Các cháu yêu quý của ông,
Vào các năm 1994 - 95, lúc còn bị giam giữ trong trại tù ở Hàm Tân, ông có làm được một số bài thơ - mà trong số đó thì có vài bài viết bằng song ngữ tiếng Việt và tiếng Anh. Đến nay, các cháu đã bước vào tuổi hai mươi khôn lớn trưởng thành cả rồi, nên ông muốn ghi lại cho các cháu mấy câu trong đọan đầu của bài thơ có nhan đề là: “Nói với tuổi trẻ” như sau đây:
I -“Các bạn trẻ của tôi ơi!
*Hãy suy nghĩ chính xác
Để khám phá được
Những điều kỳ diệu
Trong thiên nhiên
Và xã hội lòai người
*Hãy có lòng nhân hậu
Để yêu thương tất cả mọi người
Kể cà thù địch...”
Trong đoạn này, ông nhằm gửi đến các cháu hai điều nhắc nhở như sau:
1 – Hãy suy nghĩ chính xác (Let's have the Right Thinking)
Muốn có được sự suy nghĩ chính xác, thì trước hết là phải có thái độ khách quan và vô tư – để mà bình tĩnh tìm hiểu sự việc xảy ra trong môi trường thiên nhiên cũng như trong xã hội xung quanh mình. Phải tránh cái lối nhận định thiên lệch theo cảm tính – như cái lối “yêu nên tốt, ghét nên xấu”, hoặc như cái lối “suy nghĩ theo cái ước vọng” của riêng mình (wishful thinking). Đây là nói về cái Trí. Người có văn hóa thì luôn luôn phải thận trọng đắn đo trong sự nhận định, phán đoán của cá nhân mình trước bất kỳ sự việc nào xảy ra trên đời. Cần phải kiểm tra, rà sóat lại cho thật kỹ lưỡng trước khi đi đến kết luận về một sự việc hay về một con người cụ thể nào. Nói tóm lại là phải áp dụng phương pháp khoa học để mà tìm hiểu cho cặn kẽ thấu đáo về người và việc trong xã hội. Có như vậy, thì các cháu mới tránh được những sai lầm, lệch lạc trong sự quan sát và nhận định của mình.
2 – Hãy có lòng nhân hậu (Let's have the Nice Feeling)
Phần này là nói về cái Tâm, đã là người thì phải có lòng nhân ái, biết yêu thương đối với mọi người trong nhân quần xã hội. Như cha ông chúng ta xưa nay vẫn thường nhắc nhở rằng: Người quân tử trượng phu thì phải có cả ba đức tính “Nhân, Trí, Dũng” - tức là phải có lòng nhân ái bao dung, phải có trí tuệ sáng suốt và có sự dũng cảm kiên trì.
Hơn nữa, các cháu lại còn phải có lòng nhân hậu ngay đối với kẻ thù địch, kẻ làm điều xấu đối với mình. Đó là đức tính cao thượng của bậc hiền nhân quân tử, luôn sẵn sàng tha thứ, bỏ qua những lỗi lầm của kẻ khác mà gây phiền nhiễu cho mình. Vì thế, mà có câu “Lượng cả bao dung”.
Dĩ nhiên đây là một việc khó, nhưng ta vẫn phải cố gắng để vượt lên trên được cái chuyện ân óan thường tình của con người – như cha ông chúng ta đã dậy là: “Phải lấy ân mà báo óan”, thì cái óan đó mới tiêu tan đi hết được.
Nhân tiện, ông cũng thấy cần phải ghi thêm rằng: Hai chữ “Right Thinking” và “Nice Feeling” đó là do ông mượn của ông Bertrand Russell (1872 - 1970) là một người rất nổi tiếng của nước Anh trong suốt thế kỷ XX đấy.
Bài viết đến đây đã dài rồi, ông tạm ngừng bút ở đây nha.
Cầu chúc mọi sự An Lành đến với các cháu.
Westminster California, ngày 3 tháng Bảy 2014
Đoàn Thanh Liêm
Ghi chú: Đây là phần tiếng Anh của bài thơ:
“ A Message to Youth:
Young friends of mine!
* Lets have the Right Thinking
To discover the Wonders
In the Nature and Human Society
* Lets have the Nice Feeling
To love Everybody
Even Our Enemy…”
Vào các năm 1994 - 95, lúc còn bị giam giữ trong trại tù ở Hàm Tân, ông có làm được một số bài thơ - mà trong số đó thì có vài bài viết bằng song ngữ tiếng Việt và tiếng Anh. Đến nay, các cháu đã bước vào tuổi hai mươi khôn lớn trưởng thành cả rồi, nên ông muốn ghi lại cho các cháu mấy câu trong đọan đầu của bài thơ có nhan đề là: “Nói với tuổi trẻ” như sau đây:
I -“Các bạn trẻ của tôi ơi!
*Hãy suy nghĩ chính xác
Để khám phá được
Những điều kỳ diệu
Trong thiên nhiên
Và xã hội lòai người
*Hãy có lòng nhân hậu
Để yêu thương tất cả mọi người
Kể cà thù địch...”
Trong đoạn này, ông nhằm gửi đến các cháu hai điều nhắc nhở như sau:
1 – Hãy suy nghĩ chính xác (Let's have the Right Thinking)
Muốn có được sự suy nghĩ chính xác, thì trước hết là phải có thái độ khách quan và vô tư – để mà bình tĩnh tìm hiểu sự việc xảy ra trong môi trường thiên nhiên cũng như trong xã hội xung quanh mình. Phải tránh cái lối nhận định thiên lệch theo cảm tính – như cái lối “yêu nên tốt, ghét nên xấu”, hoặc như cái lối “suy nghĩ theo cái ước vọng” của riêng mình (wishful thinking). Đây là nói về cái Trí. Người có văn hóa thì luôn luôn phải thận trọng đắn đo trong sự nhận định, phán đoán của cá nhân mình trước bất kỳ sự việc nào xảy ra trên đời. Cần phải kiểm tra, rà sóat lại cho thật kỹ lưỡng trước khi đi đến kết luận về một sự việc hay về một con người cụ thể nào. Nói tóm lại là phải áp dụng phương pháp khoa học để mà tìm hiểu cho cặn kẽ thấu đáo về người và việc trong xã hội. Có như vậy, thì các cháu mới tránh được những sai lầm, lệch lạc trong sự quan sát và nhận định của mình.
2 – Hãy có lòng nhân hậu (Let's have the Nice Feeling)
Phần này là nói về cái Tâm, đã là người thì phải có lòng nhân ái, biết yêu thương đối với mọi người trong nhân quần xã hội. Như cha ông chúng ta xưa nay vẫn thường nhắc nhở rằng: Người quân tử trượng phu thì phải có cả ba đức tính “Nhân, Trí, Dũng” - tức là phải có lòng nhân ái bao dung, phải có trí tuệ sáng suốt và có sự dũng cảm kiên trì.
Hơn nữa, các cháu lại còn phải có lòng nhân hậu ngay đối với kẻ thù địch, kẻ làm điều xấu đối với mình. Đó là đức tính cao thượng của bậc hiền nhân quân tử, luôn sẵn sàng tha thứ, bỏ qua những lỗi lầm của kẻ khác mà gây phiền nhiễu cho mình. Vì thế, mà có câu “Lượng cả bao dung”.
Dĩ nhiên đây là một việc khó, nhưng ta vẫn phải cố gắng để vượt lên trên được cái chuyện ân óan thường tình của con người – như cha ông chúng ta đã dậy là: “Phải lấy ân mà báo óan”, thì cái óan đó mới tiêu tan đi hết được.
Nhân tiện, ông cũng thấy cần phải ghi thêm rằng: Hai chữ “Right Thinking” và “Nice Feeling” đó là do ông mượn của ông Bertrand Russell (1872 - 1970) là một người rất nổi tiếng của nước Anh trong suốt thế kỷ XX đấy.
Bài viết đến đây đã dài rồi, ông tạm ngừng bút ở đây nha.
Cầu chúc mọi sự An Lành đến với các cháu.
Westminster California, ngày 3 tháng Bảy 2014
Đoàn Thanh Liêm
Ghi chú: Đây là phần tiếng Anh của bài thơ:
“ A Message to Youth:
Young friends of mine!
* Lets have the Right Thinking
To discover the Wonders
In the Nature and Human Society
* Lets have the Nice Feeling
To love Everybody
Even Our Enemy…”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình