Hôm nay,  

Tưởng Tượng

13/02/201600:00:00(Xem: 10140)
Buổi sáng ngày 8 tháng 12 năm 1980, nữ nhiếp ảnh gia Annie Leibovitz đến căn hộ của Yoko Ono và John Lennon ở New York để chụp hình cho loạt ảnh sẽ đăng trên tạp chí âm nhạc Rolling Stone. Dự định lúc đầu sẽ lấy ảnh của cặp vợ chồng nổi tiếng này làm ảnh bìa, nhưng sau đó nữ nhiếp ảnh gia đã dè dặt thay đổi ý định, chỉ chụp riêng hình Lennon vì độc giả lúc ấy không muốn thấy Ono trên bìa báo...Cuối cùng khi Lennon cương quyết phải có Ono cùng chụp thì bộ ảnh cũng được hoàn tất. Sau buổi chụp hình, Lennon đến dự cuộc phỏng vấn trong đài phát thanh của RKO radio.

5 giờ chiều, Lennon và Ono rời căn hộ để đến studio hoàn tất bài Walking on Thin Ice. Khi 2 người rảo bước tới xe limousine của mình thì một số fan hâm mộ chạy đến xin chữ ký. Trong số đó có Mark David Chapman, người đã từng đợi chờ Lennon bên ngoài khu chung cư cao cấp The Dakota nơi Lennon và Ono sinh sống và đã được Lennon ký tặng.

Mark David Chapman là một nhân viên bảo vệ 25 tuổi ở Honolulu, Hawaii. Tháng 10 năm đó anh ta đã dự định mưu sát Lennon (trước khi ca khúc Double Fantasy phát hành) nhưng sau đó đã thay đổi ý định và quay về nhà. Sáng hôm nay Chapman lại đến đợi trước tòa nhà Dakota chờ cơ hội để được gặp Lennon lần nữa.

Chapman thinh lặng đưa bản copy của Double Fantasy và Lennon vui vẻ ký tặng. Ký xong Lennon ngước nhìn Chapman và hỏi: "Anh chỉ muốn vậy thôi?" Chapman gật đầu và cười mỉm.

Sau đó Lennon đến phòng thu âm Record Plant Studio và làm việc cho đến 10:49 khuya. Chàng quyết định không đi ăn tối, thay vì đó trở về nhà đúng giờ để chơi với Sean, đứa con trai 5 tuổi chàng có với Ono trước khi cháu đi ngủ.

Jose Perdomo người gác cửa của The Dakota và một tài xế taxi gần đó đã thấy Chapman đứng sẳn trong bóng tối của vòm cửa ở phía Nam tòa nhà. Chapman đã đứng đợi từ từ trưa hôm đó. Ono bước đi trước và vào trong phòng tiếp tân. Lennon theo sau, liếc nhìn Chapman và lướt qua hắn. Trong giây phút ngắn ngủi ấy, Chapman vung cây súng lục.38 caliber nhắm vào giữa lưng Lennon và bắn 5 phát. Viên đạn đầu tiên trượt qua đầu Lennon và đụng vào cửa số tòa nhà. Hai viên sau đi vào bên trái của lưng và hai viên còn lại đi vào vai trái. Những phát đạn với khoảng cách gần 3 mét như vậy đã xé tung cơ thể của Lennon những lổ đạn tròn xuyên suốt. Lennon lảo đảo bước đi 5 bước như chừng những viên đạn đã đẩy chàng về phía sảnh đường khu vực tiếp tân. Máu tuôn xối xã từ các vết thương và trào ra miệng. "Tôi bị bắn! tôi bị bắn." Chàng chỉ thốt lên được chừng ấy rồi đổ ập người xuống sàn nhà.

Lễ tân Jay Hastings lúc đầu định cầm máu cho Lennon nhưng khi thấy Lennon nằm bất động trong vũng máu, bèn cởi áo khoác đồng phục của mình và phủ lên Lennon, gỡ cặp mắt kính tròn đã bị vỡ dính máu và gọi cảnh sát. Bên ngoài tòa nhà, gác dan Perdomo đã dằng co với Chapman, làm hắn buông súng và đá được khẩu súng khỏi lề đường. Chapman cởi áo choàng và bỏ mũ khi cảnh sát tới, dường như để chứng tỏ mình không còn che giấu vũ khí nào khác, rồi ngồi bệt xuống lề đường. Gác dan Perdomo hét lớn vào Chapman "Mày có biết mày vừa làm chuyện gì không?" Chapman bình thản đáp: "Biết! Tôi vừa bắn John Lennon."

Hai người cảnh sát đầu tiên đến hiện trường là Steve Spiro và Peter Cullen. Họ đang ở góc ngả tư đường 72nd và Broadway khi nghe tiếng súng nổ. Họ thấy Chapman vẫn ngồi bình thản yên lặng bên vỉa hè, trong tay cầm cuốn tiểu thuyết bằng bìa mỏng: Bắt Trẻ Đồng Xanh của J.D. Salinger. Lật bên trong cuốn tiểu thuyết, Chapman viết nguệch ngoạc "Gởi Holden Caufield. Từ Holden Caulfield. Đây là sự thể nghiệm của tôi." (Sau này trong phần thẩm vấn, Chapman đã nói rằng cuộc đời của anh chính là nhân vật Holden Caulfield trong tiểu thuyết đó.)

Cảnh sát lập tức chở Lennon đến bệnh viện St Luke's-Roosevelt vì biết rằng tình trạng quá trầm trọng không thể chờ xe cứu thương đến. Một cảnh sát viên tên Moran đặt Lennon vào băng ghế sau và hỏi: "Ông có biết ông là ai không?" Lennon cố gắng hé môi và ra dấu, nhưng chỉ có vài âm thanh ứ nghẹn trong cổ họng. Máu vẫn tuôn ra không ngớt từ các vết thương.

Lennon cảm thấy lạnh vô cùng. Chẳng phải vì cái rét của mùa đông New York. Chàng thấy lạnh vì những dòng máu ấm một thuở thiết tha yêu cuồng dại cuộc đời nay cạn dần trong người. Ôi mái tóc dài bồng bềnh đầy nghệ sĩ và phong cách thời thượng của thập niên 70, một thế hệ babyboom với chiếc quần patte ống loa, những chiếc áo bó sát người và những mái tóc dài hyppies. Chàng là biểu tượng đắm say trong ban nhạc của tứ quái The Fab Four lừng danh nhất hành tinh. Chàng và ban nhạc của mình Beatles là tiếng đập thỗn thức cho hàng triệu trái tim nam nữ khắp lục địa này. Người ta gọi là hiện tượng Beatlemania, dẫn đầu cho làn sóng "xâm chiếm của nước Anh" vào thị trường âm nhạc Mỹ. Mà làm sao lại không yêu thích các chàng trai trẻ này được? Vừa trẻ trung, ăn mặc điệu nghệ thời trang, lại đẹp trai hào hoa. Viết nhạc thì lời ca đơn giản mà đắm đuối. Nổi bật nhất là những giai điệu và tiết tấu của các bản nhạc rock & roll đều hay đến lạ kỳ. Lạ kỳ bởi mỗi một bài đều khác nhau trong cấu trúc và đều cuốn hút với các hợp âm lạ bất ngờ nhưng đều dễ thấm vào lòng. Đã thế các chàng lại phá tung chêm thêm vào những tiếng đệm da-da-da đến rộn ràng tươi mát và hấp dẫn. Như tên gọi của ban nhạc Beatles là sự kết hợp của tiếng đập (beat) tiếng nhịp nhân cuồng quay, tiếng vỗ tay náo nhiệt, tiếng gào thét của thế hệ trẻ trung trong sung mãn của đời sống.

Trái tim chàng vẫn còn thoi thóp nhẹ nhưng hơi thở chàng đã như ngọn đèn cạn nến lay lắt trước gió, máu vẫn tuôn chảy cạn kiệt dần trong xác thân chàng. Chàng còn nằm đó nhưng vía của chàng hình như đã bay lên cao. Trong những phút giây cuối cùng trước khi lìa cõi đời hoạt náo này chàng chợt nhớ lại tất cả. Tất cả cuộc đời đầy sóng gió và hào quang vinh hiển của chàng vụt trở về như cuốn phim chiếu chậm.

Cách đó một tháng chàng vừa hoàn thành ca khúc Woman, viết không riêng gì cho Yoko Ono (người vợ thứ nhì mang gốc Nhật cũng đầy tính nổi loạn và đam mê nghệ thuật đến tột đỉnh như chàng) mà hình như chàng viết cho tất cả các chàng trai đang yêu.

.

Woman.
Người nữ, khó trải bày làm sao khi cảm xúc tôi rối rắm và tâm trí trống rổng
Sau rốt thì tôi mãi mãi nợ người
Và nàng ơi! Tôi sẽ cố bày tỏ niềm yêu và ân sủng

Vì nàng đã cho tôi biết ý nghĩa của sự thành công.

.

Nàng ơi! Hẳn nàng biết về tính trẻ con trong mỗi người đàn ông
Xin nhớ rằng đời tôi nằm trong tay nàng
Và nàng hỡi! Hãy giữ tôi gần trong tim, dù khoảng cách không chia xa chúng mình.
Điều này đã viết trên những vì sao đêm
Nàng hỡi! Hãy để tôi giải thích
Tôi không bao giờ cố ý làm nàng buồn đau
Vì thế hãy để tôi nói lần nữa, lần nữa và lần nữa
Tôi yêu nàng bây giờ và mãi sau
Tôi yêu nàng phút giây này đến thiên thu.

.

Chàng còn chú thích thật lãng mạn cho tựa ca khúc Woman là For the other half of the sky, Cho một nửa khác của bầu trời. Thì ra tình yêu là vậy! Khi yêu thì hai người chỉ có một bầu trời, bầu trời của riêng hai người, mỗi người mang một nửa bầu trời. Cũng nồng nàn như khi ta gọi người thân yêu nhất là better-half vậy. Nửa tốt đẹp nhất.

Vậy mà giờ đây vía chàng trên cao lượn lờ quanh hình bóng Yoko Ono lẻ loi gục qụy bên xác chàng. Rồi chàng lại nhớ những ước mơ xanh, những hào quang sáng rực tưởng chừng không bao giờ tắt khi chàng đang ở trên đỉnh danh vọng và tuyên bố: đối với giới trẻ chàng nổi tiếng hơn Chúa Jesus. Chàng thấy mình quá trẻ dại và nông nỗi, nhưng là tuổi trẻ đầy cuồng nhiệt. Hàng triệu khán giả trẻ khắp thế giới mong ước được nghe chàng và ban nhạc hát. Hàng trăm ngàn khán giả vây quanh các buổi trình diễn, tiếng hò reo hâm mộ của họ đã át ngay cả tiếng đàn ca...Với làn sóng hâm mộ và danh vọng ngút ngàn cùng cá tính nổi loạn tự do của người nghệ sĩ trẻ, cùng biết bao yếu tố khác để làm chàng quên đi tính hữu hạn ngắn ngủi của con người. Nhưng chàng cũng nhớ rõ chàng yêu cuộc đời này tha thiết, chàng đã từng ước mong trái đất này hòa bình, không có hận thù trong lòng người, không có chiến tranh và tư hữu, không có một chủ nghĩa, chủ thuyết nào cả...Ôi! sao mà mình cứ sống trong lời ca tiếng nhạc, nét tranh. Mình quên đi những gì hiện hữu thực tế bên ngoài thế giới nghệ sĩ mộng mơ này. Chàng thầm nghĩ và thấy mình thật hoang tưởng khi nhớ lại ca khúc Imagine mà mình đã viết vào tháng Năm 1971, trước ngày chàng mất hơn 9 năm:

.

blank
Hình ca khúc Tưởng Tượng.

Tưởng tượng.

Hãy tưởng tượng không có thiên đàng, không có địa ngục
Trên cao chỉ có bầu trời, mọi người chỉ sống cho hôm nay.
Cũng dễ thôi nếu bạn thử.
Hãy tưởng tượng không có quốc gia,
Không có gì để chiến đấu và để chết cho đất nước
Cũng không có tôn giáo, tất cả mọi người sống trong hòa bình
Điều này cũng không khó lắm đâu.
Bạn sẽ nói tôi là kẻ mộng mơ
Nhưng tôi không là kẻ duy nhất
Vì tôi mong một ngày nào đó bạn sẽ cùng tôi
Và thế giới sẽ cùng hợp nhất
Thử tưởng tượng không có tư hữu
Không cần phải tham lam hay thèm khát điều gì
Mọi người là bằng hữu
Thử tưởng tượng tất cả mọi người cùng san sẻ thế giới
Bạn có thể nói tôi là kẻ mơ mòng…”

.

Rồi chàng chạnh nhớ đến những người bạn trong ban nhạc, nhất là nhớ Paul McCartney. Paul với khuôn mặt thật trẻ con luôn vui cười. Nhớ Paul đã viết bản nhạc Hey Jude để an ủi con trai đầu lòng Jules của mình với người vợ đầu Cynthia, trước khi Yoko Ono đi sâu vào đời mình. Nhớ nhất là những cảm hứng từ bản nhạc Do you want to know a secret đã giúp Paul viết nên ca khúc trứ danh Yesterday bất tử. Tự dưng giây phút khi gần lìa xa cõi đời này những lời ca của Paul sao mà thấm thía đến thế! Những ngày hôm qua khi chúng mình còn là tình nhân, những ngày hôm qua khi chúng mình còn là vợ chồng, những ngày hôm qua khi chúng mình còn là bè bạn...

.

Mới hôm qua.
Buồn phiền trong tôi như đã bay đi xa
Mãi đến hôm nay tim còn thấy hoan ca
Tôi còn ngỡ như là ngày hôm qua.

.

Ngày hôm qua, khi tình yêu là trò chơi dễ dàng, tôi là người đàn ông vẹn toàn. Giờ thì không như thế nữa, khi em xa vắng, bóng tối treo trên đầu u ám, muộn phiền về đậu và tôi cần một chỗ ẫn giấu mình...Ô! ngày hôm qua, tôi đã nói gì sai? Vì sao em ra đi? Sao mà mong được sống như ngày hôm qua đến thế!

Những bản nhạc dấu yêu từ những ngày dậy sóng nghiệp cầm ca ở Liverpool 1960 đến tận New York ngày hôm nay cứ ùa trở về trong trí tưởng. Những giai điệu đẹp ngời cứ ngân vang trong đầu át cả tiếng còi hụ của xe cảnh sát đang chạy hết tốc lực đến bệnh viện Roosevelt. Ánh đèn xanh đỏ vàng cấp cứu cứ chớp xoay nhanh lên các đường phố New York, trông như các ánh đèn sân khấu khi chàng và ban nhạc Beatles đang trình diễn. Chàng muốn hé môi mấp máy Oh la di oh la da! mà sao không cử động nổi. Máu trong người chàng dường như đang cạn kiệt và bốc hơi.

Gần 11 giờ khuya hôm đó bác sĩ Stephan Lynn, trưởng phòng cấp cứu của bệnh viện St Luke's-Roosevelt tiếp nhận John lennon. Chàng đã không còn mạch đập, không còn hơi thở. Cùng với 2 người bác sĩ và vài y sĩ phụ tá, họ cố gắng trong vô vọng để cứu chàng. Ngay cả dự định cuối cùng là mở lồng ngực để cố bóp trái tim nghệ sĩ tài hoa kia, giúp nó đập trở lại, đưa những giọt máu ấm áp lên trên khối óc sáng tạo đã cho đời những giai điệu mê say tưởng chừng như vẫn còn vang vọng mới như ngày hôm qua. Nhưng khi nhanh chóng nhận ra các mạch máu chính quanh tim đã bị vỡ nát trầm trọng do 4 viên đạn, 80 phần trăm lượng máu trong cơ thể bảnh trai nọ đã mất, họ đành xuôi tay. 11:15 tối khuya ngày hôm ấy, bác sĩ thông báo chính thức John Lennon giã từ cuộc chơi. Trong giây phút ấy giai điệu của ca khúc All My Loving của ban nhạc Beatles nhẹ vang lên trong hệ thống loa bệnh viện như một tình cờ ly biệt não nùng...

Hồn của Lennon bay lên cao, cao tít trên bầu trời của New York. Từ đó chàng nhìn xuống thấy Ono khóc rũ rượi khi y tá đưa chiếc nhẫn cưới của chàng cho nàng. Chàng cũng nhìn xuống nơi chàng đã bị bắn thấy cảnh sát còng tay Chapman lên xe. Cuốn tiểu thuyết Bắt Trẻ Đồng Xanh của J.D. Salinger rớt từ tay kẻ ái mộ và cuồng điên rơi trên vỉa hè. Chàng thấy hồn mình nhẹ nhàng như không còn cảm giác, không oán hận. Hình như trên cao cũng không là thiên đàng. Và bên dưới kia nơi máu chàng còn chưa khô cũng không phải địa ngục. Nhìn xuống cuộc đời bên dưới như những cánh đồng xanh, có những đứa trẻ như Holden Caulfield vội vã chạy qua cánh đồng. Dưới những thảm cỏ xanh là những hầm hố tư tưởng. Cuối của cánh đồng là vực thẳm không đáy u minh hoang tưởng. Ở trên mặt đất không làm sao thấy được, không làm sao bắt được những trẻ đồng xanh để chúng khỏi té ngã.

Và John Lennon bay mãi cùng giai điệu Imagine vào cõi vô cùng. Năm ấy chàng 40 tuổi.

Sean Bảo

Học triết là học cách chết là nhan đề bản dịch Que philosopher, c’est apprendre à mourir chương XX, Tập I của Essais (Các bài tiểu luận) – một trong những chương nổi tiếng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Montaigne. Nhan đề này gợi lại một truyền thống tư tưởng có từ thời cổ đại, đặc biệt là quan niệm của Plato, Cicero, Seneca và các tác giả cổ điển khác về mối quan hệ giữa triết học và sự chuẩn bị cho cái chết.
Trong Tương Ưng Bộ Kinh (Samyutta Nikàya), đức Phật đã nói đến sự quý giá của sự sống khi sinh được làm người qua thí dụ con rùa mù ở đáy biển. Đức Phật kể rằng có một con rùa mù ở dưới đáy biển cứ mỗi một trăm năm mới nổi lên mặt biển một lần. Trên mặt biển có một khúc gỗ rỗng ruột đang trôi nổi khắp bốn phương, đông, tây, nam, bắc, theo chiều gió thổi và dòng thủy triều. Vậy mà cơ hội để con rùa mù tìm được và chui vào khúc gỗ rỗng ruột kia lại dễ hơn cơ hội để chúng ta sinh ra được làm người. Đức Phật cũng đã từng nói rằng trong các loài hữu tình như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, phi thiên và chư thiên thì loài người có được lợi thế để đoạn tận khổ đau và đạt đến giải thoát mà các loài kia không có. Đức Phật giải thích sở dĩ như vậy là vì loài người không quá khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và không quá khoái lạc như các vị trời để khó lòng nghĩ tới chuyện tu tập mà giác ngộ và giải thoát.
Tài tử Richard Chamberlain, người đóng vai Đức Cha Ralph de Bricassart trong tác phẩm điện ảnh The Thorn Birds năm 1983, công khai mình là người đồng tính ở tuổi 69, trong cuốn hồi ký Shattered Love, xuất bản năm 2003. Khi đó, ông đã giã từ màn ảnh. Nghĩa là không có gì khiến ông phải lo sợ là hình ảnh Cha Ralph đáng kính và vô cùng tội nghiệp giữa ranh giới giữa tình yêu dành cho nàng Meggie và Chúa Jesus, sẽ bị hủy hoại trong lòng khán giả.
Và khi chính những người Cộng hòa lên tiếng phản đối, JD Vance, phó tổng thống Hoa Kỳ, bảo họ hãy im lặng. Phát biểu tại Ohio hôm thứ Tư, Vance nói ông thấy “ghê sợ” nhưng không phải vì quảng cáo, mà vì những người Cộng Hòa than phiền về nó nhiều hơn Dân Chủ. Ông ta thẳng thừng khuyên các đồng đảng “hãy thôi than vãn về một mẩu quảng cáo và hãy chiến thắng cuộc đua trong 13 ngày tới.” Khi được hỏi quảng cáo có phù hợp không, ông nói điều đó không thật sự là mối bận tâm của mình.
TNgụ ngôn Sói Và Cừu Non của Jean de La Fontaine kể chuyện một con sói đứng đầu dòng suối, thấy con cừu non đang uống nước phía dưới, liền nổi giận buộc tội cừu làm đục nước. Cừu lễ phép thưa rằng mình đứng phía hạ lưu, nước chảy từ chỗ sói xuống, làm sao có thể khiến nước phía trên đục được? Sói liền đổi tội: Năm ngoái mày đã nói xấu tao. Cừu đáp: Năm ngoái con còn chưa ra đời. Sói bảo: Vậy thì anh mày. Cừu thưa: Con không có anh. Sói kết luận: Vậy thì một đứa nào đó trong nhà mày. Nói xong, sói tha cừu non vào rừng ăn thịt. La Fontaine đặt ở đầu truyện một câu nổi tiếng: « La raison du plus fort est toujours la meilleure. » Lý lẽ của kẻ mạnh bao giờ cũng là lý lẽ thắng thế.
Chính Tổng Thống Donald Trump đã lên tiếng cảnh cáo các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện rằng ông sẽ bị luận tội lần nữa nếu Đảng Cộng Hòa mất quyền kiểm soát Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, trong một bài phát biểu kín tại hội nghị thảo luận chính sách của các dân biểu Cộng Hòa ở Kennedy Center, Trump nói với các nhà lập pháp rằng "Các bạn phải thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu chúng ta không thắng, thì... ý tôi là, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội." Mới đây, tháng 10 năm 2026, Trump đã nhiều lần lập lại những cảnh báo và nhận định tương tự về khả năng bị luận tội lần thứ ba tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử sau đó, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đang đến gần. Trong trạng thái quá tuyệt vọng, Trump đã quay xe 180 độ, khuyến khích cử tri bầu qua thư hay bầu vắng mặt, vì ông sợ nhiều cử tri Cộng Hòa sẽ không tham dự bầu cử.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã đến gần, và các cuộc thăm dò toàn quốc cho thấy Đảng Dân chủ đang nhỉnh hơn Đảng Cộng hòa về ý định bầu cử. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Đảng Dân chủ có thể giành lại đa số ở Hạ viện, Thượng viện, hoặc cả hai viện. Tuy nhiên, số phận của Quốc hội không được quyết định bởi toàn thể cử tri, mà phần lớn tùy thuộc vào một số ít cuộc tranh cử gay go ở Hạ viện và Thượng viện. Theo Cook Political Report, hiện chỉ có 22 cuộc đua Hạ viện và 7 cuộc đua Thượng viện được xem là “ngựa ngang ngửa”, nghĩa là cả ứng viên Dân chủ lẫn Cộng hòa đều còn cơ hội thắng cử.
Đấu tố là hành quyết công khai không nhằm vào người bị tòa kết án. Nó nhằm vào đám đông. Nó dạy đám đông sợ hãi, vì ai cũng thấy mình có thể là người quỳ kế tiếp. Và nó biến đám đông thành đồng lõa: đứng xem, hô khẩu hiệu, thì cũng đã có phần trong đó.
Michel de Montaigne là một trong những triết gia, văn gia và chính khách tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng Pháp, đồng thời được xem là người đặt nền móng cho thể loại tiểu luận (essay) trong nền văn học phương Tây. Ông sinh ngày 28 tháng 2 năm 1533 tại lâu đài Montaigne, vùng Périgord (nay thuộc tỉnh Dordogne, Pháp), trong một gia đình quý tộc giàu có. Dưới sự giáo dục chu đáo của người cha, Montaigne được nuôi dưỡng trong tinh thần nhân văn Phục hưng và sớm tiếp cận nền học vấn cổ điển. Trong những năm đầu đời, ông được giáo dục bằng tiếng Latinh, nhờ đó có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với kho tàng triết học và văn học Hy Lạp – La Mã cổ đại.
Ở Hoa Kỳ năm 2026, chính quyền đang cân nhắc đưa cảnh hành quyết một tử tù bằng súng lên màn ảnh cho cả thế giới xem. Gần chín mươi năm sau khi từ bỏ những cuộc hành quyết công khai, nước Mỹ lại tính quay về với cảnh tượng thời trung cổ ấy. Nước Mỹ đã đưa người lên Mặt Trăng, chế tạo trí tuệ nhân tạo, mở ra những chân trời mới cho khoa học và kỹ thuật. Nhưng tiến bộ về kỹ thuật không bảo đảm tiến bộ về đạo đức. Một quốc gia có thể tiến rất xa trên một con đường, rồi quay đầu trên một con đường khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.