Hôm nay,  

Chia Để Trị

24/09/201400:00:00(Xem: 15227)

Diamond Bích Ngọc (sưu-tầm & biên-soạn)

Nếu ai có lần đến vùng Inala, thành-phố Brisbane, tiểu-bang Queensland, nước Úc – Nơi tập-trung đông đảo người Việt-Nam tỵ-nạn hoặc du-khách nào có dịp thăm viếng “Little Saigon”, ngay tiền đình của thương-xá Phước-Lộc-Thọ, tọa-lạc trên đường Bolsa, thành-phố Westminster, miền Nam California, Hoa-Kỳ, chúng ta thường thấy nhiều người đàn ông Việt-Nam tụ-tập từng nhóm để đánh cờ tướng giải-khuây (hoặc cá độ???)

Cờ Tướng là trò chơi gia-nhập vào Việt-Nam từ lâu đời, dành cho hai đối thủ cùng phải dùng trí não của mình thi đấu bằng cách ăn cho được quân Tướng của đối phương, người chơi phải biết cách điều-binh-khiển-tướng, phối-hợp các quân cùng với những bí-quyết nhất định của mình. Trong từng đường đi, nước bước họ phải áp-dụng thêm những chiến-thuật nhất định để tấn-công bất ngờ vào đối phương hầu làm ván cờ thêm hay và hấp-dẫn.

“Dương Đông Kích Tây” chính là bí-quyết mà người chơi Cờ Tướng hay xử-dụng nhằm đánh lạc hướng đối-phương, làm cho họ trở nên lúng-túng trong mỗi cách đi quân; được hiểu là giả bộ đánh hướng này nhưng thực chất là tiến về hướng kia.

“Dương Đông Kích Tây” là làm mờ ảo thế cờ khiến đối thủ khó biết, khó đoán và sẽ bị đánh bất ngờ. Kế này nhằm chuyển mục-tiêu để lừa dối đối phương, lợi dụng lúc sơ ý tấn công ngay thì sẽ chiến thắng.

Bí quyết “Dương Đông Kích Tây” trong cờ Tướng là một tuyệt chiêu, người chơi cần áp-dụng những bước như sau: Tạo tin đồn, làm rối tai rối mắt địch, buộc đối phương lo nhiều mặt, mê-hoặc ý chí của địch, nghi-binh, làm yếu lực-lượng phòng-vệ địch và phân-tán lực-lượng đối phương (tức CHIA ĐỂ TRỊ).

Chúng tôi vừa sơ-lược về trò chơi Cờ Tướng. Trong thực-tế trên chiến-trường, thương-trường hay chính-trị cũng vậy, chiến-thuật nham hiểm và thâm độc “CHIA ĐỂ TRỊ” thường được áp-dụng và vô cùng hiệu-quả đối với kẻ chủ mưu.

Từ-điển Oxford định-nghĩa “CHIA ĐỂ TRỊ” là một chính sách được áp dụng hầu kìm chế người cấp dưới, cũng nhằm duy-trì quyền-hành khống trị trên những đối tượng bằng cách xúi dục họ chống đối, thù ghét lẫn nhau (The policy of maintaining control over ones subordinates or subjects by encouraging dissent between them).

CHIA ĐỂ TRỊ, theo Anh-ngữ là: “Divide and Conquer” hay “Divide and Rule” có nguồn gốc từ tiếng La-Tinh “Divide et Impera”, đây là một chính-sách được áp-dụng đầu tiên bởi vua Philippe II (đệ nhị), người cai-trị vương quốc cổ đại Macedon (vùng đất này bây giờ là một phần của nước Hy-Lạp), từ năm 359 đến 336 BC (Before Christ: trước Thiên Chúa giáng-sinh); vua Philippe II cũng là bố ruột của Alexander the Great (Alexander Đại Đế).

Trevor Nevitt Dupuy, một sử-học-gia quân-sự Hoa-Kỳ đã ghi lại trong cuốn “The military life of Alexander the Great of Macedon” rằng: Alexander the Great là một vị Đại Danh Tướng (Great Captain) trong lịch sử thế-giới.

Hơn 200 năm sau, thời Gaius Julius Caesar (từ tháng 7, năm 100BC đến 15 tháng 3 - 44BC), ông cũng áp-dụng chiến-thuật “CHIA ĐỂ TRỊ”, nhờ vậy Caesar tiến chiếm được xứ Gaule (bao gồm Pháp, Bắc Ý, Bỉ, Tây Thụy-Sĩ v.v...) mở ra cho La-Mã con đường tiếp cận với Đại-Tây-Dương, Caesar cũng là người phát-động cuộc xâm-lăng đầu tiên của La-Mã vào xứ Britannia (nước Anh ngày nay) vào năm 55BC.

Lịch-sử thế-giới đã ghi-nhận Julius Caesar là một trong những nhà quân-sự lỗi-lạc và là một chính-trị-gia xuất-chúng nhất thời La-Mã cổ đại.

Truyền hình Mỹ, đài PBS (Public Broadcasting Service) có lần chiếu về Việt-Nam thời-kỳ Pháp thuộc; xin tóm-lược như sau: vào đời nhà Nguyễn, thời vua Tự-Đức (1847-1883) Pháp bắt đầu tiến chiếm đông-dương. Từ năm 1863 đến 1874, Tự-Đức ký hiệp-ước dâng từng phần đất Việt-Nam cho Pháp và cuối cùng vào năm 1882 Pháp chiếm nốt Hà-Nội. Kể từ đó người Pháp cai-trị toàn bộ nước Việt-Nam. (Tu Duc signed away the country piece by piece to the French beginning in 1863… In 1874 Tu Duc made more territorial concessions and finally in 1882 the French captured Hanoi. The French were now in control of all of the country.) – Ngưng trích.

Những người am-tường lịch-sử đều biết rằng thực-dân Pháp đã chia Việt-Nam làm ba miền riêng biệt: Bắc Kỳ (Tonkin) Trung Kỳ (Annam) và Nam Kỳ (Cochinchine) dưới ba chế-độ cai-trị khác nhau nhằm phục-vụ cho chính-sách "CHIA ĐỂ TRỊ”, tức "DÙNG NGƯỜI VIỆT TRỊ NGƯỜI VIỆT".

Vào đầu thế-kỷ 20, trong thời kỳ Pháp thuộc nói trên, phong trào Đông-Kinh-Nghĩa-Thục ra đời, dù chỉ hoạt-động chưa đến 1 năm (từ tháng 3 đến tháng 11, năm 1907) nhưng đã thực-hiện được nhiều công-cuộc cải-cách xã-hội như khai-trí cho dân; mở những lớp dạy học không lấy tiền (đúng với cái tên là nghĩa-thục), tổ-chức những buổi diễn thuyết để trao đổi tư-tưởng cùng cổ- động dân chúng biết đoàn-kết, đùm bọc lẫn nhau.

Sách “Luân Lý Giáo Khoa Thư” do nhóm giáo-viên trường Đông-Kinh-Nghĩa-Thục được ấn- hành và xuất-bản vào thời-gian này, do chủ biên là ông Ngô-Đức-Thọ, Nguyễn-Đức-Toàn cùng bà Nguyễn-Thúy-Nga, Vũ-Lan-Anh biên soạn vào đầu năm Đinh-Mùi (1907). Mục-đích: tuyên- truyền tư-tưởng Duy-Tân (Đổi Mới), và giáo-dục công-dân về những trách-nhiệm của từng cá- nhân với môi-trường chung quanh.

Trang báo điện-tử “Nam Kỳ Lục Tỉnh” trong Phần I: “Luân Lý Giáo Khoa Thư - ANH EM NHƯ THỂ TAY CHÂN” có đoạn viết như sau:

“Anh chị em trong nhà, nên hòa thuận và nhường nhịn lẫn nhau, chớ nên tranh dành, cãi cọ để cho cha mẹ khỏi phải phiền lòng”.”

Bởi vì anh chị em là những người có cùng huyết thống, gia tộc... cho nên vì tình đó mà phải hòa thuận, nhường nhịn nhau. Đó là đạo-lý của gia-đình Việt-Nam, ai không giữ sẽ bị cười chê, lên án:

- Khôn nhà dại chợ!

Hoặc:

- Khôn ngoan đối đáp người ngoài,

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

… Ở nhà quê, nhà nào cũng có nuôi một bầy gà bao gồm một con gà cồ (gà trống), nhiều gà mái và có nhiều đàn gà con, gà giò... Gà cồ để đạp mái, để gáy báo giờ buổi sáng. Gà mái cho trứng, đẻ gà con.

Đàn gà con trên một tháng tuổi, sắp lẻ mẹ, sắp “rã bầy” thường đá nhau. Nhưng khi lớn lên chúng không đá lẫn nhau bao giờ. Muốn cho chúng đá nhau, phải bôi mặt nó bằng lọ nghẹ (lọ nồi màu đen), để nó không nhận ra là cùng một bầy, một mẹ.

Do vậy tục-ngữ có câu: “Gà nhà bôi mặt đá nhau!”

Nhằm giáo dục anh chị em phải nhường-nhịn, hòa-thuận, không nên tranh dành…” – Ngưng trích.

Điển-tích trên làm chúng tôi chợt nhớ đến trò chơi “ĐÁ GÀ” thường diễn ra ở các làng quê Việt-Nam và đặc-biệt dân-tộc Mễ-Tây-Cơ rất, rất…ư là ưa chuộng môn giải-trí này.

Tự-điển Oxford định-nghĩa: “COCKFIGHTING” is the sport (illegal in certain countries) of setting two cocks to fight each other. Fighting cocks often have had their legs fitted with metal spurs.

Tạm dịch: “ĐÁ GÀ” là một trò thể-thao (bất hợp pháp ở một số quốc-gia) được sắp xếp để hai con Gà trống đánh đá lẫn nhau. Gà chọi thường được trang bị những cựa sắc bén bằng kim loại dưới chân chúng.

Aguascalientes nghĩa là "nước nóng" trong tiếng Tây-Ban-Nha (Spanish); tên một tiểu-bang nằm ở miền trung Mexico, phía bắc có Zacatecas và vùng Jalisco phía nam - Vì nơi đây có rất nhiều suối nước nóng nên nó mang tên Aguascaliente. Aguascalientes chiếm tỷ-lệ cao nhất là 95,6% người Mễ theo đạo Công-Giáo (Catholic).

Trang History.com cũng viết rằng: Hàng năm vào khoảng ngày 25 tháng Tư, một lễ hội mừng Thánh Marcos – “The Feria Nacional de San Marcos” (San Marcos Fair) thường diễn ra và kéo dài từ ba đến bốn tuần lễ. Lễ nhớ Thánh San Marcos được tổ chức, giám sát và quản-trị mọi thứ bởi một ngân quỹ độc-lập nhưng được tiểu-bang và hội-đồng thành-phố Aguascalientes tài trợ. Ước tính có khoảng 7 triệu du-khách tham-dự hằng năm.

Một điều rất lạ trong chuỗi thời-gian mừng lễ nhớ Thánh Marcos tại tiểu-bang Aguascalientes, nước Mễ-Tây-Cơ (Mexico) đó là trò chơi “ĐÁ GÀ” được phổ-biến vô cùng rộng rãi trong dân chúng. Sau nhiều trận sát phạt “CHỌI GÀ” này thường là một chương-trình văn-nghệ do các ca-nhạc-sĩ “chính hiệu con nai vàng” Mễ-Tây-Cơ trình diễn.

Có lẽ ở Mexico “ĐÁ GÀ” là hợp pháp nên nhiều di dân Mễ khi đã “hạ cánh an toàn” trên vùng đất hứa Hoa-Kỳ vẫn tiếp-tục tổ-chức hoặc ham thích tham-gia trò chơi kinh dị này? Hay bởi nó mang lại sự hào-hứng thắng thua cho những kẻ vô cảm khi thấy cảnh tương-tàn, máu đổ thịt rơi của những chú Gà Nòi vô tội???

(Xin nói thêm về một đạo luật của quốc-hội Hoa-Kỳ đã được thông qua vào thứ Ba ngày 4 tháng 2, 2014. Đó là Những ai tổ-chức, tham gia chơi “Đá Gà” hoặc mang theo trẻ em dưới 16 tuổi sẽ bị phạm tội theo luật liên-bang (Federal). Án tù 1 năm và nặng hơn là 3 năm nếu để trẻ em dưới 16 tuổi tham-gia “Đá Gà”).

Nhìn về lịch-sử nước Mễ, chúng ta thấy người Tây-Ban-Nha đô-hộ họ từ thế kỷ thứ 16 đến năm 1821 Mễ mới được công-nhận độc-lập. Ngày nay xã-hội Mễ-Tây-Cơ vẫn đang gặp phải một số vấn đề khó-khăn như sự bất bình đẳng trong thu nhập, nghèo đói tình-trạng bạo-lực và buôn bán ma túy ở nhiều vùng. Giới trẻ thì đam mê tiệc tùng, bóng đá, “ĐÁ GÀ”, tinh-thần dân-tộc sa-sút, yếu kém!

Phải chăng đây là hậu-quả của chính-sách “CHIA ĐỂ TRỊ” trong 300 năm thuộc địa mà người Tây-Ban-Nha đã áp-dụng trên Mễ-Tây-Cơ???

Đối với người Việt tỵ-nạn Cộng-Sản, gần 40 năm lưu-vong tại hải-ngoại nói chung và Californa nói riêng, nếu ai ai trong chúng ta cũng hiểu và tránh bị rơi vào cạm bẫy của chiến-thuật “CHIA ĐỂ TRỊ” thì chắc chẳng bao lâu giới trẻ Việt-Nam sẽ được ngồi vào những chiếc ghế của quốc-hội Hoa-Kỳ, Pháp, Úc… một cách vẻ-vang.

Người Mỹ gốc Phi-Châu sau hơn 450 năm làm nô-lệ, đến bây giờ mới có một vị lãnh-đạo quốc-gia cùng sắc tộc; đó là Barack Obama. Vậy thì bao lâu nữa mới có được một người Mỹ gốc Việt được làm Tổng-Thống Hiệp-Chủng-Quốc Hoa-Kỳ đây???

Chúng tôi xin dành câu trả lời này cho thế-hệ các bậc phụ-huynh Việt-Nam hôm nay…

California, Tháng 9, 2014.

www.diamondbichngoc.com

Trong một thế giới nhiều bất trắc, những điều quen thuộc thường đem lại cảm giác yên ổn. Tại một quán cháo bình dân ở Hồng Kông, thực khách có thể trả tiền bằng đô-la Hồng Kông, bằng đồng nhân dân tệ, hoặc bằng đồng e-CNY, tức đồng nhân dân tệ kỹ thuật số do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc phát hành. Dù người quản lý quán cho biết chưa từng thấy ai thật sự dùng đồng e-CNY để trả tiền, hiện đã có hơn 5,000 cơ sở tại Hồng Kông chấp nhận loại tiền mới này.
Trong lời phát biểu về Phật Giáo và Dân Chủ tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn vào tháng 4 năm 1993, đức Đạt Lai Lạt Ma nói rằng, “Bạo lực, dù được sử dụng mạnh bạo cách nào cũng không bao giờ khuất phục được khát vọng căn bản của con người đối với tự do.”Quả thật vậy, nếu không có tự do thì con người trở thành nô lệ. Chính vì thế, từ ngàn xưa, con người đã không ngừng đi tìm và tranh đấu cho tự do: tự do để thoát khỏi sự nô lệ bản năng của thú tính; tự do để giải thoát mọi khổ đau từ thân xác đến tinh thần; tự do để giải phóng mọi áp bức từ các thế lực hà chính. Nửa thế kỷ trước, người Việt Nam cũng đã liều chết để vượt biên hay vượt biển đi tìm tự do. May mắn thay cho những người còn sống sót đã đến được các nước tự do trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, một đất nước mà những người tị nạn và những kẻ di dân xem là biểu tượng sáng chói của tự do. Người viết bài này cũng nằm trong số những người có được may mắn ấy, may mắn thoát khỏi nhà tù lớn để đến một đất nước tự do.
Thông minh! Sáng tạo! Máu lửa! Nghệ thuật! Vui nhộn! Thẩm mỹ... Rất nhiều tính từ để có thể mô tả về các phim Lego Movie do trí tuệ nhân tạo (AI) làm ra đang phủ đầy các mạng xã hội TikTok, X, Instagram, Bluesky hơn tháng qua. Chủ nhân của những video này là nhóm Explosive Media, chưa đến 10 thanh niên ở độ tuổi đôi mươi, từ Iran. Mỗi video của Explosive Media đón nhận hàng triệu lượt xem cùng vô số bình luận. Các danh khoản mạng xã hội của chính phủ Iran chia sẻ lại. Nhóm biểu tình "No Kings" ở Hoa Kỳ sử dụng để phản đối chiến tranh. Thông điệp chính trị truyền tải trong các video này mang tính trực diện và đậm chất hoạt hình – đúng tính chất là những nhân vật Lego vuông vức nhưng sống động và đầy cá tính.
Tôi có đứa em gái… không cùng cha mẹ, nhưng đủ thân để nhiều chuyện trong đời tôi nó biết trước người khác. Nó gọi tôi bằng chị, thỉnh thoảng ghé ăn cơm, vui vẻ và thân thiết. Cho tới một ngày, bạn tôi chuyển cho tôi một email chung, trong đó “em gái” gửi đi tố cáo tôi làm báo mà thiên lệch. Tờ báo cũng bị em buộc tội thiếu trung lập, không đáng tin cậy.Lời em tố đúng sai hoãn bàn, chỉ biết là sau đó, chúng tôi bị một số thân chủ, thân hữu tẩy chay. Nếu chuyện này xảy ra hồi tôi mới lò dò vào nghề, chắc tôi sẽ cuống lên: “Chết rồi, mình đã lỡ không trung lập ở chỗ nào? Làm báo mà bị chê là ‘take side’ kỳ quá.” Có thể tôi đã phải viết một bài thanh minh về sự khách quan để chứng minh mình hết mực công bằng với trai gái, chó mèo, đen trắng, các bên đồng đều.
Việc bà Lori Chavez-DeRemer tuyên bố từ chức Bộ trưởng Lao động trong nội các ông Donald Trump nhiệm kỳ hai đánh dấu nhân vật thứ ba rời ghế, và điểm chung đáng chú ý: cả ba đều là phụ nữ. Tên tuổi bà Chavez-DeRemer, thú thật, không mấy ai trong giới theo dõi chính trị Hoa Kỳ buộc phải thuộc nằm lòng, bởi suốt thời gian ngồi ghế bộ trưởng, bà ít được nhắc đến về công việc chuyên môn hơn là về những tiện nghi, đặc quyền mà chức vụ mang lại. Về khoản đó, người ta thấy bà không khác mấy với bà Kristi Noem trước đây – cùng một lớp người bước vào chính quyền với một kho tham vọng lẫn sở thích “hưởng lộc công”. Tòa Bạch Ốc thông báo vắn tắt: bà rời chính phủ để “nhận một chức vụ trong khu vực tư nhân” – thứ câu chữ đã trở thành lối nói quanh quen thuộc, từng được dùng cho cả bà Noem lẫn bà Pam Bondi khi hai người này bị gạt sang bên lề. Luật sư của bà cũng không quên lời tuyên bố “theo sách vở”: việc ra đi không dính dáng gì đến “vi phạm pháp luật”, chỉ là “quyết định cá nhân
Có vẻ như ngày Thứ Hai của tuần mới không phải là một “Good Day” cho Tổng thống Trump. Cuộc đàm phán vòng hai với Iran chưa biết sẽ ra sao. Iran vẫn “cứng cựa” không chịu cho Trump cái mà ông ta muốn: chiến thắng. Do đó, ông lại phải mượn Truth Social để tấn công vào những nơi mà ông ta cho là an toàn nhất và “đã” nhất. Bởi vì ít nhất họ cũng chấp nhận im lặng như đã từng trong suốt thời gian qua. Trong hai bài đăng trên mạng xã hội, Trump đã gay gắt chỉ trích các thành viên Đảng Dân Chủ, gọi họ là “TẤT CẢ ĐỀU LÀ KẺ PHẢN BỘI” cũng như giới truyền thông vì những lời phê bình và sự hoài nghi của họ đối với cách ông ta xử lý cuộc chiến tại Iran.
Có những hành động mà tần suất và cường độ kỳ lạ của nó tăng dần theo thời gian, tỷ lệ thuận với sự phá hủy xã hội và cả sinh mạng, nhưng cộng đồng chung quanh vẫn im lặng, thì vấn đề không còn ở người thể hiện nữa. Nó đã trở thành cáo buộc chung cho sự “im lặng của bầy cừu.” Những hành vi thất thường cùng các phát ngôn cực đoan, bạo lực, gần như không thể kiểm soát, của Donald Trump trong thời gian gần đây đã thổi bùng lên cuộc tranh luận dai dẳng. Những bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày càng dài, tăm tối và lan man. Từ bài diễn văn thông điệp liên bang cho đến những lần trả lời báo giới. Trump có thể trôi từ chủ đề này sang chủ đề khác, từ nhập cư sang cối xay gió, cá mập, giá cổ phiếu, rồi đến câu chuyện cây bút Sharpie. Bất kỳ buổi họp báo nào, Trump cũng có thể trở thành “spotlight.”
Xin nói ngay cho khỏi mất công nghiêm mặt: đây không phải bài thần học, cũng chẳng phải sớ tâu lên Vatican, lại càng không phải bản tự kiểm của ban vận động tranh cử nào. Đây chỉ là một mẩu tạp ghi nhỏ, viết trong lúc thiên hạ đang cãi nhau đỏ mặt và người viết đang nghe một câu hát quen thuộc: Yêu tôi hay yêu đàn? Hay hợp thời hơn: Yêu Trump hay Yêu Ngài?
Theo một bài phân tích đăng trên The Conversation ngày 13 tháng 4 năm 2026, thất bại bầu cử của Viktor Orbán tại Hung Gia Lợi không chỉ khép lại 16 năm cầm quyền của một chính thể ngày càng thiên về độc đoán, mà còn vang dội ra ngoài biên giới nước này, từ Mạc Tư Khoa đến Hoa Thịnh Đốn, như một lời cảnh cáo đối với thứ chính trị đặt trên chia rẽ, bất mãn và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.
Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị quyền lực đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không? Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro. Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.