Nguyễn Ninh Thuận
- Alo! Tâm đã sửa soạn xong chưa, Kim đang trên đường lái xe đến đón Tâm tham dự một buổi diễn thuyết rất bổ ích cho cuộc sống chúng mình…
- Tâm đã sẵn sàng chờ bạn đến đón đây!
Thế rồi chúng tôi vui vẻ đến hội trường để tham dự buổi diễn thuyết. Kim là thành viên cũ của hội nên rành rẽ đường đi nước bước, trong khi Tâm e dè đi theo bạn trong bỡ ngỡ thăm dò… Bước vào phòng ăn thì rất đông các thành viên với nét mặt vui tươi đang ngồi trên những chiếc ghế trước những chiếc bàn vuông đầy ắp thức ăn hấp dẫn… Sau khi Kim giới thiệu tôi với các bạn và hướng dẫn tôi ngồi cạnh một chị tôi chưa quen, nghe đâu chị là một Nha Sĩ, tuy vậy chị ấy vồn vã bắt chuyện làm tôi cảm thấy gần gũi thân mật hơn… Kim đi lấy thức ăn cho tôi dùng bữa tối với không khí vui nhộn đầy tiếng thăm hỏi nhau ân tình… Hơn 1 giờ sau có tiếng mời mọi người vào hội trường làm lễ. Trái hẵn với không khí ở phòng ăn đầy tiếng nói cười lao xao…, ở trong phòng hội im phăng phắt đến nỗi một con ruồi bay qua cũng nghe tiếng vo ve của nó! Buổi dự lễ đầu tiên trong không khí trang nghiêm gây cho tôi một ấn tượng rất tốt cho hội, khác với những buổi lễ mà tôi từng tham dự trong các hội đoàn đầy tiếng lao xao chuyện trò to nhỏ…
Moi người thành kính đứng lên cầu nguyện, sau đó BTC giới thiệu diễn giả lên thuyết trình. Tiếng nói rõ ràng của một vị mặc bộ “ Vét” đen như lan rộng khắp phòng trong khi mọi người lắng nghe. Tôi thích thú uống từng lời chia sẻ của ông vào người như người đi trong sa mạc gặp nước được thỏa thích trong cơn khát nước mong đợi: “ Hôm nay tôi xin nói về đề tài NHẬN & QUẢ qua câu chuyện mà chắc một số người đã nghe và đọc là chuyện “Bài học ngàn vàng“… Ngày xửa ngày xưa có một ông lão đi khắp nơi và nhiều nước rao bán rằng: "Có một bài học đáng giá nghìn vàng", ai bỏ ra một ngàn lượng vàng thì tôi sẽ bán cho cái đạo lý đó... Nhiều người nghe thấy lạ thì tò mò đi theo dò hỏi, tuy nhiên gạn hỏi thế nào ông lão cũng chỉ nói: Ai trả đủ một ngàn lượng vàng thì kẻ đó mới được biết bí mật của bài học . Bởi vậy nhiều người cho là lão bị điên vì họ nghĩ chẳng có bài học nào đắt đến như vậy!. Vì thời đó vài lượng vàng đã quí mà đây giá cả ngàn vàng thì rất quí chỉ có vua chúa mới có thôi!
Ngày ngày ông lão cần mẫn đi như một người bán rong và rồi tiếng rao của lão cũng đến tai nhà vua. Vua ngạc nhiên vội cho cận thần theo dõi và được mật báo rằng ông lão có hành tung như một vị hiền triết - cốt cách khoan thai, đời sống chuẩn mực, đàng hoàng, lời ăn tiếng nói không thừa một chữ, biểu hiện của người siêu phàm thoát tục …
Nhà vua cả mừng bèn giả dạng thường dân đến gặp và hỏi ông lão rằng bài học gì mà lão rao bán đến một nghìn lượng vàng? Ông lão nói: Đây là bài học mà có thể làm cho người ta thoát khỏi những đau khổ của cuộc đời, vượt qua khỏi những lầm lỗi và có thể đạt tới tột đỉnh vinh quang... Nghe xong, nhà vua vẫn còn bán tín bán nghi nên bỏ về, nhưng lòng cứ ray rứt bởi sức hấp dẫn của ý nghĩa bí ẩn của bài học đáng giá ngàn vàng ấy. Rồi nhà vua quyết định mở ngân khố lấy ra một nghìn lượng vàng rồi hạ chỉ mời ông lão vào hoàng cung. Vua nói: Ta chấp nhận hoặc bị lừa mất một nghìn lượng vàng hoặc thật sự sẽ được một bài học vô giá.… Nói đoạn, nhà vua truyền cho quan Thủ ngân chất đủ một ngàn lượng vàng trước mặt ông lão. Nhận đủ số vàng, ông lão cung kính dâng lên đức vua một vuông lụa viết vỏn vẹn 10 chữ: "Phàm làm việc gì, suy nghĩ đến hậu quả của nó". Đọc xong 10 chữ ấy, đức vua có cảm giác như mình đã bị lừa, nhưng lời vua nặng tựa Thái Sơn, nên không kịp rút lại, đành “ngậm bồ hòn làm ngọt”. Còn ông lão thì lặng lẽ chất vàng vào túi vải, cung kính vái tạ vua rồi rời khỏi kinh thành.
Từ đó nhà vua cứ bị ám ảnh bởi 10 chữ: "Phàm làm việc gì phải suy nghĩ đến hậu quả" và nếu nhà vua chỉ mua câu nói này với một lượng vàng thì chắc hẵng Người đã quên bài học này từ lâu. Nhưng đằng này, mỗi chữ trị giá tới 100 lượng vàng. Nghĩ vậy, đức vua vừa tức giận, vừa tiếc công quỹ và câu nói nặng ngàn vàng đó đã nhập vào tâm nhà vua tự bao giờ để rồi mỗi khi nhà vua làm việc gì đều suy nghĩ đến hậu quả của nó.
Từ khi đức vua mua “bài học ngàn vàng” thì cả triều đình nhận ra nhà vua thay đổi từng ngày. Đức vua trầm tĩnh hơn, khôn ngoan hơn, công tư phân minh, phân định mọi việc sáng suốt, ngồi trên ngai vàng trong hoàng cung mà đoán định tình hình ở biên cương như thần... Đất nước từ đó bắt đầu cường thịnh, thần dân thì mừng vui vì đời sống được an lành, thịnh vượng. Nhưng chính nhà vua lại không nhận ra điều đó, ông chỉ bị ám ảnh bởi bài học ngàn vàng và Người luôn tự nhủ: Phàm làm việc gì cũng phải suy nghĩ đến hậu quả của nó! Nhờ vậy mà nhân cách nhà vua được tu chỉnh, đức vua không còn là một vị Vua tầm thường kế vị ngai vàng, thích hưởng thụ như ngày xưa mà giờ đây làm việc gì Người cũng suy nghĩ cho dân, cho nước.
Vị vua nước láng giềng hùng mạnh ngạc nhiên thấy vương quốc nhỏ bé cạnh mình sau một thời gian đã trở nên phát triển nên tìm cách thôn tính. Bắt được vua và truy cứu cho ra lẽ và hứa sẽ tha tội nếu biết rõ sự việc… Vua đó đưa ra “bài học ngàn vàng” với tấm vải viết "Phàm làm việc gì phải suy nghĩ đến hậu quả". Suy nghĩ giây lát, vua ra lệnh lui quân vì “Quân bất hí ngôn ” Ra về nhà Vua học theo bài học ngàn vàng nên đất nước càng ngày càng thịnh vượng, dân tình an vui hạnh phúc…”
Sau buổi nghe diễn thuyết chúng tôi ra về trong lòng thấy thới thới và mỗi người mang một ý nghĩ của cuộc sống theo những lời giảng… Tâm phá tan không khí yên lặng với Kim qua lời giảng của thuyết trình viên…
- Qua bài học này chúng ta rút ra bài học Nhân Quả vì “Phàm làm việc gì phải nghĩ đến hậu quả của nó! ” Trồng cây ngọt thì hái được trái lành. Ta trồng cây cam ngọt chẳng hạn, rồi từ đó lấy hạt tốt ra gieo trồng lại theo cấp số nhân thì xã hội sẽ gặt hái vô số cam để góp phần tốt cho sức khỏe con người. Với Tham Sân Si, con người rơi vào vòng tục lụy không lối thoát. Lòng tham vô đáy, tham tiền tham của, tham tình, thanh danh, tham quyền, tham lợi…vì lòng tham này chúng ta làm bất cứ gì để đạt được mục đích với lòng sân hận, trả thù, có khi là gây oán thù, mờ mắt, tội lỗi không lường được hậu quả trước mắt trong si mê lầm lỗi với ý niệm cho ta là phải, việc làm ta đúng không nghe theo lời khuyên chính trực…
- Kim đồng ý với Tâm thông qua Lục căn và Tứ Diệu Đế của nhà Phật !
- Cho Tâm nêu thêm ý tưởng mới xâm nhập qua bài giảng là Tam Đức nữa nhé! Bi, Trí, Dũng của nhà Phật dạy cho chúng ta làm việc gì cũng phải suy xét cẩn thận & lường trước hậu quả của nó! Với lòng Từ Bi, có Trí óc suy xét, không bị lu mờ bởi nhục dục, cái Dũng đưa tới yếu tố quyết định tự quyết không bị mua chuộc bằng tình tiền, địa vị danh vọng… Dũng làm cho trí ta sáng suốt, cân nhắc phải trái, hơn trái hậu quả… Muốn vậy chúng ta phải tu tập, làm công quả, công phu… Bi Trí Dũng khiến chúng ta vượt qua Tham Sân Si. Việc gì chúng ta làm càng nhiều ảnh hưởng nhiều người thì công đức càng lớn…
- Không những thế, dù làm một việc xem ra nhỏ nhặt như đi đường thấy cây đinh, chướng ngại có thể làm chết người, hay một mảnh chai, chúng ta nhặt lên, gói nó cẩn thận càng tốt vất vào thùng rác thì tránh cho người đạp phải sẽ bị thương tích thương tật…
- Tóm lại bình an là căn bản của hạnh phúc!
- Hôm nay chúng mình đã học được những bài học thật bổ ích và biết được biểu tượng Đạo Phật là Bông Sen vì Bông Sen mọc trong bùn lầy mà không bị hoen ố “ gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn ”. Ở Bông Sen Nhân & Quả đầy đủ trong bông hoa tinh khiết này!
- Mãi nói chuyện mà đã đến nhà Tâm rồi! Cám ơn Kim tối nay đã đưa Tâm đến dự một đề tài thật hữu ích cho bản thân Tâm và rồi Tâm sẽ chia sẻ với bạn bè thân hữu mình. Tuần tới Tâm sẽ tự lái xe đến nghe những đề tài khác, vì bước đầu Tâm cần Kim giới thiệu, nhưng rồi phải tự mình lo cho mình chứ! Ai rồi cũng phải có sinh hoạt cho riêng gia đình mình, nói nôm na, Kim giúp cho Tâm con trâu và chỉ cho thửa ruộng phải cày cấy, Tâm phải tìm dụng cụ cái cày cái bừa… để đem sức lao động làm cho đám ruộng mình phát triển màu mỡ chớ! Cũng như muốn cho kiến thức mình phát triển về mọi nhận thức ở đời thì phải học hỏi, nghe ngóng, thu lượm điều hay lẻ phải với câu “nhân bất thập toàn”… Một lần nữa cám ơn Kim rất nhiều, chúng mình chia tay nhau nhé! Chúc bạn có nhiều mộng đẹp trong đêm nay…
Nguyễn Ninh Thuận
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình