người trở thành nô lệ. Chính vì thế, từ ngàn xưa, con người đã không ngừng đi tìm và tranh đấu cho tự do: tự do để thoát khỏi sự nô lệ bản năng của thú tính; tự do để giải thoát mọi khổ đau từ thân xác đến tinh thần; tự do để giải phóng mọi áp bức từ các thế lực hà chính. Nửa thế kỷ trước, người Việt Nam cũng đã liều chết để vượt biên hay vượt biển đi tìm tự do. May mắn thay cho những người còn sống sót đã đến được các nước tự do trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, một đất nước mà những người tị nạn và những kẻ di dân xem là biểu tượng sáng chói của tự do. Người viết bài này cũng nằm trong số những người có được may mắn ấy, may mắn thoát khỏi nhà tù lớn để đến một đất nước tự do.
Thông minh! Sáng tạo! Máu lửa! Nghệ thuật! Vui nhộn! Thẩm mỹ... Rất nhiều tính từ để có thể mô tả về các phim Lego Movie do trí tuệ nhân tạo (AI) làm ra đang phủ đầy các mạng xã hội TikTok, X, Instagram, Bluesky hơn tháng qua. Chủ nhân của những video này là nhóm Explosive Media, chưa đến 10 thanh niên ở độ tuổi đôi mươi, từ Iran. Mỗi video của Explosive Media đón nhận hàng triệu lượt xem cùng vô số bình luận. Các danh khoản mạng xã hội của chính phủ Iran chia sẻ lại. Nhóm biểu tình "No Kings" ở Hoa Kỳ sử dụng để phản đối chiến tranh. Thông điệp chính trị truyền tải trong các video này mang tính trực diện và đậm chất hoạt hình – đúng tính chất là những nhân vật Lego vuông vức nhưng sống động và đầy cá tính.
Tôi có đứa em gái… không cùng cha mẹ, nhưng đủ thân để nhiều chuyện trong đời tôi nó biết trước người khác. Nó gọi tôi bằng chị, thỉnh thoảng ghé ăn cơm, vui vẻ và thân thiết. Cho tới một ngày, bạn tôi chuyển cho tôi một email chung, trong đó “em gái” gửi đi tố cáo tôi làm báo mà thiên lệch. Tờ báo cũng bị em buộc tội thiếu trung lập, không đáng tin cậy.Lời em tố đúng sai hoãn bàn, chỉ biết là sau đó, chúng tôi bị một số thân chủ, thân hữu tẩy chay. Nếu chuyện này xảy ra hồi tôi mới lò dò vào nghề, chắc tôi sẽ cuống lên: “Chết rồi, mình đã lỡ không trung lập ở chỗ nào? Làm báo mà bị chê là ‘take side’ kỳ quá.” Có thể tôi đã phải viết một bài thanh minh về sự khách quan để chứng minh mình hết mực công bằng với trai gái, chó mèo, đen trắng, các bên đồng đều.
Việc bà Lori Chavez-DeRemer tuyên bố từ chức Bộ trưởng Lao động trong nội các ông Donald Trump nhiệm kỳ hai đánh dấu nhân vật thứ ba rời ghế, và điểm chung đáng chú ý: cả ba đều là phụ nữ. Tên tuổi bà Chavez-DeRemer, thú thật, không mấy ai trong giới theo dõi chính trị Hoa Kỳ buộc phải thuộc nằm lòng, bởi suốt thời gian ngồi ghế bộ trưởng, bà ít được nhắc đến về công việc chuyên môn hơn là về những tiện nghi, đặc quyền mà chức vụ mang lại. Về khoản đó, người ta thấy bà không khác mấy với bà Kristi Noem trước đây – cùng một lớp người bước vào chính quyền với một kho tham vọng lẫn sở thích “hưởng lộc công”. Tòa Bạch Ốc thông báo vắn tắt: bà rời chính phủ để “nhận một chức vụ trong khu vực tư nhân” – thứ câu chữ đã trở thành lối nói quanh quen thuộc, từng được dùng cho cả bà Noem lẫn bà Pam Bondi khi hai người này bị gạt sang bên lề. Luật sư của bà cũng không quên lời tuyên bố “theo sách vở”: việc ra đi không dính dáng gì đến “vi phạm pháp luật”, chỉ là “quyết định cá nhân
Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.