...Chỗ nào hàng TC tăng 1% thì phiếu cho ông Trump tăng 2%...
Sau hai thất bại bầu cử tổng thống liên tiếp 2008-2012, đảng CH tự mổ xẻ, tự khám nghiệm tử thi mình xem chết vì bệnh gì, và làm sao để sống lại. Cả chục, cả trăm thiên điều tra của đảng CH cũng như của các trung tâm nghiên cứu bảo thủ, đại học, báo lớn,… đã đưa ra những kết luận thật bi quan. Tất cả đều một bài hát, giống hệt nhau. Đại cương, CH thua vì không theo kịp trào lưu văn hóa, vẫn tự mình nhốt mình trong những tư tưởng bảo thủ cổ lỗ sĩ từ đời ông Washington đánh nhau với lính Anh; vì thay đổi cấu trúc dân số Mỹ, với sự lớn mạnh của các khối thiểu số đen, vàng và nhất là nâu, cũng như giới trẻ với tư tưởng cởi mở, phụ nữ, đồng tính; và vì không nhìn thấy những tiến bộ khoa học và kinh tế đã đưa đến một trái đất bằng phẳng, giúp công ăn việc làm di tản qua các xứ với sở phí thấp nhất, những công việc bị mất tại Mỹ sẽ không bao giờ trở lại.
Tóm lại, các bác sĩ CH sau khi khám nghiệm kỹ cái tử thi CH đã đi đến kết luận, khuyến cáo CH muốn hạ DC phải... làm như DC, bớt cổ hủ, trở nên một cái lều lớn hơn, đa dạng hơn, hòa đồng hơn, tức là phải... cấp tiến hơn DC nữa.
Nghe có vẻ hợp lý đấy. Nhưng câu hỏi đặt ra là tất cả làm theo khuynh hướng cấp tiến của DC như vậy thì cần đảng CH làm gì nữa? Dẹp CH đi, biến nước Mỹ thành nước cấp tiến tuyệt đối, độc đảng cho xong. Hết phân hóa, hết phản động, hết biểu tình chống đối, toàn dân nhất trí với lãnh đạo, yên ổn như tại... xứ đỉnh cao.
Điều bất ngờ là có một anh thương gia, ăn nên làm ra, ngồi rảnh nhìn sự đời, khó chịu vì thấy cả nước đang suy xụp. Anh này lại tham vọng hơn người, tự cao tự đại, tự tin có thể cứu nhân độ thế. Anh là dân làm biếng đọc sách, chẳng biết mấy cái báo cáo phân tích tử thi CH là gì. Chỉ đi lòng vòng tán gẫu, bốc phét với các nhà báo, các doanh gia đồng nghiệp, và nhân viên từ cao đến thấp làm việc cho anh ta.
Kết luận của anh ta ngược ngạo, không giống giảo nghiệm của các bác sĩ CH: hùng hục chạy theo khuynh hướng cấp tiến, đa dạng, hoà đồng, phải đạo chính trị, toàn cầu hoá, đó mới chính là những lý do đưa đến sự suy tàn của “đế quốc” Cờ Hoa, đặc biệt là trong 8 năm dưới TT Obama.
Đa dạng, hoà đồng biến nước Mỹ thành một nồi cháo lòng, nhưng vì nấu chưa kỹ, tim, gan, phổi, phèo chưa tan hoà vào nhau hết, nên khác biệt vẫn còn, nhất là những khác biệt màu da, văn hoá và tôn giáo, mâu thuẫn vẫn đầy rẫy. Đã vậy, khuynh hướng văn minh mới lại chủ trương bảo vệ, tôn vinh những khác biệt đó, tức là đào sâu thêm hố ngăn cách chứ có hoà nhập gì đâu.
Phải đạo chính trị chỉ là phá bỏ những giá trị luân lý gia đình cổ truyền, triệt hạ tôn giáo,... tức là đập phá những tảng đá đang là nền móng luân lý của xã hội Mỹ.
Toàn cầu hoá khiến dân Mỹ mất jobs, vật lộn với khó khăn kinh tế.
Nhìn vào CH, đảng này ngày càng lún sâu chỉ vì thái độ nửa nạc nửa mỡ, không biết mình muốn gì trước những thay đổi của thời thế. Thấy hướng đi có vẻ ăn tiền của DC nên cũng cố chạy theo, nhưng lại bị niú kéo bởi nhân sinh quan bảo thủ. Lằng nhằng tiến thoái lưỡng nan. Lãnh đạo chần chừ, tranh qua cãi lại, với gần hai chục anh chị nhẩy ra tranh nhau chỉ đường vẽ lối, thì làm sao dân theo? Theo ai?
Điều cần làm là vực nước Mỹ dậy, “Make America Great Again”. Đó là chiêu bài của anh thương gia Trump. Và cách anh này làm là... làm ngược lại tất cả những gì phe cấp tiến đã làm dưới 8 năm Obama, ngược lại tất cả những khuyến cáo của các bác sĩ CH.
Thiên hạ cho anh này là khùng. Kết quả là “anh khùng” này sẽ là tổng thống thứ 45 của Mỹ.
Cho đến nay, bà Hillary chưa chịu nhìn nhận thực tế, vẫn đổ thừa cho ông giám đốc FBI, cho Putin phá, cho Wikileaks xì emails, cho tin vịt –fake news- do cánh hữu tung ra. Ít ai phủ nhận ảnh hưởng ít nhiều của những yếu tố trên, nhưng lịch sử sẽ nhìn rõ lý do thất bại của bà Hillary thực sự sâu xa hơn nhiều: sự bất mãn của khối trung lưu và thợ thuyền với tình trạng hiện tại, hậu quả của chính sách thất bại của TT Obama.
Dân lao động vùng kỹ nghệ bỏ phiếu cho ông Trump chắc chắn không phải vì FBI khều chân bà Hillary, và họ cũng chẳng rảnh rỗi đọc mấy chục ngàn emails bị xì ra. Họ bỏ phiếu cho nồi cơm của họ.
Nếu có một lý do thứ hai, thì đó là những điểm yếu của bà Hillary như hình ảnh một phụ nữ với tham vọng quá lớn, gian trá, với khả năng vận động yếu kém và một đám cố vấn dở ẹc mà bài học vỡ lòng về vận động tranh cử cũng không biết: đi kiếm phiếu làm tổng thống mà lại chửi cả nửa nước là “đám tệ hại hết thuốc chữa”?
TT tân cử Trump đã không bỏ phí thời giờ, mau mắn biến văn phòng tại cao ốc Trump thành trung tâm chính trị lớn nhất thế giới, với các tai to mặt lớn trong chính trường và thương trường xếp hàng liên tục đến gặp ông. Người thì được mời đến hỏi ý, người thì đến để phỏng vấn job, cũng có người được mời cốt đánh lạc hướng truyền thông đang đoán mò, hay để chứng minh sự cởi mở của ông Trump, sẵn sàng nói chuyện với rất nhiều người.
Để rồi thiên hạ, nhất là truyền thông và các chuyên gia tự phong đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Ông khùng quá khích cực đoan, như truyền thông tô vẽ, bất ngờ chẳng có vẻ khùng cực đoan lắm. Ông nói chuyện với những người chống đối ông tàn bạo nhất như thống đốc Romney, PTT Al Gore, và cả anh tài tử Leonardo diCaprio luôn. Ông đề cử vào nội các bà thống đốc gốc Ấn Độ Nikki Haley là người đã từng công khai sỉ vả ông, chỉ khiến những đả kích về một tay Trump độc tài, kỳ thị phụ nữ, kỳ thị di dân da màu trở nên rỗng tếch.
Rồi đến bộ trưởng Giao Thông Elaine Chao, lại một bà nữa, gốc Đài Loan. Trách nhiệm giao thông này sẽ là một trong những trách nhiệm quan trọng nhất vì ông Trump đã hứa sẽ chi 1.000 tỷ để trùng tu toàn bộ hạ tầng cơ sở giao thông, vừa để giúp phát triển thông thương, vừa là cách tạo công ăn việc làm. Ở đây, có điều đáng nói về khả năng tính toán chính trị của ông Trump mà nhiều người coi thường. Bà Chao là vợ ông Mitch McConnell, lãnh đạo khối đa số CH tại Thượng Viện. Dự án trùng tu hạ tầng này dĩ nhiên phải được quốc hội phê chuẩn. Việc bà bộ trưởng Giao Thông là vợ ông lãnh đạo Thượng Viện chỉ giúp dự án của ông Trump có thể qua Thượng Viện dễ dàng hơn.
Khi bài này được viết thì ông Trump chưa hoàn tất việc thành lập nội các. Dù chưa ai được quốc hội phê chuẩn, chưa ai làm gì cả, nhưng không phải vì vậy mà truyền thông phe ta nương tay hay ngồi chờ xem họ làm gì. TTDC, nhất là CNN, đã đánh họ tới tấp. Các cụ ta nói tiên lễ hậu binh. TTDC Mỹ thì... tiên đánh hậu đập.
Ông Steve Bannon làm Cố Vấn Chiến Lược? CNN la hoảng TT Trump sử dụng một tay phát xít kỳ thị hạng nhất. Chỉ là cố vấn chứ có quyền hành gì?
Đề cử bộ trưởng Tư Pháp, Cố Vấn An Ninh? Mới có hai người đầu tiên được đề cử vào nội các, nhưng cũng đủ để CNN báo động “toàn là đám già da trắng, thiếu đa dạng”.
Rồi ông Trump đề cử hai bà. Không nghe CNN chê thiếu đa dạng nữa, mà chuyển giọng. Bà Betsy DeVos làm bộ trưởng Giáo Dục? Bà tỷ phú này sẽ giết hết các trường công! Bà Nikki Haley làm đại sứ tại Liên Hiệp Quốc? Bà thống đốc xứ ruộng South Carolina, biết gì về chính trị thế giới?
Đề cử tướng James Mattis làm bộ trưởng Quốc Phòng? CNN hô hoán Trump đề cử Mad Dog –Chó Dại - bảo vệ nước Mỹ. Mad Dog là hỗn danh của ông tướng TQLC này. Như vậy có hơn là bổ nhiệm mèo ngủ giữ nhà không?
Rồi đến ông bác sĩ Ben Carson được đề cử bộ trưởng Gia Cư. Ông này vừa là đen, vừa là đối thủ tranh cử tổng thống trước đây. Đủ đa dạng chưa? Không biết, chỉ biết TTDC xúm lại tố ông này là chuyên gia mổ óc, biết gì về cuộc sống trong các ổ chuột của dân da màu?
Rồi tướng John Kelly làm bộ trưởng An Ninh Lãnh Thổ? Nội các Trump bị tố giống như Hội Đồng Quân Lực của các xứ cộng hòa chuối chiên Nam Mỹ. Mà ba ông tướng lo về an ninh và quốc phòng, có gì không đúng?
Bà Linda McMahon làm giám đốc SBA, cơ quan phụ trách các doanh nghiệp nhỏ và vừa? TTDC phê ngay: bà tỷ phú lo tiểu thương! Làm như thể bà này là tỷ phú nhờ trúng số bất tử hay là con cháu hoàng đế Âu Châu nào đó. TTDC không nhắc bà McMahon từ tay trắng thành lập công ty World Wrestling Entertainment (WWE) với một chục nhân viên cách đây 35 năm, đủ “tiểu thương” chưa? Xây dựng lên thành một đại tổ hợp quốc tế và thành tỷ phú. Kinh nghiệm của bà không đáng để tiểu thương trông cậy sao?
Còn nhiều nữa. Tóm lại, tuyệt đối không có bất cứ một đề cử nào của TT tân cử Trump hợp ý với TTDC hết. Tất cả những tin tức và bình luận đều hoàn toàn bất lợi cho ông Trump. Cứ mở đài CNN nghe anh đen Van Jones sỉ vả thì biết.
Quý độc giả nào không biết về anh Jones này thì xin giới thiệu. Anh này trước đây là “Sa Hoàng” (Tsar) tức là cố vấn của TT Obama, chuyên về môi trường sạch, nhưng bị tố là trước đó đã từng là đảng viên Đảng Cộng Sản Mỹ, thành viên tích cực của tổ chức STORM có khuynh hướng mác-xít cực đoan, nên bị áp lực phải từ chức. Mau mắn nhẩy qua CNN làm bình luận gia, phất cờ cấp tiến cực tả cho đài này. Anh này trước đây công khai tố cáo TT Bush biết trước vụ tấn công 9/11 nhưng nhắm mắt để xẩy ra để có cớ vào Trung Đông lấy dầu hỏa. Nghị sĩ CH tố anh mạnh nhất và ép anh từ chức thời đó chính là ông Mike Pence, phó tổng thống tân cử hiện nay. Anh Jones này bây giờ không sỉ vả liên danh Trump-Pence mới là chuyện lạ.
New York Times dĩ nhiên không chịu thua CNN. Đây là tựa hai bài viết trên NYT:
- Trumps Agents of Idiocracy: những phụ tá của Trump, công cụ của chế độ ngu si.
- The Art of the Scam: nghệ thuật lừa đảo.
NYT đả kích ông Trump bổ nhiệm toàn những người bảo thủ sẽ phá hủy gia tài của TT Obama. Ủa? Chứ NYT muốn TT Trump bảo vệ chính sách của TT Obama sao? Nếu dân Mỹ muốn tân tổng thống là Obama phiên bản 3.0 thì họ đã bầu cho bà Hillary rồi. Để lập lại một câu của TT Obama: “Bầu cử tất phải có hậu quả”.
Điều thiếu lương thiện nhất là TTDC – không chừa một báo lớn hay đài TV chính nào - vẫn ôm cứng lập luận bà Hillary thắng ông Trump 2,5 triệu phiếu trên toàn quốc. Đó là nói mánh, không đúng sự thật. Bà Hillary thắng tổng số phiếu chỉ vì bà thắng gần 3,5 triệu phiếu tại Cali. Trừ Cali ra, bà Hillary thua ông Trump một triệu phiếu trên 49 tiểu bang còn lại. Nước Mỹ là một liên bang của 50 tiểu bang, tại sao 49 tiểu bang phải chấp nhận đi theo kết quả bầu cử của một tiểu bang? Hay là ta dẹp bầu cử tại hết 49 tiểu bang, chỉ cần tổ chức bầu cử tại Cali là đủ?
Bất kể những nỗ lực đánh phá của TTDC, thăm dò mới nhất cho thấy dư luận ngả về phiá ông Trump ngày một nhiều. Theo Bloomberg, từ ngay trước ngày bầu tới nay, tỷ lệ “có thiện cảm” tăng 17%, từ 33% lên tới 50%. Đây là tỷ lệ cao nhất của ông Trump, vẫn thua TT Bush (59%) và TT Obama (68%) ngay sau ngày đắc cử.
Tại sao thiên hạ có cảm tình hơn? Chỉ cần nhìn vào ba quyết định của ông Trump, với tiếng vang và hậu quả rõ mồn một.
1. Ông Trump nhận điện thoại chúc mừng của TT Đài Loan. Lần đầu tiên tổng thống Mỹ nói chuyện với tổng thống Đài Loan từ hơn 40 năm nay. Bị CNN tố ngay Trump mang nguy cơ đến quan hệ Mỹ-Trung, có thể tạo bất ổn, khủng hoảng tại Á Châu. Làm gì mà CNN phải sợ TC đến vậy? Khi TT Obama bán hàng tỷ đô vũ khí cho Đài Loan, TC phản đối ầm ĩ, sao không thấy CNN đả kích TT Obama? Mà cũng lạ: tổng thống Mỹ phải thỉnh ý Đấng Con Trời trước khi điện thoại cho ai sao? Cũng cái bệnh chết nhát đó mà Nga mới chiếm Crimea và TC hùng cứ biển Đông thôi.
TT tân cử Trump đã gửi một thông điệp không thể nào rõ ràng hơn cho chủ tịch Tập: mọi sự sẽ thay đổi. TC, kẻ thù kinh tế lớn nhất của Mỹ, thủ phạm đã cướp jobs của nhân công Mỹ, sẽ phải trực diện một chính sách mới. Mỹ sẽ bảo vệ nhân công của Mỹ. Chính sách nhũn hơn con chi chi của tổng thống Nobel Hoà Bình sẽ chấm dứt.
Từ ngày bầu cử, hàng tỷ nhân dân tệ đã chạy ra khỏi xứ vì mất giá quá nhanh, ngân khố TC mất gần 70 tỷ đô dự trữ trong một tháng vì Nhà Nước phải bơm tiền để giữ giá nhân dân tệ. Chỉ vì một cú điện thoại của ông Trump. Nếu muốn biết TT Trump sẽ đánh TC bằng cách nào thì cứ nhìn vào đây. Không cần hàng không mẫu hạm đi lảng vảng Biển Đông hay ghé Cam Ranh chỉ khiến TC cười ruồi.
TTDC có thể run lẩy bẩy, nhưng cử tri của ông Trump sẽ hoan hô hết mình. Theo TIME, một nghiên cứu về kết quả bầu cử cho thấy tại những tiểu bang kỹ nghệ Rust Belt, tỷ lệ gia tăng hàng nhập từ TC trong mấy năm qua có liên hệ trực tiếp đến tỷ lệ thắng của ông Trump. Chỗ nào hàng TC tăng 1% thì phiếu cho ông Trump tăng 2% [so với số phiếu của TT Bush trước đây]. Mà quan hệ đó tăng lũy tiến, kiểu như hàng nhập TC tăng 3% thì tỷ lệ thắng của ông Trump tăng tới 10%. Nôm na ra, giới lao động Mỹ chỉ đích danh TC là thủ phạm của việc họ gặp khó khăn kinh tế.
Mặt khác ông Trump lại đề cử thống đốc Iowa, Terry Brandstad làm đại sứ tại TC. Ông này là “bạn thâm giao”, quen biết thân thiện với chủ tịch Tập từ 30 năm nay, khi họ Tập còn là một viên chức địa phương vô danh. Chính sách của TT Trump với TC: một tay búa, một tay kẹo? Ai nói ông Trump khùng?
2. Can thiệp để hãng máy lạnh Carrier không chuyển xưởng đi Mexico: CNN tố Trump hối lộ doanh nghiệp, một thảm họa cho kinh tế thị trường. CNN bất ngờ biến thành tiếng nói bảo vệ kinh tế thị trường sao? Chuyện lạ bốn phương! Có gì sai khi giảm thuế doanh nghiệp để giữ job cho dân Mỹ mà CNN phải khiếu nại ồn ào vậy?
3. TT tân cử Trump gặp TGĐ công ty viễn thông SoftBank của Nhật. Sau buổi gặp gỡ, SoftBank đồng ý đầu tư 50 tỷ vào Mỹ, có thể sẽ tạo ra 50.000 việc làm.
Đó là chưa kể những tin như Ford hủy ý định mở hãng ráp xe SUV tại Mexico, thay vào đó sẽ mở tại Kentucky. APPLE đang nghiên cứu việc mở xưởng sản xuất iPhone tại Mỹ. Đại tổ hợp US Steel cho biết chính sách của TT Trump có vẻ khuyến khích tăng trưởng, công ty sẽ cứu xét việc nhận lại 10.000 công nhân đã bị sa thải.
Nói chung, chưa ai nhìn thấy chính sách kinh tế của TT Trump. Dù vậy, cũng đã thấy ông Trump chú tâm vào vấn đề jobs và sẽ tìm cách tạo việc làm tại Mỹ. Đó chính là ưu tư của khối cử tri đã bầu cho ông, mà cũng là chià khoá của thành công – hay thất bại - của TT Trump. Tất cả những chuyện khác đều chỉ là… râu ria phụ.
Những đề cử nhân viên nội các của TT tân cử cần phải được Thượng Viện phê chuẩn. Ở đây, có chuyện gậy ông đập lưng ông khá lý thú đáng kể lại.
Trên nguyên tắc, tại Thượng Viện có thủ tục gọi là filibuster, muốn chống một dự luật hay quyết định nào, phe đối lập có thể kéo dài cuộc tranh luận vĩnh viễn, bằng cách đọc diễn văn liên tục, hết người này đến người khác. Chỉ có thể chấm dứt nếu có 60 nghị sĩ biểu quyết chấm dứt, nghiã là trên thực tế, đa số cần thiết để thông qua bất cứ chuyện gì là 60 phiếu.
Năm 2013, ngay sau khi TT Obama tái đắc cử, vì muốn vô hiệu hoá chống đối của CH trong việc TT Obama bổ nhiệm quan chức cao cấp, khối đa số DC đã biểu quyết luật cho phép nhân viên nội các được phê chuẩn với đa số 51 phiếu, cấm filibuster. Khối đa số DC khi đó hoặc là quá ngạo mạn tự tin, cho rằng mình sẽ nắm quyền vĩnh viễn, hoặc là không nhìn xa hơn đầu mũi. Phe CH hiện có 52 ghế. Bây giờ thì luật này quay qua giúp TT Trump muốn bổ nhiệm ai cũng được với hậu thuẫn của các nghị sĩ CH, và phe DC sẽ không làm gì để cản được.
Bình thường, sau mỗi cuộc bầu, tổng thống tân cử được hưởng một thời kỳ gọi là trăng mật với truyền thông. Thông thường thì trăng mật với tổng thống DC kéo dài rất lâu, có khi cả hai nhiệm kỳ như với TT Obama; với tổng thống CH thì rất ngắn, chỉ vài tháng như với TT Bush con. Nhưng với TT tân cử Trump, quan hệ của ông với khối truyền thông cấp tiến có thể mô tả như… chưa động phòng đã đòi ly dị rồi.
Cập nhật đếm phiếu: Tối Cao Pháp Viện Michigan ra lệnh ngừng đếm phiếu tại đây. Ông Trump đắc cử bất kể chuyện gì xẩy ra tại Wisconsin và Pennsylvania. (11-12-16)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
Sau hai thất bại bầu cử tổng thống liên tiếp 2008-2012, đảng CH tự mổ xẻ, tự khám nghiệm tử thi mình xem chết vì bệnh gì, và làm sao để sống lại. Cả chục, cả trăm thiên điều tra của đảng CH cũng như của các trung tâm nghiên cứu bảo thủ, đại học, báo lớn,… đã đưa ra những kết luận thật bi quan. Tất cả đều một bài hát, giống hệt nhau. Đại cương, CH thua vì không theo kịp trào lưu văn hóa, vẫn tự mình nhốt mình trong những tư tưởng bảo thủ cổ lỗ sĩ từ đời ông Washington đánh nhau với lính Anh; vì thay đổi cấu trúc dân số Mỹ, với sự lớn mạnh của các khối thiểu số đen, vàng và nhất là nâu, cũng như giới trẻ với tư tưởng cởi mở, phụ nữ, đồng tính; và vì không nhìn thấy những tiến bộ khoa học và kinh tế đã đưa đến một trái đất bằng phẳng, giúp công ăn việc làm di tản qua các xứ với sở phí thấp nhất, những công việc bị mất tại Mỹ sẽ không bao giờ trở lại.
Tóm lại, các bác sĩ CH sau khi khám nghiệm kỹ cái tử thi CH đã đi đến kết luận, khuyến cáo CH muốn hạ DC phải... làm như DC, bớt cổ hủ, trở nên một cái lều lớn hơn, đa dạng hơn, hòa đồng hơn, tức là phải... cấp tiến hơn DC nữa.
Nghe có vẻ hợp lý đấy. Nhưng câu hỏi đặt ra là tất cả làm theo khuynh hướng cấp tiến của DC như vậy thì cần đảng CH làm gì nữa? Dẹp CH đi, biến nước Mỹ thành nước cấp tiến tuyệt đối, độc đảng cho xong. Hết phân hóa, hết phản động, hết biểu tình chống đối, toàn dân nhất trí với lãnh đạo, yên ổn như tại... xứ đỉnh cao.
Điều bất ngờ là có một anh thương gia, ăn nên làm ra, ngồi rảnh nhìn sự đời, khó chịu vì thấy cả nước đang suy xụp. Anh này lại tham vọng hơn người, tự cao tự đại, tự tin có thể cứu nhân độ thế. Anh là dân làm biếng đọc sách, chẳng biết mấy cái báo cáo phân tích tử thi CH là gì. Chỉ đi lòng vòng tán gẫu, bốc phét với các nhà báo, các doanh gia đồng nghiệp, và nhân viên từ cao đến thấp làm việc cho anh ta.
Kết luận của anh ta ngược ngạo, không giống giảo nghiệm của các bác sĩ CH: hùng hục chạy theo khuynh hướng cấp tiến, đa dạng, hoà đồng, phải đạo chính trị, toàn cầu hoá, đó mới chính là những lý do đưa đến sự suy tàn của “đế quốc” Cờ Hoa, đặc biệt là trong 8 năm dưới TT Obama.
Đa dạng, hoà đồng biến nước Mỹ thành một nồi cháo lòng, nhưng vì nấu chưa kỹ, tim, gan, phổi, phèo chưa tan hoà vào nhau hết, nên khác biệt vẫn còn, nhất là những khác biệt màu da, văn hoá và tôn giáo, mâu thuẫn vẫn đầy rẫy. Đã vậy, khuynh hướng văn minh mới lại chủ trương bảo vệ, tôn vinh những khác biệt đó, tức là đào sâu thêm hố ngăn cách chứ có hoà nhập gì đâu.
Phải đạo chính trị chỉ là phá bỏ những giá trị luân lý gia đình cổ truyền, triệt hạ tôn giáo,... tức là đập phá những tảng đá đang là nền móng luân lý của xã hội Mỹ.
Toàn cầu hoá khiến dân Mỹ mất jobs, vật lộn với khó khăn kinh tế.
Nhìn vào CH, đảng này ngày càng lún sâu chỉ vì thái độ nửa nạc nửa mỡ, không biết mình muốn gì trước những thay đổi của thời thế. Thấy hướng đi có vẻ ăn tiền của DC nên cũng cố chạy theo, nhưng lại bị niú kéo bởi nhân sinh quan bảo thủ. Lằng nhằng tiến thoái lưỡng nan. Lãnh đạo chần chừ, tranh qua cãi lại, với gần hai chục anh chị nhẩy ra tranh nhau chỉ đường vẽ lối, thì làm sao dân theo? Theo ai?
Điều cần làm là vực nước Mỹ dậy, “Make America Great Again”. Đó là chiêu bài của anh thương gia Trump. Và cách anh này làm là... làm ngược lại tất cả những gì phe cấp tiến đã làm dưới 8 năm Obama, ngược lại tất cả những khuyến cáo của các bác sĩ CH.
Thiên hạ cho anh này là khùng. Kết quả là “anh khùng” này sẽ là tổng thống thứ 45 của Mỹ.
Cho đến nay, bà Hillary chưa chịu nhìn nhận thực tế, vẫn đổ thừa cho ông giám đốc FBI, cho Putin phá, cho Wikileaks xì emails, cho tin vịt –fake news- do cánh hữu tung ra. Ít ai phủ nhận ảnh hưởng ít nhiều của những yếu tố trên, nhưng lịch sử sẽ nhìn rõ lý do thất bại của bà Hillary thực sự sâu xa hơn nhiều: sự bất mãn của khối trung lưu và thợ thuyền với tình trạng hiện tại, hậu quả của chính sách thất bại của TT Obama.
Dân lao động vùng kỹ nghệ bỏ phiếu cho ông Trump chắc chắn không phải vì FBI khều chân bà Hillary, và họ cũng chẳng rảnh rỗi đọc mấy chục ngàn emails bị xì ra. Họ bỏ phiếu cho nồi cơm của họ.
Nếu có một lý do thứ hai, thì đó là những điểm yếu của bà Hillary như hình ảnh một phụ nữ với tham vọng quá lớn, gian trá, với khả năng vận động yếu kém và một đám cố vấn dở ẹc mà bài học vỡ lòng về vận động tranh cử cũng không biết: đi kiếm phiếu làm tổng thống mà lại chửi cả nửa nước là “đám tệ hại hết thuốc chữa”?
TT tân cử Trump đã không bỏ phí thời giờ, mau mắn biến văn phòng tại cao ốc Trump thành trung tâm chính trị lớn nhất thế giới, với các tai to mặt lớn trong chính trường và thương trường xếp hàng liên tục đến gặp ông. Người thì được mời đến hỏi ý, người thì đến để phỏng vấn job, cũng có người được mời cốt đánh lạc hướng truyền thông đang đoán mò, hay để chứng minh sự cởi mở của ông Trump, sẵn sàng nói chuyện với rất nhiều người.
Để rồi thiên hạ, nhất là truyền thông và các chuyên gia tự phong đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Ông khùng quá khích cực đoan, như truyền thông tô vẽ, bất ngờ chẳng có vẻ khùng cực đoan lắm. Ông nói chuyện với những người chống đối ông tàn bạo nhất như thống đốc Romney, PTT Al Gore, và cả anh tài tử Leonardo diCaprio luôn. Ông đề cử vào nội các bà thống đốc gốc Ấn Độ Nikki Haley là người đã từng công khai sỉ vả ông, chỉ khiến những đả kích về một tay Trump độc tài, kỳ thị phụ nữ, kỳ thị di dân da màu trở nên rỗng tếch.
Rồi đến bộ trưởng Giao Thông Elaine Chao, lại một bà nữa, gốc Đài Loan. Trách nhiệm giao thông này sẽ là một trong những trách nhiệm quan trọng nhất vì ông Trump đã hứa sẽ chi 1.000 tỷ để trùng tu toàn bộ hạ tầng cơ sở giao thông, vừa để giúp phát triển thông thương, vừa là cách tạo công ăn việc làm. Ở đây, có điều đáng nói về khả năng tính toán chính trị của ông Trump mà nhiều người coi thường. Bà Chao là vợ ông Mitch McConnell, lãnh đạo khối đa số CH tại Thượng Viện. Dự án trùng tu hạ tầng này dĩ nhiên phải được quốc hội phê chuẩn. Việc bà bộ trưởng Giao Thông là vợ ông lãnh đạo Thượng Viện chỉ giúp dự án của ông Trump có thể qua Thượng Viện dễ dàng hơn.
Khi bài này được viết thì ông Trump chưa hoàn tất việc thành lập nội các. Dù chưa ai được quốc hội phê chuẩn, chưa ai làm gì cả, nhưng không phải vì vậy mà truyền thông phe ta nương tay hay ngồi chờ xem họ làm gì. TTDC, nhất là CNN, đã đánh họ tới tấp. Các cụ ta nói tiên lễ hậu binh. TTDC Mỹ thì... tiên đánh hậu đập.
Ông Steve Bannon làm Cố Vấn Chiến Lược? CNN la hoảng TT Trump sử dụng một tay phát xít kỳ thị hạng nhất. Chỉ là cố vấn chứ có quyền hành gì?
Đề cử bộ trưởng Tư Pháp, Cố Vấn An Ninh? Mới có hai người đầu tiên được đề cử vào nội các, nhưng cũng đủ để CNN báo động “toàn là đám già da trắng, thiếu đa dạng”.
Rồi ông Trump đề cử hai bà. Không nghe CNN chê thiếu đa dạng nữa, mà chuyển giọng. Bà Betsy DeVos làm bộ trưởng Giáo Dục? Bà tỷ phú này sẽ giết hết các trường công! Bà Nikki Haley làm đại sứ tại Liên Hiệp Quốc? Bà thống đốc xứ ruộng South Carolina, biết gì về chính trị thế giới?
Đề cử tướng James Mattis làm bộ trưởng Quốc Phòng? CNN hô hoán Trump đề cử Mad Dog –Chó Dại - bảo vệ nước Mỹ. Mad Dog là hỗn danh của ông tướng TQLC này. Như vậy có hơn là bổ nhiệm mèo ngủ giữ nhà không?
Rồi đến ông bác sĩ Ben Carson được đề cử bộ trưởng Gia Cư. Ông này vừa là đen, vừa là đối thủ tranh cử tổng thống trước đây. Đủ đa dạng chưa? Không biết, chỉ biết TTDC xúm lại tố ông này là chuyên gia mổ óc, biết gì về cuộc sống trong các ổ chuột của dân da màu?
Rồi tướng John Kelly làm bộ trưởng An Ninh Lãnh Thổ? Nội các Trump bị tố giống như Hội Đồng Quân Lực của các xứ cộng hòa chuối chiên Nam Mỹ. Mà ba ông tướng lo về an ninh và quốc phòng, có gì không đúng?
Bà Linda McMahon làm giám đốc SBA, cơ quan phụ trách các doanh nghiệp nhỏ và vừa? TTDC phê ngay: bà tỷ phú lo tiểu thương! Làm như thể bà này là tỷ phú nhờ trúng số bất tử hay là con cháu hoàng đế Âu Châu nào đó. TTDC không nhắc bà McMahon từ tay trắng thành lập công ty World Wrestling Entertainment (WWE) với một chục nhân viên cách đây 35 năm, đủ “tiểu thương” chưa? Xây dựng lên thành một đại tổ hợp quốc tế và thành tỷ phú. Kinh nghiệm của bà không đáng để tiểu thương trông cậy sao?
Còn nhiều nữa. Tóm lại, tuyệt đối không có bất cứ một đề cử nào của TT tân cử Trump hợp ý với TTDC hết. Tất cả những tin tức và bình luận đều hoàn toàn bất lợi cho ông Trump. Cứ mở đài CNN nghe anh đen Van Jones sỉ vả thì biết.
Quý độc giả nào không biết về anh Jones này thì xin giới thiệu. Anh này trước đây là “Sa Hoàng” (Tsar) tức là cố vấn của TT Obama, chuyên về môi trường sạch, nhưng bị tố là trước đó đã từng là đảng viên Đảng Cộng Sản Mỹ, thành viên tích cực của tổ chức STORM có khuynh hướng mác-xít cực đoan, nên bị áp lực phải từ chức. Mau mắn nhẩy qua CNN làm bình luận gia, phất cờ cấp tiến cực tả cho đài này. Anh này trước đây công khai tố cáo TT Bush biết trước vụ tấn công 9/11 nhưng nhắm mắt để xẩy ra để có cớ vào Trung Đông lấy dầu hỏa. Nghị sĩ CH tố anh mạnh nhất và ép anh từ chức thời đó chính là ông Mike Pence, phó tổng thống tân cử hiện nay. Anh Jones này bây giờ không sỉ vả liên danh Trump-Pence mới là chuyện lạ.
New York Times dĩ nhiên không chịu thua CNN. Đây là tựa hai bài viết trên NYT:
- Trumps Agents of Idiocracy: những phụ tá của Trump, công cụ của chế độ ngu si.
- The Art of the Scam: nghệ thuật lừa đảo.
NYT đả kích ông Trump bổ nhiệm toàn những người bảo thủ sẽ phá hủy gia tài của TT Obama. Ủa? Chứ NYT muốn TT Trump bảo vệ chính sách của TT Obama sao? Nếu dân Mỹ muốn tân tổng thống là Obama phiên bản 3.0 thì họ đã bầu cho bà Hillary rồi. Để lập lại một câu của TT Obama: “Bầu cử tất phải có hậu quả”.
Điều thiếu lương thiện nhất là TTDC – không chừa một báo lớn hay đài TV chính nào - vẫn ôm cứng lập luận bà Hillary thắng ông Trump 2,5 triệu phiếu trên toàn quốc. Đó là nói mánh, không đúng sự thật. Bà Hillary thắng tổng số phiếu chỉ vì bà thắng gần 3,5 triệu phiếu tại Cali. Trừ Cali ra, bà Hillary thua ông Trump một triệu phiếu trên 49 tiểu bang còn lại. Nước Mỹ là một liên bang của 50 tiểu bang, tại sao 49 tiểu bang phải chấp nhận đi theo kết quả bầu cử của một tiểu bang? Hay là ta dẹp bầu cử tại hết 49 tiểu bang, chỉ cần tổ chức bầu cử tại Cali là đủ?
Bất kể những nỗ lực đánh phá của TTDC, thăm dò mới nhất cho thấy dư luận ngả về phiá ông Trump ngày một nhiều. Theo Bloomberg, từ ngay trước ngày bầu tới nay, tỷ lệ “có thiện cảm” tăng 17%, từ 33% lên tới 50%. Đây là tỷ lệ cao nhất của ông Trump, vẫn thua TT Bush (59%) và TT Obama (68%) ngay sau ngày đắc cử.
Tại sao thiên hạ có cảm tình hơn? Chỉ cần nhìn vào ba quyết định của ông Trump, với tiếng vang và hậu quả rõ mồn một.
1. Ông Trump nhận điện thoại chúc mừng của TT Đài Loan. Lần đầu tiên tổng thống Mỹ nói chuyện với tổng thống Đài Loan từ hơn 40 năm nay. Bị CNN tố ngay Trump mang nguy cơ đến quan hệ Mỹ-Trung, có thể tạo bất ổn, khủng hoảng tại Á Châu. Làm gì mà CNN phải sợ TC đến vậy? Khi TT Obama bán hàng tỷ đô vũ khí cho Đài Loan, TC phản đối ầm ĩ, sao không thấy CNN đả kích TT Obama? Mà cũng lạ: tổng thống Mỹ phải thỉnh ý Đấng Con Trời trước khi điện thoại cho ai sao? Cũng cái bệnh chết nhát đó mà Nga mới chiếm Crimea và TC hùng cứ biển Đông thôi.
TT tân cử Trump đã gửi một thông điệp không thể nào rõ ràng hơn cho chủ tịch Tập: mọi sự sẽ thay đổi. TC, kẻ thù kinh tế lớn nhất của Mỹ, thủ phạm đã cướp jobs của nhân công Mỹ, sẽ phải trực diện một chính sách mới. Mỹ sẽ bảo vệ nhân công của Mỹ. Chính sách nhũn hơn con chi chi của tổng thống Nobel Hoà Bình sẽ chấm dứt.
Từ ngày bầu cử, hàng tỷ nhân dân tệ đã chạy ra khỏi xứ vì mất giá quá nhanh, ngân khố TC mất gần 70 tỷ đô dự trữ trong một tháng vì Nhà Nước phải bơm tiền để giữ giá nhân dân tệ. Chỉ vì một cú điện thoại của ông Trump. Nếu muốn biết TT Trump sẽ đánh TC bằng cách nào thì cứ nhìn vào đây. Không cần hàng không mẫu hạm đi lảng vảng Biển Đông hay ghé Cam Ranh chỉ khiến TC cười ruồi.
TTDC có thể run lẩy bẩy, nhưng cử tri của ông Trump sẽ hoan hô hết mình. Theo TIME, một nghiên cứu về kết quả bầu cử cho thấy tại những tiểu bang kỹ nghệ Rust Belt, tỷ lệ gia tăng hàng nhập từ TC trong mấy năm qua có liên hệ trực tiếp đến tỷ lệ thắng của ông Trump. Chỗ nào hàng TC tăng 1% thì phiếu cho ông Trump tăng 2% [so với số phiếu của TT Bush trước đây]. Mà quan hệ đó tăng lũy tiến, kiểu như hàng nhập TC tăng 3% thì tỷ lệ thắng của ông Trump tăng tới 10%. Nôm na ra, giới lao động Mỹ chỉ đích danh TC là thủ phạm của việc họ gặp khó khăn kinh tế.
Mặt khác ông Trump lại đề cử thống đốc Iowa, Terry Brandstad làm đại sứ tại TC. Ông này là “bạn thâm giao”, quen biết thân thiện với chủ tịch Tập từ 30 năm nay, khi họ Tập còn là một viên chức địa phương vô danh. Chính sách của TT Trump với TC: một tay búa, một tay kẹo? Ai nói ông Trump khùng?
2. Can thiệp để hãng máy lạnh Carrier không chuyển xưởng đi Mexico: CNN tố Trump hối lộ doanh nghiệp, một thảm họa cho kinh tế thị trường. CNN bất ngờ biến thành tiếng nói bảo vệ kinh tế thị trường sao? Chuyện lạ bốn phương! Có gì sai khi giảm thuế doanh nghiệp để giữ job cho dân Mỹ mà CNN phải khiếu nại ồn ào vậy?
3. TT tân cử Trump gặp TGĐ công ty viễn thông SoftBank của Nhật. Sau buổi gặp gỡ, SoftBank đồng ý đầu tư 50 tỷ vào Mỹ, có thể sẽ tạo ra 50.000 việc làm.
Đó là chưa kể những tin như Ford hủy ý định mở hãng ráp xe SUV tại Mexico, thay vào đó sẽ mở tại Kentucky. APPLE đang nghiên cứu việc mở xưởng sản xuất iPhone tại Mỹ. Đại tổ hợp US Steel cho biết chính sách của TT Trump có vẻ khuyến khích tăng trưởng, công ty sẽ cứu xét việc nhận lại 10.000 công nhân đã bị sa thải.
Nói chung, chưa ai nhìn thấy chính sách kinh tế của TT Trump. Dù vậy, cũng đã thấy ông Trump chú tâm vào vấn đề jobs và sẽ tìm cách tạo việc làm tại Mỹ. Đó chính là ưu tư của khối cử tri đã bầu cho ông, mà cũng là chià khoá của thành công – hay thất bại - của TT Trump. Tất cả những chuyện khác đều chỉ là… râu ria phụ.
Những đề cử nhân viên nội các của TT tân cử cần phải được Thượng Viện phê chuẩn. Ở đây, có chuyện gậy ông đập lưng ông khá lý thú đáng kể lại.
Trên nguyên tắc, tại Thượng Viện có thủ tục gọi là filibuster, muốn chống một dự luật hay quyết định nào, phe đối lập có thể kéo dài cuộc tranh luận vĩnh viễn, bằng cách đọc diễn văn liên tục, hết người này đến người khác. Chỉ có thể chấm dứt nếu có 60 nghị sĩ biểu quyết chấm dứt, nghiã là trên thực tế, đa số cần thiết để thông qua bất cứ chuyện gì là 60 phiếu.
Năm 2013, ngay sau khi TT Obama tái đắc cử, vì muốn vô hiệu hoá chống đối của CH trong việc TT Obama bổ nhiệm quan chức cao cấp, khối đa số DC đã biểu quyết luật cho phép nhân viên nội các được phê chuẩn với đa số 51 phiếu, cấm filibuster. Khối đa số DC khi đó hoặc là quá ngạo mạn tự tin, cho rằng mình sẽ nắm quyền vĩnh viễn, hoặc là không nhìn xa hơn đầu mũi. Phe CH hiện có 52 ghế. Bây giờ thì luật này quay qua giúp TT Trump muốn bổ nhiệm ai cũng được với hậu thuẫn của các nghị sĩ CH, và phe DC sẽ không làm gì để cản được.
Bình thường, sau mỗi cuộc bầu, tổng thống tân cử được hưởng một thời kỳ gọi là trăng mật với truyền thông. Thông thường thì trăng mật với tổng thống DC kéo dài rất lâu, có khi cả hai nhiệm kỳ như với TT Obama; với tổng thống CH thì rất ngắn, chỉ vài tháng như với TT Bush con. Nhưng với TT tân cử Trump, quan hệ của ông với khối truyền thông cấp tiến có thể mô tả như… chưa động phòng đã đòi ly dị rồi.
Cập nhật đếm phiếu: Tối Cao Pháp Viện Michigan ra lệnh ngừng đếm phiếu tại đây. Ông Trump đắc cử bất kể chuyện gì xẩy ra tại Wisconsin và Pennsylvania. (11-12-16)
Vũ Linh
Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.
- Từ khóa :
- Mỹ
- ,
- Đài Loan
- ,
- Donald Trump
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình