Nguyễn Ninh Thuận
- Alo Kim, Chúc Mừng Năm Mới! - Tâm chúc gia đình Kim năm mới tấn tài, tấn lộc, tấn bình an… Sao năm hết Tết đến có gì phát tài chưa?
- Làm gì mà phát tài hả Tâm! “Vô thương bất cầu phú” chúng mình đâu có làm ăn buôn bán gì mà trúng mánh dư dật tiền bạc, của ăn của để và tiêu xài phủ phê. Trước 75 chúng mình đều là công chức đồng lương ba cọc ba đồng, như “tiền lính, tính liền…”. Hằng ngày đong gạo vào nồi nấu ăn cho qua ngày đoạn tháng, có cần kiệm thì chỉ dư chút đỉnh phòng khi cần kíp, đau ốm thôi! Chúng mình đâu có áp phe áp pháo gì mà tiền bạc rủng rỉnh tậu nhà tậu cửa khang trang… Chỉ được công việc nhàn hạ, sáng vác ô đi, chiều vác ô về, cuộc sống thong dong như dòng nước êm ả trôi…Lại có nạn đi trễ về sớm nữa chứ!
- Đúng đó, những ngày tháng nhàn hạ ở quê nhà qua mau, làm tuy ít tiền, nhưng không phải nhọc nhằn tấm thân. Có người đến công sở cho có mặt để điểm danh, công việc thì ít, nên bày ra đan áo, thêu khăn và làm việc riêng tư…! Có khi chia nhau ra đi trể về sớm, hay khai bệnh để nghỉ làm… Không như ở Mỹ làm việc trong các hãng điện tử đến bỡn hơi tai, tay chân phải nhanh nhẩu cho nhịp nhàng động tác kẻo không kịp với người làm việc giây chuyền tạo ra sản phẩm… Nạn đi trể về sớm hiếm khi có, đi vào đi ra đều phải bấm thẻ hẳn hoi…
- Đi làm ở nhà hàng lấy tiền mặt thì bị chủ chèn ép, làm hoài không hết việc. Làm có khi không biết giờ ăn trưa nhất định, có khi vừa bưng chén cơm mà có khách đến là buông đũa. Không có nạn đi trễ về sớm, mà ngược lại đi sớm về trễ thì có!
- Kim cũng rầu ghê! Đi làm việc suốt tuần, được ngày Chủ Nhật cuối tuần nghỉ ngơi chợ búa lo công việc nhà bề bộn. Nhưng rồi vạn bất đắc dĩ bạn bè réo gọi ngày họp mặt Thầy xưa trường cũ không thôi bị trách cứ đành phải nhín thời gian để đi. Nhưng trong giấy mời 11 giờ trưa thì hơn 12 giờ mới khai mạc. Nếu giấy mời ghi 6 giờ, thì 8 giờ trời túi thui mới bắt đầu… Chúng mình tự trọng đến đúng giờ để khỏi phiền hà BTC. Nhưng chờ dài cả cổ, lăn xăn chạy tới chạy lui thăm Thầy Cô giáo, chuyện trò với bạn bè khô cả cổ họng mà hội trường chưa đầy người, nhiều bàn tiệc còn trống rỗng rồi chờ và đợi mệt ơi là mệt!...
- Đúng vậy đó Kim, ở Cali. đầy dẫy các hội đoàn họp mặt Tết lễ, Hè… nào là của trường học, đồng hương, binh chủng…Đa số là người già tham dự, nếu đi đầy đủ hết thì cũng mệt đừ, tiền già không đủ để chi xài. Nhưng cái nạn chờ đợi mới là một vấn đề nan giải có khi đổ bệnh luôn. Chúng ta ra đi là mang theo cả quê hương với bao thương nhớ khôn nguôi… nên sau khi ổn định đời sống tìm đến bên nhau để an ủi nhau, kết chặt tình thân ái trong quãng đời xa xứ. Nhìn đi nhìn lại đầu người nào cũng hai thứ tóc! Than ôi! đời vốn vô thường, ai cũng gần đất xa trời rồi! Hồi trước giới trẻ cũng theo chúng ta đi họp mặt, nhưng thấy giờ dây thun quá nên một số chán nản đành bỏ cuộc! Sang xứ Mỹ chúng ta học hỏi nhiều điều tốt để bồi đắp cho nền văn hóa chúng ta vốn tốt lại càng đẹp hơn, nhưng học mãi đến 38 năm mà nạn đi trễ, tính lè phè không thể bỏ được, lại làm gương xấu cho bọn trẻ nản chí…
- Thứ Bảy tuần sau đám cưới của Duyên-Tuấn, con gái Mai trong đám bạn hữu thân thiết của chúng mình đó nhé! Nghe đâu vợ chồng Kim cũng đi đó mà! Mai có cho Tâm biết là sắp bàn ngồi chung với Tâm và các bạn trong nhóm! Thiệp mời 6 giờ 30 chiều. Nhưng theo kinh nghiệm phải hơn 8 giờ mới bắt đầu đó, vậy mấy giờ chúng mình gặp nhau ở đám cưới!
- Theo kinh nghiệm đau thương chờ đợi, chúng mình hơn 7 giờ tối hãy đi để khỏi bực tức và thấy thì giờ chậm chạp trôi qua trong bực tức!
- Chúng mình cũng nên thông cảm cho gia chủ, ai cũng muốn khách mời đến đúng giờ cho êm đẹp, nhưng đã là cố tật nên phải kéo dài giờ dây thun ra. Nếu làm đúng giờ, thì khách mời đến lưa thưa, bàn tiệc một bàn 5,7 trăm cũng tội cho đôi tân giai nhân sắp chỗ và quan khách hờn giận phiền trách không tặng quà thì khốn!
- Đã là cố tật từ trong nước ra đến hải ngoại 38 năm nay mà không bỏ được với câu dí dỏm “ Không ăn đậu không phải Mễ, không đi trễ không phải Việt Nam ”.
- Không biết mọi người suy nghĩ thế nào?! Riêng Tâm thật xấu hổ với khách mời ngoại quốc với phong tục tập quán chúng mình cố giữ, không phù hợp với nền văn minh xứ người theo thời đại nguyên tử “thì giờ là vàng ngọc!”. Cái gì tốt thì mình quảng bá rộng rãi với người bản xứ phải thán phục nền văn hóa nước nhà. Cái gì lỗi thời không phù hợp với đà văn minh tiến hóa nhân loại, thì cố khắc phục bỏ đi. Có hẹn, hay nhận lời thì phải đúng giờ, đừng lè phè chuyển vẫn đi tới đi lui trong nhà, xem thường mọi người. Nếu có trễ lắm cũng nửa giờ trở lại là quá lắm rồi!
- Khách mời đến muộn có thể thông cảm tha thứ vì nhiều lý do ngoài ý muốn như đi làm về trễ, bận bịu gia đình con cái, nhưng vì nể nang gia chủ hay trả lễ nên phải đi…Nhưng có đám vui của mình mà cô dâu chú rễ, họ hàng hai bên tới trễ là điều không nên làm vì không tôn trọng khách mời!
- Theo Tâm nghĩ đám vui con cháu mình thì nên mời hạn chế mời người thân thôi! Giờ giấc phải tôn trọng để xóa đi tệ nạn đi trễ. Gói ghém thân bằng quyến thuộc để khỏi phụ thuộc theo khách mời rồi sợ lời lỗ để chờ khách… Chuyện vui con cháu thì liệu cơm gắp mắm, cứ đúng giờ, ai tới trước ngồi trước cho đầy bàn, ai tới sau thì xin lỗi ngồi sau. Du di ra vài ba bàn thì mình kham nỗi để tổ chức không kéo dài giờ dây thun chờ đợi… Không nên mời rộng ra để khoe trương sự giàu sang của mình mà làm người khác phải ép bụng đi mắc nợ, trả nợ…rồi đi qua đi lại phiền lòng người ta…
- Em xin góp ý thêm, nếu mời nhiều khách phải chờ đợi đông đủ mới khai mạc thì thiệp mời khách ngoại quốc nên ghi giờ gần khai mạc để họ khỏi chờ đợi nóng ruột và thấy được văn hóa “trễ” của chúng mình!
- Đã là vấn nạn thì khó nói lắm cho vừa lòng mọi người… Chúng mình bàn luận sự trễ nải giờ giấc không biết có làm phiền lòng và đụng chạm ai không!? Vậy nói là phải thực hành đó bạn ơi, chúng mình phải xung phong đi đúng giờ vào dịp đám cưới Duyên-Tuấn con chị Mai đó nhé! Lâu rồi chúng mình không gặp nhau vì bận bịu đủ thứ công chuyện nào là gia đình, công sở… nên cũng cần tâm sự đó mà! Hơn nữa chê trách nói thì dễ, nhưng thực hiện mới là điều quan trọng! Đến đúng giờ để thể hiện sự văn minh học hỏi ở xứ người, nếu có trễ lắm mươi lăm phút thôi đó nhé! Hẹn gặp bạn vào ngày chung vui của các cháu và chúng ta sẽ bàn luận vấn nạn này trong việc đi Bác Sĩ, thăm viếng hẹn hò…
Nguyễn Ninh Thuận
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình