Vị phụ nữ cao niên được cứu khỏi trận lụt ở Houston hôm 30/8/2017. (Photo AFP/Getty Images)
Huỳnh Quốc Bình
Làm việc từ thiện tức là thể hiện tấm lòng thương người, sẵn sàng giúp đỡ những ai thật sự cần sự giúp đỡ từ những người có khả năng hơn những “kẻ” khốn cùng bằng tất cả sự chân thành và đến từ lòng từ tâm. Nói một cách khác, làm việc từ thiện thì phải bằng sự tình nguyện và bất vụ lợi. Bất cứ ai “làm từ thiện” ngoài tinh thần đó thì không xứng đáng gọi là làm việc từ thiện.
Người ta có bằng chứng hùng hồn rằng, lắm kẻ lợi dụng lòng hảo tâm, sự dễ tính của người khác để trục lợi và những kẻ đó đáng bị lên án hay tẩy chay thay vì ủng hộ. Sở dĩ những kẻ lợi dụng công việc “từ thiện” để làm giàu hay thủ lợi là vì còn quá nhiều người hết sức cả tin và “dễ tính”, hoặc lắm người sợ đụng vào những cá nhân “làm việc từ thiện” theo kiểu mẹ mìn, sẽ bị người khác lên án là phá hoại việc làm “nhân đạo” của người khác… Đó là lý do ít ai dám lên tiếng chống đối kẻ gian làm “từ thiện”. Kẻ gian biết tỏng cái chổ nhược hay điểm yếu đó của những người dễ tính nên chúng vẫn tiếp tục tồn tại.
Bài viết này không dành để bài bác việc làm từ thiện của những ai có lòng từ tâm mà trái lại người viết muốn cổ vỏ cho những công việc từ thiện chính đáng. Dĩ nhiên đã nói là từ thiện mà chỉ nhắm vào một nơi nào đó cũng chưa đủ mà phải ở bất cứ nơi nào thật sự cần đến sự giúp đỡ của chúng ta.
Nhắc đến công việc từ thiện thì người viết xin nêu ra một trường hợp tại tại Tiểu Bang Oregon, Hoa Kỳ. Tại thành phố Portland, Oregon, có một phụ nữ trên tuổi trung niên, độc thân, có đời sống thanh bạch, tận hiến hay hy sinh thì giờ và công sức cho công việc từ thiện. Chị công khai thành lập hội từ thiện để cùng những tình nguyện viên hoạt động và giúp đỡ những trại mồ côi và trại cùi ở Việt Nam. Vợ chồng tôi từng đến thăm viếng nơi chị làm việc và chúng tôi tin rằng làm việc từ thiện như chị thì mới xứng đáng gọi là từ thiện. Qua sự tìm hiểu của một số người có uy tín trong cộng đồng thì người ta biết rằng chị không là người có nhà cao cửa rộng, trái lại đời sống vật chất hay các tiện nghi cá nhân của chị rất giản dị. Chị đúng là mẫu người vì người khác mà quên bản thân mình. Chị sử dụng đồng tiền từ các công việc có thể gọi là “mồ hôi nước mắt” của mình và kêu gọi người khác giúp đỡ để làm từ thiện. Chị không nhân danh tôn giáo, chị không nói chuyện đạo đức hay khoát áo nhà tu, chị không nhởn nhơ ở những nơi sang trọng hay có ánh đèn màu, mà chị lại lăn xả vào những chỗ tồi tàn là nơi có trẻ mồ côi, những bênh nhân lở loét trong các trại cùi để thăm viếng và giúp đỡ những người bị xã hội ruồng bỏ….
Dù người viết không chủ trương là người Việt tỵ nạn VC tại hải ngoại phải làm cái công việc giải quyết những vấn nạn xã hội tại VN thay cho đảng cướp VC, nhưng tôi không nghi ngờ về công việc từ thiện của chị và những ai cộng tác với chị một cách bất vụ lợi.
Nước Mỹ vừa tạm trải qua các trận thiên tai tại Texas và Florida. Qua sự tường thuật của giới truyền thông Mỹ-Việt thì bão Harvey và bão Irma gây ra thiệt hại vật chất khoảng trên dưới 180 tỷ Mỹ kim. Điều này tương đương với sự thiệt hại trầm trong của trận bão Katrina tại New Orleans vào năm 2005. Và người ta cho rằng trận bão Harvey tại Houston TX gây thiệt hại nặng bởi lượng nước dâng cao tạo thành cơn lụt lội được mô tả là kỷ lục, còn cơn bão Irma ở Florida và vài tiểu bang vùng Đông Nam Hoa Kỳ thì hoành hành cũng không kém.
Đơn cử tại thành phố Dickinson, Tiểu Bang Texas, viện dưỡng lão “La Vita Bella- Assisted living facility” được mô tả là chìm dưới nước. Nhiều cao niên bị ngập dưới nước hằng giờ trước khi được tiếp cứu.
Trong các tài liệu và hình ảnh về các trận bão lụt vừa qua có nhiều hình ảnh thật sống động về sự đổ nát, điêu tàn, nhưng trong đó có một tấm hình thật đẹp. Nó không chỉ sống động về mặt quan cảnh hiện thực mà còn vượt trội về mặt tinh thần. Tấm hình cho thấy một người lính trong Lực lượng phản ứng nhanh của Hoa Kỳ- S.W.A.T. (Special Weapons and Tactics) đã bồng trên tay một phụ nữ và một một đứa bé đang ngủ say trong tay của mẹ nó. Được biết người phụ nữ này thuộc dân tộc Phi Luật Tân có chồng là người Việt Nam. Chị được người lính trong toán SWAT cứu giúp kịp thời trước cơn phong ba, bão táp. Tấm hình thật đẹp này được cả thế giới chiêm ngưỡng như một biểu tượng của tình yêu thương đích thực giữa con người với nhau, tinh thần cứu giúp người hoạn nạn…
Xin cho tôi “lạc đề”. Nhìn hình ảnh người lính Mỹ phục vụ người dân thì không thể bỏ qua tấm hình khác tại VN được xếp vào loại “chỉ có ở Việt Nam”.
Tên VC Nguyễn Ngọc Niên, một quan chức trong đảng cướp VC, hắn là tổng biên tập báo VC và của Hội nhà báo Việt Nam, được một nhân viên cõng qua chỗ ngập nước để hắn vào cơ quan làm việc.
Trở lại đề tài “làm việc từ thiện”. Từ các tự điển, sách báo, các bài giảng luận hay thuyết pháp, thuyết trình của bất cứ ngôn ngữ nào hay tôn giáo nào… Thì từ thiện là một hành động trợ giúp người yếu kém về thể chất hay tinh thần. Các hoạt động từ thiện có thể thông qua hình thức quyên góp, hiến tặng tiền bạc, phẩm vật, chăm sóc sức khỏe hay là những hành động trợ giúp tinh thần…
Việc từ thiện có thể là hành động của cá nhân hay là một tập thể, nhưng phải với mục đích làm làm việc tốt bằng tấm lòng yêu thương đích thực. Những hành vi, việc làm được hiểu hay được cho là tốt mà không xuất phát từ lòng thương người thật sự, hay có tính cách bất vụ lợi, hoặc chỉ làm để lấy tiếng, tạo thanh thế… Thì không được gọi là “từ thiện” mà là những cá nhân, những tập hợp hay tổ chức quyên góp tài chánh để trục lợi, cho dù những quyên góp đó có giấy phép hay không phạm luật pháp của chính quyền sở tại.
Những ai đang sống tại Hoa Kỳ thì chắc chắn không thể ngoảnh mặt làm ngơ trước những nạn nhân của các trận thiên tai vừa qua. Người ta không thể là một công dân Hoa Kỳ mà lại chỉ lo quyên góp tiền người dân tại Hoa Kỳ để mang về một đất nước nào đó, cho dù đó là nơi mình được sanh ra, trong khi không có một sự quan tâm nào dành cho đất nước Hoa Kỳ là chốn dung thân của mình.
Nếu có một người Việt Nam nào cho rằng tôi “vọng ngoại” thì xin cho tôi hỏi: Nếu trước ngày 30-4-75, đồng bào miền Trung bị bão lụt cần sự cứu trợ của dân miền Nam mà những người ngoại kiều sinh sống tại VN không cảm thấy động lòng, trái lại cứ tìm cách “làm từ thiện” ở bên Tàu hay bên Cam bốt, hoặc nhân cơ hội có thiên tai để đầu cơ tích trữ hầu trục lợi… Thì những người chánh gốc là Việt Nam sẽ nghĩ sao?
Nếu ai đồng thuận với nhận xét của tôi thì có thể gởi tài chánh đến chỗ nào mình tin tưởng hay nơi tiêu biểu sau đây để cứu trợ cho những nạn nhân của các trận bão nêu trên:
Ký chi phiếu cho: “General Treasurer” và gởi về: Global Treasury Services (Church of the Nazarene)
P.O. Box 843116
Kansas City, MO 64184-3116.
Ghi trong memo: “Hurricane”. Cũng có thể gọi 1.800.310.6362 để biết thêm chi tiết.
Xin cảm ơn quý bạn đọc đã chịu khó đọc đến dòng chữ này.
Huỳnh Quốc Bình (Sept. 14, 2017)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình